Notulen openbare vergadering van de commissie BME 4 december 2025

15

ontzien. Hierdoor moeten andere tarieven wel omhoog, onder andere het campertarief. Dit tarief is nog steeds een keurige middenmotor in den lande. Hart voor Emmen vraagt wat de gemiddelde camper terugkrijgt voor het tarief op de plek achter de Utopolis-bioscoop. De PvdA zou daar voor de raadsvergadering nog eens naar moeten kijken. PvdA heeft alleen naar het landelijk gemiddelde gekeken, maar dankt Hart voor Emmen voor zijn goede suggestie. Begrafenisverenigingen werden tot twee jaar terug ontzien van OZB op hun gebouwen. Hebben B&W het beloofde contact gehad met de begrafenisverenigingen? Volgens een recente inspreker van een vereniging niet. Wanneer vindt dit gesprek wel plaats? SP houdt voor dat het bij deze technische stukken voor inwoners erom draait wat zij gaan betalen en waarom. Belastingen moeten eerlijk en uitlegbaar zijn. Bij de Begroting is een indexering van 2,5% afgesproken, maar dit mag nooit een automatisme zijn. Het college moet jaarlijks kritisch kijken of dit wel echt nodig is, want voor sommige inwoners telt dat flink op. Goed dat de OZBaanslag ongeveer gelijkblijft. De OZB voor bedrijfsgebouwen gaat licht omhoog in verband met de marktontwikkeling en de leegstand. Er moet blijvend gemonitord worden of elke ondernemer dit nog kan dragen.

De Omgevingswet betekent minder kans op onuitlegbare verhoging van leges, de duidelijke ROEB-lijst met standaardbouwkosten en de lijst met afwijkingen. Dit zijn goede stappen naar eerlijkere, voorspelbaardere en begrijpelijkere tarieven. De riool- en afvalstoffenheffingen blijven gevoelig voor kostenstijgingen. Reclamebelasting vraagt speciale aandacht, maar jaarlijks zijn er nauwelijks inhoudelijke aanpassingen. De SP wil voorkomen dat dit soort belastingen als snelle inkomstenbron worden gezien. Hart voor Emmen wijst erop dat deze belasting wordt gebuikt door ondernemersverenigingen voor centrumactiviteiten. Het is dus niet een middel om een financieel gemeentegat te dichten. SP zei al eerder dat er voor elke belasting een duidelijke reden of uitleg moet zijn. Wakker Emmen had het handiger gevonden als de tarieven van vorig jaar ter vergelijking erbij hadden gestaan. Niet alle tarieven zijn gelijkgebleven, wel is er een verhoging van alle leges en de kosten voor lijkbezorging van 2,5%. Is het chemische afval van apothekers bij de reinigingsrechten inmiddels geregeld? Reactie college Wethouder J. Bos antwoordt dat de gemeente zich bij de tarifering van exoten- en rattenbestrijding hoe dan ook aan de wet houdt. Bij de ROEB-lijst wordt uitgezocht of de nieuwe lijst er al is. Zo ja, dan wordt die tijdig toegevoegd.

De OZB op gebouwen was niet voor kleine verenigingen bedoeld, maar grotere commerciële bedrijven. Daar was geen onderscheid in te maken, dus deze OZB geldt voor al dit vastgoed. Op verzoeken aan inspreker van de uitvaartvereniging tot overleg is niet ingegaan. Mocht dat alsnog gebeuren, dan staat de wethouder open voor overleg. Het gaat hoe dan ook niet om grote bedragen. Wethouder Jakobs vult aan dat van het chemische afval van apothekers per 1 januari is geregeld dat het na deponering afgehaald en verwerkt kan worden. Tweede termijn PvdA stelt dat ook kleine bedragen voor kleine uitvaartondernemers groot kunnen zijn en nodigt hen nog een keer uit om hierover in gesprek te gaan met de wethouder. Hart voor Emmen vindt dat de politiek bij belastingen eerlijk moet zijn. Een inwoner moet daarbij voor een overheidstaak betalen en die taak moet ook echt bij de overheid horen. Of is het eigen verantwoordelijkheid van de overheid en moet de rekening niet bij de inwoner neergelegd worden? Elke heffing of belasting moet uitlegbaar zijn. Die overtuiging wil Hart voor Emmen ter overdenking meegeven aan de andere fracties voor de stemming in de raadsvergadering.

16

Voorzitter H.A. Bos stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 6D. Actualisatie financiële verordening 2025 Eerste termijn SP ziet een technische, maar belangrijke wijziging. Dit document bepaalt hoe de raad grip houdt op geld, risico’s en uitvoering door het college. De verantwoordingsgrens gaat van 3% naar 2% in de totale gemeentelasten, waardoor afwijkingen eerder moeten worden toegelicht. Dit vergroot de transparantie en de raad kan eerder bijsturen. De SP wil dan geen stapels technische teksten, maar inzicht waar het misgaat en wat er gedaan wordt om het te herstellen. De nieuwe Kaderbrief is minder gedetailleerd en technisch en geeft richting voor de Begroting. Dit kan goed werken, maar betekent ook dat de raad minder vroeg de diepte in gaat. Hoe is dit te borgen voor het maken van echte keuzes? In de actualisatie wordt duidelijker wanneer het college zelf mag schuiven in programma’s en wanneer de raad moet besluiten. Een goede ontwikkeling, maar de raad moet wel actief toezien op het gevaar van ‘het college regelt het wel’. Dus alles wat nieuw beleid is, politiek gevoelig is of het begrotingsresultaat verandert, blijft aan de raad. De post ‘onvoorzien’ mag nu alleen nog maar gebruikt worden voor onvoorzienbare, onuitstelbare of onvermijdbare uitgaven. Zo wordt voorkomen dat dit een handige pot wordt om mee te werken.

Dit vergt duidelijke toelichting, want geld dat niet gepland wordt, vereist adequate verantwoording. De SP steunt ook de verplichte rapportages van afwijkingen groter dan vijf ton in deze tijden van toenemende financiële risico’s en vraagt B&W de Auditcommissie mee te nemen in de uitwerking hiervan. Wakker Emmen ziet deze actualisatie als verbetering van de p&c-cyclus. De aansluiting en opbouw van Begroting passen niet helemaal bij de Kaderbrief, onder andere bij de vertaling van de moties. Zijn er nog verdere wijzigingen op handen of is de financiële verordening klaar om op te pakken? Is de rapportage van veranderingen in de Nota Lokaal Beleid, Activa en Weerstandsvermogen elke vier jaar een hogere frequentie dan nu het geval is? Wat is in deze actualisatie veranderd qua verantwoordelijkheden en bevoegdheden voor de raad? PvdA stelt vast dat de wijzigingen in de financiële verordening aansluiten op de wet- en regelgeving en de p&c-cyclus, en ziet geen belemmeringen voor instemming met dit voorstel. ChristenUnie leest in de verordening dat voorstellen voor nieuw beleid ‘in principe’ in de Kaderbrief worden opgenomen (artikel 3.4). Maar dat moet nog worden vastgesteld. Hoe hiermee om te gaan en wat zijn de gevolgen? Eventueel kan de verordening hierop alsnog aangepast worden.

CDA ziet in feite één significante wijziging, dat de verantwoordingsgrens 2% voor alle lasten mag zijn, waarbij fouten en onduidelijkheden opgeteld worden. Uiteraard is de Auditcommissie hierin meegenomen. Ook college en ambtelijk apparaat erkennen dat aanzienlijke verschil, vandaar dat gekeken is naar een werkbare uitvoeringspraktijk. Dit is met de voorstellen bij de punten 6D en 6E te ondervangen. Hart voor Emmen ziet dat verlaging van de verantwoordingsgrens naar 2%, een hogere rapportagegrens en de verduidelijkte regels over begrotingswijzigingen de rechtmatigheid en transparantie richting de raad versterken. Deze verordening draagt bij aan een stevigere basis en de fractie staat hier positief tegenover. Hoe beoordelen B&W de uitvoeringskosten bij de verlaging naar genoemde 2%-grens en wat vraagt dit van de capaciteitsinzet? VVD volgt in grote lijnen deze actualisatie. In artikel 5.1 kan de raad voor een nieuwe periode een nieuwe programma-indeling vaststellen. Kunnen nieuwe raadsleden dit wel zo snel overzien? En is die indeling ook jaarlijks vast te stellen?

17

D66 memoreert dat de oude formulering hier heel stellig over was met ‘in ieder geval’. Komt de ‘kan’-bepaling in deze actualisatie niet juist tegemoet aan de wens van de VVD? Volgens de VVD kan een raadslid dat bij aantreden nog niet overzien, maar een jaar later wel. Dit laatste is volgens dit artikellid niet mogelijk. Artikel 28.2 over informatie aan de raad over gemeentelijke bedrijfsvoering wordt geschrapt. Begrijpelijk is dat de raad zich niet te veel moet bemoeien met de uitvoering, maar de opsomming van kostensoorten geeft juist een interessante blik in de operationele kosten die de VVD liever wil houden. De laatste jaren komt steeds minder van dit soort informatie naar de raad, terwijl die essentieel is bij bijvoorbeeld bezuinigingsrondes. Wat is de visie van het college hierop? Reactie college Wethouder J. Bos houdt voor dat de Kaderbrief er op initiatief van de raad is gekomen; de evaluatie daarvan is ook aan de raad. Bedoeling van de Kaderbrief is niet zozeer om vroeger op de inhoud in te gaan, maar die behandeling inhoudelijker te maken; de Begroting is er dan voor de financiële vertaling hiervan. Bij moties op de Kaderbrief is dat de vraag: dit is nog niet sterk geformuleerd. Het verdient aanbeveling de opname hiervan in de Begroting nog eens goed te bekijken.

Dit eerste jaar was een experiment waarmee lessen zijn geleerd: verdere aanscherping van de financiële verordening ligt voor de hand. De bevoegdheid van de raad verandert er niet door, wel krijgt zij veel meer inzicht. Zo betekent de 2% verantwoordingsgrens dat B&W veel eerder moeten aangeven of de realisatie binnen de Begroting blijft en niet pas in juni van het volgende jaar. De concrete capaciteitsslag van de 2% is nog niet duidelijk. Wel was het dit najaar een flinke inspanning om alle begrotingsafwijkingen inzichtelijk te krijgen; deze extra inzet was er anders bij de Jaarrekening geweest. In artikel 5.1 is inderdaad voor de zachtere ‘kan’-formulering gekozen. Het staat de raad altijd vrij om van jaar tot jaar een andere programma-indeling te kiezen, maar artikel 5.1 is vooral bedoeld om voor een stabielere, en daarmee heldere, begrotingsindeling te zorgen. Artikel 28.2 is conform de BBV geschrapt dat zich beperkt tot de bedrijfsvoering, het beleidsvoornemen en de informatie over rechtmatigheid. De genoemde posten zijn veel te uitvoeringsgericht en hier worden ook niet of nauwelijks vragen over gesteld door de raad. Pas bij bezuinigingen is deze info relevant om de gevolgen voor de verschillende activiteiten in kaart te brengen. Tweede termijn VVD vindt informatie over fte’s en inhuur e.d. toch wel interessant om te weten, ook al wordt die eens per jaar gerapporteerd.

Volgens Wakker Emmen is die informatie altijd vrij beschikbaar via schriftelijke vragen. VVD zou die informatie liever in de Begroting terugzien. Reactie college Wethouder J. Bos verwijst naar zijn advies van zojuist. Het is aan de raad om dat al dan niet (in meerderheid) over te nemen. Voorzitter H.A. Bos stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 7. Bespreken A-stukken: 7A. Frauderisicoanalyse 2025 Wakker Emmen ziet dat de analyse inhoudelijk niet is gewijzigd ten opzichte van 2024. Zijn de frauderisico’s daarmee daadwerkelijk stabiel? De fractie wijst op de maatschappelijke ontwikkelingen en de toenemende aandacht voor fraude. Positief dat de accountant de analyse voldoende acht, maar deze is ook voor meer bewustwording in de organisatie. De raad moet ook zicht houden op de opvolging en effectiviteit van de maatregelen; hoe wordt zij betrokken?

18

Hart voor Emmen dankt de organisatie voor het naar redelijke tevredenheid beantwoorden van de vele schriftelijke vragen. Al straalt dit stuk weinig glamour uit, het raakt wel het fundament van betrouwbaar bestuur, vooral bij interne fraude en misbruik. Sommige antwoorden verwijzen naar de Jaarrekening, maar de vraag ging juist of er een gebeurtenis is geweest waardoor de organisatie en de raad alert(er) moeten zijn, terwijl in de analyse niet wijzigt. En dat in een wereld vol digitalisering, datamanipulatie en veranderende algoritmes, terwijl deze niet als signaalrisico’s in de analyse staan. Ondanks dat ziet de fractie de noodzaak van de FRA als goed instrument. Het levert pas echt wat op met een attitude van openheid, reflectie en verder kijken dan enkele verplichte aandachtspunten. Met dit signaal om de volgende FRA meer bestuurlijke betekenis te geven, stemt Hart voor Emmen in met dit voorstel. Reactie college Wethouder J. Bos betoogt dat als risico’s toenemen, niet meteen het protocol aangepast hoeft te worden. De FRA beschrijft de manier van handhaven zoals opgedragen door de raad aan de accountant. Er is geen aanleiding te veronderstellen dat sommige risicofactoren toenemen. Omdat niet alle informatie hierover nu bekend is, is verwezen naar de Jaarrekening. Voorkoming van fraude moet veeleer in de preventieve sfeer plaatsvinden, niet in dit protocol.

De accountant ziet toe op mogelijke fraude in digitale kanalen en de organisatie zit goed op cyberbedreigingen. Voorzitter H.A. Bos stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 7B. Controleprotocol gemeente Emmen 2025-2027 en normenkader 2025 Wakker Emmen meldt dat deze documenten niet altijd even zichtbaar zijn, maar wel de ruggengraat vormen van betrouwbaar bestuur. Zonder deze heeft de raad geen grip of zicht op financiële risico’s of ontbrekende capaciteit. De stukken geven duidelijkheid over de reikwijdte van accountantscontroles. Voorheen was de tolerantiegrens 1% voor fouten en 3% voor onzekerheden: die is 2% overall geworden. Betekent dit dat er nog bedragen zijn die niet zichtbaar hoeven te worden? Waarom zou de raad dit als acceptabel financieel risico moeten beschouwen? Reactie college Wethouder J. Bos zegt dat verlaging van de tolerantiegrens betekent dat het college nog nauwkeuriger op de uitvoering moet sturen, om de positie van de raad te versterken. De nietzichtbare zaken, waar Wakker Emmen naar vraagt, zitten in de 2% ruimte. Het college kwalificeert dit als een behoorlijke strakke lijn die de raad van veel grip verzekert op de uitvoeringsbudgetten. Voorzitter H.A. Bos stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 7C. Actualisatie van de Controleverordening artikel 213 Gemeente Emmen Voorzitter H.A.

Bos stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 7D. Verzamelbesluit begrotingswijzigingen Q3-2025 Voorzitter H.A. Bos stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 7E. Eindejaarswijziging begroting 2025 ChristenUnie heeft vaker opmerkingen over deze jaarsafsluiting gemaakt en dankt het college voor het opleveren van dit voorstel. Voor Wakker Emmen is het positieve resultaat van ruim 4,2 miljoen welkom. Tegelijk worden al meerdere jaren forse bedragen overgehouden. Dit is ook een winstwaarschuwing, want steeds vaker worden moties niet uitgevoerd zonder dekking. Zijn B&W te voorzichtig in de ramingen of worden middelen onvoldoende ingezet voor de afgesproken doelen? Hoe worden aanloopkosten voor de

19

catering bij EMCO de komende jaren terugverdiend en over welke periode? De fractie steunt dit voorstel. Het is essentieel dat de Begroting zo veel mogelijk aansluit bij de meest actuele financiële ontwikkelingen en leidt tot een rechtmatige opstelling van de Jaarrekening. Graag blijft de fractie geïnformeerd over de structurele gevolgen en de financiële buffer voor de komende jaren. Reactie college Wethouder J. Bos wijst als factoren voor het positieve begrotingssaldo aan: de voordelen bij de Oekraïne-opvang en in de kapitaallasten door niet-uitvoeren van werkzaamheden plus de goede resultaten van de EMCO, die van tevoren niet goed waren ingeschat. Over voorzichtig begroten: bij de Begroting heeft het college al toegezegd om veel strakker aan de wind te zeilen in de uitvoering. Dat betekent bij deze meevaller ook het risico dat de komende jaren niet in een plus eindigen. Bij inhuur moet de gemeente dat voor de EMCO betalen, inclusief de cateringinkoop zelf. Huurt de gemeente de EMCO in, dan heeft de EMCO geen tekort. Zo vindt het terugverdienen plaats. Dit vergt een aanloopperiode van zo’n vier à vijf jaar waarin het wordt terugverdiend. Veel belangrijker is dat de gemeente aan haar maatschappelijke opdracht voldoet, zodat de doelgroep aan het werk komt. Voorzitter H.A. Bos stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 8.

Onderwerpen ter bespreking: n.v.t.

9. Vaststellen verslag vorige vergadering 9A. Vaststellen notulen raadscommissie BM&E van 16 oktober 2025 Voorzitter H.A. Bos stelt vast dat de notulen van 16 oktober 2025 ongewijzigd worden goedgekeurd, onder dankzegging aan de notulist. 10. Ingekomen stukken vanuit het college/presidium Er zijn geen agenderingsverzoeken of vragen. 11.

Overige ingekomen stukken: n.v.t.

12. Sluiting Voorzitter H.A. Bos sluit de vergadering om 23.23 uur onder dankzegging.

20