GEWIJZIGD Bijlage 1 - Integraal Veiligheidsplan 2026 - 2029

conflicten zonder dat het meteen juridisch wordt. • We ontwikkelen een dashboard woonoverlast dat inzicht geeft in aantallen meldingen, type overlast, overzicht van interventies en doorlooptijden. • We koppelen woonoverlast aan bredere zorg- en veiligheidsvraagstukken. We bieden inwoners een samenhangende aanpak waarbij problemen niet versnipperd worden aangepakt, maar in samenhang met andere leefbaarheidsvraagstukken.

Hoe gaan we dat doen? • Verder verankeren van de procesaanpak in de sociale infrastructuur • De procesaanpak stevig inbedden in de bestaande overlegstructuren in de wijk, zodat overlastsituaties sneller en beter opgepakt worden. • Het woonteam wordt verder uitgebouwd met aanvullende expertise, zodat we beter kunnen inspelen op complexe situaties. • Professionals herkennen eerder signalen van overlast en kunnen preventief handelen. Buurtbemiddeling wordt actief ingezet. Problemen worden daardoor in een vroeg stadium aangepakt, waardoor escalatie wordt voorkomen. Bewoners krijgen hulp bij het oplossen van

47

Huiselijk geweld en kindermishandeling, femicide De afgelopen jaren zijn het aantal meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling (HGKM) bij Veilig Thuis Drenthe (VTD) gestabiliseerd. Het aantal meldingen is zelfs gedaald, terwijl het aantal adviesvragen is gestegen. Dit kan geïnterpreteerd worden als een verschuiving naar preventie: VTD wordt sneller benaderd en we voorkomen vaker escalatie. De vraag is of dit de daadwerkelijke situatie is. HGKM kenmerkt zich als problematiek wat zich profileert als een topje van de ijsberg, het merendeel blijft niet helaas onzichtbaar. Daarom is het belangrijk dat de gemeente Emmen op de aanpak ter voorkoming HGKM blijft inzetten. Femicide verwijst naar het doden van vrouwen vanwege hun geslacht, veelal gepleegd door een (ex-)partner (bron: CBS). In Nederland gaat het jaarlijks om circa 35 tot 40 slachtoffers, waarmee het een hardnekkig probleem vormt binnen het bredere domein van huiselijk geweld. Recente casussen die in de media veel aandacht kregen, hebben het onderwerp nadrukkelijk op de maatschappelijke en politieke agenda gezet. Femicide is niet alleen een strafrechtelijk vraagstuk, maar ook een belangrijke opgave voor integrale veiligheid en maatschappelijke weerbaarheid.

48

Integraal Veiligheidsplan 2026-2029

Onze ambitie • In de gemeente Emmen werken we integraal samen op verschillende levensgebieden voor een integrale aanpak; • De gemeente Emmen richt zich zo veel mogelijk op de voorkant en preventie. We willen huiselijk geweld en kindermishandeling zo vroeg mogelijk in beeld hebben en risicofactoren daarop wegnemen voordat huiselijk geweld en kindermishandeling zich openbaart; • De gemeente Emmen maakt juiste inschattingen m.b.t. (on)veiligheid en acteert daar adequaat op.

Hoe gaan we dat doen? • We implementeren de werkwijze Aanpak ter Voorkoming van Escalatie (AVE); • We zetten in op het creëren van Stevige Lokale Teams in samenhang met de opdrachten vanuit de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kinden Gezinsbescherming; • In Drenthe ontwikkelen we een Regionaal Veiligheidsteam waarin de functionaliteiten van Veilig Thuis Drenthe, de Gecertificeerde Instellingen en een gedeelte van de Raad voor de Kinderbescherming worden ondergebracht; • We versterken de aanpak van stalking door betere signalering, informatie-uitwisseling en samenwerking tussen ketenpartners; • We zetten in op het voorkomen van femicide, met nadruk op vroegsignalering en het versterken van de zorg- en veiligheidsketen.

49

Sociaal-maatschappelijke spanningen Polarisatie en radicalisering zijn nauw met elkaar verbonden processen die de sociale cohesie, het vertrouwen in de overheid en de veiligheid in onze gemeente onder druk kunnen zetten. Polarisatie verwijst naar het toenemende wij-zij-denken en verscherpte tegenstellingen tussen groepen. Dit kan het klimaat creëren waarin individuen vatbaarder worden voor radicalisering: het proces waarbij iemand extreme denkbeelden ontwikkelt en zich afkeert van democratische waarden, met mogelijk veiligheidsrisico’s tot gevolg. De gemeente Emmen zet in op het versterken van verbinding, het voorkomen van escalatie en het vroegtijdig signaleren van zorgelijke ontwikkelingen. We doen dit samen met onze veiligheidspartners, het sociaal domein, onderwijs, welzijn, jongerenwerk en inwoners.

Onze ambities • We zorgen dat signalen van polarisatie en radicalisering worden besproken in een casus- of signaleringsoverleg en waar nodig wordt opgevolgd met een actie of interventie. • We ondersteunen jaarlijks initiatieven of activiteiten die gericht zijn op het bevorderen van verbinding, dialoog en inclusie. • We trainen en informeren jaarlijks professionals, vrijwilligers en sleutelfiguren in het herkennen van signalen van polarisatie en radicalisering en het toepassen van handelingsperspectieven. • We willen bijdragen aan het behouden van een positief veiligheidsgevoel rondom maatschappelijke spanningen, gemeten via lokale peilingen en signalen uit de wijk.

bewustwording en preventieprogramma’s gericht op het versterken van democratische veerkracht. Scholing en bewustwording • Trainingen of opfrisbijeenkomsten voor professionals (bijv. onderwijs, welzijn, jongerenwerk, politie) en vrijwilligers over signalen en handelingsperspectieven. • Gebruikmaken van bestaand aanbod zoals NCTVmodules, VRD-trainingen en Movisie-toolboxen. Communicatie en participatie • Proactieve en transparante communicatie om misinformatie en onrust bij maatschappelijke spanningen te voorkomen. • Betrekken van inwoners en wijkplatforms bij het signaleren van spanningen en het bouwen aan veerkrachtige wijken.

Hoe doen we dat? Vroegtijdige signalering • Structurele monitoring van signalen via OOV, gebiedsnetwerken, wijkteams, scholen, jongerenwerk, politie en welzijn. • Signalering opnemen in casusoverleggen, Zorg- en Veiligheidshuis en structurele OOV-overleggen. Preventie en verbinding • Actieve ondersteuning van burgerinitiatieven, wijkprojecten en (inter)culturele activiteiten die bijdragen aan dialoog en inclusie. • Samenwerking met scholen en jongerenwerk aan

50

Integraal Veiligheidsplan 2026-2029

51

Doorlopende veiligheidsthema’s

In dit plan brengen we ook onderwerpen onder de aandacht die al stevig zijn ingebed in onze dagelijkse werkwijzen en die een belangrijke basis vormen voor de veiligheid en leefbaarheid in onze gemeente. Deze doorlopende veiligheidsvraagstukken blijven essentieel om de kwaliteit en stabiliteit van onze dienstverlening te waarborgen.

richting de veiligheidsregio, maar ook een actieve partner bij de uitvoering van maatregelen tijdens incidenten.

We nemen ze bewust op in dit plan om transparantie te bieden over de lopende aandachtspunten en om te laten zien dat deze kerntaken ook de komende jaren onverminderd aandacht krijgen. Tegelijkertijd zijn er op dit moment geen ingrijpende veranderingen of nieuwe ontwikkelpunten binnen deze thema’s gepland. Wel blijven we alert op relevante ontwikkelingen en passen we onze aanpak waar nodig aan, zodat onze werkwijzen aansluiten bij veranderende omstandigheden en toekomstige uitdagingen.

Daarnaast is er ruime ervaring en aandacht voor het adviseren rondom evenementen en het stellen van voorwaarden bij vergunningverlening, evenals voor brandveiligheid binnen de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente.

Crisisbeheersing en evenementen De gemeente Emmen speelt een centrale rol in de voorbereiding op en de aanpak van crises en rampen. Samen met partners binnen de Veiligheidsregio Drenthe, zoals brandweer, politie en geneeskundige hulpverlening, zorgt de gemeente voor een gecoördineerde en effectieve crisisorganisatie. De gemeente is niet alleen opdrachtgever

52

Integraal Veiligheidsplan 2026-2029

De crisisorganisatie binnen Emmen is goed ingebed en kan snel reageren op uiteenlopende noodsituaties. Via een piketstructuur zijn sleutelmedewerkers 24/7 bereikbaar, waardoor continuïteit in de respons gewaarborgd is.

Deze aanpak wordt voortgezet, waarbij we blijven aansluiten op landelijke en regionale ontwikkelingen op het gebied van crisisbeheersing. De gemeente blijft haar organisatie aanpassen waar nodig, met een focus op flexibiliteit, duidelijke communicatie naar inwoners en het versterken van de lokale veerkracht. Zo borgt Emmen dat haar crisisbeheersing ook in de toekomst effectief en passend blijft binnen een veranderend veiligheidslandschap.

53

High Impact Crimes

Verkeersveiligheid

High impact crimes, zoals woninginbraken, geweldsdelicten en ernstige vormen van fraude, hebben een grote invloed op het veiligheidsgevoel van onze inwoners en de leefbaarheid in onze wijken. Deze vormen van criminaliteit vragen om een voortdurende en gerichte aanpak, waarbij preventie, opsporing en nazorg nauw samenwerken.

Verkeersveiligheid is een doorlopend aandachtspunt binnen onze gemeente en vraagt om een integrale aanpak. We werken structureel aan het verbeteren van de verkeersveiligheid volgens het 3E-model: • Educatie: We zetten in op verkeerseducatie en bewustwording via campagnes, schoolprogramma’s en voorlichting. Voorbeelden hiervan zijn bromfietscursussen, trekkervaardigheidstrainingen en campagnes zoals Rij MONO. In groep 7 van het basisonderwijs is structureel aandacht voor praktische en theoretische verkeerslessen. Jaarlijks worden circa 70 activiteiten en campagnes uitgevoerd, variërend van voorlichtingsacties tot theatervoorstellingen over verkeersveiligheid. • Enforcement (handhaving): Samen met de politie en boa’s werken we aan naleving van verkeersregels. Dit gebeurt onder meer via alcoholcontroles, snelheidscontroles en gerichte acties op plekken waar structureel of op basis van signalen handhaving nodig is. Er is maandelijks overleg met de politie om locaties en prioriteiten af te stemmen. Daarnaast worden incidenteel extra handhavingsacties ingezet op basis van actuele ontwikkelingen. • Engineering (inrichting en techniek): We werken aan veilige weginrichting en het verbeteren van verkeersinstallaties, bijvoorbeeld door verkeerslichten

We werken hierbij intensief samen met de politie en andere partners binnen het veiligheidsveld. De politie speelt een sleutelrol in het opsporen en aanpakken van daders, het vergroten van de zichtbaarheid in de wijken en het bevorderen van de meldingsbereidheid van inwoners. Daarnaast is er aandacht voor het versterken van sociale cohesie en het betrekken van bewoners bij preventieactiviteiten. De bestaande aanpak van high impact crimes is goed ingebed binnen onze lokale veiligheidsaanpak en wordt onverminderd voortgezet. Samen met de politie blijven we alert op nieuwe ontwikkelingen en trends. Dit stelt ons in staat om de impact van deze criminaliteit zoveel mogelijk te beperken en het vertrouwen van inwoners in een veilige leefomgeving te behouden.

54

Integraal Veiligheidsplan 2026-2029

af te stemmen op verkeersstromen. We monitoren en verbeteren infrastructurele knelpunten in samenwerking met de provincie Drenthe (bijvoorbeeld op de Rondweg). Ook nemen we deel aan het provinciale fietsnetwerk en projecten zoals BikeSafe AI (samenwerking met NHL Stenden, RUG, Hanzehogeschool, Gemeente Leeuwarden en bedrijven), waarin wordt onderzocht hoe kunstmatige intelligentie kan bijdragen aan de fietsveiligheid. Een bijzonder aandachtspunt is het relatief hoge aantal fietsongevallen in de gemeente. Dit wordt zowel veroorzaakt door een toename van het aantal meldingen als een feitelijke stijging van het aantal ongevallen. Samen met de provincie en partners analyseren we deze problematiek en zoeken we naar gerichte maatregelen. De gemeente richt zich met name op educatie en engineering, terwijl handhaving in afstemming met de politie plaatsvindt.

Maatschappelijke onrust Maatschappelijke onrust is een doorlopend aandachtsgebied binnen onze veiligheidsaanpak. Het kan ontstaan door uiteenlopende maatschappelijke of internationale ontwikkelingen, incidenten of spanningen

in de samenleving. Denk hierbij aan demonstraties, spanningen tussen groepen of situaties waarin de openbare orde onder druk komt te staan. Binnen de gemeente Emmen is de aanpak van maatschappelijke onrust al ingebed in de bestaande werkprocessen en samenwerking met veiligheidspartners. Onze inzet richt zich daarbij op het vroegtijdig signaleren van potentiële spanningen, het voorkomen van escalatie en het zorgvuldig begeleiden van situaties waarin onrust dreigt te ontstaan. De samenwerking tussen gemeente, politie en maatschappelijke partners is hierbij cruciaal. In dit kader nemen wij ook deel aan de PSHI-tafel (protocol sociale hulpverlening incidenten), waarin relevante signalen worden gedeeld, gedeeld eigenaarschap wordt georganiseerd en acties afgestemd. Dit draagt bij aan een gedeeld inzicht in mogelijke spanningen binnen onze gemeente en de regio. Hoewel er op dit moment geen directe aanleiding is om dit thema als ontwikkelopgave te benoemen, blijft het een belangrijk fundament van onze integrale veiligheidsaanpak. De komende jaren blijven we dit thema continu monitoren en daar waar nodig bijsturen in lijn met actuele maatschappelijke ontwikkelingen.

55

Doorkijk langere termijn

De samenleving verandert in hoog tempo. Technologische innovaties, verschuivende maatschappelijke verhoudingen en bestuurlijke uitdagingen hebben ook lokaal impact op het veiligheidsdomein. Voor de gemeente Emmen betekent dit dat we vooruit moeten kijken, wendbaar moeten blijven en steeds opnieuw de balans moeten zoeken tussen actuele opgaven en structurele ontwikkelingen. Digitalisering en technologische vooruitgang, zoals kunstmatige intelligentie en real-time data-analyse, bieden kansen voor snellere en effectievere besluitvorming. Tegelijkertijd brengen deze ontwikkelingen ook nieuwe risico’s met zich mee, waaronder digitale dreigingen, deepfakes en misbruik van technologie. Dit vraagt enerzijds om een sterke digitale weerbaarheid, en anderzijds om het zorgvuldig, transparant en ethisch inzetten van technologie, met oog voor publieke waarden zoals privacy en gelijkheid.

Daarnaast blijven de verwachtingen van onze inwoners zich ontwikkelen. Burgers vragen niet alleen om bescherming, maar ook om transparantie, maatwerk en betrokkenheid. Door actief in te zetten op communicatie en participatie versterken we het vertrouwen in de overheid én de maatschappelijke weerbaarheid. We willen inwoners zo goed mogelijk ondersteunen in hun eigen rol in het bevorderen van veiligheid. Het IVP 2026–2029 biedt ruimte om met deze bewegingen mee te groeien. Waar nodig kunnen we lopende uitvoeringsplannen aanpassen of specifieke thema’s uitwerken in aanvullend beleid. Door flexibel te blijven, gericht samen te werken en actief te signaleren, zorgen we dat Emmen ook op langere termijn voorbereid is op nieuwe risico’s en kansen binnen het veiligheidsdomein.

Ook bestuurlijke factoren hebben invloed. De financiële druk op gemeente neemt toe, onder meer door dalende rijksbijdragen en structurele bezuinigingen. Dit stelt ons voor de opgave om scherper te prioriteren, nog bewuster te sturen op risico’s en meer samen te werken met ketenpartners, het maatschappelijk middenveld en inwoners. Veiligheid blijft een gedeelde verantwoordelijkheid.

56

Integraal Veiligheidsplan 2026-2029

57

Governance en monitoring

Een effectieve uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan (IVP) vraagt om duidelijke sturing, heldere verantwoordelijkheden en monitoring. De gemeente Emmen kiest daarom voor een integrale governance-aanpak waarin bestuurlijke regie, ambtelijke samenwerking en informatie gestuurd werken centraal staan.

Bestuurlijke sturing In de driehoek worden de prioriteiten bepaald en afgestemd over de aanpak van veiligheids- en handhavingsvraagstukken. De burgemeester is eindverantwoordelijk voor het veiligheidsbeleid en stuurt op de hoofdlijnen, prioriteiten en integrale afstemming. Het college van burgemeester en wethouders bewaakt de samenhang met andere beleidsvelden, zoals het sociaal domein, jeugd en zorg. De gemeenteraad stelt de kaders vast voor het veiligheidsbeleid en controleert het college op de uitvoering. Zij wordt jaarlijks geïnformeerd over de voortgang en resultaten via een voortgangsrapportage en bespreekt de uitvoeringsplannen.

58

Integraal Veiligheidsplan 2026-2029

Ambtelijke regie De regie op de uitvoering van het IVP ligt bij het team Openbare Orde en Veiligheid (OOV), dat nauw samenwerkt met toezicht en handhaving, het sociaal domein en externe partners zoals politie, welzijnswerk en woningcorporaties. De procesregisseur zorg en veiligheid speelt een sleutelrol bij complexe casuïstiek en ketensamenwerking.

Monitoring en informatie gestuurd werken Om effectief te kunnen sturen, werken we zo veel als mogelijk informatie gestuurd. Dat betekent dat we gegevens en signalen uit verschillende bronnen combineren, van politie en wijkteams tot inwoners en ketenpartners. Deze informatie wordt geanalyseerd en gebruikt om trends te duiden, risico’s te signaleren en de effectiviteit van maatregelen te beoordelen.

De voortgang wordt gemonitord door jaarlijkse voortgangsrapportages aan college en raad te presenteren. Daarnaast houden we periodieke evaluaties per thema en maken we gebruik van de beschikbare informatieproducten en dashboards. Ook signalen van inwoners, professionals en partners worden daarbij meegenomen. Waar nodig worden uitvoeringsplannen tussentijds bijgesteld. Zo zorgen we ervoor dat het IVP niet alleen richting geeft, maar ook leidt tot meetbare resultaten en een lerende aanpak. Door deze governance- en monitoringsstructuur kunnen we flexibel inspelen op ontwikkelingen, verantwoording afleggen over onze inzet en gericht bijsturen waar nodig. Zo blijven we samen met onze partners werken aan een veilige, veerkrachtige en verbonden gemeente Emmen.

Jaarlijks wordt een uitvoeringsplan opgesteld waarin per thema concrete doelstellingen (bijv. streefwaarden of tijdspad) worden geformuleerd en waar mogelijk indicatoren worden benoemd (bijv. aantal meldingen, veiligheidsbeleving en interventies)Concrete doelstellingen worden geformuleerd;

59

Colofon

Bezoekadres

Een uitgave van de gemeente Emmen

Raadhuisplein 1, 7800 RA Emmen Telefoon: 14 0591

gemeente.emmen.nl gemeente@emmen.nl