Buitengebied Nieuw-Weerdinge, mast 92_Bijlagen_Bijlage 4 Bodemonderzoek
Tekst van het document
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV Locaties 1 t/m 5
projectnummer 0479579.100 concept revisie 0A 10 november 2022
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV Locaties 1 t/m 5 projectnummer 0479579.100 concept revisie 0A 10 november 2022
Auteur S.S. S.B.
Opdrachtgever TenneT TSO B.V. Utrechtseweg 310 6812 AR ARNHEM
Gecontroleerd W.V.
datum 10 november 2022
beschrijving Concept
controle J.L.A.P
vrijgave R.S.R
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Inhoudsopgave
Blz.
1
Inleiding
2
2
Onderzoeksopzet en locatiegegevens
5
2.1 2.2 2.3
Algemeen Locatiegegevens Begrenzing onderzoeksgebied
5 5 6
3
Onderzoeksresultaten
10
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7
Algemene bodemkwaliteit Locatiespecifieke bodemkwaliteit Bodemopbouw en geohydrologie Asbest PFAS (Poly- en Perfluoralkylstoffen) Terreinverkenning Mastlocaties algemeen
10 10 17 18 19 19 19
4
Conclusie en aanbevelingen
20
4.1 4.2 4.3
Conclusie vooronderzoek Hypothese Aanbevelingen
20 21 23
Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.
Kwaliteitsaspecten bodemonderzoek Te beantwoorden onderzoeksvragen volgens NEN 7525 Historische topografische kaarten Foto’s terreinverkenning Overzichts- en situatietekeningen
Blad 1 van 23
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
1
Inleiding
1.1
Projectomschrijving In opdracht van TenneT TSO B.V. voert Antea Group diverse veld- en bodemonderzoeken uit ten behoeve voor het project Netversterking Noordoost Nederland 110kV (NNON). Dit rapport omvat de resultaten van het milieuhygiënisch vooronderzoek. Om capaciteitsknelpunten in het huidige elektriciteitsnet op te lossen en in de toekomst te voorkomen, gaat TenneT het hoogspanningsnet in onder andere Groningen en Drenthe verzwaren. Onderdeel van deze netversterking vormt het versterken van de bestaande 110kVverbinding ‘Zwolle-Meeden’ tussen masten 097 en 201. Dit om te zorgen voor een goede aan- en afvoer van elektriciteit van het (verstopte) onderliggende 110kV-hoogspanningsnet op het hoofdnet (380kV). Aanpassing en/of verzwaring van verschillende masten, opstijgpunten en verbindingen op dit deel van het tracé is daarom nodig.
1.2
Scope De scope van het project is verdeeld in de volgende vijf locaties, afgebeeld in figuur 1.1: • Locatie 1: 1. Aanpassen bestaande inlussing mast 097 • Locatie 2: 2a. Aanpassen mast 146 2b. Verzwaring verbinding (kabeltracé) mast 146 naar EMW110 • Locatie 3: 3a. Aanpassen mast 152 en locatie mast 092 en 094 3b. Verkabeling (kabeltracé) mast 092 – 152 – 094 • Locatie 4: 4a. Uitbreiding station MSKZ110 4b. Amoveren mast 1 (portaal) 4c. Verkabeling (kabeltracé) mast 181 naar station MSKZ110 4d. Aanpassing mast 181 4e. Verkabeling (kabeltracé) mast 181 – station MSK 110 • Locatie 5: 5a. Locatie mast 081 en 201 5b. Aanpassing kabeltracé mast 201 naar mast 081 Dit rapport heeft betrekking op locatie 1 t/m 5, afgebeeld in figuur 1.2 t/m 1.6.
Blad 2 van 23
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Figuur 1.1: Locaties vooronderzoek Netversterking Noordoost Nederland 110kV (Bron: Topografische Kaart 2020, Kadaster)
Blad 3 van 23
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Figuur 1.1 Locatie 1.
Figuur 1.2 Locatie 2.
Blad 4 van 23
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Figuur 1.3 Locatie 3.
Figuur 1.4 Locatie 4.
Blad 5 van 23
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Figuur 1.5 Locatie 5.
Doel Het doel van het milieuhygiënisch vooronderzoek is het in kaart brengen van eventuele (voormalige) verdachte activiteiten en de aan-/afwezigheid, de aard en de ruimtelijke verdeling van eventuele verontreinigingen op of nabij de voorgenomen ontwikkelingslocaties. Op basis van het vooronderzoek wordt voor de verschillende deellocaties de hypothese en onderzoeksstrategie voor uit te voeren bodem- en/of asbestonderzoek bepaald. Onderzoeksstrategie en kwaliteit Het vooronderzoek is gebaseerd op de richtlijnen uit NEN 5725 (Bodem – Landbodem –Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek) en op de richtlijnen uit NEN 5717 (Waterbodem – Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek). Met betrekking tot de kwaliteitsaspecten, toegepaste methoden en betrouwbaarheid/garanties van het onderzoek wordt verwezen naar bijlage 1. De rapportage betreft geen kwaliteitsverklaring waarvan gebruik kan worden gemaakt voor het bepalen van de geschiktheid van mogelijk toekomstige toepassingen van eventueel vrijkomende grond. Wel is de rapportage geschikt om een inschatting te kunnen maken van de mogelijke toepassingen. In dit rapport worden de resultaten van het vooronderzoek beschreven en vervolgens aanbevelingen voor het verkennend bodemonderzoek gedaan.
Blad 6 van 23
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
2
Onderzoeksopzet en locatiegegevens
2.1
Algemeen Bij toepassing van NEN 5740, NEN 5707 en NEN 5897 moet een hypothese worden opgesteld omtrent de aan-/ afwezigheid, de aard en de ruimtelijke verdeling van eventuele verontreinigingen. Ten behoeve van het opstellen van een hypothese dient een vooronderzoek te worden uitgevoerd overeenkomstig NEN 5725 (Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek). De aanleiding tot het vooronderzoek is: Opstellen hypothese over de bodemkwaliteit ten behoeve van uit te voeren bodemonderzoek (aanleiding A volgens NEN 5725). In dit hoofdstuk worden de bij de aanleiding behorende onderzoeksaspecten besproken. In bijlage 2 worden deze onderzoeksaspecten onderbouwd met de antwoorden op de verplichte onderzoeksvragen. In tabel 2.1 zijn de geraadpleegde bronnen weergegeven. Tabel 2.1: Geraadpleegde bronnen Geraadpleegde bron Luchtfoto’s en omgevingsfoto’s
Website, contactpersoon of archief https://streetsmart.cyclomedia.com
Historisch kaartmateriaal
www.topotijdreis.nl
Bodemloket
www.bodemloket.nl
Bodemkwaliteitskaart Provincie Drenthe
Rapport Actualisatie bodemkwaliteitskaart. Bodemkwaliteitskaart Drenthe 2019 (Royal Haskoning, 2019) Rapport. Actualisatie bodemkwaliteitskaart PFAS provincie Drenthe 2019 (Royal Haskoning, 2019) Actualisatie Regionale Bodemkwaliteitskaart Provincie Groningen (Antea Group, 2020) www.Bodemloket.nl Gemeente Coevorden Gemeente Emmen Provincie Drenthe RUD Drenthe Gemeente Westerwolde Provincie Groningen https://www.dinoloket.nl/ondergrondmodellen
Bodemkwaliteitskaart PFAS provincie Drenthe Bodemkwaliteitskaart Provincie Groningen Bodemrapporten opgehaald via Bodemloket, opgevraagd bij Gemeenten Coevorden, Emmen en de Provincie Drenthe, gemeente Westerwolde en Provincie Groningen Grondwaterkaart van Nederland (DINO-loket) Archief Antea Group Tereininspectie
2.2
Antea Group Dhr. A. Roersma en L. Alkema
Periode van raadpleging Oktober/november 2021 Oktober 2022 Oktober/november 2021 Oktober 2022 Oktober/november 2021 Oktober 2022 Oktober/november 2021 Oktober 2022 Oktober/november 2021 Oktober 2022 Oktober/november 2021 Oktober 2022 Oktober/november 2021 Oktober 2022
Oktober/november 2021 Oktober 2022 Oktober/november 2021 Oktober 2022 06 december 2021 en 14 oktober 2022
Locatiegegevens De scope van het vooronderzoek omvat de aanpassingen van bestaande masten waarvoor grondroering nodig is (merendeel inlussen en/of realiseren van opstijgpunten), het verzwaren van bestaande verbindingen (door vervanging van de kabel of het aanbrengen van een extra kabel) en het verkabelen van een bestaande bovengrondse hoogspanningsverbinding.
Blad 7 van 23
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
De locatiegegevens zijn onder te verdelen in negen mastlocaties, een tweetal hoogspanningsterreinen (bedieningsgebouwen met schakeltuin) en tien tracés voor kabels die deels in een open ontgraving, dan wel deels met gestuurde boringen (HDD) worden aangebracht. De gegevens van de hoogspanningsterreinen waarop wordt gewerkt, zijn: Deellocatie 02: • Naam: Station EMW110 • Adres: Weerdingerstraat 182, Emmen • Oppervlakte plangebied: 1.960 m2 : Hier wordt 80 meter kabeltracé ontgraven (locatie 2b). Deellocatie 04: • Naam: Station MSKZ110 • Adres: Zandberg 58, 2e Valthermond • Oppervlakte plangebied: 2.735 m2 : Hier wordt het hoogspanningsterrein uitgebreid (locatie 4a). In tabel 2.2 en 2.3 zijn de locaties van de mastlocaties en kabeltracés weergegeven. Opgemerkt wordt dat de gestuurde boringen (HDD) geen onderdeel uitmaken van dit vooronderzoek aangezien hier geen open ontgraving plaats zal vinden. Eventueel aanwezige risico’s ten aanzien van potentieel verontreinigd diep grondwater is wel beoordeeld. Ter plaatse van de aan te leggen werkwegen en werkterreinen is mogelijk cultuurtechnisch zettingsherstel nodig in de B-horizont. Dit betekent dat er op enkele locaties mogelijk graafwerkzaamheden nodig zijn. Om deze reden wordt er ook op de werkterreinen en werkwegen milieuhygiënisch onderzoek verricht.
In tabel 2.2 is de oppervlakte van het totale werkterrein rondom de aan te passen masten vermeld. Voor de kabeltracés in tabel 2.3 is de lengte weergegeven. Tabel 2.2: Mastlocaties Mastlocatie
Verbinding
Oppervlakte (m2)
Dichtstbijzijnde adres
Deellocatie 01: Mast 097
Zwolle – Meeden
7.750
Veenhuizerweg 10, Dalen
Deellocatie 02: 2a. Mast 146
Zwolle – Meeden
1.750
Gravenveldweg 31, Emmen
Beilen-Emmen – Vesterswijk Beilen-Emmen – Vesterswijk Zwolle – Meeden
2.450
Woldweg 35, Nieuw-Weerdinge
2.435
Weerdinger-Erfscheidenveen 15, NieuwWeerdinge
Zwolle – Meeden Musselkanaal Zandberg – Musselkanaal S
12.125 950
Schaapsbergweg 58, Zandberg
Zwolle – Meeden
7.320
Stadskanaal – Aftak Vledderveen
2.430
n.n.b. (nabij kruising provinciale wegen N366 en N374 bij Stadskanaal) Tinnegieter 35, Stadskanaal
Deellocatie 03: 3a. Mast 092 3a. Mast 094 3a. Mast 152 Deellocatie 04: 4d. Mast 181 4b. Mast 1 (portaal)
Deellocatie 05: 5a. Mast 201 5a. Mast 081
4.100
Blad 8 van 23
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Tabel 2.3: Locaties kabeltracés en werkwegen Sectie-aanduiding Deellocatie 02: 2b. Kabeltracé tussen mast 146 en Station EMW 110 2b. Werkweg naar EMW110
Deellocatie 03: 3b. Kabeltracé tussen masten 092 en 152 3b. Kabeltracé tussen masten 094 en 152 3a. Werkweg mast 094
3a. Werkweg tussen mast 092 en mast 152 Deellocatie 04: 4c. Kabeltracé tussen mast 181 en MSKZ110
4c. Werkterrein tussen mast 181 en MSKZ110 4e. Kabeltracés tussen mast 181 en Station Musselkanaal 110
HDD*, open ontgraving, overig
Lengte (m)**
Dichtstbijzijnde adres
Open ontgraving
160
Weerdingerstraat 182, Emmen
Overig: mogelijk zettingsherstel, anders alleen ophogen en rijplaten leggen
70
HDD
325
Woldweg 35, NieuwWeerdinge
HDD
415
Overig: mogelijk zettingsherstel, anders alleen ophogen en rijplaten leggen Overig: mogelijk zettingsherstel, anders alleen ophogen en rijplaten leggen
135
WeerdingerErfscheidenveen 15, NieuwWeerdinge WeerdingerErfscheidenveen 15, NieuwWeerdinge
335
Woldweg 35, NieuwWeerdinge
Open ontgraving HDD
300 80
Zandberg 58, 2e Valthermond
Overig: mogelijk zettingsherstel, anders alleen ophogen en rijplaten leggen Open ontgraving
21.125 m2
Zandberg 58, 2e Valthermond
20 70 110 480 80 430 460 110 150 6.250 m2
Schaapsbergweg 60, Zandberg
HDD
4e. Werkterreinen tussen mast 181 en Station Musselkanaal 110
Overig: mogelijk zettingsherstel, anders alleen ophogen en rijplaten leggen
7.685 m2 7.035 m2
4e. Werkwegen tussen tussen mast 181 en Station Musselkanaal 110
Overig: mogelijk zettingsherstel, anders alleen ophogen en rijplaten leggen
42.590 m2
Ambachtsweg 6, Ter Apelkanaal
41
Schaapsbergweg 60, Zandberg;
305
Jipsingboermussel 54, Ter Apelkanaal; Boswijklaan, Ter Apelkanaal;
85
Blad 9 van 23
Schaapsbergweg 60, Zandberg; Jipsingboermussel 54, Ter Apelkanaal; Boswijklaan, Ter Apelkanaal;
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Sectie-aanduiding
Deellocatie 05: 5a. Werkweg naar mast 081
5a. Kabeltracé tussen mast 081 en 201
HDD*, open ontgraving, overig
Overig: mogelijk zettingsherstel, anders alleen ophogen en rijplaten leggen HDD
Lengte (m)** 35
Dichtstbijzijnde adres
90
n.n.b. (nabij kruising provinciale wegen N366 en N374 bij Stadskanaal), Tinnegieter 35, Stadskanaal n.n.b. (nabij kruising provinciale wegen N366 en N374 bij Stadskanaal), Tinnegieter 35, Stadskanaal
230
Ambachtsweg 6, Ter Apelkanaal
* HDD = gestuurde boring ** Uitgangspunt is een ontgravingsdiepte van 2,1 m-mv op agrarische percelen en 1,5 m-mv op overige delen. Dit geldt uitsluitend de kabeltracés. Op de werkwegen en werkterreinen wordt alleen de bovengrond ontgraven met oog op cultuurtechnisch herstel (tot max.1,0 m-mv).
2.3
Begrenzing onderzoeksgebied Het onderzoeksgebied is gelegen in de provincies Drenthe en Groningen. De verschillende onderzoekslocaties liggen in een lijn van Dalen – Emmen – Musselkanaal – Stadskanaal. In de tekeningen van bijlage 5 zijn de onderzoekslocaties weergegeven. Hierbij zijn enkele mastlocaties en kabeltracés gegroepeerd. Tevens is de afbakening van het onderzoeksgebied weergegeven. De onderzoekslocaties liggen allen in landelijk gebied. Mast 152 is tevens gelegen aan de provinciale weg N391. Mastlocatie 081 ligt aan de provinciale weg N366, mastlocatie 201 aan het A.G. Wildervanckkanaal. Ten behoeve van het vooronderzoek is informatie verzameld over zowel de algemene regionale als de locatiespecifieke bodemkwaliteit ter plaatse van het tracé en de directe omgeving. Voor het milieuhygiënisch vooronderzoek van de mastlocaties is uitgegaan van graafwerkzaamheden tot ca 2,1 m-mv binnen een vlak van 50 m bij 50 m.
Huidig en toekomstig gebruik Huidig gebruik onderzoeksgebied De locaties zijn ten tijde van dit schrijven in gebruik als locaties voor 380kV- en 110 kVhoogspanningsverbindingen, dat wil zeggen: mastlocaties, bovengrondse lijnverbindingen en ondergrondse kabels. Het omliggende land van deze locaties in gebruik is als landbouwgebied, uitgezonderd mastlocatie 081 (natuurgebied), mastlocatie 146 (hondentrainingsveld) en Station EMW 110 en MSKZ110 (hoogspanningsstation). Toekomstig gebruik onderzoeksgebied De beoogde werkzaamheden op deze locaties zullen tijdelijke grondroerende activiteiten met zich meebrengen. Het gebruik van de locaties zal deels veranderen. Daar waar een hoogspanningsmast wordt geamoveerd zal het bodemgebruik wijzigen naar een volledige agrarische bestemming. Dit geldt uitsluitend voor locaties waar een mast wordt geamoveerd. Voor de meeste locaties zal het bodemgebruik echter niet wijzigen, behalve voor de uitbreiding van station MSZK110 (van agrarisch naar infrastructuur).
Blad 10 van 23
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
3
Onderzoeksresultaten
3.1
Algemene bodemkwaliteit Bodemkwaliteitskaart (BKK) en bodemfunctieklassekaart Uit de bodemkwaliteitskaarten van de provincie Drenthe (vastgesteld in 2019) en de provincie Groningen (vastgesteld in 2020) blijkt dat voor de meeste locaties van het onderzoeksgebied de kwaliteit van de onverdachte boven- en ondergrond gemiddeld voldoet aan de kwaliteitsklasse AW2000 (Landbouw/Natuur). Voor het merendeel van het onderzoeksgebied geldt de bodemfunctieklasse Landbouw/Natuur. Op de bestaande hoogspanningsterreinen is dit Industrie/Infrastructuur. Enkele delen van het plangebied van deellocatie 04 zijn uitgesloten van de bodemkwaliteitskaart. Dit is een stuk van de werkweg aan de Jipsingboermussel in Ter Apelkanaal en een deel van het kabeltracé met werkterrein op de oostzijde van het plangebied nabij de Ambachtsweg in Ter Apelkanaal. Hier is onvoldoende informatie voorhanden om de gemiddelde bodemkwaliteit vast te stellen voor onverdachte bodems. Betekenis bodemkwaliteitskaart De vastgestelde achtergrondwaarden van bodemkwaliteitskaarten geven de statistisch bepaalde gemiddelde kwaliteit van een gebied weer, die is gebaseerd op de resultaten van uitgevoerd onderzoek binnen het onderscheiden deelgebied. Vanwege de steekproefsgewijze bepaling kan nooit worden uitgesloten dat binnen het gebied onvoorziene gevallen van verontreiniging aanwezig zijn.
Een bodemkwaliteitskaart is dan ook alleen van toepassing op locaties die, na uitvoering van een vooronderzoek volgens NEN 5725, in milieuhygiënisch opzicht als onverdacht kunnen worden beschouwd.
3.2
Locatiespecifieke bodemkwaliteit De locatiespecifieke bodeminformatie is geïnventariseerd met behulp van het Bodemloket en de beschikbare informatie opgevraagd bij de gemeentes en provincies. Voor een overzicht van alle bodemlocaties en de beschikbare informatie wordt verwezen naar tabel 3.1, waarbij de locaties in west-oostelijke richting (van deellocatie 1 t/m 5) worden behandeld. Indien uit eerdere uitgevoerde bodemonderzoeken sprake is van maximaal licht verhoogde gehalten in de grond en/of maximaal licht verhoogde concentraties in het grondwater, dan wordt een locatie in principe als onverdacht ten aanzien van een (ernstige) bodemverontreiniging beschouwd. Bij matig tot sterk verhoogde gehalten, de aanwezigheid van bodembedreigende activiteiten en/of bodemvreemde bijmengingen wordt een locatie wel als verdacht aangemerkt.
Blad 11 van 23
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Tabel 3.1: Overzicht uitgevoerde bodemonderzoeken in het recente verleden Adres Deellocatie 01: Gemeente Coevorden Mast 097 Geen gegevens bekend Deellocatie 02: Gemeente Emmen Station EMW 110 Weerdingerstraat 182, Emmen
Afstand tot tracé (m)
Resultaten
Conclusie
0
Voor zover bekend zijn verkennende bodemonderzoeken uitgevoerd in 1994, 2005, 2012, 2019 en 2020 over het gehele terrein van het hoogspanningsterrein. Het meest recente onderzoek uit 2020 is uitgevoerd op het gehele terrein. Eerdere onderzoeken waren meer gericht op de bedieningsgebouwen en de wegen ten zuiden hiervan. Alle onderzoeken zijn uitgevoerd vanwege werkzaamheden op het terrein. Uit de onderzoeken van 1994, 2005, 2012 en 2019 is gebleken dat potentiële bronnen van verontreiniging de twee transformatoren, inpandige activiteiten (oliedrukkabels etc.) en een verhardings-/funderingslaag betreffen.
Deze locatie is voldoende onderzocht. Tijdens onderzoek in 2020 zijn in de grond licht verhoogde gehalten aan PCB, minerale olie en lood aangetoond. De gehalten van de overige onderzochte stoffen zijn niet verhoogd gemeten. Op het maaiveld en in de opgeboorde grond zijn geen asbestverdachte materialen aangetroffen. In het grondwater zijn geen verhoogde concentraties vastgesteld.
Oranjewoud (2012), Rapport verkennend bodemonderzoek Gravenveldweg 1 te Emmen. Projectnr. 246795-13, d.d. 2 juli 2012. Opdrachtgever: Enexis B.V. Ten behoeve van de aanleg van kabels en leidingen is er onderzoek gedaan waarbij geen verhoogde gehalten aan de onderzochte parameters in de bovengrond en ondergrond zijn aangetoond. Antea Group (2019), Verkennend bodem- en asbestonderzoek, Weerdingerstraat 182 te Emmen. Projectnr. 0437485.149, d.d. 9 april 2019. Opdrachtgever: Enexis Netbeheer B.V. Dit onderzoek is uitgevoerd ten behoeve van werkzaamheden in de (weg)verhardingen op het terrein. Uit de resultaten is gebleken dat het zand uit de bovengrond en onder de puin-, sintel- en slakkenlagen geen verhoogde gehalten bevat. Tijdens het veldonderzoek zijn geen asbestverdachte materialen aangetroffen op het maaiveld en in de opgeboorde en uitgegraven grond en het puin. Antea Group (2020), Verkennend bodem- en asbestonderzoek, Weerdingerstraat 182 te Emmen (EM1W). Projectnr. 0458762.134, d.d. 9 maart 2020. Opdrachtgever: Enexis Netbeheer B.V. Over het gehele terrein is een verkennend bodemonderzoek volgens NEN 5740 uitgevoerd, met boringen evenredig verspreid over de stationslocatie. Uit de resultaten hiervan is gebleken dat de grond van het gehele terrein licht verhoogd is met lood, minerale olie en PCB. In de grond is geen asbest aangetoond.
Voor het grondwater zijn de concentraties van de onderzochte stoffen niet verhoogd.
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Adres
Gravenveldweg 33, Emmen
Afstand tot tracé (m)
75
Resultaten Ervan uitgaande dat alleen de noordoostzijde van de stationslocatie van belang is, omdat de ondergrondse kabel het station binnenkomt en daar graafwerkzaamheden gedaan zullen worden, zijn de resultaten van boringen 10, 11, 12, 13, 27, 28 en 30 en de boring met peilbuis 29 in detail in bijlage 5 opgenomen. Rapport EM011404453, Oude Roswinkelerweg/Gravenveldweg, van Aanholt In 2001 is hier verkennend bodemonderzoek gedaan. Conclusie was dat hier geen verontreinigingen zijn aangetroffen.
Mast 146 Geen gegevens bekend Kabeltracé tussen Station EMW 110 en mast 146 Geen gegevens bekend Deellocatie 03: Mast 152 Woldweg 35, Nieuw0 Grontmij (2014), Verkennend bodemonderzoek (NEN 5740) ter plaatse van de berm van de N391. Projectnr. Weerdinge / 335801, d.d. 10 april 2014. Opdrachtgever: Provincie Drenthe. Weerdinger-Erfscheidenveen Ten behoeve van de verbreding van de N391 is een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd, ter plaatse van de 15, Nieuw-Weerdinge zuidelijke en oostelijk berm. In het verkennend bodemonderzoek is de gemiddelde kwaliteit van de grond vastgesteld. De aangetroffen puinfundering is onderzocht in het kader van het wegenbouwkundig onderzoek. Behalve de puinfundering is tijdens het veldonderzoek gebleken dat geen bodemvreemde materialen aanwezig zijn. Uit analytisch onderzoek is gebleken dat ter plaatse van de berm geen verhoogde gehalten aanwezig zijn. De grond voldoet aan de achtergrondwaarde. De dichtstbijzijnde boring is nummer 8.1 noord geweest. De betreffende boring is doorgezet tot 2,5 m-mv. De bodem bestaat tot 2,5 m-mv zand. Grondwater is niet aangetroffen binnen de geboorde diepte. Deze bodemopbouw kan als representatief worden beschouwd voor de omliggende grond, waaronder mastlocatie 152. Grontmij (2014), Verkennend bodemonderzoek (NEN 5740) ter plaatse van een nieuw aan te leggen watergang langs de N391. Projectnr. 337291, d.d.
10 april 2014. Opdrachtgever: Provincie Drenthe.
Conclusie
In 2001 voldoende onderzocht, de resultaten zijn verouderd.
Voldoende onderzocht: aanvullend onderzoek voor deze locatie is niet noodzakelijk.
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Adres
Afstand tot tracé (m)
Resultaten
Conclusie
Ten behoeve van de verbreding van de N391 is een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd, ter plaatse van de zuidelijke en oostelijk berm. De aanleiding voor het onderzoek werd gevormd door de verplaatsing van een huidige watergang met 10 m. De aanwezige watergang zou worden gedempt met grond uit de nieuwe watergang. Doel van het bodemonderzoek was het vaststellen van de kwaliteit van de te ontgraven grond. De dichtstbijzijnde boring is nummer B-09 geweest. De betreffende boring is doorgezet tot 1,0 m-mv. De bodem bestaat tot 30 cm uit zand met daaronder veen. Grondwater is niet aangetroffen binnen de geboorde diepte. Deze bodemopbouw kan als representatief worden beschouwd voor de locatie van het kabeltracé tussen masten 152 en 094 en de omliggende grond. Mast 092 Geen gegevens bekend Kabeltracé/werkweg tussen mast 092 en mast 152 Zie mast 152 Weerdinger-Erfscheidenveen 20 ReGister (2005), Historisch onderzoek. Project 05012. 15, Nieuw-Weerdinge Uit historisch onderzoek is gebleken dat op het boerenerf op dit adres mogelijk sprake is van bodemverontreiniging, vermoedelijk heterogeen. Dit in verband met de (voormalige) aanwezigheid van een bestrijdingsmiddelenkast, bovengrondse dieseltanks, bovengrondse gastanks, opslag afgewerkte olie, spoelplaats voor veewagens, vaten olie en zuuropslag. En er zijn aanwijzingen dat in het verleden asbest is gebruikt.
Uit het historisch onderzoek komt naar voren dat de verontreinigingsstatus van de locatie potentieel ernstig en urgent is. Gezien de uitgevoerde activiteiten is het mogelijk dat mobiele stoffen in het grondwater zijn terechtgekomen. Indien op de locatie werkzaamheden zijn voorzien, dient bodemonderzoek te worden uitgevoerd. Weerdinger-Erfscheidenveen 15, Nieuw-Weerdinge
45
Rapport EM011401962 Woldweg, Emmer-Erfscheidenveen In 2005 is er historisch onderzoek uitgevoerd in verband met de demping van een sloot. Het bevoegd gezag heeft geconcludeerd dat dit gebied voldoende onderzocht is.
Kabeltracé tussen mast 094 en mast 152 Zie mast 152 Gemeente Borger-Odoorn en Gemeente Westerwolde Deellocatie 04: Mast 181 Geen gegevens bekend
Dit is verdacht terrein dat nog onvoldoende onderzocht is. Onbekend is of deze activiteiten tot een bodemverontreiniging hebben geleid. Wel wordt verwacht dat de meeste activiteiten en eventuele verontreiniging op voldoende afstand is gelegen. Invloed op de bodemkwaliteit van het werkterrein van mast 94 wordt niet verwacht. Dit bevindt zich op voldoende afstand, geen negatieve invloed op huidige onderzoeksterrein.
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Adres
Afstand tot Resultaten tracé (m) Mast 01/ kabeltracé tussen Mast 181 en MSKZ110 Zandberg 58, Musselkanaal 40 Verkennend bodem- en asbestonderzoek Schaapsbergweg 58 te Musselkanaal (MSK1Z), kenmerk: 0465773.103, d.d. 01-04-2021, door: Antea Group In verband met uitbreiding van het hoogspanningsterrein en werkzaamheden aan de drie zuidelijk gelegen trafo’s, is bodemonderzoek uitgevoerd. De bovengrond bestaat plaatselijk uit een halfverhardingslaag met koolas, grind en kolengruis. Het grondwater stond op 1,3 m-mv en is licht verontreinigd met barium. De halfverhardingslaag is licht verontreinigd met zware metalen. Rondom de trafo’s zijn uitsluitend licht verhoogde gehalten aan PCB aangetoond. Asbest is zintuigelijk en analytisch niet aangetoond.
Zandberg 58, Musselkanaal
40
Zandberg 58, Musselkanaal
0
Zandberg 58, Musselkanaal
0
Nadien is ook een revisie geschreven waarbij aanvullend onderzoek is uitgevoerd op de rest van het terrein. De grond rondom het hoofdgebouw blijkt licht verontreinigd te zijn met lood, PAK, PCB en minerale olie. In de periode 2014-2019 zijn door Antea Group diverse andere bodemonderzoeken uitgevoerd rondom de transformatoren waarbij enkele malen sterke verontreinigingen met PCB zijn aangetoond. Verkennend onderzoek conform NEN5740 Schakelstation Musselkanaal Zandberg, kenmerk: P14-0439-005, d.d. 15-07-2014, door: BOOT Binnen het plangebied voor toekomstig werk in de schakeltuin zijn geen verhoogde gehalten aangetoond. Rapport verkennend milieutechnisch onderzoek ten behoeve van de aanleg van een 110kV kabel nabij Musselkanaal, kenmerk: 11191-266404, d.d. 25-04-2014, door: Antea Group Dit tracé-onderzoek is gelegen binnen het huidige onderzoeksgebied. Proefsleuven 1 en 2 (dempingen) en boringen 1 en 2 zijn nabij mast 01 geplaatst en op het kabeltracé tussen mast 181 en mast 01. Het grondwater stond hier tussen 1,0 en 1,5 m-mv. De voormalige waterbodem van de gedempte sloten is hier wel aangetroffen rond 0,8 m-mv (veen) maar dit is niet verontreinigd. Puin is niet waargenomen. Verhoogde gehalten zijn hier niet aangetoond.
Kabeltracé verkabeling tussen Mast 181 en Musselkanaal 110 (nieuw te bouwen) Zandberg 58, Musselkanaal 0 Rapport verkennend milieutechnisch onderzoek ten behoeve van de aanleg van een 110kV kabel nabij Musselkanaal, kenmerk: 11191-266404, d.d. 25-04-2014, door: Antea Group Nabij het werkterrein en een stuk te leggen kabeltracé aan de Zandberg 60 zijn boringen 09 en sleuf 09 gemaakt in het puinpad van de oprit/dam naar het werkterrein toe (werkweg). Hier zijn uitsluitend licht verhoogde gehalten aan nikkel gemeten en sporen baksteen waargenomen. Asbestonderzoek is echter niet uitgevoerd Zandberg 56 20 In 2001 is hier door Sigma bodemonderzoek uitgevoerd. Dit rapport is echter irrelevant gezien het recentere onderzoek van Antea Group uit 2014 van 110kV-tracé. Zie hierboven.
Conclusie
Locatie is naar verwachting licht verontreinigd en wordt daarmee als onverdacht beschouwd.
Bevindt zich op voldoende afstand, geen negatieve invloed op huidige onderzoeksterrein. Er worden geen verhoogde gehalten verwacht. Er worden geen verhoogde gehalten verwacht.
Vervolgonderzoek nodig; Asbestonderzoek in werkweg uitvoeren.
Zie bovenstaand.
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Adres Mussel-A-Kanaal OZ
Afstand tot tracé (m) 20
Ambachtsweg en Boswijklaan
0
Boswijklaan 7
35
Boswijklaan-Ambachtslaan
5
Resultaten
Conclusie
Verkennend bodemonderzoek Toekomstig industrieterrein Grensweg Musselkanaal, kenmerk: 212120, d.d. 2410-2002, door: Klijn Voor het inrichten van een nieuw industrieterrein in dit agrarische gebied is bodemonderzoek uitgevoerd. Hierbij zijn geen verhoogde gehalten of concentraties aangetoond. Verkennend bodemonderzoek Boswijklaan te Ter Apelkanaal, kenmerk: T2191-01-001, d.d. 29-10-2002, door: DHV In verband met een perceeltransactie zijn de landbouwpercelen hier onderzocht (onverdacht). Plaatselijk zijn licht verhoogde gehalten aan EOX en minerale olie aangetoond. Het grondwater bevat plaatselijk een matig verhoogde concentratie aan koper of nikkel. Andere zware metalen komen hier in licht verhoogde concentraties voor. Na herbemonstering bleek dit niet reproduceerbaar. De verwachting is dat het gaat om natuurlijk verhoogde metalenconcentraties. Verkennend bodemonderzoek Boswijklaan 7 te Ter Apelkanaal, kenmerk: PN 02/7698-1, d.d. 28-08-2001, door: Grontmij In verband met een perceeltransactie is bodemonderzoek uitgevoerd. Op de locatie was een boerderij aanwezig met 2 puinpaden. De grond is licht verontreinigd met PAK, minerale olie en EOX. Het grondwater bevat een matig verhoogde concentratie aan koper en licht verhoogde concentraties aan andere zware metalen. De verwachting is dat het gaat om natuurlijk verhoogde metalenconcentraties.
Locatie is onverdacht.
Aanvulling verkennend milieukundig bodemonderzoek bedrijvenpark ‘Zuid-Groningen’, kenmerk: 631/NA97/4866/18058, d.d. 31-10-1997, door: Arcadis In aanvulling op het eerdere indicatieve onderzoek, is het bodemonderzoek aangevuld ten einde te voldoen aan de norm en vereiste inspanning. De grond bevat plaatselijk licht verhoogde gehalten aan cadmium. Het grondwater is licht verontreinigd met fenolen en xylenen. In 1999 is het noordelijke deel eveneens onderzocht door Arcadis. Hier komen vergelijkbare resultaten uit (het rapport ontbreekt).
Gemeente Stadskanaal en Provincie Groningen: Deellocatie 05: Mast 081 Dwarsweg 25 Op 25 meter afstand aan de zuidzijde van de Dwarsweg is een stortplaats geregistreerd. De werkelijke afstand tot het stortlichaam is circa 150 meter. Dit is op voldoende afstand gelegen. Arcadis heeft de locatie voor het laatste gemonitord. Hieruit blijkt dat in de peilbuizen het dichtste bij de huidige werklocatie (de werkweg van mast 081: 150 m afstand) licht verhoogde concentraties aan koper en barium kunnen worden verwacht. De contouren van geval zijn niet vastgesteld. Daarmee is de omvang onbekend en is onduidelijk in hoeverre het grondwater ter hoogte van onderhavige werklocatie verontreinigd is en of dit eventueel bij het Geval van bodemverontreiniging behoort.
Er worden licht verhoogde gehalten verwacht en wordt daarmee als onverdacht beschouwd.
Het grondwater kan plaatselijk matig verhoogde concentraties aan zware metalen bevatten (natuurlijke oorsprong). De grond is licht verontreinigd. Asbestonderzoek is hier niet uitgevoerd, echter bevinden de puinpaden zich op voldoende afstand van de huidige onderzoekslocatie. Er worden uitsluitend licht verhoogde waarden verwacht en wordt daarmee als onverdacht beschouwd.
Grondwater nabij werkweg onderzoeken op barium en koper aangezien dit niet is afgeperkt. De stoffen komen hier niet van nature voor, aldus de monitoringsrapportage.
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Adres
Afstand tot tracé (m)
Mast 201 Geen gegevens bekend Kabeltracé tussen mast 081 en mast 201 Geen gegevens bekend
Resultaten
Conclusie
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Historisch verdachte activiteiten en tanks In tabel 3.2 zijn de (historisch) verdachte activiteiten en tanks opgenomen die relevant zijn voor de mastlocaties, hoogspanningsterreinen en kabeltracés. Tabel 3.2: Historisch verdachte activiteiten en tanks - mastlocaties Nr.
Locatie
Verdachte activiteit
UBIscore1
Start – eind
Afstand tot tracé (m)
Veenhuizerweg 10, Dalen
Dieseltank (inpandig)
4
1988-2011
120
Zandpad Veenhuizerweg, Dalen
Dempingen
2
onbekend-2005
0
2x Dieseltanks (bovengronds)
4
Vanaf 1999
25
Boomgaard
5
Ca. 1985 - 1999
30
Deellocatie 01: Mast 097
Deellocatie 02: Station EMW 110 Weerdingerstraat 182, Emmen Mast 146 Gravenveldweg, Emmen
Kabeltracé tussen Station EMW 110 en mast 146 Gravenveldweg, Emmen
Goederenspoorlijn
4
Ca. 1850 - 1984
0
Gravenveldweg, Emmen
Dempingen (spoorsloten)
2
1950-1960
0
Dempingen (wijken)
2
onbekend-1990
0
Demping (kavelsloot)
2
onbekend-2000
0
-
-
-
-
WeerdingerErfscheidenveen 15, Nieuw-Weerdinge
Bestrijdingsmiddelenkast Bovengrondse dieseltanks Bovengrondse gastanks Opslag afgewerkte olie Spoelplaats voor veewagens Vaten olie Zuuropslag
5 4 4 4 3 4 5
Onbekendonbekend
45
WeerdingerErfscheidenveen
Dempingen (wijken)
2
onbekend-1950 onbekend-2000
0
-
-
-
-
Dempingen (sloten)
2
onbekend-1988 onbekend-2010
0
Deellocatie 03: Mast 152 Woldweg Mast 092 Woldweg
Kabeltracé/werkweg tussen 092 en mast 152 Mast 094
Kabeltracé tussen 094 en mast 152 -
-
Deellocatie 04: Mast 181 Zandberg
Tracé tussen Mast 181 en mast 01 en MSZK110 Zandberg
Dempingen (sloten)
2
onbekend-1962 onbekend-1984 onbekend-2010
0
Zandberg
Kavelpaden
-
1910-onbekend
0
-
1910-onbekend
0
Verkabelingstracé tussen Mast 181 en Musselkanaal 110 (nieuw te bouwen) Tegenover Schaapsbergweg 60
Kavelpaden
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Nr.
Locatie
Verdachte activiteit
UBIscore1
Start – eind
Afstand tot tracé (m)
Tegenover Schaapsbergweg 60
Dempingen
2
-1988
0
Tegenover Schaapsbergweg 60
Kurkwarenfabriek
6
1941-1950
0
Schaapsbergweg 60
Opslag alifatische koolwaterstoffen Bestrijdingsmiddelenopslagplaats Lasinrichting Bovengrondse dieseltank
6
1983-onbekend
30
Zandberg 63
Handschoenmakerij (leer)
2
1963-1966
85
Jipsingboermussel 48
Burgerlijk- en utiliteitsbouwbedrijf
3
1980-onbekend
100
JipsingboermusselBoswijklaan Ambachtsweg
Dempingen Kavelpaden
2 -
-1965 -1980 -1990
0
5 2 4
Deellocatie 05: Mast 201 en 081 Dwarsweg – Dempingen 2 -1990 0 Noorderkanaalweg 1)Aan de hand van de mate van risico met betrekking tot het veroorzaken van grond- en grondwaterverontreiniging zijn UBI-codes aan de activiteiten gekoppeld. Activiteiten met UBI-codes hoger dan 4 zijn verdachte activiteiten. Een uitzondering hierop zijn tanks en dempingen/ophooglagen. Activiteiten die een tank betreffen zijn altijd verdacht in verband met mogelijke lekkages.
3.3
Bodemopbouw en geohydrologie Ten aanzien van de bodemopbouw en geohydrologie kan het volgende worden vermeld. De lokale bodemopbouw is weergegeven in tabel 3.3. Tabel 3.3: Lokale bodemopbouw (bron Dinoloket) Diepte Formatie Deellocatie 01: 8-3 +NAP Formatie van Boxtel, tweede, derde en vierde zandige eenheid 6-3 +NAP Formatie van Drente, derde zandige eenheid, Laagpakket van Gieten (kleiige eenheid) Deellocatie 02: 24-22 +NAP Formatie van Boxtel, tweede, derde en vierde zandige eenheid 22-20 +NAP Formatie van Drente, derde zandige eenheid, Laagpakket van Gieten (kleiige eenheid) 20-18 + NAP Formatie van Drachten, eerste zandige eenheid Deellocatie 03: 8-3 +NAP Formatie van Boxtel, tweede, derde en vierde zandige eenheid Deellocatie 04: +3 -8 -NAP Formatie van Boxtel, tweede, derde en vierde zandige eenheid Deellocatie 05: +3 -8 -NAP Formatie van Boxtel, tweede, derde en vierde zandige eenheid Algemeen, dieper: Tot -25 -NAP Formatie van Peelo, eerste, tweede en derde zandige eenheden Tot -25 -NAP Formatie van Drente, derde zandige eenheid -25 -40 – NAP Formatie van Urk, vierde en vijfde zandige eenheden -40 – 50 -NAP
Formatie van Appelscha, eerste zandige eenheid
-50 - 75 -NAP
Formatie van Peize en Waalre, derde en vierde zandige eenheden
Bodemtype Zeer tot matig fijn zand Grof zand, grindig tot lemige, siltige klei.
Zeer tot matig fijn zand Grof zand, grindig tot lemige, siltige klei. Grijs zand, matig fijn tot matig grof, kalkloos Zeer tot matig fijn zand Zeer tot matig fijn zand Zeer tot matig fijn zand Grijs, uiterst fijn tot uiterst grof zand Lemig, grindig zand Grijs tot bruin zand, matig fijn tot grof, grindig, plantenresten Grijs tot geel zand, fijn tot grof, kalkloos, grindig Grof zand en uiterst fijn zand.
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
>-75 -NAP
Formatie van Oosterhout, tweede zandige eenheid en complexe eenheid
Zeer fijn tot zeer grof zand, schelphoudend Klei
In figuur 3.1 is een weergave van de lokale bodemopbouw opgenomen.
Afkoringen HLc – Holocene afzettingen BX – Formatie van Boxtel DR – Formatie van Drente DN – Formatie van Drachten PE – Formatie van Peelo UR – Formatie van Urk AP – Formatie van Appelscha PZWA – Formatie van Waalre en Peize OO - Formatie van Oosterhout BR – Formatie van Breda z - zand k – klei of overig slecht doorlatende lagen
Figuur 3.1: Geohydrologische bodem structuur (bron: REGIS II.2, Dino-loket)
De regionale grondwaterstroming is hoofdzakelijk: Deellocatie 01: zuidwestelijk (1e en 2e watervoerend pakket) Deellocatie 02: noordoostelijk (1e en 2e watervoerend pakket) Deellocatie 03: noordoostelijk (1e en 2e watervoerend pakket) Deellocatie 04: noordelijk (1e en 2e watervoerend pakket) Deellocatie 05: noordelijk (1e en 2e watervoerend pakket) Lokale grondwaterstroming wordt vooral bepaald door het nabijgelegen oppervlaktewater. Oppervlaktewater In de directe omgeving komt op de volgende plaatsen oppervlaktewater voor: - Mastlocatie 097 bevindt zich naast een sloot. - Bij mastlocatie 146: op 15 m ten westen van de hoogspanningsmast bevindt zich een bassin/vijver, ten noorden hiervan ligt een waterplas op 150 m afstand. - Mast 094 bevindt zich naast een sloot.
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
-
Mast 092 bevindt zich naast een brede sloot van 10 m. Mast 152 bevindt zich 70 m van een waterplas (vijver). Mast 081 bevindt zich langs een sloot. Mast 201 bevindt zich op 15 m afstand van het A.G. Wildervanckkanaal.
Er komt geen brak of zoutwater in de omgeving van de onderzoeksgebieden voor. Grondwaterbeschermingsgebied Geen van de locaties bevindt zich in een grondwaterbeschermingsgebied. Freatisch grondwaterstand Volgens het Nationaal Grondwatermodel 2018 geldt voor (deellocatie 01) mast 097 een GHG van ca 0,50 m-mv, deellocatie 02 (EMW110, Mast 146) van 3,0 m-mv, deellocatie 03 (masten 92, 94 en 152) 0,50 m-mv, deellocatie 04, mast 181 een GHG van 1,50 en 1,0 m-mv. De kabeltracés naar het nieuw te bouwen Musselkanaal 110 bevinden zich in een gebied met een GHG van 1,5 tot 0,5 m-mv. Tot slot geldt voor deellocatie 05 (masten 081 en 201) een GHG van 0,5 (westzijde) en 1,5 m-mv (oostzijde). Dempingen Mastlocatie 097 bevindt zich op een gedempte sloot die in 2005 is uitgevoerd. Ter plaatse van het voormalige goederenspoor aan de Gravenveldweg zijn tevens twee dempingen gelegen uit de jaren ’50 en ’60. Mastlocatie 094 bevindt zich met de werkweg op een gedempte wijk (vaart). Mastlocatie 92 bevindt zich op een gedempte kavelsloot. Mastlocatie 152 bevindt zich op een tweetal gedempte wijken. Mastlocatie 181 bevindt zich in de buurt van een gedempte sloot. Hier zijn meerdere dempingen bekend. De meesten zijn echter door Antea Group in 2014 onderzocht (zie sectie 3.1 hierboven).
Ook ter plaatse van de nieuw te leggen kabels (kabeltracé verkabeling tussen mast 181 en nieuw bouwen station Musselkanaal 110) zijn diverse dempingen bekend.
3.4
Asbest Asbest verdachte bedrijfsactiviteiten Uitsluitend ter plaatse van de voormalige kurkwarenfabriek tegenover de Schaapsbergweg 60 (deellocatie 04) is mogelijk asbest gebruikt. Deze locatie is asbestverdacht. Golfplaten daken Op het hondentrainingsveld rondom mast 146 staan diverse opstallen. Het dak van de schuur die op ca. 5 m afstand van de mast staat, bestaat uit golfplaten die vermoedelijk asbesthoudend zijn. Golfplaten zijn regelmatig voorzien van een PCB-houdend middel om onder andere mosgroei tegen te gaan. Rondom dergelijke platen worden vaker verhoogde gehalten aan PCB in de bodem aangetroffen. De bodem om deze schuur is daarmee asbestverdacht en PCB-verdacht, in een strook van 1 m rondom de schuur. Gedempte sloten Binnen het werkgebied zijn diverse gedempte sloten gesitueerd. Gegevens over het gebruikte dempingsmateriaal zijn niet beschikbaar. Het is derhalve niet uit te sluiten dat gebruik is gemaakt van asbestverdacht dempingsmateriaal. In tabel 3.2 is per deellocatie aangegeven waar deze dempingen zijn gesitueerd en uit welke periode deze stammen. De dempingen zijn mogelijk verdacht, indien daar antropogene bijmengingen in worden aangetroffen (middels bodemonderzoek). De dempingen nabij station MSZK110, mast 01 en 181 zijn grotendeels al onderzocht in 2014 en bleken geen puin te bevatten.
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Verhardingen en dammen Deellocatie 02: Op hoogspanningsstation Station EMW 110 bevinden zich halfverhardingen. In het Verkennend bodem- en asbestonderzoek door Antea Group uit 2020 is veldonderzoek naar asbest gedaan. Conclusie van dit onderzoek is dat op het maaiveld en in de opgeboorde grond geen asbesthoudende materialen zijn aangetroffen. Ter verificatie is een monster van de bovengrond samengesteld en geanalyseerd op asbest. In het onderzochte materiaal is analytisch geen asbest aangetoond boven de detectiegrens. Het pad waaronder het kabeltracé tussen Station EMW 110 en mast 146 loopt, is voorzien van een halfverharding. Visueel is geen asbest waargenomen. Dit pad is echter verhoogd, waarbij het onbekend is of er asbesthoudend materiaal is toegepast. Deellocatie 03: Bij mast 152 ligt een pad voorzien van een klinkerverharding. Uit de terreinverkenning volgt dat onder de klinkers een puinfundering aanwezig is. Het is niet bekend of de puinfundering asbesthoudend is. Echter, aangezien de daaronder liggende hoogspanningskabel in recente tijden is aangelegd (na 1994), is het onwaarschijnlijk dat hiervoor asbesthoudend materiaal is toegepast. De aan te leggen werkweg naar mast 092 bevindt zich op een dam met inhoud van onbekende aard en kwaliteit. Deze locatie wordt daarom als (asbest)verdacht aangemerkt.
Deellocatie 04: Uit de terreinverkenning blijkt dat een klinkerweg loopt naar station MSKZ110. Onduidelijk is of hieronder puin aanwezig is. Wel is bekend van historische kaarten dat hier diverse halfverharde kavelpaden hebben gelopen van noord naar zuid. Verder blijkt dat de aan te leggen werkweg naar het werkterrein ten noorden van de Schaapsberweg 60, puin bevat. Aan de Jipsingvoermussel 54 bevindt zich een kavelpad dat tegenwoordig is verhard met grind en asfaltgranulaat. Dit pad is al zeer oud (1910) dus mogelijk is in het verleden ook puin toegepast als verhardingsmateriaal. Aan de Boswijklaan wordt een werkweg aangelegd op een dam evenals aan de Ambachtsweg, nabij het huidige industrieterrein. Onduidelijk is of hier puin of andere antropogene materialen voor zijn gebruikt bij de aanleg.
3.5
PFAS (Poly- en Perfluoralkylstoffen) Op 8 juli 2019 is door het Ministerie Infrastructuur en Waterstaat een brief en bijbehorend Tijdelijk Handelingskader ten aanzien van hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie aan de Tweede kamer aangeboden (8 juli 2019, kenmerk: IENW/BSK-2019/131399). Hierin staat beschreven dat bij het aanbieden en verwerken van grond inzichtelijk dient te zijn in hoeverre deze PFAS-houdend is. Op 13 december 2021 is het Handelingskader PFAS verschenen, welke een aantal vragen beantwoordt uit de vorige tijdelijke versies. Tussen ca. 1985 tot 1999 heeft 30m ten noorden van mastlocatie 146 een boomgaard gestaan. Op dit moment is niet volledig inzichtelijk in welke producten en productieprocessen PFAS is toegepast. Uit Deelrapport B over aanwezigheid van PFAS in Nederland door het
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Expertisecentrum PFAS 1 blijkt dat er vermoedelijk PFAS is toegepast in bestrijdingsmiddelen. Gezien mastlocatie 146 is gelegen nabij een voormalige boomgaard, is de locatie mogelijk belast met PFAS. De provincie Drenthe en Groningen heeft een Bodemkwaliteitskaart PFAS opgesteld in 2019 en 2020. Hieruit volgt dat de onverdachte bodems in deze provincies gemiddeld genomen geen verhoogde gehalten bevat. Voor zover bekend is er binnen de overige onderzoekslocaties geen sprake van het voorkomen van eventuele puntbronnen, zoals o.a. toepassen van blusschuim bij branden.
3.6
Terreinverkenning Op 6 december 2021 en 14 oktober 2022 heeft een terreinverkenning plaatsgevonden door een medewerker van Antea Group. De foto’s en observeringen zijn in bijlage 4 opgenomen. De bijzonderheden die naar voren zijn gekomen, zijn verwerkt in de beschrijving van de onderzoeksresultaten in sectie 3.4.
3.7
Mastlocaties algemeen Ter plaatse van de bestaande mastlocaties is er kans op verhoogde gehalten aan zware metalen (vnl. zink) in de grond door jarenlange afspoeling /corrosie van het oppervlak van de masten of door schilderwerkzaamheden.
1
Expertisecentrum PFAS, Aanwezigheid van PFAS in Nederland. Deelrapport B - Onderzoek van PFAS op potentiële risicolocaties. Kenmerk DDT219-1, d.d. 1 juni 2018, te raadplegen via: Voorkomen PFAS in Nederland Deelrapport A: Onverdachte locaties (expertisecentrumpfas.nl)
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
4
Conclusie en aanbevelingen
4.1
Conclusie vooronderzoek Op basis van het vooronderzoek zijn verschillende verdachte deellocaties onderscheiden. Deellocatie 01 • Op deze locatie is een demping aanwezig die rond 2000 is uitgevoerd. Onduidelijk is wat de kwaliteit is van de gebruikte grond en of hier bouw- of sloopafval is gebruikt. Deze locatie is potentieel asbestverdacht. Deellocatie 02 • Het kabeltracé tussen EMW110 en Mast 146 passeert twee dempingen uit de jaren ’60 en ’80. Deze locaties zijn potentieel asbestverdacht. De verharding ter plaatse bestaat tevens uit mogelijk puinhoudende grond. Dit is potentieel asbestverdacht. • Nabij mast 146 zijn opstallen aanwezig die vermoedelijk asbesthoudend zijn. Deze locatie is verdacht op asbest en mogelijk PCB. Deze locatie was in de jaren ’80 in gebruik als boomgaard en is daarom ook verdacht op OCB (bestrijdingsmiddelen). • Het werkterrein van mast 146 en het kabeltracé liggen hier ook naast een voormalig goederenspoor. Deze locatie is daarom verdacht op zware metalen. Deellocatie 03 • Op mastlocaties 092 en 152 zijn gedempte sloten en wijken (vaarten) aanwezig die mogelijk asbestverdacht zijn. • De werkweg tussen mast 092 en 152 passeert een dam met onbekende inhoud. Mogelijk is de dam verhard met asbestverdacht puin. • De werkweg naast mastlocatie 094 passeert een demping uit de jaren ’50.
Deze locatie is daarom mogelijk asbestverdacht indien hier puin in is gestort. • Op mastlocatie 152 is puin aanwezig onder de klinkerverharding. Deze locatie is daarom potentieel asbestverdacht aangezien de periode van aanleg onbekend is. Deellocatie 04 • Op het werkterrein van mast 181, het kabeltracé, bij mast 1 (portaal) en de uitbreiding van het hoogspanningsterrein van MSKZ110 zijn diverse gedempte kavelsloten aanwezig uit de jaren ’50 tot jaren ’90 en enkele voormalige kavelpaden. In de regel zijn deze paden verhard geweest met puin. Deze locaties zijn asbestverdacht, evenals de dempingen. • Op het kabeltracé tussen mast 181 en nieuw te bouwen station Musselkanaal 110 zijn nabij de Schaapsbergweg 60 een voormalige kurkwarenfabriek, kavelpad met puin (nog aanwezig) en twee voormalige kavelpaden en een demping aanwezig. Deze locaties zijn verdacht op standaard parameters en op asbest. • Op de aan te leggen werkweg aan de Jipsingboermussel 54 is een grindpad aanwezig waar in het verleden mogelijk puin heeft gelegen. Dit betreft een kavelpad uit omstreeks 1910. Dit is potentieel asbestverdacht. • Op de werkterreinen zijn verder diverse voormalige kavelpaden en dempingen uit de jaren ’50 tot ’80 aanwezig. Ook deze zijn potentieel asbestverdacht indien daar tijdens veldonderzoek puin wordt aangetroffen.
Deellocatie 05 • Hier zijn diverse gedempte kavelsloten aanwezig uit de jaren ’60. Deze zijn eveneens potentieel asbestverdacht. • Vanwege een niet afgeperkte grondwaterverontreiniging bij een voormalige stortplaats, is het grondwater nabij de werkweg naar mast 081 verdacht op zware metalen.
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
4.2
Hypothese Op basis van voorgaande conclusies van het historisch vooronderzoek, zijn de volgende hypothesen opgesteld voor het verkennend bodemonderzoek volgens NEN 5740 (tabel 4.1) en asbestonderzoek volgens NEN 5707/NEN 5897. Tabel 4.1: Overzicht deellocaties met hypothese en strategie mastlocaties, werkterreinen en kabeltracé Oppervlakte (m2) / Lengte (m) Mastlocaties en werkterreinen 2) Deellocatie 01 Mast 097 250 m2 Mast 097 7.500 m2 Werkterrein
Hypothese
Reden verdachtmaking/ opmerking
Verdachte parameters
Strategie1)
Verdacht Onverdacht Verdacht
Afspoeling/corrosie mast Dempingen
Zware metalen Standaardpakket + asbest
VED-HE-NL ONV-NL VEP
Voldoende onderzocht (in 2020), geen (nieuw) verkennend bodemonderzoek noodzakelijk Dempingen Goederenspoor Opgehoogd pad (puin) Afspoeling/corrosie mast Voormalige boomgaard in de directe omgeving, Opstallen met asbestverdachte materialen
-
-
Standaardpakket + asbest
VED-HE-L
Zware metalen OCB, PFAS, asbest
VED-HE-NL VED-HE-NL
250 m2 Verdacht 2.200 m2 Onverdacht
Afspoeling/corrosie mast -
Zware metalen -
VED-HE-NL ONV-NL
250 m2 Verdacht
Afspoeling/corrosie mast
Zware metalen
VED-HE-NL
-
-
ONV-NL
Demping
Standaardpakket + asbest Zware metalen Standaardpakket + asbest Standaardpakket + asbest
VEP
Zware metalen Standaardpakket + asbest Standaardpakket + asbest
VED-HE-NL ONV-NL VEP
Locatie
Deellocatie 02 2b. Station EMW 110 + werkweg 2b. Kabeltracé tussen 146 en Station EMW 110 02a. Mast 146 02a. Mast 146 Werkterrein
Deellocatie 03 3a. Mast 092 3a. Mast 092 Werkterrein 3a. Mast 094
1.960 m2 Onverdacht 70 m 160 m Verdacht
250 m2 Verdacht 1.500 m2 Verdacht
3a. Mast 094 Werkterrein 3b. Werkweg mast 094 3a. Mast 152 3a. Mast 152 Werkterrein
2.185 m2 Onverdacht
3b. Werkweg tussen mast 092 en 152 Deellocatie 04 4d. Mast 181 4d. Mast 181 Werkterrein
325 Verdacht
4c. Kabeltracé tussen mast 181 en mast 01 (portaal) 4b. Mast 01 (portaal) 4c. Werkterrein tussen mast 181 en MSKZ110 4a. Uitbreiding station MSZK110
135 m Verdacht 250 m2 Verdacht 3.850 m2 Onverdacht Verdacht
250 m2 Verdacht 11.875 m2 Onverdacht
Afspoeling/corrosie mast Dempingen Dam Klinkerpad met puinfundatie
Afspoeling/corrosie mast Dempingen
VED-HE-NL ONV-NL VEP VEP VED-HE-L
350 m Verdacht
Kavelpaden
950 m2 Onverdacht
Afspoeling/corrosie mast
Zware metalen
VED-HE-NL
Kavelpaden
Standaardpakket + asbest
ONV-NL VEP
21.125 m2 Onverdacht Verdacht 2.735
VEP
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Locatie 4e. Werkweg ten noorden van Schaapsberweg 60 4e. Werkterrein ten noorden van Schaapsberweg 60 4e. Werkweg Jipsingboermussel 54 4e. Werkterrein Jipsingboermussel 4e. Werkweg Boswijklaan 4e. Werkterrein Boswijklaan
Oppervlakte (m2) Hypothese / Lengte (m) 41 Verdacht
6.250 m2 Verdacht
305 Verdacht
7.685 m2 Onverdacht Verdacht 85 m Verdacht 7.035 m2 Onverdacht Verdacht
Verdachte parameters Standaardpakket + asbest
Strategie1)
Kavelpaden, demping, kurkwarenfabriek
Standaardpakket + asbest
VED-HE-L, VEP
Kavelpad
Standaardpakket + asbest
VED-HE-L
Kavelpaden, dam en dempingen
Standaardpakket + asbest Standaardpakket + asbest Standaardpakket + asbest Standaardpakket + asbest Standaardpakket + asbest
ONV-NL VEP
Zware metalen Standaardpakket + asbest Standaardpakket + asbest Zware metalen Standaardpakket + asbest
VED-HE-NL ONV-NL VEP
Dam, kavelpad, demping Dempingen
4e. Werkweg Ambachtsweg 4e. Werkterrein Ambachtsweg
42.590 m2 Onverdacht Verdacht
Dempingen, kavelpaden
Deellocatie 05 5a. Mast 081 5a. Mast 081 Werkterrein
250 m2 Verdacht 2.180 m2 Onverdacht Verdacht
Afspoeling/corrosie mast Dempingen
5a. Werkweg mast 081 5a. Mast 201 5a. Mast 201 Werkterrein 1) ONV-L VED-HE-NL
35 Verdacht
Reden verdachtmaking/ opmerking Kavelpad
90 m Verdacht 250 m2 Verdacht 7.070 m2 Onverdacht Verdacht
Dam
Dempingen Afspoeling/corrosie mast Dempingen
VED-HE-L
VEP ONV-NL VEP VEP ONV-NL VED-HE-NL
VEP VED-HE-NL ONV-NL VEP
Onderzoeksstrategie voor een onverdachte lijnvormige locatie (NEN 5740) Onderzoeksstrategie voor een verdachte niet-lijnvormige locatie, diffuse bodembelasting, heterogeen verdeelde verontreiniging op schaal van monsterneming (NEN 5740) 2) Verkennend bodemonderzoek voor de werkterreinen en werkwegen is alleen noodzakelijk indien er grondverzet plaatsvindt (bijv. afzetten van de teelaarde). Indien geen grondverzet plaatsvindt (bijv. wanneer de werkterreinen op het huidige maaiveld worden gemaakt zonder te ontgraven) is geen verkennend bodemonderzoek noodzakelijk en komen deze deellocaties te vervallen. Dit geldt ook voor de werkwegen waar in de regel uitsluitend rijplaten worden aangelegd. Voor eventueel (cultuurtechnisch) herstel van de bodem is wel graafwerk nodig en is daarom ook verkennend bodemonderzoek nodig.
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
4.3
Aanbevelingen Ten behoeve van het voorgenomen verkennend bodemonderzoek worden de volgende aanbevelingen gedaan: • Voor grondroerende werkzaamheden binnen de verdachte bodemlocaties zoals benoemd in dit rapport dient verkennend bodemonderzoek op basis van de NEN 5740 of verkennend asbestonderzoek op basis van de NEN 5707/NEN 5897, te worden uitgevoerd om de milieuhygiënische bodemkwaliteit te bepalen. • Volgens het onderzoeksprotocol van TenneT TSO B.V. worden eveneens de onverdachte delen van voorgenoemde deellocaties onderzocht middels strategie ONV-L of ONV-NL. • Bij het aantreffen van (bijmengingen met) onvoorzien puin in het opgeboorde materiaal dient tevens een verkennend asbestonderzoek conform NEN 5707 of NEN 5897 uitgevoerd te worden. • Het uitgangspunt is dat de locaties onverdacht zijn op PFAS met uitzondering van de bodem nabij de voormalige boomgaard bij mast 146. Voor de afvoer van grond kunnen de gemiddelde gehalten uit de bodemkwaliteitskaarten PFAS van de Provincie Groningen en Drenthe worden gehanteerd voor de PFAS-onverdachte gebieden. • Binnen de locaties zoals genoemd in dit rapport, dienen de te nemen veiligheidsmaatregelen voor het werken in of met verontreinigde grond conform CROW 400 bepaald te worden op basis van de hierboven genoemde onderzoeken. Voornoemde conclusies zijn gebaseerd op de verzamelde informatie in dit vooronderzoek.
Antea Group Heerenveen, november 2022
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Bijlage 1 Kwaliteitsaspecten bodemonderzoek
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Bijlage 1: Kwaliteitsaspecten bodemonderzoek Betrouwbaarheid/garanties Bodemonderzoek wordt in zijn algemeenheid uitgevoerd door het steekproefsgewijs bemonsteren van al dan niet verdachte bodemlagen. Hoewel Antea Group conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving handelt, is het juist deze steekproefsgewijze benadering die het onmogelijk maakt garanties ten aanzien van de verontreinigingssituatie af te geven op basis van de resultaten van een bodemonderzoek. Het vorenstaande betekent dat Antea Group op voorhand geen aansprakelijkheid accepteert ten aanzien van mogelijke beslissingen die de opdrachtgever naar aanleiding van het door Antea Group uitgevoerde bodemonderzoek neemt. In een voorkomend geval adviseren wij u altijd contact op te nemen met uw aanspreekpunt binnen Antea Group. In dit kader kan ook worden opgemerkt dat de voor het historisch onderzoek geraadpleegde bronnen niet altijd zonder fouten en volledig zijn. Voor het verkrijgen van historische informatie is Antea Group wel afhankelijk van deze bronnen, waardoor Antea Group niet kan instaan voor de juistheid en volledigheid van de verzamelde historische informatie. Certificatie/accreditatie Antea Group is gecertificeerd volgens NEN-ISO 9001. Ons bureau is lid van de Vereniging Kwaliteitsborging Bodemonderzoek (VKB).
De naleving van de kwaliteitseisen en procedures wordt periodiek getoetst door interne auditors en externe auditors, onder toezicht van de Raad voor Accreditatie (RvA). De onderzochte locatie is niet in eigendom van Antea Group of gerelateerde zusterbedrijven.
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Bijlage 2 Te beantwoorden onderzoeksvragen volgens NEN 7525
Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN 5725) Netversterking Noordoost Nederland 110 kV projectnummer 0479579.100 10 november 2022 revisie 0A
Opstellen hypothese over de bodemkwaliteit bij tijdelijke uitplaatsing en bij overig projectmatig grondverzet ten behoeve van het inschatten van arbeidshygiënische risico’s 1) Wat is de afbakening van de onderzoekslocatie en is deze voldoende? Het onderzoeksgebied bestaat uit bestaande mastlocaties en bestaande en nieuwe aan te leggen kabeltracés. De grootte van het onderzoeksgebied is een straal van 50 m om de mastlocaties heen en een strook van 30 m in totaal waarin de hartlijn van het tracé in het midden ligt. Voor zover bekend zijn de grondroerende activiteiten: het realiseren van enkele opstijgpunten en het aanleggen van een kabel middels een open ontgraving en gestuurde boringen (HDD’s). Hiervoor is de afbakening van de onderzoekslocatie voldoende. 2) Welke bodemkwaliteitsklasse is toegekend aan de bodem in de bodemkwaliteitskaart en welke lagen zijn daarbij onderscheiden? Uit de bodemkwaliteitskaarten van de provincies Drenthe en Groningen blijkt dat voor het gehele onderzoeksgebied de kwaliteit van zowel de onverdachte boven- en ondergrond gemiddeld voldoet aan de kwaliteitsklasse Achtergrondwaarde.
3) Is er sprake van potentiële bronnen van bodemverontreiniging? Zo ja, wat zijn de potentiële bronnen van bodemverontreiniging, waar liggen ze en wat zijn de kritische parameters? Ja, een overzicht van potentiële bronnen van bodemverontreiniging is te raadplegen in hoofdstuk 3. 4) Is de bodem asbestverdacht? Tijdens voorgaande bodemonderzoeken is zowel zintuiglijk als analytisch geen asbest aangetoond. Voor zover bekend hebben er geen activiteiten plaatsgevonden waarbij ver- en bewerking van asbest heeft plaatsgevonden. Bij één mastlocatie ligt een halfverharding waarbij onbekend is of er asbest in verwerkt is. Tevens liggen twee mastlocaties bij gedempte sloten waarvan onbekend of de gebruikte dempingsmaterialen asbesthoudend zijn. Van het hoogspanningsstation en de provinciale weg is bekend dat er geen asbest is aangetroffen in de asfaltlagen en wegcunet. 5) Is er een vermoeden dat op basis van beschikbare voorinformatie werkzaamheden plaatsvinden binnen een geval van ernstige bodemverontreiniging? Licht het antwoord toe. Nee, omdat er volgens de onderzoeksresultaten uit H3 is gebleken dat er binnen geen van de onderzoekslocaties sprake is van een ernstige bodemverontreiniging. 6) Is de bodem sterk verontreinigd (boven interventiewaarde)? Motiveer het antwoord. Op basis van de bekende gegevens uit het vooronderzoek is de bodem direct op het tracé nergens sterk verontreinigd.