Bijlage - Woondeal bijlage 1 bidbook

BIDBOOK DRENTHE GROEIEN IN DE

PROVINCIE Provincie Drenthe, in samenwerking met de Drentse gemeenten en corporaties

INHOUDSOPGAVE 1.

AANBIEDINGSTEKST

2.

REGIO-INDELING

3.

VISIE OP DRENTHE

4.

REGIONALE VERSCHILLEN HEBBEN INVLOED OP GROEI

5.

AANTALLEN

6.

ONS DRENTSE BOD

7.

RANDVOORWAARDEN DRENTHEBREED

8.

REGIOSPECIFIEKE VOORWAARDEN A. Zuidwest Drenthe

9.

B.

Zuidoost Drenthe

C.

Noord Drenthe

VERVOLG

Bidbook Drenthe | versie 1 juni 2

1. AANBIEDINGSTEKST Het doel van de Nationale Woon- en Bouwagenda

Een wederkerig aanbod

Een (te) krappe planning

(NWBA) is het snel aanpakken van de woonopgave.

Met de gemeentelijke woonvisies en de Drentse

De door het Rijk opgelegde planning maakt dat dit alles

Om dit te bereiken wil het Rijk afdwingbare

Woonagenda werken gemeenten en provincie aan de

onder erg (en wellicht te) grote tijdsdruk is gebeurd.

prestatieafspraken maken met provincies. Die maken

realisatie van tenminste 13.000 woningen in de

Dat betekent dat het effect heeft gehad op de

weer regionale woondeals waarin afspraken staan over

komende tien jaar. Naast nieuwbouw kan ook

volledigheid en de zorgvuldigheid en dat er ook dingen

de te realiseren woningproductie voor de komende tien

herstructurering (verdichting of transformatie) zorgen

níet zijn gedaan. De afstemming met corporaties, een

jaar. Die te realiseren woningproductie in combinatie

voor meer woningen. Dit bidbook is de regionale

belangrijke partner in het realiseren van

met de gestelde randvoorwaarden noemen we een

bundeling en detaillering van al deze gemeentelijke

woningbouwproductie, heeft met veel wederzijdse

‘bod’: dit kunnen wij doen om te helpen het

woonplannen. We maken hierin inzichtelijk wat Drenthe

inspanning op hoofdlijnen plaatsgevonden maar zal

woningtekort op te lossen en de woningvoorraad beter

kan bieden, maar ook wat Drenthe nodig heeft van het

richting 1 oktober verder moeten worden

op de behoefte te laten aansluiten. In dit bidbook staat

Rijk om dit programma te realiseren. We maken ook

geïntensiveerd om tot wederzijds gedragen plannen te

het bod van de provincie Drenthe.

duidelijk onder welke voorwaarden er méér gebouwd

komen en de aantallen sociale woningen, middenhuur

kan worden: een ‘plus’-scenario van respectievelijk

en bij te kunnen sturen. Daarnaast is het overzicht in

Drie regio’s: Noord, Zuidwest en Zuidoost

18.500 of nog meer extra woningen. De focus is breder

bouwplannen, prijssegmenten en opleverjaren een

Drenthe is onderverdeeld in drie regio’s. Op de pagina

dan alleen aantallen: ook ruimtelijke, sociale en

doorgaand proces waarvan wij verwachten dat ze

hierna laten we zien hoe die indeling eruit ziet. In de

economische ontwikkelingen worden meegenomen.

richting 1 oktober nog verder verbeterd kunnen

gehele provincie wonen anno 2022 bijna 500.000

worden.

mensen, verspreid over ruim 220.000 huishoudens. Het

Totstandkoming van dit indicatieve bod

is een rustige, maar groeiende provincie waar veel

Dit proces is gestart bij de gemeenten. Zij hebben veel

Versnelling

staat te gebeuren op het gebied van woningbouw en

energie gestoken in het verzamelen en concretiseren

De gewenste versnelling in woningbouwproductie kan

werkgelegenheid.

van hun woningbouwplannen. Dat zorgt voor beter

voornamelijk na 2025 plaatsvinden. In de eerste jaren

inzicht in wat er waar staat te gebeuren, en tegen

is het vooral het voorkomen van vertraging en het

welke voorwaarden bepaalde projecten uitgevoerd

zorgen voor realisatie.

kunnen worden. Die inzet is de basis voor dit bidbook. Bidbook Drenthe | versie 1 juni 3

2. REGIO-INDELING DRENTHE Drenthe bevindt zich op het snijvlak van verschillende samenwerkingsverbanden. Deze gebruiken we als basis voor een regio-indeling.

Noord-Drenthe is onderdeel van de Verstedelijkingsregio Groningen-Assen, en bestaat uit de gemeenten Assen, Noordenveld en Tynaarlo. Zuidoost-Drenthe heeft als basis de BOCE-gemeenten BorgerOdoorn, Coevorden en Emmen aangevuld met Aa en Hunze. Deze gemeenten werken al samen in de Regiodeal Zuid en Oost

Drenthe. Zuidwest-Drenthe bestaat uit de Drentse gemeenten binnen het bestuurlijk samenwerkingsverband van 22 gemeenten en 4 provincies die samen Regio Zwolle vormen, namelijk De Wolden, Hoogeveen, Meppel en Westerveld, aangevuld met de gemeente Midden-Drenthe. Deze gemeenten werken ook binnen Drenthe

nauw samen. Zo is er onlangs een gezamenlijk woningmarktonderzoek opgeleverd, welke tot stand is gekomen in nauwe samenwerking met corporaties en huurdersorganisaties. Regio Zwolle werkt op verzoek van het Rijk samen om een verstedelijkingsstrategie op te zetten.

Bidbook Drenthe | versie 1 juni 4

3. VISIE OP DRENTHE Drenthe groeit

Woningbouw als onderdeel van grotere opgave

Als we breder kijken, zien we dat woningbouw kan

Woningbouwplannen gaan om veel meer dan aantallen

Drenthe wil graag groeien, om zo bedrijven en

bijdragen aan (maar ook afhankelijk is van) goede

alleen. Het gaat om kwaliteit die kan worden

voorzieningen te behouden en een levendige regio te

bereikbaarheid per auto, OV en fiets en voldoende

toegevoegd, om duizend-en-één onderdelen waarover

blijven. Nieuwbouw draagt bovendien bij aan de

werkgelegenheid. Extra woningen moeten de positie

besloten moet worden en om vele voorwaarden die

energietransitie en ruimtelijke verbetering, zeker als

van Drenthe versterken, zonder dat de unieke

van invloed zijn. Uiteindelijk moet ieder plan bijdragen

het herstructurering of transformatie betreft. Daarbij is

kenmerken en de relatieve rust erdoor verloren gaan.

aan het verbeteren van het woongenot in Drenthe voor

ook belangrijk voor wie er gebouwd wordt. Aandacht

onze inwoners. Tegelijkertijd zijn alle plannen voor hun

moet niet alleen uitgaan naar instromers die komen

Nieuwe perspectieven

slagen ook afhankelijk van wat Drenthe te bieden

‘Drenthenieren’, maar juist ook voor groepen die al in

Steeds meer mensen ontdekken Drenthe als prettige

heeft. Enkele bijzondere eigenschappen van het gebied

een eerdere fase van het leven aangetrokken worden

woonomgeving. De provincie groeit en we houden

zijn het unieke landschap met vele natuurgebieden en

door de combinatie van unieke eigenschappen. Om

nergens meer rekening met krimp, althans niet de

drie nationale parken, waar nog echte duisternis en

onze eigen kinderen te kunnen huisvesten, gezinnen

komende tien jaar. Wel verschilt de mate van groei:

stilte te vinden is, met daar omheen vele kleine dorpen

die op zoek zijn naar ruimte, maar ook naar groepen

afhankelijk van sociaal-economische perspectieven van

en enkele steden met grotere voorzieningen. Dankzij

die bijzondere aandacht nodig hebben. Lokale starters,

gebieden en de ligging ten opzichte van stedelijke

de relatief schone lucht en lage bevolkingsdichtheid

senioren, zorgvragenden, arbeidsmigranten.

gebieden (denk aan de Regio Groningen-Assen en

spelen grote (landelijke) obstakels bij

Gevarieerde nieuwbouw maakt de Drentse

Zwolle) groeit het ene gebied harder dan het andere.

woningbouwproductie hier minder. Denk daarbij aan

woningmarkt bereikbaar voor iedereen. Dat betekent

Dit bidbook speelt in op die verschillende snelheden en

klimaatbestendigheid en capaciteit van infrastructuur.

ook ruimte bieden aan particuliere initiatieven en

variërende opgaven.

nieuwe vormen van (tijdelijk) wonen.

Bidbook Drenthe | versie 1 juni 5

4. REGIONALE VERSCHILLEN HEBBEN INVLOED OP GROEI Noord-Drenthe

Zuidoost-Drenthe

Zuidwest-Drenthe

Noord-Drenthe maakt in zijn geheel deel uit van de

In Zuidoost-Drenthe is nóg geen regionale strategie

Zuidwest-Drenthe maakt deel uit van Regio Zwolle.

regio Groningen-Assen. Assen kan ook versnellen

opgesteld, maar die wens bestaat wel. Richting 1

Midden-Drenthe is op eigen verzoek als extra

dankzij WBI-gelden voor Assen Centraal. In de Regio

oktober wordt ingezet op te starten met het opzetten

gemeente aan Zuidwest-Drenthe toegevoegd. Ook in

Groningen-Assen is een Verstedelijkingsstrategie

van een eigen bidbook voor de Stadsregio Emmen in

de regio Zwolle wordt een verstedelijkingsstrategie

opgesteld. Hierin wordt ingezet op verdichting rond

de geest van de verstedelijkingsstrategieën. Voor nu

opgesteld. De genoemde aantallen komen vooral

centra en stations en een afgestemde ruimtelijke

zijn de aantallen voor het bidbook gebaseerd op de

daaruit en uit het regionale woningmarktonderzoek uit

samenhang met investeringen in infrastructuur en

recente woningmarktonderzoeken en vastgestelde en

2021. Zuidwest-Drenthe wil en kan een stevige

werklocaties. Voor de totale regionale opgave die in de

in ontwikkeling zijnde woonvisies. De aantallen komen

bijdrage leveren aan de verstedelijkingsopgave in

RGA tot 2030 gerealiseerd moet worden, is de basis

voort uit de forse woningvraag nú, aangevuld met een

Regio Zwolle en kan dat doen met inbegrip van de

aangegeven in het rapport ‘Woningmarktonderzoek

extra woonvraag door een verwachte en gewenste

ontwikkelprincipes. Die gaan uit van een voorkeur voor

Groningen-Assen’ van KAW van maart 2020. Voor de

werkgelegenheidstoename.

door openbaar vervoer ontsloten locaties, en

periode 2020-2030 wordt daarin uitgegaan van ruim

De uitbreidingsopgave is in deze regio ook meer dan

binnenstedelijke inbreiding en transformatie boven

21.000 woningen, met een opgave voor de periode na

elders verbonden aan de herstructurerings-,

uitbreiding. Voor de snelheid van ontwikkelen staan er

2030-2040 van nog eens 15.000 woningen. De RGA

transformatie- en verduurzamingsopgave van

ook enkele uitbreidingslocaties op de planning. Deze

heeft behoeft aan het actualiseren van dit onderzoek.

bestaande wijken en dorpen.

zijn noodzakelijk om ook op korte termijn de benodigde

Mogelijk is de woningbouwbehoefte in de gehele regio

woningproductie te halen.

groter dan uit het vorige onderzoek bleek. Op dit

moment liggen de eerste resultaten van de

Voor Zuidwest-Drenthe geldt dat kleinere kernen ook

trendanalyse in concept klaar. Het rapport presenteert

moeten kunnen uitbreiden voor de eigen behoefte.

een herverdeling van de geprognosticeerde aantallen.

Hierbij gaat de voorkeur naar inbreiding, maar uitbreiding is ook een optie. Er is daarbij steeds oog voor ruimtelijke kwaliteit, differentiatie en klimaatbestendigheid. Bidbook Drenthe | versie 1 juni 6

5. AANTALLEN Indicatieve aantallen per 1 juni Betaalbaarheid

Jaartal

Aantal woningen in harde plancapaciteit 1381 1376

2023

2533

1936

1401

160

24

162

190

2024

2567

2280

800

148

19

109

208

2025

2464

2181

704

108

54

84

50

2026

1770

1527

73

118

54

84

60

2027

1687

1613

28

133

54

84

75

2028

1360

1286

15

138

54

84

80

2029

1763

1689

2

148

54

84

90

2030

Totaal Gemiddeld

Aantal sociale huurwoningen in plannen

Aantal huurwoningen vanaf de sociale Aantal koopwoningen Aantal woningen huurgrens tot €1000 tot aan de NHG grens door woningper maand in plannen (€355.000) in plannen corporaties 83 24 95 108

Bruto nieuwbouw Beschikbare netto (te realiseren plancapaciteit (aantal woningen) woningen) 2022 1512

2957

2738

20

163

54

84

105

18.771

16.879

4.419

3.371

1.027

2.921

2.868

26%

20%

6%

17%

De aantallen in de jaarschijven tellen niet op tot de totalen. Dat komt omdat niet iedere gemeenten op dit moment de bovenstaande segmenten per jaar heeft kunnen uitzetten. De totalen zijn de aantallen die nu duidelijk zijn, maar zijn ook nog niet compleet en kunnen nog toenemen bij het verder uitwerken van de individuele projecten. Bidbook Drenthe | versie 1 juni 7

6. ONS DRENTSE BOD Samenvattend biedt Drenthe een waardevolle

regio Zwolle, de Regio Groningen-Assen en de nog op

Aantallen doorslaggevend voor mensen

toevoeging aan de landelijke en lokale

te stellen regiostrategie voor de Stadsregio Emmen

We willen daarbij benadrukken dat dit bod, ook al zijn

woningbouwopgave van ruim 18.500 woningen. We

omarmen, kunnen we als Drenthe ook toewerken naar

de aantallen op het geheel van Nederland wellicht niet

bieden deze aan in de wetenschap dat we geen

een hoger bod van minimaal 25.000 woningen.

van doorslaggevend belang om de 900.000 woningen

luchtkastelen bouwen. Onze plannen zijn ambitieus

te halen, wel van doorslaggevend belang zijn voor onze

maar realistisch, mits we de hierna te noemen

Voorwaardelijk

inwoners. Onze jongeren en gezinnen die geen

randvoorwaarden kunnen invullen. Hieronder gaan we

Voor bovenstaand bod van 18.500 woningen gelden de

betaalbare woning kunnen vinden, onze ouderen die

eerst in op wat we te bieden hebben.

volgende voorwaarden op hoofdlijnen die we op de

niet kunnen doorstromen naar een geschikte woning

pagina’s hierna uitwerken.

en onze aandachtsgroepen op de wachtlijsten.

Drenthe biedt hierin drie scenario’s aan. Het eerste

•

scenario gaat uit van een groei van 13.000 woningen.

Dit scenario is reeds ingezet door de installatie van ons

gemeenten en Provincie;

•

impulsteam, dat we hierna toelichten. Met dit bidbook leggen we een bod neer van ruim 18.500 woningen tot

Meer aanbieden bij betere voorwaarden

Inzet middelen afschaffing verhuurderheffing t.b.v. realisatie aandeel sociaal;

•

bidbook, maar gelden in meer of mindere mate ook

Rijkssubsidies zoals WBI en VHF aanpassen voor

opstelsom van vele kleine kansrijke projecten

voor ons eerste scenario. Mocht het Rijk ook met ons pagina 10 en de verstedelijkingsstrategieën van de

Financiering publiek onrendabele top woonplannen, specifiek ook voor knelpunten mobiliteit en stikstof

•

willen werken aan de infrastructurele voorwaarden van

Adequaat pakket aan bevoegdheden lokaal en regionaal;

•

2030.

De voorwaarden om dit mogelijk te maken staan in het

Continuering en uitbreiding ondersteuning aan

onder de 200 woningen elk; •

Frequentieverhoging bestaand spoor en Nedersaksenlijn.

Bidbook Drenthe | versie 1 juni 8

ONS DRENTSE BOD Gelijkwaardige samenwerking met partners

Impulsteam Wonen Drenthe

Vinger aan de pols

Wat wijzelf volstrekt normaal vinden, maar toch willen

De provincie heeft het Impulsteam Wonen Drenthe

Als Provincie zetten we vol in op onze rol om de

benadrukken is de wijze van samenwerken in Drenthe.

ingesteld om gemeenten te ondersteunen. Dit

komende jaren de ontwikkelingen en realisatie te

Al jaren werken we met onze gemeenten en

Impulsteam bestaat uit experts die de opdracht hebben

volgen, op de woningbouwproductie en

corporaties op basis van gelijkwaardigheid van belang

om namens de provincie meer, andere en betere

herstructurering te kunnen sturen en daarmee de

en positie en met respect voor elkaars rol samen aan

woningen in Drenthe te realiseren. Dit doen ze door

vinger aan de pols te houden. We zetten daarom nu al

woningbouw. Dit maakt ook dat we in een proces als

gemeenten, corporaties, marktpartijen en inwoners te

in op een eenduidige wijze van projectadministratie en

deze met te weinig tijd, toch een bijna volledig verhaal

helpen bij het ontwikkelen van hun plannen.

rapportage.

weten neer te zetten.

Op deze wijze versnellen we bestaande plannen en

Met gemeenten werken wij aan de actualisatie van

projecten en stimuleren we nieuwe planvorming.

gemeentelijke Woonvisies in Drenthe zodat alle

gemeenten op basis hiervan kunnen komen tot een

Ondersteuning voor bewonersinitiatieven

eenduidige woningbouwprogrammering waarop alle

Bijzonder om te noemen zijn onze twee ondersteuners

partijen zich kunnen baseren. Hiermee voorkomen we

specifiek voor bewonersinitiatieven, die ongeveer 70

onnodige vertraging vanwege procedures tot de Raad

wooninitiatieven in beeld en onder begeleiding hebben.

van State en onduidelijke besluitvorming in strijd met

Veelal kleine en middelgrote projecten die vooral lokale

het Didam-arrest en streven we naar een goed

starters en senioren in staat stellen op deze lastige

participatieproces met omwonenden en andere

markt toch in het eigen dorp of stad een betaalbare

belanghebbenden. De volgende stap hierin is tot

plek te realiseren. En opgeteld ondertussen een flinke

uitvoerings- en capaciteitsplannen te komen.

bijdrage leveren aan de benodigde extra woningen in steden en dorpen in Drenthe.

Bidbook Drenthe | versie 1 juni 9

7. RANDVOORWAARDEN DRENTHEBREED Afspraken zijn wederkerig We kunnen en willen veel bieden als provincie, er is

•

partijen;

van meer bouwlocaties en voert daarin een

Door de stapeling van de opgaven hebben veel

constructieve regiefunctie.

hier ruimte voor en behoefte aan nieuwbouw. Maar om

woonplannen (incl. benodigde infra,

onze ambities waar te kunnen maken vragen we ook

stikstofvoorzieningen en klimaatbestendigheid) een

Ruimtelijke randvoorwaarden

hulp van het Rijk. Hier benoemen we de

onrendabele top. Hiervoor zijn bijdragen vanuit het

Naast de kwantitatieve opgave om woningen toe te

randvoorwaarden die aanwezig moeten zijn om ons

Rijk nodig om deze te realiseren;

voegen (waardoor de woonvraag bediend wordt en

De stijging van bouwkosten loopt niet in gelijke

hierdoor ook de huidige woningvoorraad wordt

tred met de stijging van de woningprijzen in onze

verbeterd) is er een directe link met de kwalitatieve

regio. Doordat de woningprijzen ten opzichte van

opgave om in bestaande wijken en dorpen bij te

de bouwkosten op dit moment al niet in balans zijn

dragen aan het tegengaan van segregatie; via

Het Rijk beschouwt de woningbouwproductie als

wordt het verschil en daarmee de onrendabele

diversifiëring van typologieën, prijsklassen en leefstijlen

een gezamenlijke opgave tussen Rijk, provincies,

investering alleen nog maar groter;

en het herstructureren en transformeren van de

In het geval van de hierna genoemde plannen met

woningvoorraad. De link die hierin bestaat tussen de

bouwers. Daarbij wordt ingezet op een stelsel van

een bovenplans infra- en ontsluitingsvraagstuk

diverse op te zetten programma’s van het Rijk (Een

prestatieafspraken. Wij vragen hierbij aandacht om

draagt het Rijk financieel bij;

thuis voor iedereen, programma betaalbaarheid en

De verlaging en voorgenomen afschaffing van de

programma verduurzaming) zijn nadrukkelijk een

mogelijk aan te sluiten bij bestaande constructies

Verhuurdersheffing en de daarbij te maken

integrale opgave waarvan we verwachten dat het Rijk

en duidelijkheid te scheppen over ordening, rollen

afspraken dragen er aan bij dat reeds geplande

deze ook als zodanig benadert.

en verantwoordelijkheden van de betreffende

investeringen van corporaties in Drenthe, in

partijen;

nieuwbouw, transformatie/ herstructurering,

Borging van de ambtelijke capaciteit en expertise

verduurzaming en betaalbaarheid nog steeds

bod te kunnen uitvoeren. Aan hoe meer voorwaarden

•

wordt voldaan, hoe meer we kunnen bouwen. Financiële en organisatorische randvoorwaarden •

gemeenten, corporaties, ontwikkelaars en

een dergelijk stelsel goed uit te werken, zoveel

•

•

•

bij de regionale, provinciale en gemeentelijke organisaties en de bouwende en ontwikkelende

uitgevoerd kunnen worden; •

Het Rijk draagt actief bij in het beschikbaar maken

Bidbook Drenthe | versie 1 juni 10

RANDVOORWAARDEN DRENTHEBREED Juridische randvoorwaarden

Een toename richting de 30% zou echter onrealistisch

(zie ook de regiospecifieke voorwaarden) zijn er voor

De Rijkswetgeving ten aanzien van stikstof,

en bovendien niet gewenst zijn. Door de relatieve

het plusscenario een tweetal infrastructurele

natuurcompensatie en klimaatbestendigheid moeten

betaalbaarheid vinden veel huishoudens met een

voorwaarden: de intensivering van het bestaande spoor

niet belemmerend zijn voor de uitvoering van de

inkomen rond de sociale huurgrens van oudsher een

is noodzakelijk voor onder andere de mogelijkheden in

genoemde aantallen, hierdoor kunnen proceduretijden

woning in de (betaalbare) koopsector. Uit het

Meppel, Hoogeveen, Beilen, Assen en Emmen.

ook verkort worden.

woningbehoefteonderzoek blijkt dus ook dat 30%

Daarnaast is de Nedersaksenlijn onontbeerlijk voor een

sociale huur in Drenthe niet nodig is.

goede ontsluiting van het Noorden in het algemeen en

Aantallen en aandeel corporatieontwikkelingen

Wel bestaan er over de exacte aantallen behoefte in

de mogelijke ontwikkelingen in Emmen en regio.

Voor de aantallen en het aandeel betaalbare koop en

enkele gemeenten nog meningsverschillen tussen

Ook de capaciteit van ons energienetwerk is

sociale huur gaan we in Drenthe over het algemeen uit

gemeente en corporaties. Deze zullen wat ons betreft

randvoorwaardelijk. Extra ruimte moet gecreëerd

van de regionale en lokale woningmarktonderzoeken

tot een uitkomst moeten komen in de lokale

worden om nieuwe huizen (en de bijbehorende

en de daaruit volgende lokale woonvisies. Dit leidt niet

prestatieafspraken.

zonnepanelen) aan te sluiten op het net.

30% voor sociale huurwoningen. Wel sturen we als

Aandeel betaalbare koop

Realiteitscheck

Provincie nadrukkelijker dan voorheen op een toename

Omdat marktprijzen in Drenthe gemiddeld lager liggen

De komende periode werken we graag samen met het

van de sociale huur in kleinere gemeenten met een

dan in andere delen van Nederland, slagen wij er beter

Rijk aan de realiteitscheck op onze plannen, om tot een

lager dan gemiddeld percentage sociale huur.

in het streefpercentage betaalbare koop tot aan de

realistisch, ambitieus en haalbaar eindbod te komen.

NHG-grens te realiseren. Dit is vanuit het oogpunt van

Onderdeel hiervan zou ook een afstemmingsronde

Voor Assen gaan het bijvoorbeeld om een

de betaalbaarheid een zegen en tegelijkertijd een

kunnen zijn met huurdersorganisaties (in verband met

geprognotiseerde opgave van 525-625 sociale

belemmering in het licht van de stijgende bouwkosten.

het vastleggen in lokale prestatieafspraken), bouw-

tot de door het Rijk vastgestelde streefpercentage van

huurwoningen in de periode 2020-2030. Hier staat

ontwikkel- en energiepartners.

tegenover dat het aandeel betaalbare koop in onze

Infrastructureel

Provincie hoger uitvalt.

Naast de gevraagde investeringen die noodzakelijk zijn voor een aantal grotere woningbouwontwikkelingen Bidbook Drenthe | versie 1 juni 11

8A. REGIOSPECIFIEKE VOORWAARDEN ZUIDWEST-DRENTHE Regio •

zekerder en vaker harde plancapaciteit dan de

•

•

berekende uitbreidingsbehoefte van de sociale

De woningen genoemd in de eerste jaren zijn

voorraad kan worden weggezet. •

Ten aanzien van het verstedelijkingscenario

woningen in de jaren vanaf 2025.

(overloop vanuit Groningen-Assen en Zwolle) zien

Voor de aantallen en het aandeel betaalbare koop

wij nadrukkelijk kansen voor Midden-Drenthe.

en sociale huur wordt meestal ook uitgegaan van

Boven op de autonome groei gaan we uit van de in

het regionale woningmarktonderzoek 2021. Dit kan

het woningmarktonderzoek genoemde bandbreedte

mogelijk afwijken van de landelijke doelen, maar

van 450-500 woningen aan mogelijke ‘overloop’ uit

hieraan vasthouden is noodzakelijk om de behoefte

die regio’s. Beilen heeft hierbij veel potentie gezien

voor bestemmingsplannen goed te kunnen

de ligging langs de A28 en het spoor (zeker bij

onderbouwen en problemen bij procedures te

frequentieverhoging). Ten aanzien van het

voorkomen.

verstedelijkingsscenario moet worden opgemerkt

We vragen een bijdrage voor het extern salderen

dat, indien voornoemde steden niet kunnen

van stikstofruimte, bijvoorbeeld voor het uitkopen

voldoen aan hun eigen verstedelijkingsopgave,

van agrarische bedrijven.

bijvoorbeeld wegens het ontbreken van ruimte, Midden-Drenthe in een grotere opgave zou kunnen

Midden-Drenthe •

voorzien. Er zijn nadrukkelijk mogelijkheden in

De huidige plannen van de woningcorporaties

Beilen, maar ook kernen als Smilde, Bovensmilde,

betreffen veel vervangende nieuwbouw en

Hooghalen en Westerbork zouden een rol kunnen

beperkte uitbreiding van de sociale voorraad. Bij de

vervullen.

vertaling van het woningmarktonderzoek in de Woonvisie zal bekeken worden hoe/waar de

Bidbook Drenthe | versie 1 juni 12

REGIOSPECIFIEKE VOORWAARDEN ZUIDWEST-DRENTHE Hoogeveen en De Wolden •

om te kunnen bouwen voor de eigen bevolking, en

De gemeente bouwen zelf geen woningen, maar

daarmee mogelijke verdringing te voorkomen. Dit

hebben een faciliterende rol. Ze spannen zich

zorgt ook voor draagvlak voor en daarmee

vanuit die rol in om tot realisatie van de genoemde

haalbaarheid van plannen.

aantallen te komen, maar zijn daarbij dus

•

afhankelijk van andere partijen. De aantallen lijken

Meppel en Westerveld

met de huidige omstandigheden haalbaar.

•

noodzakelijk in de infrastructuur. Het gaat hier

noodzakelijk in de infrastructuur. Het gaat hier

onder andere om ingrepen in en om het spoor in

onder andere om ingrepen in en om het stationsgebied in Hoogeveen waarvoor we een

Meppel. •

mobiliteitsfiche hebben opgesteld. •

De financiële positie van Hoogeveen laat het niet

Investeringen in bovenlokale voorzieningen om een aantrekkelijke woongemeente te blijven. Denk aan

Ook cofinanciering is een probleem. Voor grotere woningbouwprojecten is grondverwerving echter

Er moet extra openbare ruimte komen voor groen

en water. Met name voor waterberging. •

toe om risicodragende grondposities te nemen.

•

Diverse bovenplanse aanpassingen zijn

Diverse bovenplanse aanpassingen zijn

de vernieuwbouw van de schouwburg. •

Investeringen in duurzame energie-opwekking om

wel wenselijk/noodzakelijk. Dat kan wat

voor nieuwe woningen aan de eisen uit het

Hoogeveen betreft ook gedaan worden door

klimaatakkoord te kunnen voldoen, bijv. de aanleg

provincie of Rijk.

van een lokaal zonnepark.

Ruimere mogelijkheden tot toewijzing van huur- en koopwoningen aan mensen met sociale of economische binding met de gemeente zijn nodig

Bidbook Drenthe | versie 1 juni 13

8B. REGIOSPECIFIEKE VOORWAARDEN ZUIDOOST-DRENTHE Regio

Emmen

Zuidoost Drenthe kent uitdagingen op het gebied van

•

financiële- en expertisevraag ontstaat. Deels is

De te realiseren aantallen van Emmen hangen voor

hiervoor al een bedrag beschikbaar vanuit de

werk en inkomen, gezondheid en welzijn, vergrijzing en

een groot deel af van de verwachte en voorspelde

Regiodeal Zuid en Oost Drenthe en het

ontgroening. Welke kansen de regio heeft en met

werkgelegenheidsgroei binnen de gemeente. We

Volkshuisvestingsfonds. We verwachten onze

welke uitdagingen we te maken hebben brengen de

verwachten van het Rijk ondersteuning bij het

ervaringen hierin te kunnen gebruiken om een

gemeenten en de provincie komende maanden in beeld

bestendigen van deze groei, onder andere door de

mogelijke vervolgaanvraag te doen.

in een bidbook voor de Stadsregio Emmen, met daarin

ontwikkeling van een waterstofcluster in nauwe

de vier gemeenten. Daar schakelen we ook graag de hulp van het Rijk bij in.

•

samenwerking met Delfzijl en Eemshaven.

Borger-Odoorn en Aa en Hunze

Aanpassing van de wegenhoofdstructuur, het

•

Verschillende ontwikkelingen leiden ertoe dat de

We verwachten dat deze visie mogelijk aanleiding geeft

realiseren van meer parkeervoorzieningen én

hubs langs de N34 moeten worden uitgebreid en

tot een hoger bod aan en versnelling van

fietsverbindingen zijn nodig om aan de noordkant

heringericht met fietsparkeren, fietskluizen,

woningbouwaantallen, mits daar ook investeringen in

van het centrum van Emmen een woongebied met

ontsluitingsinfra en OV-faciliteiten.

onder andere infrastructuur, werkgelegenheid en

stedelijke allure (dus verdichting) te kunnen

scholing tegenover staan.

realiseren. •

Naast de uitbreidingsopgave bestaat een groot deel

Door de aanleg van de Nedersaksenlijn neemt de

van de woonopgave uit herstructurering,

positieve impact op dit gebied toe. Er kunnen dan meer

verduurzaming en transformatie van de bestaande

woningen bijgebouwd worden. Ook een betere

voorraad. Dit biedt koppelkansen met de

verkeersontsluiting via de weg is dan noodzakelijk.

uitbreidingsopgave. De cultuurhistorische waarde van de wijken en de moeilijke eigendomsverhoudingen maken dat we hier een extra opgave te doen hebben waar we een

Bidbook Drenthe | versie 1 juni 14

8C. REGIOSPECIFIEKE VOORWAARDEN NOORD-DRENTHE Regio •

•

Diverse bovenplanse aanpassingen zijn

HOV die verergeren naarmate verplaatsingen

Industrialisering van woningbouw kan mogelijk

noodzakelijk in de infrastructuur. Het gaat hier

toenemen als gevolg van extra woningen. Daarom

bijdragen aan het sneller realiseren van woningen.

onder andere om verbetering en uitbreiding van de

zijn bovenplanse investeringen nodig.

Industrialisatie is vooral vergevorderd bij standaard

ontsluiting (ook aansluiting op het provinciale

rijwoningen. Dit biedt daarmee vooral kansen in

wegennet) in uitbreidingslocaties. Ook voor

landelijk gebied en dorpen. Doordat de bouwtijd

ontwikkeling en verbetering van de binnenstad zijn

korter is, is de uitstoot tijdens de bouw op de

(groene) ontsluitingen belangrijk, in die plannen

bouwlocatie veel minder.

zitten nu financiële tekorten.

•

Er dient meer naar financieel én maatschappelijk rendement te worden gekeken. Er dient (met name

Noordenveld en Tynaarlo

binnenstedelijk) ruimte te zijn voor maatwerk en

•

procesversnelling.

In Zuidlaren, Vries en Eelde-Paterswolde zijn de

verkeersstromen nu al te groot, dat neemt alleen maar toe bij meer woningbouw. Daarom moet er

Assen •

geïnvesteerd worden in snelfietspaden om

De ontwikkeling van de nieuwbouwwijk

autoverkeer te verminderen, maar ook in

Kloosterveen wordt belemmerd door de

bovenplanse auto-infrastructuur om

fourageergebieden van ganzen, die afkomen op de (stikstofrijke) landbouwgronden. Omzetting naar

verkeerstromen te verbeteren. •

Noordenveld wil investeren in OV-hubs en

een natuurvriendelijker landbouw helpt hier niet

(snel)fietsinfrastructuur, omdat het grootste deel

alleen de natuurwaarden maar ook de mogelijkheid

van de autobewegingen ook op de fiets afgelegd

tot woningbouw.

kan worden. Er zit een aantal knelpunten in verkeersveiligheid en doorstroming van fiets en

Bidbook Drenthe | versie 1 juni 15

9. VERVOLG Een eerste bod om samen te bespreken Wij bieden hierbij ons eerste concept bidbook aan. Op 1 oktober leveren we de definitieve versie aan. We nodigen de minister uit om samen met de provincie en

onze gemeenten, corporaties en andere regionale partners onze werkwijze in Drenthe te komen bekijken en ons bidbook te bespreken.

Bidbook Drenthe | versie 1 juni 16

PROJECTNAAM Bidbook Drenthe OPDRACHTGEVER

PROJECTTEAM Niels van Schaik Aitze van den Bos Thomas van Zeewijk Vink STATUS Concept 1 juni 2022 DATUM 25 mei 2022

KAW Groningen Kattenhage 1 9712 JE GRONINGEN l Postbus 1527 9701 BM GRONINGEN

Rotterdam Pelgrimsstraat 1 3029 BH ROTTERDAM Eindhoven Rechtestraat 59c 5611 GN EINDHOVEN www.kaw.nl l +31 88 529 0000 l info@kaw.nl