Notulen openbare vergadering Samenleving van 11 oktober 2022

Beknopt verslag commissie Samenleving van de gemeenteraad Emmen op dinsdag 11 oktober 2022 vanaf 19.30 uur Aanwezig: Voorzitter Commissiegriffier Collegeleden De commissieleden

: : : :

Verslaglegging

:

de heer J.B.W. Wittendorp mevrouw C.M de Widt mevrouw D.S. Leal-Keen, de heer R. Wanders mevrouw A.W. Scheper, de heer E.J. Gels (VVD), mevrouw B. van der Woude (GroenLinks), de heer J.H. Koops, mevrouw M. Stulp (D66), de heer R.R. Pruisscher, de heer H. Huttinga (ChristenUnie), de heer W.L.H. Moinat, mevrouw C.P.M. Ester-Schokker (SP), mevrouw A.K. Velzing, de heer M. Woltman, de heer A.J. Jakobs de heer D.E. de Vries, de heer D. Dekker (Wakker Emmen), mevrouw M. Kuhl (PVV), de heer H.M. Kasteleijn, de heer M.P. Hornis (50PLUS), de heer B.J. Mulder, de heer G.J. Horstman, mevrouw V.S.L.R. Spang (PvdA), de heer M.M. Tuik (CDA) mevrouw B. Meibos (Notuleerservice Mooi Werk)

1. Opening en vaststelling agenda Voorzitter Wittendorp opent de vergadering om 19.30 uur en heet de aanwezigen welkom. De agenda wordt gewijzigd; de rondvraag zal direct na de eventuele mededelingen van het college/presidium gehouden worden, zodat gelijk daarna de onderwerpen ter bespreking kunnen worden gehouden. Verder wordt de agenda ongewijzigd vastgesteld. 2. Actuele mededelingen college/presidium: De voorzitter geeft het woord aan wethouder Wanders. Zoals afgesproken in de vorige vergadering heeft de wethouder navraag gedaan of er geld vanuit de provincie beschikbaar is voor de voedselbank. Op dit moment is de provincie nog zoekende hoe het geld te verdelen. Wethouder Wanders geeft aan dat de gemeente hierover in gesprek is met de provincie. 5.

Rondvraag:

VVD geeft aan dat we hebben kunnen lezen hoe de wolf de intocht maakt in onze gemeente. De fractie wil graag weten of gemeente/college in gesprek is met de provincie voor eventuele ondersteuning van de schapenhouders en veehouderij. Wethouder Wanders zegt dat deze vraag zal worden voorgelegd zal worden aan de betrokken wethouder voor land- en tuinbouw en dierenwelzijn. SP vraagt hoe gaat het met leerlingenvervoer in Emmen. In het land gaat het vaak niet goed, worden kinderen niet of te laat gebracht en gehaald. Wethouder Leal geeft aan dat de druk op de vervoerder hier ook voelbaar is. Alles gaat nog goed, maar het komt voor dat er iets soms niet helemaal goed gaat. De gemeente is hierover steeds in gesprek met de vervoerder. Er wordt ook gekeken naar meer duurzame oplossingen. Kunnen kinderen zelf reizen? Dat soort vraagstukken komen ook aan de orde. 3.a

Presentatie: ‘Geweld hoort nergens thuis’

1

Wethouder Leal geeft aan dat er geen beraadslaging voor ligt, maar ze vindt dit een belangrijk onderwerp en wil de commissie toch graag informeren. In de plaatselijke media is er aandacht geweest voor dit onderwerp. Het programma heet ’Geweld hoort nergens thuis’ en dit programma loopt dit jaar af en gaat over in het programma ’Toekomstscenario Kind en Jeugdbescherming’. De presentatie wordt verzorgd door Marije Kempers en Gea Jalving. Vervolgens geeft wethouder Leal aan dat het, zoals in de presentatie gezegd, gaat om een integrale aanpak en dat blijkt dat alle partners de urgentie en noodzaak zien om samen te werken en om aan de slag te gaan en om het verschil te maken. Het uiteindelijke doel is natuurlijk geen enkel slachtoffer, maar op korte termijn is het doel dat het aantal meldingen stijgt doordat er meer aandacht is. Wakker Emmen vraagt: Wat wint het kind met al deze plannen? Wethouder Leal geeft aan dat als er meer kennis is, er meer en sneller signalen worden opgepakt en dat dan een kind sneller geholpen kan worden. Daarnaast is er een betere samenwerking in de hele keten. Op de vraag van mevrouw Velzing of er ook cijfers over 2019 en 2020 beschikbaar zijn om te kunnen zien of er iets is veranderd en of bijvoorbeeld de lockdown, thuisonderwijs van invloed is geweest, wordt bevestigend geantwoord en aangegeven dat deze cijfers beschikbaar zijn.

Wakker Emmen stelt een aanvullende vraag en wil graag weten of er genoeg bemanning en capaciteit is om meer meldingen te kunnen verwerken op de korte termijn. Wethouder Leal geeft aan dat Veilig thuis daar aandacht voor heeft. D66 wil graag weten of de kinderen/jongeren in Emmen weten waar ze melding kunnen doen en wat de wethouder concreet wil gaan doen om het aantal meldingen omhoog te krijgen. Wethouder Leal geeft aan dat de eerste stappen al zijn gezet en dat de ketenpartners hun commitment hebben gegeven. Daarnaast wil de gemeente scholing bieden en geven. De wethouder geeft aan dat iedereen een melding kan doen bij Veilig Thuis. VVD de fractie is blij met de aandacht voor deze problematiek. 50Plus vraagt of er vanuit de gemeente aandacht functionarissen zijn en of in verband met vroeg signalering er ook preventie bij betrokken wordt? Wethouder Leal geeft aan dat er intern aandacht is voor de signalen, zodat er aan de voorkant al iets gedaan kan worden. Er zijn nog geen aandachtfunctionarissen, daar moet nog een slag gemaakt worden. PVV vraagt er ook een plan van aanpak is voor meisjes die thuis worden onderdrukt in het dragen van een hoofddoek, wordt aangegeven dat niet exact duidelijk is wat er in de meldingen wordt aangegeven, maar dat dit onderwerp zeker de aandacht heeft en ook op de agenda staat.

3.b Presentatie: “ RKE onderzoek Schulddienstverlening, Armoede- en Minimabeleid” De heer M.M. Timmerman, voorzitter van de rekenkamer, verzorgt de inleiding en dankt de raad dat zij meer tijd dan gebruikelijk krijgen voor de presentatie van het SAM-beleidsonderzoek. Dat doet recht aan het onderzoek en aan het belang van het onderwerp, juist nu. Kwetsbaren kunnen nu alleen nog maar kwetsbaarder worden en het aantal groeit. Dat maakt passend beleid alleen nog maar urgenter. 50Plus vraagt of men blij was met de drie cliënten die de gemeente heeft aangewezen om te enquêteren. De heer Timmerman geeft aan dat het best ingewikkeld is om mensen over dit onderwerp te spreken en dat de onderzoekers aangewezen waren op aanbevelingen vanuit de gemeente. Hoewel dat geen representatief beeld geeft wellicht, was men er wel blij mee.

2

Wakker Emmen: De fractie waardeert het werk van de rekenkamer maar heeft toch een aanmerking op dit onderzoek. De rekenkamer adviseert om concrete doelen te stellen voor het SAM-beleid. De fractie begrijpt de abstracte begrippen bestaanszekerheid, zelfredzaamheid, menselijke maat, maar hoe kunnen deze abstracte begrippen daarvoor zorgen? Mevrouw Jungmann licht dit punt nader toe. Verder geeft mevrouw Velzing aan positief te zijn over het lezen over de zgn. buddy-app. Dit is wellicht ook een optie voor de gemeente. 9. 9.a.

Onderwerpen ter bespreking: RKE onderzoek Schulddienstverlening, armoede- en Minimabeleid

Wakker Emmen bedankt rekenkamer en haar fractie hoopt dat iedere betrokkene dit rapport ter harte neemt. Ze zijn van mening dat met het geüpdatete rapport er een prima doorstart gemaakt kan worden en dat de aanbevelingen uitgevoerd dienen te worden. Het is belangrijk dat gemeente de regie neemt, genoeg mensen beschikbaar stelt en de raad informeert. PvdA geeft aan dat de fractie de aanbevelingen ondersteunt en blij is dat het college heeft toegezegd hier mee aan de slag te gaan. 50plus merkt op dat er van de 7 actielijnen er 4 zijn gekozen. Waarom deze 4? Daarnaast vraagt hij of het mogelijk is om een armoede monitor in te stellen gesteld om meer grip te krijgen op armoede? En of dit ook per wijk zou kunnen? Daarnaast zou hij graag weten of het tijdig signaleren van betalen ook een punt van aandacht is? Dit is een belangrijk onderdeel van het armoedebeleid en er is gebleken dat er een steeds grotere behoefte is aan hulp. De heer Hornis geeft aan dat de commissievergadering daar wellicht een keer uitgebreid met elkaar over van gedachten kan wisselen. CDA geeft aan dat dit kritische rapport de zorgelijke situatie weergeeft over de armoede en schuldenproblematiek in de gemeente. Het beleid was gericht op zelfredzaamheid, terwijl de doelgroep juist hulp nodig heeft waarbij menselijke maat voorop staat. Hier moet meer oog voor zijn. Bijvoorbeeld het Geldloket.

Er is nu slechts sprake van éen loket. ChristenUnie geeft aan dat de rekenkamer hele heldere bevindingen en duidelijke constateringen doet en heldere aanbevelingen geeft. Het zou goed zijn als er ook een besluit komt waarin staat dat we niet alleen zeggen dat we met de aanbevelingen aan de slag moeten. De raad moet in positie worden gebracht. De voorzitter geeft aan dat het voorstel in het presidium neergelegd zal worden en het komt dan in december op agenda. GroenLinks geeft aan dat het een waardevol rapport is, een rapport dat de pijnpunten blootlegt. Doelen moeten haalbaar zijn. Dat geldt overigens voor alle adviezen en aanbevelingen. Het is pijnlijk om te lezen dat de samenwerking tussen verschillende maatschappelijke partners niet goed verliep. Het is belangrijk dat de gemeente nu duidelijk de regie pakt. D66 geeft aan dat haar fractie is geschrokken van de conclusies. De fractie is blij dat het college de aanbevelingen omarmt. De vraag die de fractie heeft is of de wethouder al eerder heeft geconstateerd dat de doelen niet werden bereikt. VVD geeft aan dat de fractie zich afvraagt waar de zorgen over zijn; over de uitkomsten van het rapport of over het feit dat het college zich herkent in het rapport? De VVD steunt de aanbevelingen en wil als raad meer betrokken worden. De fractie mist een krachtige rectie van het college.

3

Wethouder Wanders geeft aan dat de ambitie nu hetzelfde is als in 2018 toen SAM-beleid werd gemaakt. Het rapport zegt dat we terug naar de bedoeling moeten. Destijds is het beleid ingezet op zelfredzaamheid. Er is nu veel meer data beschikbaar. De gemeente Emmen heeft bestaanszekerheid gedefinieerd als rondkomen, goed voelen en ontwikkelen en/of kansengelijkheid en gezondheid. De gemeente is ervan overtuigd dat er goede dingen gedaan werden en worden om erger te voorkomen. Inzake van vroeg signalering had de gemeente een instrument dat preventief werkte; de huisbezoeken. De wethouder geeft een toelichting. 9.b. Motie vreemd Kinderraad en kinderburgemeester De voorzitter geeft aan dat de motie is ingediend door de VVD en PvdA. VVD geeft aan dat ze blij zijn te vernemen dat het college de motie een warm hart toedraagt. Het is van belang dat ook in Emmen een kinderraad en kinderburgemeester actief is. Wethouder Leal geeft aan dat op 6 januari 2023 de kinderburgemeester wordt geïnstalleerd. Er is dus al een belangrijke stap gezet. Daarnaast zijn er de kinderraden. Ze legt de 2 sporen voor aan de commissie. Kinderraden zijn op wijk en dorp niveau en de centrale kinderraad werkt gemeente breed en heeft de kinderraden als achterban. Vanwege Covid zijn de activiteiten gestopt. Gelukkig is alles nu weer opgepakt en wordt er positief vanuit de scholen gereageerd.

Het streven is om vanaf januari 5 kinderraden te installeren en om de centrale kinderraad na de zomervakantie te installeren. D66 vindt de motie sympathiek en vindt het fijn dat het college al voor de motie uitliep. Mevrouw Stulp is zelf schoolleider Borger-Odoorn en daar loopt dit al een tijdje. De samenwerking tussen scholen en politiek is goed, de gemeente faciliteert en iedereen is erg tevreden. Ze biedt zich aan om voor Emmen mee te denken als dat nodig is. GroenLinks geeft aan dat de fractie blij is met de motie en de reeds vergevorderde stappen van het college. Het is belangrijk dat er sprake is van de goede afspiegeling van de maatschappij en de diversiteit in onze samenleving. ChristenUnie geeft aan dat zijn fractie volmondig ja zegt. Hij merkt echter op dat de raad zelf over democratie gaat. Volgens hem moet de raad hierin ook zelf positie kiezen en bepalen hoe ze hier zelf een rol in kan spelen. 50plus steunt de motie. Hij vraagt of er een leeftijdgrens geldt voor de raden? PVV geeft aan dat het wellicht een beter idee is om het klassikaal te gaan doen zodat het de kinderen niet teveel belast in een kinderraad en je kunt in de klas alle leerlingen op een speelse manier betrekken. Wakker Emmen geeft aan dat zijn fractie positief is over de motie. De jeugd heeft de toekomst geeft hij aan en het past goed in de lijn van actief burgerschap.

Hij geeft aan dat hij verrast was toen hij uit de media vernam dat er al stappen zijn gezet en hij vraagt zich af wat de rol van de raad is of kan zijn. Hij is nieuwsgierig naar de uitwerking en geeft aan dat er haast gemaakt moet worden als er al in januari een kinderburgemeester benoemd gaat worden. Wethouder Leal geeft aan dat ze blij is om alleen maar positieve geluiden te horen en dat het fijn is dat de raad zou kunnen meedenken zoals de heer Pruisscher en Woltman aangeven. Het is zeker een aandachtspunt dat er sprake is van een goede afspiegeling van de maatschappij en dat niet alleen kinderen die ‘’goed gebekt’’ zijn een kans maken. De leeftijd van de kinderen kwam

4

aan de orde. Er wordt uitgegaan van kinderen in groep 7 en 8. Voor de centrale kinderraad geldt dat hier kinderen uit groep 8 voor in aanmerking komen. De campagne voor werving van kinderen start gelijk na de herfstvakantie. SP vraagt of de kinderburgemeester ook mini-ambtsketting krijgt? De voorzitter geeft aan dat deze motie in 1 termijn behandeld en afgehandeld is. VVD is blij dat iedereen positief reageert en het college al stappen onderneemt. Voorzitter Wittendorp geeft aan dat dit agendapunt nu naar de raad gaat. 9.c. Motie uitbreiding energietoeslag De motie is ingediend door GroenLinks en de SP. GroenLinks geeft een toelichting en geeft aan dat ze een collegebrief heeft ontvangen waarin het college 3 tegenargumenten tegen de motie geeft; - € 6 miljoen voor de uitvoeringskosten - Het alternatief voor de bijzondere bijstand op korte termijn - En voorkeur voor maatwerk op langere termijn SP geeft een korte aanvulling en geeft aan dat steeds meer mensen de rekening echt niet meer kunnen betalen. Samen met GroenLinks willen ze een vangnet aan mensen bieden die het zonder hulp echt niet redden. Wakker Emmen geeft aan dat ze de motie hebben bestudeerd en ook van mening zijn dat de inwoners geholpen zouden moeten worden.

Maar de fractie vraagt zich af wat de gevolgen zijn voor de begroting als de inkomensgrens naar 150% zou gaan? De fractie denkt dat maatwerk een betere oplossing is. Mevrouw Velzing geeft aan dat de motie geen financiële dekking heeft en dat het miljoenen zou gaan kosten. Wakker Emmen steunt de motie niet. PvdA: De fractie denkt dat een persoonlijk gerichte aanpak beter werkt en is het eens met de argumenten van het college. De PvdA steunt de motie niet. PVV geeft aan dat haar fractie sterk van mening is dat de gemeente alles zou moeten doen wat binnen haar mogelijkheden ligt. Ze noemt als voorbeeld het noodfonds van de gemeente Enschede. CDA geeft aan dat de fractie zich goed kan vinden in het argument van het college om maatwerk te bieden in plaats van een toeslag voor de inkomens tot 150%. Hij vraagt wat de kosten voor maatwerk zullen zijn en vraagt of er zicht is op de mensen die na gebruik van alle hulpfondsen nog problemen hebben? ChristenUnie vraagt zich af hoe we ervoor kunnen zorgen dat het geld terecht komt bij de mensen die het nodig hebben. D66 geeft aan dat de fractie blij is met het voorgestelde pakket maatregelen door het Rijk. De fractie steunt de motie niet. VVD geeft aan dat de fractie zich houdt aan het landelijk beleid en dat ze de motie niet steunen. Wethouder Wanders geeft een reactie en een uitgebreide toelichting.

Hij geeft aan dat er een speciale taskforce is ingericht en licht toe hoe het bereiken van mensen werkt en geeft aan dat we allemaal hetzelfde nastreven en dat is dat de inwoners kun nota kunnen voldoen.

5

SP benadrukt en geeft nogmaals aan dat het belangrijk is dat we de mensen die in nood zitten bereiken en helpen en dat het acuut is. Voorzitter Wittendorp geeft aan dat dit als agendapunt nu naar de raad gaat. 10.

Vaststellen verslag vergadering: n.v.t.

11/12. Ingekomen stukken: Geen opmerkingen 13. Sluiting: De voorzitter sluit onder dankzegging van ieders inbreng de vergadering om 21.52 uur.

6