Inspreektekst Stichting Stopafvalwater Schoonebeek

Voorzitter dank, Vorig jaar maart sprak ik met meerdere inwoners in over onze zorgen over afvalwaterinjectie. Navolgbaar en logisch noemde uw college de concept-afweging van alternatieven en het voornemen van de NAM en heeft dit aangegeven in een brief naar EZK. Ik spreek nu weer in - voor het hoogste orgaan - namens Stichting Stopafvalwater Schoonebeek. We staan nu op een belangrijk punt in de tijd. Als alle adviezen ook die van gemeente Emmen binnen zijn zal de staatssecretaris zijn ontwerpbesluiten nemen. “Mits Veilig & Verantwoord” is een logisch mantra dat we steeds nadrukkelijker en te pas en onpas horen. Laten we met elkaar oppassen dat dit mantra niet verzand in een leeg begrip waarachter je je kan verschuilen. Laten niet vergeten dat dit afgelopen decennia bij alle mijnbouwplannen uitgangspunt was. Ook bij de gaswinning in Emmen waarbij in 2015 een beving van 2.3 zorgde voor 111 schade gevallen. Veilig en Verantwoord? Afgelopen donderdag konden we luisteren naar de presentaties van SODM en TNO. Ook hier draaide het om Veilig en Verantwoord. Complimenten overigens aan de commissie- en raadsleden voor hun goede, scherpe vragen en het af en toe nog even flink doorbijten. Top! Hierbij wat kanttekeningen en/of suggesties van onze zijde: - Escalatieladder bevingen: Er zijn beheersmaatregelen. Let wel de meeste beheersmaatregel komen na een beving -> NA.

Stoppen bij magnitude van 3 is een beheersmaatregel! Veel te hoge magnitude! - Grondsoort uitgangspunt.”Zandig” als basis. Geen woord over randveenontginning? Grote impact op de versnellingsfactor. Bevingen gaan toenemen en juist door grondsoort “zandig” denkt men dat de magnitude mee gaat vallen! Onacceptabel uitgangspunt. - Over bodemdaling en negatief effecten waterhuishouding geven SodM en TNO aan: de NAM moet beter onderzoek doen hiernaar. Wij kunnen ons niet voorstellen waarom je dat advies als gemeente Emmen niet zou meenemen in brief naar de staatsecretaris! - Bijzonder opvallend uitgangspunt bij het TNO onderzoek is dat ze ervan uitgaan dat putten niet lekken. Bijzonder omdat de afgelopen jaren er veel lekkende putten ontdekt zijn. Zou het uitgangspunt: “10% van de putten is lek” ook andere uitkomsten geven over integriteit en risico’s? Verbreed de scope en zoek dit beter uit! - De NAM zwaaide donderdag graag met het vermaledijde toezeggingendocument. Krijgen we dus toch een dependance van SODM in Schoonebeek die bestaat uit inwoners? Wilt u dit echt of gaat u dit in het advies aangeven dat dit toch echt niet wenselijk is? - De verspilling van miljoenen liters schoon water… te weinig uitgewerkt. Groot dilemma voor komende jaren.

Advies: beter uitzoeken en zwaar meewegen! - Bent u er gerust op dat de Eural-classificatie als niet-zijnde gevaarlijk gevoed door gegevens NAM klopt? BTEX = Benzeen, Tolueen, Ethylbenzeen en Xyleen worden niet genoemd. - Adviezen van SodM zijn niet bindend. De NAM kan ze overnemen. Veel verantwoordelijkheid. Hoe staat het met de licence-to-operate?

Sterk uw college door morgen bij inhoudelijk behandelijk gezamenlijke zorg- en/of onderzoekspunten aan te geven. Sluit u als gemeenteraad aan bij de unanieme voorkeur van de provinciale Staten en gemeente Assen voor het toepassen van omgekeerde bewijslast in heel Drenthe, stel een waarborgfonds in voor schade, geef aan dat de kaders van de cie Mijnbouwschade bijgesteld moeten worden, geef aan dat de magnitude van 3 naar 2 moet als stopmoment, doe 0-metingen bij alle woningen! Dit gaat allemaal over “verantwoord”. U kunt hieraan bijdragen! Verschuil u niet achter dat u geen bevoegd gezag bent. U bent onze gekozen lokale volksvertegenwoordigers en dit kunt u voor uw inwoners doen. Want als het allemaal dan zo ontzettend veilig en verantwoord is dan is het toch ook geen enkel probleem om de schade-afhandeling beter te regelen dan nu! Dat is verantwoord! Afsluitend voorzitter: Tweemaal hebben we excuses gehad. In september 2023 ambtelijk en onlangs bestuurlijk voor het niet beantwoorden van onze brieven, de eerste was van maart 2023. We hebben tot nu toe nog geen enkele inhoudelijk reactie. Een treurige gang van zaken. Niet erg verantwoord? Neem uw verantwoordelijkheid, het hoogste orgaan Dank voorzitter. Namens Stichting Stop Afvalwater Schoonebeek Jenneke Ensink (secretariaat en woordvoering) Stichting Stop Afvalwater Schoonebeek KvK : 92594301 Anbi - RSIN: 866110513

Bijlage: aanvullende info

Wat extra informatie naar aanleiding van vragen. Over lekkende putten: https://eenvandaag.avrotros.nl/item/voormalig-nam-medewerkeroude-gasputten-lekken-giftige-stoffen-in-bodem-en-drinkwater/ Doen van extra onderzoek: Er staan meer oproepen tot doen van meer onderzoek in de onderzoeken van SODM, hier even uit de eerste pagina’s van 1 advies 3 oproepen tot meer onderzoek: Blz 5 Advies wijziging winningsplan Schoonebeek-Gas SODM “Hiervan zijn maximaal 4 cm toe te schrijven aan deze aanvraag. Het wordt uit de aanvraag niet duidelijk of ook eventuele winning uit de velden in Duitsland is meegenomen in de berekeningen. SodM is van mening dat de NAM de samengestelde bodemdaling van alle gas- en olievelden in de omgeving (dus ook de Duitse) moet berekenen zodat ook de effecten ervan kunnen worden beoordeeld. Blz 6 Advies wijziging winningsplan Schoonebeek-Gas SODM “Ik adviseer echter dat EZK nader advies inwint bij andere adviseurs zoals het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en de decentrale overheden die hiervoor het bevoegd gezag vormen. Voor de beoordeling van negatieve effecten op de waterhuishouding in het bebouwd- en landbouwgebied is door de NAM alleen de door de aanvraag verwachte bodemdaling besproken. Voor de beoordeling van die effecten is echter de totale, dus historische en toekomstige, bodemdaling van bijna 16 cm van belang.

Het is dus mogelijk dat infrastructurele werken, zoals dijken of gemalen moeten worden aangepast.” Blz 14 Advies wijziging winningsplan Schoonebeek-Gas SODM “Binnen het door de winning beïnvloedde gebied ligt het Natura-2000 gebied Bargerveen op 3,5 km afstand. Het grondwaterbeschermings- en waterwingebied Dalen ligt op 4,5 km van de gaswinning. Volgens de NAM is de totale bodemdaling in de buurt van Bargerveen en Dalen circa 4 cm. SodM acht dat deze geringe daling een beperkte invloed heeft op deze kwetsbare gebieden. SodM adviseert dat EZK nader advies inwint voor deze beoordeling bij andere adviseurs zoals het ministerie van LNV en decentrale overheden.”

Is er een wettelijk geregeld waarborgfonds? Ja: https://www.rijksoverheid.nl/wetten-en-regelingen/productbeschrijvingen/schadevergoedingwaarborgfonds-mijnbouwschade MAAR deze is niet van toepassing voor inwoners van ons gebied: “Daarnaast geldt een van deze situaties: • •

De mijnbouwondernemer is failliet of heeft financiële problemen. De mijnbouwondernemer is overleden of het bedrijf bestaat niet meer”

Ontzorgtafel: Nogmaals in de herhaling: Het toezeggingendocument is niet juridisch getoetst en financieel doorgerekend. Het blijft onduidelijk wat inwoners van Schoonebeek beter worden van deze toezeggingen. Een deel van de afspraken komt als het goed is gewoon terug in de vergunningen, daar kan SodM op handhaven. Daar hoef je geen orgaan voor op te tuigen. Staatsecretaris neemt geen juridische aansprakelijkheid ervoor. Bovenwettelijke afspraken zijn dus niet juridisch getoetst, ruim/breed beschreven dus hoe kan je daar op toezien? “Toezien op naleving van het

Toezeggingen-document” is een doel net als een nader op te stellen statuut. Gemeente Emmen maakt geld beschikbaar voor facilitering om deze “olietafel” in stand te houden. Een doel is “opkomen voor de belangen van bewoners en omliggende buurtschappen in relatie tot de oliewinning en daarbij horende waterverwerking” Met welk mandaat spreken deelnemers? Bodeminformatie: Onze bodem bestaat uit meer dan alleen zand zie o.a. https://bodemdata.nl/basiskaarten https://www.bodemplus.nl/ -> bodemdaling UIT conclusies enquete Groningen: 3.1 Conclusie 1. Ernst problemen in Groningen structureel onderschat 3.2 Conclusie 2. Geld dominant bij besluiten over gaswinning 3.3 Conclusie 3. Leveringszekerheid als rookgordijn 3.5 Conclusie 5. Oliemaatschappijen profiteren van rolvermenging op ministerie van EZK Ministerie van EZK is bij plannen Schoonebeek: - Beoordelaar vergunningen - Belanghebbende opbrengsten - Financier Toezichthouder - Financier en kaderstellend Commissie mijnbouwschade https://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/16069099/nam-laatste-aardgas-uit-velden-halen-is-niet-voormeer-ruimte-afvalwater-oliewinning Volgens de NAM zijn er geen extra bodemtrillingen te verwachten door het verlengen van de aardgaswinning. De totale verwachte bodemdaling neemt volgens de NAM wel toe.

Maar het grootste deel van de bodemdaling in Oosterhesselen, Dalen en Nieuw-Amsterdam wordt volgens de NAM veroorzaakt door gaswinning en aardoliewinning in Schoonebeek.