Notulen openbare vergadering van de commissie Bestuur, Middelen en Economie van 10 oktober 2024

Zaaknummer: 93263-2024 Beknopt verslag commissie Bestuur, Middelen & Economie van de gemeenteraad Emmen op donderdag 10 oktober 2024 vanaf 19.30 uur Aanwezig: Voorzitter Commissiegriffier Collegeleden

: : :

De commissieleden

:

Verslaglegging

:

de heer P.M. de Jonge mevrouw C. de Widt de heer J. Bos, de heer A.J. Jakobs, de heer H.F. van Oosterhout, de heer R. Wanders de heer M. Meijer (VVD), de heer J. de Boer (VVD), de heer J.H. Koops (D66), mevrouw B. van der Woude (GroenLinks), de heer M.P. Hornis (50PLUS), de heer H.M. Kasteleijn (50PLUS), de heer J.B.W. Wittendorp (CDA), mevrouw R. Gommer-Gelijk (CDA), de heer M.J. Supheert (ChristenUnie), de heer H. Huttinga (ChristenUnie), de heer M. Katerbarg (Wakker Emmen), de heer L. Hoogenberg (Wakker Emmen), de heer H. van der Velde (Wakker Emmen), mevrouw A.G. Louwes-Linnemann (PvdA), mevrouw V.S.L.R. Spang (PvdA), de heer R.S. de Jong (Hart voor Emmen), de heer T. Post (PVV), mevrouw C.P.M. Ester-Schokker (SP), de heer W.L.H. Moinat (SP) de heer D.P. Drolenga (Notuleerservice Mooi Werk)

1. Opening en vaststelling agenda Voorzitter De Jonge opent de vergadering om 19.30 uur en heet de aanwezigen welkom. Wakker Emmen verzoekt agendapunt 9A in twee termijnen te behandelen om uitgebreider de gevoelens van de raad te kunnen peilen en op de antwoorden van het college te reageren. De agenda wordt voor het overige ongewijzigd vastgesteld. 2. Actuele mededelingen college/presidium In vervolg op de collegebrief eerder deze dag deelt wethouder Wanders mee dat het COA, in verband met het grote tekort aan opvangplekken voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen, B&W heeft verzocht om 50 plekken voor deze groep te mogen realiseren op de locatie aan de Willemsweg, in plaats van 65 bestaande opvangplekken daar. Hierom en omdat die infrastructuur passend lijkt, heeft het college besloten dit verzoek in te willigen voor de looptijd van de bestuursovereenkomst tot 19 oktober 2031, onder de voorwaarde dat de onderwijsbegeleiding en veiligheid voor de doelgroep én de omwonenden blijvend geborgd zijn. Dit ter invulling aan de rijksopdracht ingevolge de Spreidingswet, die nog steeds van kracht is. Het gaat om asielzoekende jongeren van 15-18 jaar die zonder ouders of ander meerjarig familielid naar Nederland zijn gevlucht. Ze worden 24/7 begeleid door COA-professionals en krijgen een mentor en een voogd van het NIDOS.

De intentie is om per 1 december te starten met een kleine groep, na realisatie van de noodzakelijke aanpassingen ter plekke waaronder een separaat gebouw om te wonen en het liefst meteen voor onderwijs en recreatie. Eerder deze dag zijn alle betrokkenen, van internationale schakelklassen tot omwonenden, geïnformeerd. Voor volgende week staat er een overleg gepland op de locatie. Wethouder J. Bos kondigt 1) de rioolvervanging in de zone Weerdingerstraat-Seinstraat-Hoofdstraat aan. Ter verbetering van de verkeersveiligheid richting het station is het plan om de kruising Weerdingerstraat-Seinstraat te vernieuwen via de aanleg van een voorrangsplein en aanliggende fietspaden. Hiertoe is perceel Seinstraat 1 aangekocht. 2) B&W hebben de concept-Horecanota ter inzage gelegd tot en met 15 november voor zienswijzen. In verband hiermee is er een bijeenkomst

1

met horecaondernemers geweest; de nota staat ook op de agenda van het Bestuurlijk Overleg Koninklijke Horeca Nederland op 17 oktober, gevolgd door een raadsinformatiebijeenkomst op 13 november. In december kan het college een besluit nemen en zonder vertraging kan de raad zich in januari 2025 over de nota buigen. 3.

Presentatie: n.v.t.

4.

Spreekrecht niet-geagendeerde onderwerpen: n.v.t.

5. Rondvraag PvdA vernam dat zorginstelling De Trans het zwembad aan het Leeuwerikenveld in Emmen gaat sluiten. Het bad wordt gebruikt door cliënten, maar ook door patiënten van verschillende patiëntenverenigingen. Zijn er mogelijkheden voor de gemeente om het bad open te houden of de gebruikers een soortgelijk alternatief te bieden? Wethouder Wanders zegt dat dit besluit onder de bedrijfsvoering van De Trans zelf valt. Er zijn inderdaad ook andere gebruikers. Mede daarom is het college bereid om naar oplossingen te kijken wanneer De Trans daarom vraagt. CDA memoreert dat kabinet per 1 januari met de zogenaamde bed-bad-broodregeling wil stoppen. Heeft dit gevolgen voor de gemeente Emmen? Zo ja, wat zijn dan de plannen om eventuele gevolgen op te vangen en welke planning hoort daarbij? Wethouder Wanders geeft aan dat het hier de Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV) betreft voor uitgeprocedeerde en ongedocumenteerde asielzoekers. Financieel is er nog tijd om hierover na te denken, want de betreffende SPUK-regeling mag in 2024 én ook 2025 worden ingezet. Een dergelijke voorziening heeft haar waarde bewezen, B&W hechten hier belang aan. Rotterdam wil de voorziening sluiten, Groningen zet die in afgeslankte vorm voort. Of dit is op te lossen op een manier die het beste bij Emmen past, daarover gaat het college zich nog beraden.

Daarbij worden de mogelijke gevolgen in de integrale afweging betrokken. B&W Emmen heeft contact hierover met de Groningse bestuurders en de VNG, en hoopt hier voor 2025 helderheid over te geven en de raad te informeren over al dan niet continueren van de voorziening. 6.

Bespreken C-stukken: n.v.t.

7. Bespreken B-stukken 7A. Normenkader 2024 Inleiding college Wethouder J. Bos verexcuseert zich ervoor dat de Auditcommissie niet zoals gebruikelijk is geïnformeerd over het Normenkader, in tegenstelling tot wat in het voorstel staat. Dit is ook niet na de eerstvolgende vergadering van de Auditcommissie (22 oktober) te behandelen, daar de accountant op tijd moet starten met zijn werkzaamheden. De passage wordt voor de komende raadsvergadering verwijderd en gepoogd wordt het Normenkader alsnog in de Auditcommissie te bespreken. Eerste termijn 50PLUS ziet in het overzicht bij ‘recreatie en toerisme’ enkele kolommen staan voor wetgeving extern versus intern. Waar zijn de campinggelden ondergebracht? Is het mogelijk om een extra kolom toe te voegen waar de financiële uitvoering te vinden is? Reactie college Wethouder J. Bos licht toe dat het Normenkader de regelgeving beschrijft waaraan de gemeente moet voldoen. De uitvoering verloopt via de Begroting en de uitvoering; de accountant toetst die

2

aan de regelgeving. Een extra kolom is niet aan te raden: die zou 20-30 pagina’s extra betekenen en wellicht zelfs per blokje in genoemd overzicht. De wethouder is bereid buiten de vergadering om in te gaan op technische vragen. Voorzitter De Jonge stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 7B. Zienswijze beleidsplannen VRD 2025-2028 Eerste termijn Bij PvdA waren deze beleidsplannen al aardig bekend dankzij de eerdere informatiesessies. Goed dat er aandacht is voor de ontwikkelingen bij de brandweer en het op peil houden van de inzet op diens kwaliteit. In juli was er een wereldwijde cyberaanval en in augustus bij Defensie, met als gevolg dat de reguliere bedrijfsvoering in ziekenhuizen, OV en lokale overheden werd verstoord. Op zich al vervelend, het geeft kwaadwillenden ook veel inzicht in welke diensten van welke netwerken afhankelijk zijn en legt de impact op de maatschappij bloot. Dit is terug te zien in de risicomatrix. Ondanks de mogelijk grote gevolgen schaalt de matrix de risico’s in als ‘aanzienlijk’ en ‘enigszins waarschijnlijk’. Moet die inschaling niet hoger zijn? Steeds meer processen en diensten worden gedigitaliseerd. De fractie wil een positief advies meegeven aan de VRDbeleidsplannen, maar cyberaanvallen als een hoger risico laten inschalen. Immers, voorkomen is beter dan genezen.

Wakker Emmen ziet dat de beleidsplannen van de VRD de nadruk leggen op versterking en weerbaarheid van de Veiligheidsregio bij snel veranderende omstandigheden. De visie agendeert urgente agenda’s als klimaatverandering, cyberaanvallen en digitale verstoringen van vitale infrastructuren, schaarse middelen en personeel, afhankelijkheid van beperkt beschikbare vrijwilligers en onvoorziene crises zonder draaiboek. De weerbaarheid van kwetsbare groepen vraagt om proactieve interventie en samenwerking met de gemeenschap, onder andere via naoberschap. Innovatieve data-analyses en kunstmatige intelligentie (AI) zijn essentieel voor een snelle reactie op crises. De samenleving wordt steeds complexer door alle onzekerheden: dit vereist flexibele en goed opgeleide medewerkers, een toekomstbestendige brandweerorganisatie en samenwerking met andere Veiligheidsregio’s en overheden. Wakker Emmen vindt de beleidsplannen van de VRD, die inspelen op bekende én opkomende risico’s, goed doordacht. De nadruk hierin op samenwerking, technologie en verduurzaming met minder milieu-impact bij de brandbestrijding is vooruitstrevend. Het gebrek aan middelen is daarbij een punt van zorg. CDA is al sinds eind 2023 via de begroting 2025, het voorjaarsoverleg en de zomermarkt meegenomen in deze drie plannen en heel veel is terug te zien in dit voorstel.

Op de bijeenkomst van 2 september heeft de fractie het dekkingsplan bekeken en er vragen over gesteld. De VRD heeft daarin het CDA (grotendeels) ontzorgd. De toekomst is niet helder en de VRD kan niet alle vragen en uitdagingen beantwoorden. Dank aan die organisatie om de raad zo uitgebreid mee te nemen in het hele proces. Het CDA blijft graag op de hoogte van toekomstige ontwikkelingen en kan positief adviseren over deze plannen. 50PLUS is verbaasd dat op blz. 8 bij de ‘zwarte’ risico’s geïnduceerde aardbevingen als ‘waarschijnlijk’ worden bestempeld. Volgens de fractie is deze inschatting te hoog. In welke mate wordt met deze waarschijnlijkheid rekening gehouden in de praktijk? Zijn er specifieke draaiboeken? Is het niet tijd dat het aardbevingsrisico tot nul wordt gereduceerd? In Emmen waren er aardbevingen met scheuren in huizen tot gevolg, maar nergens is een claim neer te leggen. De bewoners zijn daar uiteraard niet blij mee, dus 50PLUS roept op om daar een vergoeding voor te regelen. D66 informeert of 50PLUS de VRD oplegt dit risicopercentage lager in te schatten.

3

Zo stellig bedoelt 50PLUS dat niet, maar men merkt dat verschillend wordt gedacht over de mate van waarschijnlijkheid bij bepaalde risico’s. Als het risico op aardbevingen inderdaad ‘waarschijnlijk’ is, dan moet er ook rekening mee worden gehouden dat zoiets echt gebeurt. D66 verwijst naar de vele onderzoeken die de VRD heeft gepleegd om onderbouwd tot deze beleidsplannen te komen. Waar baseert 50PLUS zijn onderbuikgevoel op dat die niet zouden kloppen? 50PLUS baseert zich op de VRD-kwalificatie van (grote) waarschijnlijkheid. Dan moet er ook een mogelijkheid voor een financiële vergoeding komen, maar daar gaat de VRD niet op in. D66 is tevreden over de VRD en kijkt met vertrouwen naar de beleidsvisie, het dekkingsplan voor de brandweer en het regionale risicoprofiel, die de kernwaarden ‘verbinding, vertrouwen en vakmanschap’ nadrukkelijk uitdragen. Complimenten daarvoor. De eigen conceptbrief aan de VRD dekt de lading indien de raad besluit in te stemmen met het voorstel. Maar hij is nogal saai en onpersoonlijk waar het het eigen verhaal van de VRD betreft. D66 denkt dat de raad ook bij dit soort stukken meer haar eigen persoonlijkheid c.q. ‘smoel’ kan toevoegen.

Voorstel is enkele zinnen toe te voegen die het sentiment in deze vergadering samenvatten, enkele speerpunten van Emmen expliciet benoemen en wellicht meer waardering uitspreken voor het vele werk dat de VRD in deze stukken heeft gestoken. VVD vindt het prima dat het woord ‘duurzaamheid’ vaak voorkomt in deze stukken, maar dit moet nooit ten koste van de veiligheid gaan. Militaire dreiging komt nauwelijks aan bod, maar dit kan serieus worden in de toekomst, met impact op de civiele omgeving. Naast de VRD is het ook belangrijk om de inwoners hierop voor te bereiden, zoals noodpakketten bij langdurige stroomuitval. Een Drentse campagne lijkt daarom aan te bevelen. Het grootste zorgpunt bij de brandweer is voldoende vrijwilligers: dit aantal moet op peil blijven. Het is wellicht een optie om deze zorg met grote Drentse bedrijven te delen, zodat zij regelingen kunnen maken voor hun werknemers om brandweervrijwilliger te werven. Voort het overige zijn het heel goede plannen waar de VVD dankbaar voor is. Reactie college Burgemeester Van Oosterhout vindt de geuite waardering in de commissie voor de VRD terecht en zal die overbrengen. De VRD is alleen niet een regulier dienstverlener of leverancier, de gemeente Emmen ‘is’ de VRD. De raad stuurt op hoofdlijnen, het college zorgt bestuurlijk voor verbinding. De risico-indeling is niet in beton gegoten.

Zij is niet gebaseerd op onderbuikgevoel maar op (dynamisch) onderzoek. Zo zullen extreme weersituaties in de toekomst heviger zijn. Een cyberaanval kan aanzienlijke gevolgen hebben. In BOCE-verband wordt daarom in de week van 14 oktober geoefend op een cybercrisis, een complex gebeuren. De risicomatrix kan er dus over enkele jaren iets anders uitzien. 50PLUS trekt de gevolgen van geïnduceerde aardbevingen ver door naar beleid zoals compensatie: daar gaat de risicomatrix niet over. Deze is ook niet voor Emmen maar voor heel Drenthe: aardbevingsrisico’s spelen meer in Noord-Drenthe dan in Emmen. Personeel en middelen vormen wel degelijk uitdagingen voor de toekomst. Daarbij is gekeken naar kostenreductie, maar qua dreigingsbeeld komt er, ook militair gezien, weer het nodige af op de gemeenten, met daardoor een steeds groter beroep op de VRD. Niet bij elk incident kan de overheid klaarstaan, dus er is ook meer inzet nodig op zelfredzaamheid van burgers: niet alleen qua water en voedsel, maar ook bij langdurige stroomuitval. Aan die campagne wordt landelijk al gewerkt. De inzet van (grote) bedrijven gaat verder dan de werving van brandweervrijwilligers: zo staan boeren met hun materieel graag klaar om wegen schoon te maken, omgevallen bomen op te ruimen etc.

De burgemeester wil op afzienbare tijd met de raad weer eens een werkbezoek afleggen bij een of meerdere brandweerkazernes, om de ervaringen en laatste ontwikkelingen uit te wisselen. Ten slotte is de suggestie van D66 een aardige om meer het Emmense gevoel te leggen in de zin van de geuite waardering voor de VRD en de speerpunten in dit commissiedebat.

4

Tweede termijn Voor de PvdA is het goed te horen dat er aandacht is voor het risico van cyberaanvallen en dat hierin geoefend wordt. Gezien de ontwikkelingen in de wereld roept de fractie op om die aandacht vast te houden. Bij zijn inbreng suggereerde 50PLUS dat de PvdA de inschaling van cyberaanvallen lager wil hebben: dat klopt niet. De PvdA wil de VRD juist laten kijken naar ophoging van die inschaling in verband met de kwetsbaarheid van digitale processen en diensten die juist deze zomer boven water kwam. 50PLUS vindt het aardbevingsrisico juist te hoog ingeschaald, terwijl de PvdA dat te laag vond. PvdA is daar nog meer verbaasd over, want zij heeft de focus helemaal niet gelegd op aardbevingen, maar op cyberaanvallen. 50PLUS bedoelt bij nader inzien inderdaad ook de cyberaanvallen. 50PLUS kan een positief advies meegeven bij de beleidsplannen de VRD. Inmiddels heeft de fractie vier tekstuele correctievoorstellen naar de griffie gestuurd. Hopelijk worden deze slordigheden nog verwerkt. Voorzitter De Jonge zegt toe dat de griffie die correcties nagaat en stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 8.

Bespreken A-stukken: n.v.t.

9. 9A.

Onderwerpen ter bespreking Plaatsen van een extra vlaggenmast (gevraagd zienswijze raadscommissie, op verzoek van de burgemeester) Inleiding college Burgemeester Van Oosterhout memoreert dat de motie vreemd aan de orde van de dag ‘Vlag op het gemeentehuis’ van 50PLUS en de PVV in de raadsvergadering van 29 februari jl. aanleiding was voor een stevig inhoudelijk debat. De burgemeester stelde toen voor om het college zich hierover te laten buigen en na de zomer met een voorstel te komen, temeer daar het zo uit de politieke context was te halen. Dit punt ligt namelijk merkbaar heel gevoelig in de raad en tegenwoordig worden veel meer zaken politiek gemaakt, ook in Den Haag. De meningen over vlaggen op of bij het gemeentehuis zullen per inwoner ook sterk verschillen. Daarom zijn B&W ongeveer op het standpunt van ‘het stille midden’ gaan varen over het algemene thema ‘oorlog en vrede’ – wat in andere gemeenten ook is gebeurd. Uiteraard staat het de commissie vrij te debatteren over welke vlag op het dak c.q. de voortuin van het gemeentehuis hoort, toch stelt het college voor, de discussie weg te halen bij specifiek de oorlog tussen Oekraïne en Rusland. Dat is volgens B&W ook waar de bevolking om vraagt. Vandaar dit collegevoorstel voor het plaatsen van de vredesvlag.

Het idee daarbij is om meer uit te gaan van waar alle raadsfracties en college het over eens zijn: de gemeente Emmen staat voor een ruimhartig vluchtelingenbeleid en het dreigingsbeeld in de wereld verslechtert behoorlijk. In plaats van allerlei messcherpe discussies zou de raad in de volle breedte met dit voorstel naar de samenleving toe eenheid kunnen uitstralen. In plaats van hierover te stemmen ligt de voorkeur van het college bij het bereiken van consensus. Het voorstel is ook niet in beton gegoten: een beter idee in dezelfde richting is uiteraard ook goed mogelijk. Eerste termijn Wakker Emmen is het eens met de burgemeester om hierover niet te veel welles-nietesspelletjes te gaan spelen met allerlei detailvoorstellen. Wel verraste de fractie het voorstel van een extra vlaggenmast aan de Marktzijde van het gemeentehuis enigszins. Doordat de oorlog in Oekraïne sterke gevoelens losmaakt, kon Wakker Emmen zich altijd vinden in het hijsen van de Oekraïense

5

vlag als teken van steun aan de bevolking in én vluchtelingen uit Oekraïne. Conflicten en oorlogen zullen altijd blijven bestaan, de vraag is of dat noopt tot verandering in dergelijke uitingen. Een vlag is meer dan een doek aan een mast: het is niet iets wat steeds moet wisselen, los van de aanleiding. Daarom spreekt het idee van een vlag die niet specifiek aan een conflict is gebonden, de fractie zeer aan. De vredesvlag is een uitstekend signaal als uiting dat de hele gemeente Emmen een betere en vreedzame wereld wil. Voorts lijkt het goed om het vlaggenprotocol te volgen: dat schept duidelijkheid en maakt een eind aan heel veel discussies. Wel is de vraag waar de diverse vlaggen moeten komen te hangen. Aan de Marktzijde staan al drie vlaggenmasten waaronder de gemeentevlag: daar hoeft niet één bij. Waarom is er niet gekozen om de gemeentevlag óp het gemeentehuis te plaatsen? Op bepaalde feestdagen komt de Nederlandse vlag ervoor in de plaats. Het gemeentehuis is het huis van alle inwoners: daar past de gemeentevlag het beste bij. De vrijvallende mast aan de Marktzijde is dan te gebruiken voor de vredesvlag. Navraag wijst uit dat een vlaggeninstructie voor een gemeentevlag niet is te vinden: dit geeft dus geen belemmering. D66 vraagt waarom de vredesvlag van betekenis is voor Wakker Emmen. Wakker Emmen vindt dit een wat retorische vraag.

De fractie twijfelt er niet aan of zij voor vrede is, net als de rest van de raad. De blauwe vredesvlag met de duif staat overal voor vrede. D66 twijfelt niet aan het belang dat Wakker Emmen aan vrede hecht. Veel vlaggen kennen een internationale status en worden ook als zodanig gezien. Dat geldt niet voor de vredesvlag, een ontwerpidee van Johan Vlemmix die graag BN’er wil zijn. Geeft de vredesvlag dan daadwerkelijk een vredesboodschap af, of geeft de gemeente daarmee toe aan een project van een bepaalde persoon? Wakker Emmen denkt het eerste. Met het hijsen van de vredesvlag geeft de gemeente aan dat zij voor vrede is. Wie die vlag heeft bedacht, is daarbij minder van belang. PvdA definieert een vlag niet als ‘abstracte, tweedimensionale weergave van kleuren, vlakken en symbolen, meestal in rechthoekige vorm’. Een vlag is zo veel meer: hij staat ergens voor en kan uitgroeien tot een symbool van iets veel groters. De Oekraïense vlag werd het symbool van verzet tegen dictatoriale regimes, specifiek tegen dat van Rusland dat een soeverein Europees land binnenviel. Mede hierom zijn vlaggen onderwerp van discussie. De raad stond in 29 februari stil bij de Oekraïense vlag op het gemeentehuis via een motie van 50PLUS en de PVV.

Deze vlag belichaamt voor de PvdA een steunbetuiging en baken van verzet tegen een dictatuur die meent de dienst uit te kunnen maken op het Europese continent. De vlag moest zichtbaar zijn zolang de oorlog in Oekraïne duurt. Inmiddels zijn er diverse brandhaarden in de wereld die alle kunnen uitgroeien tot het einde van de wereldvrede, iets waarvan was gehoopt dat dit nooit meer zou gebeuren. Die angst wordt steeds tastbaarder, ook in gesprekken over de optie van munitiedepots in het eigen Drenthe. Dit leidt tot andere keuzes, zoals het bijzetten van een extra mast met de vredesvlag aan de zijkant van het gemeentehuis. In een lang beraad heeft de PvdA-fractie de discussie tot de kern afgepeld. Zuiver beschouwd gaat dit over medeleven met slachtoffers van elke oorlog. Het is tegelijk een symbool van verzet bij alle conflicten in de wereld, maar ook van hoop. Zou de vredesvlag afbreuk doen aan de nog steeds gruwelijke realiteit in Oekraïne? Zou de gemeente daarmee haar steun aan Oekraïne terugtrekken? De PvdA vindt van niet: deze discussie gaat nog altijd over een dictator met onstilbare honger naar zoveel mogelijk macht over een zo groot mogelijk grondgebied. Na Oekraïne zal Poetin niet stoppen. Daarom moet de vlaggendiscussie niet zo tweedimensionaal worden als de vlag zelf: voor of tegen. De PvdA wil geen politiek statement maken over de rug van de slachtoffers.

Het is kristalhelder: het moet gaan om slachtoffers van geweldsdaden, waar ook ter wereld. De fractie kiest voor medeleven en verzet en legt daarom, vanaf de volgende raadsvergadering, elke raadsvergadering in deze raadsperiode bloemen bij de vredesvlag. Andere partijen zijn van harte uitgenodigd zich hierbij aan te sluiten. Dit als teken van medeleven met de slachtoffers van oorlogen in Europa en de rest van de wereld, maar ook als teken van verzet tegen dictators in landen die hun eigen macht prevaleren boven die van hun inwoners. Tot slot zijn de bloemen een teken van hoop dat de zon weer mag schijnen en het stof van

6

de slachtvelden verdrijft. Hopelijk kunnen zij een klein beetje kleur geven aan deze donkere oorlogstijden. CDA verwijst naar het uitgebreide, stevige debat van 29 februari over de Oekraïense vlag op het gemeentehuis, waarbij de gemoederen hoog opliepen. De burgemeester nam die input mee terug naar het college om met een voorstel terug te komen. De fractie doet de oproep om te streven naar en werken aan vrede en te zorgen dat alle conflicten in de wereld geen verdeeldheid zaaien en de raadsfracties elkaar niet de tent uit vechten. De vredesvlag aan de extra mast bij het gemeentehuis doet recht aan de alom gedeelde zorgen over alle mondiale conflicten. Het CDA gaat daarom akkoord met het collegevoorstel en heeft geen problemen met het voorstel van Wakker Emmen om de gemeentevlag op het gemeentehuis te plaatsen. VVD vindt het goed dat deze discussie wordt gevoerd deze avond en steunt de oproep van de burgemeester om die niet te politiek te maken. Uit het fractieberaad bleek dat een vierde vlag wel een makkelijkere oplossing is. Maar wat als er weer een nieuwe aanleiding komt: wordt er dan een vijfde vlag bij geplaatst? Het liefst houdt de fractie het bij de drie masten aan de Marktzijde van het gemeentehuis, met daarnaast de Nederlandse vlag op het dak van gemeentehuis.

Dat zou wel ten koste gaan van de regenboogvlag, maar deze vlag enkele perioden per jaar hijsen geeft een krachtiger signaal af dan deze er permanent hangt. Bovendien heeft de gemeente in dat geval de tijd om met andere vlaggen aandacht te geven aan doelgroepen zoals veteranen e.d. PVV staat nog steeds achter haar standpunt in de raad van 29 februari dat het hijsen van de Oekraïense vlag een tijdelijk, krachtig gebaar van solidariteit is met een volk dat door oorlog is getroffen. Nu is het tijd om die vlag te strijken. De reacties op social media, zoals de ruim 300 bij RTV Drenthe, bevestigen dit beeld: de overgrote meerderheid wil de Oekraïense vlag in Emmen strijken. Daarnaast tekenden meer dan duizend mensen een petitie met dezelfde oproep. Dit is een duidelijke boodschap van de inwoners die de gemeente serieus moet nemen. De Oekraïense vlag op het gemeentehuis was een belangrijk en gepast gebaar, maar veel mensen voelen dat het nu tijd is om nieuwe stappen te zetten die de huidige gevoelens en wensen in de gemeenschap beter weerspiegelen. De fractie kan zich goed vinden in het hijsen van de vredesvlag die voor vrede staat: niet alleen in Oekraïne maar overal ter wereld. Het is een boodschap van hoop, verzoening en vooruitgang om als gemeente trots op te zijn. Het is van groot belang om te luisteren naar wat de inwoners wensen en willen en daar zorgvuldig naar te handelen.

Daarom steunt de PVV het collegevoorstel. SP lijkt het collegevoorstel prima. Dit zorgt voor de juiste balans en blijft weg van de emotie die elke dag in allerlei richtingen oplaait. Ook het alternatief van een centrale gemeentevlag is een optie wat de fractie betreft. ChristenUnie vindt het fijn om dit onderwerp rustig te kunnen spreken, nu de eerdere emoties zijn ingedaald. De fractie heeft de collegebrief kort besproken en kan het (passende) voorstel daarin onderschrijven. De vredesvlag omvat veel meer zaken dan een specifiek (type) conflict. De suggestie van Wakker Emmen met de gemeentevlag op het gemeentehuis lijkt een mooi idee: de ChristenUnie heeft daar in elk geval geen bezwaar tegen. Dat is verder aan de uitvoering door het college, wat tegelijk de neutraliteit bevordert. D66 zag dat er bij de plenaire opening van de Europese Week van Regio’s en Steden in Brussel stil werd gestaan bij de situatie in Oekraïne. Daar waren speeches van vertegenwoordigers uit Oekraïne, maar ook van lokale bestuurders live vanuit het oorlogsgebied. Het aanhoren van de moed en het vertrouwen in de Europese solidariteit die daarin doorklonken, was een onvergetelijke, bijzondere gebeurtenis. Solidariteit met Oekraïne is een internationale aangelegenheid die een discussie over

7

een vlag op een gemeentehuis in het niet doet vallen. D66 wil zich daarom solidair blijven betuigen met Oekraïne, door die vlag blijvend op het gemeentehuis te laten wapperen – ook als die oorlog nog tien jaar duurt. Dat is het minste wat de gemeente zou kunnen doen om blijvende steun te betuigen aan alle mensen die vechten en sterven voor de Europese manier van leven. Naast het strijken van de Oekraïense vlag stellen B&W voor een extra mast voor het gemeentehuis te plaatsen met de zogenaamde vredesvlag. ‘De’ vredesvlag bestaat niet. Wat wel bestaat, is een hobbyproject van Johan Vlemmix die vooral bekend werd door talloze deelnames aan het tv-spelprogramma, die een carnavalshit maakte, die in 2005 de gulden weer wilde invoeren en die een nummer voor Rita Verdonk schreef. Het is voor D66 dan ook onvoorstelbaar om ook maar iets uit Vlemmix’ koker een permanente plaats naast het gemeentehuis te gunnen. Wakker Emmen noemt dit een ‘argumentum ad hominem’. De fractie is geenszins voorstander van de ideeën van de heer Vlemmix, maar een vredesvlag kan toch evengoed wel een goed idee zijn? Tot nu toe kunnen alle fracties zich ook wel vinden in dat voorstel. 50PLUS stoort het enorm dat de ontstaansgeschiedenis van de vredesvlag nu zo breed uitgemeten wordt. De vredesvlag staat symbool voor vrijheid in alle plekken ter wereld waar oorlog is.

D66 vindt het er zeker toe doen wie de vredesvlag heeft ontworpen. Bovendien staan heel veel andere vlaggen ook voor vrede. De fractie wil ook zeker niet suggereren dat andere fracties niet voor vrede zijn. Dat kan op heel veel andere manieren, maar hoeft echt niet met de vlag van de heer Vlemmix. D66 mag hierover van mening verschillen met andere fracties, maar dat is juist het onderwerp van gesprek in dezen. Is het niet passender om de Europese vlag voor het gemeentehuis te plaatsen? Ook die staat voor vrede, maar is wel gestoeld op de Europese normen en waarden die, anders dan de holheid van Vlemmix, ook erkent dat de weg naar vrede geplaveid is met landen en volkeren die niet voor vrede kiezen, maar vechten voor wat ertoe doet. D66 wil vasthouden aan de eerdere, expliciet politieke overtuiging om vol te kiezen voor Europa en niet toe te geven aan het sentiment dat tot het collegevoorstel heeft geleid. GroenLinks ziet de wereld op spanning staan met de terroristische Hamas-aanslag van 7 oktober vorig jaar, net als de militaire reacties van Israël en de inmenging van het door Iran gesteunde Hezbollah. Dit conflict gaat gepaard met ontelbare burgerslachtoffers. De VN heeft de acties van beide partijen veroordeeld als oorlogsmisdaden en mensenrechtenschendingen. Dan zijn er nog de stille conflicten zoals de vergeten oorlogen in Jemen en Soedan die al jaren doorwoeden.

Elk conflict is er een te veel. Tegenover het plaatsen van de vredesvlag voor het gemeentehuis staat het strijken van de Oekraïense vlag. GroenLinks wil dat het conflict in Oekraïne liever gisteren dan vandaag ten einde komt. Maar dat is nog lang niet in zicht. Deze raadscommissie moet goed beseffen dat zij hier een discussie voert over een vlag op het gemeentehuis in een land in vrede, terwijl op het Europese continent een oorlog gaande is waar Nederland directe betrokkenheid mee heeft door het leveren van wapens, munitie en training, als steun aan een soeverein land dat in februari 2022 werd binnengevallen. Die steun moet onverminderd doorgaan en het voeren van de Oekraïense vlag op het gemeentehuis hoort daarbij. De vredesvlag kan een mooie symbolische wens van vrede zijn voor alle conflicten in de wereld. Het collegevoorstel maakt dit symbool wat hol: de vredesvlag lijkt een middel om meer draagvlak te vinden om de Oekraïense vlag van het gemeentehuis te krijgen. Voor de fractie tast dat de beginselen aan van waar een vredesvlag voor moet staan. Hart voor Emmen vindt het veranderen van het gemeentehuis in een vlaggenschip van symboolpolitiek, die geregeld te zien is, met een overvloed aan symbolische uitingen onnodig en onwenselijk.

De fractie waardeert deze poging van het college om beweging te krijgen in het debat en een brug te slaan in de verschillende visies over vlaggen. Hart voor Emmen wil terug naar de inhoud in plaats van zich te verliezen in symbolen die voorbijgangers moeten imponeren. Al in 2022 verzocht de toenmalige fractie de Oekraïense vlag te strijken voor de nationale driekleur. Dit was meer dan een symbolische handeling: het was een bewuste keuze om de waarden van de

8

Nederlandse natie en de Grondwet en de pijlers van de democratische rechtsstaat te onderstrepen. De nationale driekleur staat voor de fundamentele artikelen 1, 6, 7 en 90 van de Grondwet: gelijke behandeling, vrijheid van godsdienst en meningsuiting én de bevordering van de internationale rechtsorde. Deze waarden vormen de ruggengraat van de samenleving. Al heeft Hart voor Emmen respect voor de symboliek van de Emmense vlag, die sterk blijk geeft van betrokkenheid bij de lokale gemeenschap, het is niet nodig deze vlag prominent boven op het gemeentehuis te plaatsen. De fractiefocus ligt op het grotere geheel dat de nationale driekleur vertegenwoordigt: alle burgers, de eenheid en de fundamentele waarden van Nederland. Het hijsen van de nationale driekleur maakt alle andere vlaggen overbodig. De Nederlandse vlag is een krachtige representatie van de democratische vrijheden en de hele natie. Hij herinnert aan de gedeelde rechten en plichten als burgers en hoort daarmee voorrang te krijgen boven alle andere vlaggen. 50PLUS dankt het college voor de suggestie om de Oekraïense door de Nederlandse vlag te vervangen met bijbehorend protocol. Dat is geen verplichting, maar een leidraad. Daarom mag de Nederlandse vlag dag en nacht wapperen, met een sterke aanbeveling om hem in het donker ook te verlichten.

Dat B&W de Nederlandse vlag nog slechts sporadisch willen hijsen, was niet de bedoeling van de eerdere 50PLUS-motie. De fractie wil juist de trots op de nationale driekleur permanent uitstralen en wel via een (verlichte) vlag op het gemeentehuis. Want de Nederlandse vlag roept bij iedereen een enorm gevoel van saamhorigheid op. In het goede alternatief van Wakker Emmen met de gemeentevlag kan 50PLUS zich ook vinden. Reactie college Burgemeester Van Oosterhout vindt het fijn te horen dat het overgrote deel van de commissie zich kan vinden in het collegevoorstel. Als de Oekraïense vlag gestreken wordt, komt er een mast vrij. B&W zullen het idee van Wakker Emmen rond de gemeentevlag meenemen, maar dat staat los van deze discussie. Terecht stelt D66 dat de term ‘vredesvlag’ nader gedefinieerd moet worden, maar het ontwerp van de heer Vlemmix is ‘een’ lezing. In 1958 waren al de eerste studies naar het ontwerp. Er is dus al een algemeen beeld daarvan beschikbaar en grotere gemeenten zoals Arnhem, Maastricht en Zoetermeer hanteren dat ontwerp al, dat verdergaat dan dat dan Vlemmix. Die discussie betreft meer de uitvoering. D66 wil daar niet aan, men wil de Oekraïense vlag handhaven. D66 was volop voor dat eerdere ontwerp van de vredesvlag geweest, want er zijn inderdaad veel meer ontwerpen, vrijwel alle met de vredesduif.

De fractie steunt dat ook, maar het college kiest bewust voor het ontwerp van Johan Vlemmix, vandaar de aangegeven nuancering. Burgemeester Van Oosterhout heeft niet willen suggereren dat dat laatste ontwerp de voorkeur heeft van het college; men deelt de opvattingen van de heer Vlemmix over het algemeen niet. Als D66 los van de uitvoering zich kan vinden in een ontwerp dat meer rechtdoet aan de algehele historische betekenis, dan is dat ook prima. Deze discussie gaat over de algemene boodschap van vrede. Deze opmerking stemt D66 tevreden, men hoopt dat er ruimte is voor een ander ontwerp. De vredesvlag bij het gemeentehuis staat los van al dan niet de Oekraïense vlag óp het gemeentehuis. Burgemeester Van Oosterhout begrijpt dat dat de opvatting van D66 is. Maar prima dat die fractie zich kan vinden in een ander ontwerp van de vredesvlag dan dat van Vlemmix. Een ander ontwerp staat het college ook aan, al was het alleen maar om de heer Vlemmix niet al te veel te spekken. Wakker Emmen merkt op dat aan het ontwerp van de Europese vlag ook een hele discussie voorafging. Voor de fractie gaat het om de betekenis van een vredesvlag, niet om de ontwerper. Die vlag staat voor vrede en het goed met elkaar omgaan. Burgemeester Van Oosterhout snapt dat er individuele meningen zijn en daar heeft eenieder ook recht op.

Maar B&W waren juist op zoek naar meer draagvlak in de zin van een opinio communis, los van de uitvoering. Dit om te voorkomen dat er een politieke discussie ontstaat. Richting de PVV: het is raadzaam wat voorzichtig te zijn over peilingen, social media etc. Uit elk sociaalwetenschappelijk onderzoek blijkt dat reacties uit socialmediapeilingen en petities vaak uit een

9

bepaalde stroming met een bepaald eigenbelang komen en daarmee niet representatief zijn. B&W hebben dit ook niet wetenschappelijk onderzocht, maar denken dat hun voorstel het meeste rechtdoet aan de algemene opinie, ook gehoord hebbende de raadscommissie. Een andere rode draad was dat de gemeente met trots heel veel waarde hecht aan de Nederlandse vlag, die ook eenheid uitstraalt. Elke burger kan die op privéterrein hijsen wanneer men dat wil. Op een gemeentehuis is permanent hijsen niet gebruikelijk volgens de specifieke momenten in het nationale vlaggenprotocol, dat door bijna alle overheden in Nederland wordt gevolgd – zeker ook in de gemeente Emmen. Tweede termijn Wakker Emmen is blij dat het niet een al te politieke discussie is geworden en dat de commissie bijna op één lijn zit. De fractie heeft er alle vertrouwen in dat het college met een goed uitvoeringsbesluit komt. Zij zou het wel zeer op prijs stellen als de gemeentevlag op dit gemeentehuis komt. PvdA is blij dat deze discussie een stuk minder emotioneel dan de vorige keer is verlopen, conform de oproep van de burgemeester en de oorspronkelijke betekenis van de vredesvlag. De fractie wil daarom helemaal geen discussie over vlaggen. De inwoners in deze gemeente komen uit Emmen, maar ook uit Drenthe, Nederland én Europa. Dus al die vlaggen op het dak van het gemeentehuis zijn prima wat de fractie betreft.

Zij laat dit graag aan het college over. CDA wil ervoor zorgen dat de vlaggenkeuze de gemeente niet verdeelt, maar dat zij streeft naar vrede. Voorts kan de fractie zich qua vlaggenkeuze aansluiten bij het betoog van de PvdA. VVD vindt het mooi dat het nu minder emotioneel verloopt dan de eerdere discussies, zeker nu alle fracties hun steun hebben uitgesproken voor Oekraïne. De vredesvlag is daar een prima alternatief voor, omdat die verdergaat dan alleen het conflict Rusland-Oekraïne. ChristenUnie vindt het goed dat de raad de verdere uitvoering aan het college overlaat. Niet alleen over de Europese, ook over de Nederlandse vlag is in het verleden een ware strijd gevoerd. Daar moet de raad zich niet mee bezighouden, maar met het voorstel van het college. En op zich kan de ChristenUnie zich daarnaast prima vinden in de suggestie van Wakker Emmen. D66 vindt het altijd fijn om een politieke discussie te voeren en volgens de fractie moet de raad zich blijven uitspreken over dit soort belangrijke thema’s. Tegelijk is men ook de burgemeester erkentelijk voor zijn aanbod rond het ontwerp van de vredesvlag. Tot slot is D66 erg blij met de steun van de PvdA voor de Europese vlag en neemt dit mee naar de aanstaande begrotingsbehandeling. PvdA nuanceert dit. Zij had juist aangegeven dat de vlaggenkeuze haar om het even is en de vlaggenkeuze aan het college moet worden overgelaten.

GroenLinks wil hier ook geen politieke discussie van maken. Wat de fractie betreft blijft de Oekraïense vlag op het gemeentehuis hangen zolang het conflict daar duurt. Een vredesvlag daarnaast bij het Marktplein is prima als historisch vredessymbool, maar dan niet het ontwerp van een of andere carnavalszanger. De fractie ziet tezijnertijd de keuze van het college graag tegemoet. 50PLUS wil aan de door de PvdA genoemde vlaggen de optie ‘oranje-blanje-bleu’ toevoegen. Voorzitter De Jonge stelt vast dat dit onderwerp in voldoende mate is besproken. 10.

Vaststellen verslag vorige vergadering

10

10A. Vaststellen notulen raadscommissie BM&E van 12 september 2024 ChristenUnie wijst op de typfout op bladzijde 11 bij punt 7A, tweede termijn. Zij verzoekt het woord ‘betalen’ te vervangen door ‘bepalen’ in de zin ‘Als een commerciële ontwikkelaar instapt die à la Facet de huur gaat betalen voor een voetbalclub (...)’. Voorzitter De Jonge stelt vast dat de notulen van 12 september 2024 met deze wijziging worden goedgekeurd, onder dankzegging aan de notulist. 11. Ingekomen stukken vanuit het college/presidium D66 willen vooralsnog graag stuk 11C agenderen voor de volgende commissie, de motivering volgt. Voorzitter De Jonge wijst erop dat die motivering dan uiterlijk maandag 14 oktober om 12.00 uur bij de griffie binnen moet zijn. 12.

Overige ingekomen stukken: n.v.t.

13. Sluiting Voorzitter De Jonge sluit de vergadering om 20.55 uur onder dankzegging.

11