Notulen commissie BME 9 december 2021 (RIS.10499)

RIS.10499 Beknopt verslag commissie Bestuur, Middelen & Economie van de gemeenteraad Emmen op donderdag 9 december 2021 vanaf 19.30 uur Aanwezig: Voorzitter Commissiegriffier Collegeleden

: : :

De commissieleden

:

Verslaglegging

:

de heer H.A. Bos de heer F.W. te Winkel de heer H.F. van Oosterhout, de heer J. Otter, de heer R. van der Weide, de heer G.P. Rink, de heer R. Wanders, de heer R. Kleine de heer R. Woltman (Wakker Emmen), mevrouw A.E. van der Ham (Wakker Emmen), de heer G.J. Bijlsma (Wakker Emmen), de heer B.J. Mulder (PvdA), de heer J.H.G. Sulmann (PvdA), de heer J.B.W. Wittendorp (CDA), de heer D.H. van Dijken (CDA), de heer P.M. de Jonge (VVD), mevrouw T.C. Hoogeveen-Enzing (D66), de heer H. Huttinga (ChristenUnie), de heer W.L.H. Moinat (SP), mevrouw J.G. Ensink (LEF!), de heer H.H. van Ommen (GroenLinks), de heer J. Grethe (Vitaal Emmen), de heer D.P. Drolenga (Notuleerservice Mooi Werk)

1. Opening en vaststelling agenda Voorzitter Bos opent de vergadering om 19.30 uur en heet de aanwezigen welkom. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 2. Actuele mededelingen college/presidium Wethouder Rink meldt de subsidietoekenning d.d. 3 december van maximaal 4,55 miljoen voor Emmen Vernieuwt uit het provinciale Regiostedenfonds: 1,45 miljoen voor verbetering van de fietsbereikbaarheid van Emmen-centrum, 1,85 miljoen voor verbetering van het centrumhart en 1,25 miljoen voor gebiedsontwikkeling Emmen-centrum. Er volgt nog gemeentelijke besluitvorming over aanvaarding van de toekenning, verwerking in de Begroting en ter beschikking stellen van de bijbehorende kredieten. B&W zijn zeer blij met deze provinciale steun om Emmen gastvrij, levendig, toekomstgericht en kwalitatief goed in te richten. Wethouder Otter meldt de recente vaststelling in het college van het programma van eisen voor het voorlopig ontwerp van de transformatie van de benedenruimten tot expositieruimten in het Biochron. Na afronding van het voorlopige ontwerp wordt de raad eind januari, begin februari meegenomen in de stand van zaken. De uitnodiging volgt direct na de jaarwisseling. 3. Presentatie: Stand van zaken Energiehub GZI Next Emmen Mevrouw Schuurman (gemeente Emmen) en de heer Mollema (projectmanager GZI North Star – ENGIE) houden de presentatie.

Wakker Emmen wil lokaal opgewekt gas ook lokaal inzetten. In de presentatie is dit een mogelijkheid. Wat zijn dan de eventuele beperkingen daarbij? De heer Mollema antwoordt dat de groene variant duurder is dan conventioneel gas, al is die prijs nu ook erg hoog. Shell wil zijn 40% gasaandeel gebruiken voor de transportmarkt. Qua regelgeving moet het nog mogelijk worden die markt te combineren met andere toepassingen: dit wordt nu verkend. Elders wordt gekozen tussen óf transport, óf andere toepassingen (woningen of industrie). Deze keuze is aan de GZI Next-investeerders Shell, EBN en ENGIE. Het is ook nadrukkelijk de intentie voor de omgeving wat te betekenen qua verduurzaming. Hierover zijn nog geen toezeggingen te doen, medio 2022 is hier meer over bekend.

1

CDA vraagt bij de biogasinstallatie aandacht voor mogelijk sluipverkeer. Navigatie leidt bestuurders die ter plekke niet goed bekend zijn, vaak over de Verlengde Herendijk en dus dwars door Oranjedorp. Is bijmenging van aardgas bij waterstof nog een oplossing bij de onzekere afname? Is naast tanken van vrachtwagens ook dat van personenauto’s deel van de plannen en zo ja, wanneer? De heer Mollema heeft het zeer terechte punt sluipverkeer al van de omwonenden vernomen. Aan de Verlengde Herendijk komt een expliciet inrijverbod voor vrachtverkeer van en naar GZI Next. Over waterstof heeft de heer Mollema geen expertise. Wel weet hij dat de aansluitingen en leidingdruk voor personenauto’s, bussen en vrachtwagens van elkaar verschillen. Dat laat zich dus niet makkelijk combineren. De huidige regelgeving staat bijmenging met aardgas nog niet toe. Het zou nu al wel mogelijk zijn dit voor 10% bij te mengen in de installaties. Mevrouw Schuurman bevestigt dat de afname eerst wordt gericht op de gasdruk voor zwaar vrachttransport. Lichte transportvormen vergen verdere ontwikkeling. Blijkens onderzoek zijn behoefte en aanbod van licht transport nog te gering om het financieel interessant te maken. De ontwikkelaars willen het zeker niet uitsluiten, want bij voldoende aanbod zijn aanpassingen om de installatie geschikt te maken voor licht transport, vrij eenvoudig te maken.

LEF! vraagt of het uit restmateriaal gewonnen biogas uit Nederland afkomstig is. Volgens Milieudefensie zou biogas niet moeten mogen. In Duitsland worden dergelijke installaties dan ook niet toegestaan. Waarom komen deze dan wel in Emmen? De heer Mollema antwoordt dat het meeste restmateriaal voor biogas uit Nederland komt. Soms worden ook graanresten van retourvrachten uit Duitsland of Frankrijk onttrokken. Er vindt hiervoor geen separaat vrachtvervoer naar Emmen plaats: dit zou ook niet rendabel zijn. De reststromen moeten zoveel mogelijk uit de regio komen: dat is het streven. De installaties voldoen wel aan alle EU-regels omtrent duurzaamheid. Per land kan de regelgeving op facetten verschillen. 4.

Spreekrecht niet-geagendeerde onderwerpen: n.v.t.

5. Rondvraag Wakker Emmen begrijpt uit de presentatie dat GZI Next nog geen uitsluitsel kon geven in hoeverre lokaal opgewekt groen gas lokaal gebruikt wordt. Hoe denken B&W hierop te gaan sturen, net als toekomstige mogelijkheden? Als de energie het net op gaat, is het geen duurzame energie meer. Dat zou zonde zijn van alle investeringen in de energiehub. Wethouder Rink meldt dat de geplande investeringen zeker doorgaan. De vraag is of het opgewekte gas juridisch-technisch aan twee doeleinden is te leveren. Of de omgeving daarvan financieel kan profiteren, is het streven van het college en nog steeds onderwerp van nader onderzoek. D66 weet dat de gemeente grotendeels afhankelijk is van de ict-systemen van Centric. De berichtgeving hierover is niet vertrouwenwekkend. Komt er een back-upplan bij een eventueel faillissement van Centric of is dat er al? Wethouder Otter bevestigt dat Centric niet alleen (enig) aanbieder is voor Emmen, maar ook voor veel andere gemeenten in Nederland. B&W volgen dit op de voet. Richting toekomst wordt gekeken hoe de afhankelijkheid te spreiden over meerdere leveranciers. 6.

Bespreken C-stukken: n.v.t.

7. Bespreken B-stukken 7A. 15 Belastingverordeningen 2022 (inclusief tarieventabellen) Inspreker Mevrouw El Ajaji (bewonersvereniging Buitenhof Emmen) memoreert dat na de oplevering in 2016 van de nieuwbouw sociale huur aan de Buitenweg parkeren voor de doelgroep betaalbaar zou worden in dit ‘schilgebied’ met redelijke tarieven. In 2016 is met succes bezwaar gemaakt tegen een eerdere verhoging. In 2020 werden de tarieven ineens verdubbeld en voor 2022 zelfs verzesvoudigd

2

ten opzichte van 2016. Hier komt de huidige extra hoge inflatie bij op. Niet alleen de parkeertarieven, ook onvoorziene kosten zorgen de afgelopen jaren voor onrust bij de Buitenhof-bewoners. Ondanks een parkeervergunning mag iedereen na 20.00 uur op het terrein parkeren. Daarmee zijn de bewoners niet zeker zijn van een parkeerplek en moeten zij hun auto kwijt bij het voormalige Hampshire-hotel, met grote loopafstand tot gevolg. Voorts zorgen insecten ’s zomers op de bomen op het parkeerterrein voor lakschade aan geparkeerde auto’s en is er veel overlast van steenmarters die kabels doorbijten. Is het mogelijk de opbouw van de nieuwe parkeertarieven te delen met de Buitenhof-bewoners? Graag inzage in het democratische besluit tot tariefsverhoging, want de bewoners zijn hier niet in meegenomen. Als tegenvoorstel wil de Buitenhof: een maatwerktarief voor parkeren met 24/7 geldige vergunning, een tenaamgestelde parkeerplek op huisnummer c.q. kenteken, enkele vrije plekken voor bezoekers, verwijdering van genoemde bomen (leidend tot extra parkeerplaatsen en oplossing lakschade) en meer controle en handhaving op de vergunningen. D66 en PvdA vragen wat de Buitenhof in 2016 als ‘aanvaardbaar tarief’ achtte. Was toen al sprake van de aangekondigde verhoging? Volgens mevrouw El Ajaji ging het toen nog om 38 euro per jaar.

In 2020 werd het stappenplan ingezet tot geleidelijke tariefsverhoging. Wakker Emmen vindt dit eerder een eisenpakket dan een tegenvoorstel van inspreekster. De parkeerexploitatie moet kostendekkend zijn en er is nu een tekort. Het tarief voor de Buitenhof is lager dan het centrumgebied. Daar betaalt men dus indirect mee met het tarief van de Buitenhof. Mevrouw El Ajaji wijst erop dat voor 2022 240 euro per jaar wordt voorgesteld, een enorme stijging sinds 2016. De doelgroep aan de Buitenweg zijn sociale-huurbewoners in het schilgebied, niet in Emmen-centrum. De verhouding met wat zij er aan voorzieningen voor terugkrijgen, wordt daarmee nog veel schever dan die al was. Inleiding college Wethouder Otter geeft aan dat de OZB-tarieven voorlopig zijn, omdat alle onderliggende vastgoedwaarden nog niet bekend zijn. Het college komt nog met een voorstel om ze te verlagen. Eerste termijn LEF! weet dat deze verordeningen inclusief tarieven voortvloeien uit de door de raad goedgekeurde Begroting. De fractie maakt zich nog steeds zorgen over de tarifering van sportvoorzieningen gezien het forse ledenverlies bij de verenigingen in de coronaperiode. D66 erkent dat goedkeuring van de Begroting in principe tot instemming met deze verordeningen leidt. De Buitenhof-bewoners krijgen te maken met een flink hoger tarief.

Vanwege het compactere centrum is de vraag of het schilgebied nog wel onderdeel is van Emmen-centrum. Kan het college hier nog eens naar kijken gezien de doelgroep sociale huur i.c.? Bij de parkeerverordening bij parkeerapparatuur (artikel 1) staat het verkeerde jaartal 2021. Graag dit artikel voorts taalkundig nog eens redigeren. Wat onder de precariobelasting valt, is nogal vraag omschreven. PvdA begrijpt goed waar de schoen wringt bij inspreekster. De fractie wil zich intern nog beraden voor de komende raadsvergadering. Zij kan zich op zich prima vinden in dit voorstel. Wat is de status van de plaatsing van de GFE-zuilen? De deadline 1 juli 2022 zou de hoogbouwbewoners lange tijd opzadelen met extra ongemak. De eerste tien luiercontainers worden geplaatst. Is er al zicht op de overige 20? De PvdA ontvangt de nodige verontruste signalen over de introductie van het diftarsysteem van mindervaliden in hoogbouw. Een oproep aan B&W, nog eens goed de oplossingsmogelijkheden voor hen te verkennen, eventueel in overleg met woningcorporaties. Dit alles ter facilitering van een optimale afvalscheiding. Bij het medisch afval ontbreekt het toegezegde maatwerk, daar de aard en hoeveelheid afval per cliënt/patiënt verschilt. Hierbij moet het college echt voor een hardheidsclausule zorgen. Het aantal aanbiedingen van medisch afval hangt af van de medische indicatie.

De fractie gaat ervan uit dat die door de huisarts wordt verstrekt, om er de vrijstelling op te

3

baseren. De OZB-rekenmethodiek gaat van kuub naar gebruiksoppervlakte. Volgens de zeer uitgebreide ambtelijke beantwoording vloeit dit voort uit de verplichting door de Waarderingskamer. Lopende de taxaties zijn conclusies over de gevolgen voor inwoners nog niet mogelijk; de PvdA volgt dit met belangstelling. Wakker Emmen onderschrijft de beoogde effecten en onderliggende argumentatie bij deze belastingverordeningen. De OZB- en riooltarieven zijn voorlopig. De fractie wil als harde voorwaarde, zoals toegezegd door B&W, niet dat de definitieve vaststelling gepaard gaat met verdere lastenverhoging voor de burger. Vitaal Emmen deelt de PvdA-zorgen over de plaatsing van de GFE-zuilen bij de hoogbouw. CDA ziet de lang bepleite bevriezing van de OZB-tarieven terug in die verordening, door de gemiddelde waardestijging te compenseren via tariefdaling. Geldt die ook voor bedrijven c.q. nietwoningen? Waarom wordt volgens de verordening afvalstoffenheffing een mini-GFT-container om niet beschikbaar gesteld bij perceelgroottes groter dan 1.000 m2? Immers, die bewoners zijn bovengemiddeld kapitaalkrachtig. Is het mogelijk die minicontainer bij kleinere percelen te krijgen? Zo ja, wat zijn dan de kosten? Reactie college Wethouder Otter bevestigt dat de verordeningen voortvloeien uit de vastgestelde Begroting 2022.

Op enig moment wordt de balans van de vastgoedwaarden na de taxaties opgemaakt. Voorlopig lijken die met 9% te stijgen, waardoor de OZB-tarieven met 9% kunnen dalen. Inmiddels is duidelijk dat de gemiddelde waardestijging van woningen 11% (met 11% tariefdaling tot gevolg) is: een nieuw voorstel is in de maak. Voor niet-woningen is de gemiddelde waardestijging 0,5% (met 0,5% tariefdaling). Het gaat om gemiddelde stijgingen, individueel kunnen afwijkingen in tarieven optreden bij woningen en niet-woningen: bij laatste zijn de verschillen in vastgoed nog groter. Het voornemen precariobelasting te heffen op terrassen is in verband met corona uitgesteld. Hieronder valt met name het leidingwerk van de NAM en daarnaast enkele ‘kleine’ precarioplichtigen. Wethouder Van der Weide omschrijft de gratis mini-GFT-container als service bij de stimulans tot betere scheiding van grondstoffen. 1.000 m2 is als grens ingesteld omdat het niet de bedoeling is alle inwoners een tweede groencontainer te verstrekken. Die extra vraag betreft vooral grote tuinen. In vervolg op de succesvolle invoering in Hoogeveen speelt de minicontainer in op de extra vraag in voorjaar en najaar (bladperiode). Dezelfde service geldt bij een extra gratis PMD-container als de gezinssamenstelling erom vraagt: voorafgaand vindt een gesprek met een afvalcoach plaats.

Extra kosten hiervoor zou tot meer vervuiling van restafval leiden, met financieel nadeel voor de gemeente. Bij onvermijdbaar medisch afval geldt maatwerk met een hardheidsclausule voor bijzondere situaties. Het college snapt de zorg van de PvdA. Hiertoe geldt niet de verordening afvalstoffenheffing, maar een nieuwe beleidsregel van B&W vanuit hun bevoegdheid. Aantonen van de medische indicatie via de huisarts stuit, net als elders in het land, op praktische problemen. De bewijslast blijft bij aanvrager liggen, bijv. via de apotheek. Na goedkeuring van de aanvraag kan die inwoner maximaal 12 keer per jaar een container met onvermijdbaar medisch afval aanbieden. De inzet is de luiercontainers en GFE-zuilen zo snel mogelijk te realiseren. De verwachting is in het eerste kwartaal 2022 een goede stap te zetten: 20 luiercontainers en de eerste GFE-zuilen. De mondiale schaarste aan grondstoffen beïnvloedt de levering, hierop heeft de gemeente uiteraard minder invloed. In 2020 heeft de raad het parkeerbeleid vastgesteld inzake de vergunningen, uitbreiding betaald parkeren op urenbasis en snijden in personele kosten. De voormalige ‘lappendeken’ aan parkeertarieven (soms zelfs 48 versus 240 euro bij aanpalende straten) was niet langer uit te leggen. Daarom is afgesproken de tarieven gelijk te trekken, maar dan stapsgewijs. Een van die stappen komt terug in de verordening 2022.

De link betaalbaarheid-sociale huur is begrijpelijk, maar de gemeentelijke kosten parkeervergunning zijn lager dan de servicekosten van woningcorporaties. Naast

4

voordelen betekent wonen in een stadscentrum ook nadelen. Parkeerrecht betekent niet een exclusieve parkeerplaats op kenteken: dit geldt alleen voor gehandicaptenplekken. Voor bewoners is een hoger vergunningtarief niet prettig, maar wonen in en rondom het centrum brengt nu eenmaal een tariefsverhoging met zich mee. D66 is benieuwd wat Lefier aan servicekosten in rekening brengt. Is nog iets te doen aan de indeling in centrum- versus schilgebieden gezien het gemeentelijke binnenstedelijk concentratiebeleid? Wethouder Van der Weide kent de extra servicekosten van Lefier niet, maar die zijn wel hoger dan een gemeentelijke parkeervergunning. De concentratie van winkelgebieden in Emmen-centrum is op gang gekomen, maar nog (lang) niet voltooid tot compact centrum met tot woongebied omgeturnde aanloopstraten. De kracht van het parkeerbesluit 2020 is de uniforme tarifering. Aan de vergunning ter regulering hangt nu eenmaal een bedrag van 240 euro per jaar. Vergeleken met elders in den lande is dat een keurige prijs-kwaliteitverhouding. Uitgangspunt is kostendekkendheid van de parkeerexploitatie. Inspreker Mevrouw El Ajaji brengt in dat er wel iets tegenover de parkeervergunning ad 240 euro per jaar moet staan.

Dat is bij de Buitenhof nog steeds onvoldoende gezien onder andere het valgevaar van containers voor geparkeerde auto’s, geen 24/7-beschikbaarheid van parkeerplekken – met grote loopafstanden door de winterse kou voor aanwonenden tot gevolg – en bomen die voor lakschade aan auto’s zorgen. De bewoners van de Buitenweg denken vanuit het principe ‘voor wat hoort wat’. Tweede termijn PvdA beluistert dat B&W oog hebben voor maatwerk bij onvermijdbaar medisch afval en hiervoor al een nieuwe beleidsregel geldt. Klopt dat? CDA staat versteld van de waardestijging van 11% voor (niet-)woningen, maar is blij dat dit wordt gecompenseerd in de OZB-tarieven. Goed dat de gemeente de gratis mini-GFT-container aanbiedt als service voor betere afvalscheiding. Toch blijft het vreemd dat kapitaalkrachtige inwoners met royale tuinen hier niets voor betalen en inwoners met kleiner perceel wel. Of is een groene minicontainer voor laatstgenoemden überhaupt niet mogelijk? De inspreekster bepleit dat er iets tegenover de kosten van de parkeervergunning moet staan. Het CDA pleit al jaren voor betere handhaving. Daar mogen de medebewoners van inspreekster toch van uitgaan? Reactie college Wethouder Van der Weide vindt dat de discussie over de relatie gemiddeld inkomen-tuingrootte het doel voorbijschiet. Het principe is een gratis service voor betere afvalscheiding, ook voor GFT.

Luier- en PMD-containers ontzorgen immers ook gezinnen met een goed inkomen. Ergens moet een grens getrokken worden en dan is 1.000 m2 redelijk gebruikelijk. Individueel is bij bijzondere omstandigheden maatwerk altijd mogelijk om de inwoners gemotiveerd te houden om extra GFT-afval gescheiden aan te bieden. De controlevraag van de PvdA over medisch afval is juist geformuleerd. Voorzitter Bos stelt vast dat dit raadsvoorstel als B-stuk naar de raad gaat. 7B. Verantwoording fractievergoeding 2021 voormalige fractie 50PLUS Eerste termijn Wakker Emmen ziet naar aanleiding van het raadsvoorstel en de accountantscontrole geen belemmeringen om dit als A-stuk in de raadsvergadering te behandelen. Voorzitter Bos stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 8.

Bespreken A-stukken: n.v.t.

5

9. Onderwerpen ter bespreking 9A. Stand van zaken corona Toelichting college Burgemeester Van Oosterhout verwijst naar de zeer recente collegebrief over de coronastatus. De druk op de verpleeg- en ziekenhuizen blijft aanhoudend hoog in de gemeente. B&W zijn tevreden over de naleving van de maatregelen in diverse sectoren. Een punt van aandacht is de bejegening door ‘andersdenkenden over corona’ van boa’s, andere ambtenaren en politie, die her en der de grenzen van acceptatie overschrijdt. Op beledigingen en fysieke aanvallen worden aangiftes gedaan of andere gerichte maatregelen getroffen. Het college is benieuwd naar de ontwikkelingen van de komende weken. 13 december vinden weer de overleggen van de VNG-klankbordgroep en het Veiligheidsberaad plaats. Het lijkt erop dat er een periode aankomt met invloeden van omikron en mogelijk andere virusvarianten. Hiervoor moeten passende maatregelen komen om de pandemie te beheersen. Hopelijk komt er na deze besmettingsgolf tijd, geduld en expertise om beter na te denken over een structurele aanpak voor komende golven. Wethouder Van der Weide wijst op de maatregelen waarmee de sportsector tot 17.00 uur aan banden is gelegd. De precieze gevolgen hangen af van besluiten van individuele sportbonden over al dan niet doorgaan van competities. De gemeente overlegt met verenigingen of afgelaste uren later opnieuw zijn in te zetten.

Cancelling van de avonduren zorgt voor problemen bij de lessen in de zwembaden. Met goed kunst- en vliegwerk is geregeld dat verreweg de meeste zwemlessen alsnog doorgang kunnen vinden in het weekend. 10. Vaststellen verslag vorige vergadering 10A. Vaststellen notulen raadscommissie BM&E van 11 november 2021 CDA ziet bij punt 7A staan: ‘Gelukkig is de nota meer geworden dan de optelsom van wensenlijstjes.’ Dit is niet het geval. De fractie heeft juist aangegeven dat de inwoners tevreden zijn over hun woon- en leefomgeving, al kan het hier en daar wat beter. De correcte zin moet zijn: ‘Geluk is meer dan de optelsom van lijstjes.’ Voorzitter Bos stelt vast dat de notulen van 11 november 2021 met deze wijziging worden goedgekeurd, onder dankzegging aan de notulist. 11.

Ingekomen stukken vanuit het college/presidium: n.v.t.

12.

Overige ingekomen stukken: n.v.t.

13. Sluiting Voorzitter Bos sluit de vergadering om 20.55 uur onder dankzegging.

6