Bijlage - Rapport RKE energiebesparingslicht

Rekenkamer Onderzoek energiebesparingsplicht en informatieplicht Weinig (toe)zicht op energiebesparing

23 maart 2025

Rekenkamer Emmen

Marcel Timmerman (voorzitter) Janine Mulder (lid) Menno Visser (lid) Caroline de Widt (secretaris)

RKE Onderzoek energiebesparingsplicht en informatieplicht 23-3-2025

1

1. Inleiding De Rekenkamer Emmen (RKE) heeft deelgenomen aan het DoeMee onderzoek van de Vereniging van Rekenkamers (VvR) naar de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing (verder te noemen: plichten). Het onderzoek is uitgevoerd door Ecorys. Daarnaast hebben de Noordelijke Rekenkamer en de Algemene Rekenkamer onderzoek gedaan. Dat heeft de volgende documenten opgeleverd m.b.t. de toezicht, handhaving en uitvoering van de plichten: a. Benchmark gemeenten (Ecorys, versie 3, 8-8-2024) b. Benchmark omgevingsdiensten (Ecorys, versie 3, 8-8-2024) c. Benchmark gemeente Emmen en Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD) (Ecorys, 68-2024) d. Factsheet gemeente Emmen (Ecorys, gevalideerd, 23-8-2024) e. DoeMee onderzoek 2024 Energiebesparingsplicht en Informatieplicht Energiebesparing (Ecorys, 26-8-2024) f. Onderzoek naar de energiebesparingsplicht bij bedrijven onder gemeentelijke en provinciaal toezicht (Noordelijke Rekenkamer, provincie Drenthe, 31-1-2025) g. Energiebesparingsplicht, 2008-2023, Hoge ambities, onbekend resultaat (Algemene Rekenkamer, 21-11-2024) 2. Achtergrond en doel van het onderzoek In het DoeMee-onderzoek 2024 deden in totaal 109 rekenkamers onderzoek naar de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing, op initiatief en onder begeleiding van de Vereniging van Rekenkamers (VvR).

De uitkomsten van dit DoeMeeonderzoek bieden inzicht in de manier waarop gemeenten, provincies en omgevingsdiensten toezicht en handhaving op deze plichten hebben georganiseerd en wat de resultaten hiervan zijn. Om de uitkomsten van het onderzoek te kunnen duiden, is inzicht in de werking en organisatie van de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing nodig. Hieronder is dit kort weergegeven: • Energiebesparingsplicht: bedrijven en instellingen die jaarlijks meer dan 50.000 kWh stroom of 25.000 m3 aardgas gebruiken, zijn verplicht energiebesparende maatregelen te nemen. Het gaat hierbij specifiek om investeringen die zij binnen vijf jaar kunnen terugverdienen. • Informatieplicht energiebesparing: bedrijven en instellingen zijn verplicht eens in de 4 jaar actief informatie te verstrekken aan hun omgevingsdienst over de energiebesparende maatregelen die zij hebben genomen. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) beheert het digitale loket waarmee bedrijven dit aan hun omgevingsdienst laten weten. Het is de omgevingsdienst die het toezicht op de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing uitvoert in opdracht van de gemeente. Het DoeMee-onderzoek heeft de documenten (a) t/m (e) in paragraaf 1 opgeleverd. Daarnaast heeft de Noordelijke Rekenkamer verdiepend onderzoek gedaan met als vraag:

RKE Onderzoek energiebesparingsplicht en informatieplicht 23-3-2025

2

Hoe effectief is het toezicht op en de handhaving van de energiebesparingsplicht door gemeenten, provincies en omgevingsdiensten en in hoeverre passen energiebesparingsplichtige bedrijven en instellingen energiebesparende maatregelen toe? Dit heeft geresulteerd in document (f) in paragraaf 1. Tot slot heeft de Algemene Rekenkamer (AR) onderzoek gedaan. De resultaten staan in document (g). De AR concludeert dat de doelen m.b.t. energiebesparing niet zijn gehaald en dat bedrijven zich niet goed houden aan de energiebesparingsplicht. 3. Onderzoek Het DoeMee Onderzoek 2024 richt zich op de energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing. De factsheet is opgesteld voor de gemeente Emmen op basis van de ingevulde vragenlijst door de gemeente en omgevingsdienst RUD Drenthe (Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe). De dikgedrukte blauwe tekst in de factsheet geeft het antwoord op de enquête en eventuele toevoegingen/ wijzigingen vanuit de schriftelijke validatie weer. Er is gevraagd om aanvullende informatie aan te leveren over de opdrachtformulering, afgesproken doelstellingen, resultaten en energiebesparende maatregelen die zijn getroffen. Een documentenanalyse is opgenomen aan het eind van de factsheet. De factsheet is gevalideerd door de omgevingsdienst RUD Drenthe en de gemeente Emmen. 4.

Analyse Voor de RKE is de factsheet (d) het belangrijkst omdat deze specifiek informatie bevat over de gemeente Emmen. De andere documenten kunnen gebruikt worden om de positie van Emmen ten opzichte van andere gemeenten (en omgevingsdiensten) te bepalen. De factsheet bevat o.a. de volgende informatie: • • • • •

Rollen en taken van gemeenten, provincies en RUD met betrekking tot het toezicht op de energiebesparings- en informatieplicht Informatievoorziening tussen de verschillende betrokken organisaties Geregistreerde resultaten Financiële informatie Relevante beleidstukken

RKE Onderzoek energiebesparingsplicht en informatieplicht 23-3-2025

3

5. Bevindingen De volgende bevindingen zijn van toepassing op de gemeente Emmen en de RUD: Opdracht 1. De opdracht van de gemeente Emmen aan de RUD m.b.t. toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht is in de gemeentelijke begroting opgenomen, onder het overkoepelende onderwerp ‘omgevingsdienst’. 2. In 2021 hebben de deelnemers van de RUD Drenthe een gezamenlijke bestuurlijke keuze gemaakt voor een ingroeimodel van wettelijke VTH (Vergunningverlening, toezicht en handhaving) energietaken. De gemeente Emmen en de provincie Drenthe geven akkoord op de begroting van RUD, waarmee geld beschikbaar komt voor haar activiteiten. Daarnaast ontvangt RUD SPUK THE gelden (Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparingsplicht) vanuit RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) (1.500.000 euro voor 5 jaar) voor het thema energie. Ook was er van 2020-2023 extra inzet mogelijk door externen vanuit de regeling “Versterkte uitvoering Energiebesparingsen informatieplicht (VUE)”. 3. Het is bij de gemeente onbekend of de opdracht uit punt 1 in de praktijk wordt uitgevoerd.

Budget 4. Het is bij de gemeente onbekend op basis waarvan het budget voor de opdracht aan de RUD wordt bepaald. De toezicht- en handhavingstaken met betrekking tot de energiebesparings- en informatieplichtplicht staan op een hoger abstractieniveau in het jaarprogramma van de RUD. Via het jaarverslag van de RUD vindt verantwoording plaats. Taken 5. Omdat de taken bij de omgevingsdienst zijn belegd geen de gemeente zelf geen aanvullende invulling aan toezicht en handhaving van de energiebesparings- en informatieplicht energiebesparing. Sinds 1 juli 2023 zijn de energietaken als basistaak toegevoegd aan het basis takenpakket van de RUD. 6. Naast de energiebesparing- en informatieplicht uit de milieuwetgeving is er de ‘label-C’ verplichting uit de bouwregelgeving. Dit heeft betrekking op het energieverbruik van kantoorgebouwen. Deze label-C taken worden binnen de gemeente zelf uitgevoerd. De label C taken vallen formeel onder de gemeentelijke taken en onder de wetgeving van het besluit bouwen en leefomgeving (voorheen bouwbesluit). Dit is geen milieu of energie taak. Informatie 7. Er zijn door de gemeente geen afspraken gemaakt over de monitorings- en verantwoordingsinformatie met de RUD m.b.t. de energiebesparingsplicht. Er zijn ook geen Kritische Prestatie Indicatoren (KPI) afgesproken met de RUD over de monitoringsen verantwoordingsinformatie m.b.t. de energiebesparingsplicht.

RKE Onderzoek energiebesparingsplicht en informatieplicht 23-3-2025

4

8. De gemeente ontvangt een jaarlijkse eindrapportage van de RUD. Naast de rapportage op concernniveau ontvangen de gemeente Emmen ‘deelnemer specifieke informatie’, de zogenoemde ‘Placemat’. Deze heeft de gemeente Emmen over het jaar 2023 nog niet ontvangen. 9. De rapportages die door de RUD aan de gemeente worden verstrekt leveren geen adequate informatie over de uitvoering van toezicht en handhaving op de energiebesparings- en informatieplicht. Er is sprake van adequate informatie als de inspanningen en resultaten inzichtelijk zijn. De gemeente ontvangt informatie over de totale urenbesteding, het aantal gecontroleerde bedrijven en de aantallen overtredingen. 10. De gemeente heeft behoefte aan de hoeveelheid erkende maatregelen die door de bedrijven getroffen zijn en dan vooral ook de hoeveelheid maatregelen die door toezicht & handhaving zijn afgedwongen. Daardoor ontstaat inzicht of de kosten van de inzet van het handhavingsinstrumentarium effectief zijn. De rapportages geven echter geen adequate informatie over de bereikte resultaten.

Gemeenteraad 11. Vanuit de gemeenteraad zijn er geen vragen gekomen over de uitvoering van toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht door de omgevingsdienst. Over de bereikte resultaten, zoals reductie CO2 en vermindering en verbruik van gas en elektriciteit zijn vanuit de gemeenteraad geen vragen of opmerkingen geweest.

Bedrijven 12. Volgens de RUD is er volledig zicht op het aantal bedrijven dat valt onder de energiebesparings- en informatieplicht. Deze informatie wordt gedownload via het eloket van RVO.nl. Er is volledig zicht op de bedrijven die rapporteren. Er is volgens de RUD geen volledig zicht op bedrijven die hun informatieplicht niet vervullen. Vanuit de beschikbare informatie is een inschatting gemaakt welke bedrijven vermoedelijk onder de informatieplicht zouden vallen. 13. Er is volgens de RUD gedeeltelijk zicht op het aantal bedrijven dat zich niet aan de informatieplicht energiebesparing houdt. Tijdens milieucontroles worden deze bedrijven (indien het bedrijf nog niet heeft voldaan) aangeschreven om alsnog te voldoen aan de informatieplicht energiebesparing. Daarmee komen deze bedrijven alsnog in zicht. De informatie ontbreekt in sommige gevallen omdat de gas en elektra verbruiken van bedrijven niet openbaar bekend zijn in verband met de privacyregelgeving. 14. Het is vooraf niet mogelijk te weten of het verbruik van een bedrijf boven de drempel komt en of deze moet voldoen aan de informatieplicht energiebesparing. De RUD heeft acties ondernomen om (volledig) inzicht te krijgen door in 2020 4.600 bedrijven gelijktijdig aan te schrijven op het mogelijk nog te moeten voldoen aan de informatieplicht energiebesparing.

Deze actie heeft er toe geleid dat veel bedrijven alsnog hebben voldaan aan de informatieplicht. Er wordt per brief of e-mail contact gemaakt met bedrijven die niet voldoen aan de informatieplicht energiebesparing. 15. Nagenoeg alle bedrijven en instellingen die de enquête invulden, voerden de afgelopen zeven jaar minimaal één energiebesparende maatregel door. Het grootste gedeelte van die bedrijven en instellingen (iets meer dan de helft) kon zonder belemmeringen RKE Onderzoek energiebesparingsplicht en informatieplicht 23-3-2025

5

energiebesparende maatregelen treffen. Ongeveer een derde van de respondenten ervoer de afhankelijkheid van derden (leveranciers/installateurs) en een gebrek aan eigen financiële middelen als drempel voor het treffen van energiebesparende maatregelen. De enquêteresultaten laten zien dat bedrijven en instellingen soms (circa 15 procent) energiebesparende maatregelen doorvoerden met als belangrijkste reden het door de OD Drenthe/gemeente/provincie uitgevoerde energietoezicht.

Handhaving 16. De RUD handhaaft op de uitvoering van de energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing door specifieke energiecontroles uit te voeren. De energiecontrole kost gemiddeld 12 uren per bedrijf. De aantallen controles worden bepaald door het totaal aantal productieve uren van de toezichthouders energie te delen door deze 12 uren. Naar schatting heeft de omgevingsdienst nog 5 tot 10 jaar nodig vanaf de start van de werkzaamheden om alle bedrijven en instellingen binnen de provincie te controleren op de energiebesparings- en informatieplicht. 17. De RUD stelt prioriteit in de te controleren bedrijven op basis van de rubricering die RVO toevoegt aan de informatieplicht rapportages. De prioritering wordt bepaald aan de hand van de rubriceringscode maar ook door de hoogte van het energieverbruik. Hoe hoger het energieverbruik en lager het getal van de rubriceringscode is, des te groter de kans dat bij dat bedrijf een energiecontrole wordt uitgevoerd. In 2023 waren er 394 energiecontroles gepland binnen de hele provincie Drenthe. De planning was erop gericht om het maximale uit het energiebesparingspotentieel te halen. Om dit potentieel maximaal te benutten is de RUD Drenthe uitgegaan van het bezoeken van bedrijven waar het energieverbruik het hoogst is voor zowel het gas als elektra. Gegevens over Emmen zijn niet bekend.

Energiebesparing

18. De RUD naar eigen oordeel zicht op het energiebesparingspotentieel bij bedrijven en instellingen (provincie breed). Voor het energiebesparingspotentieel bij bedrijven en instellingen in de provincie geldt, voor de ronde 2019-2023, een besparingspotentieel van 97.434.000 kWh elektriciteit per jaar. Gegevens over het verbruik van gas ontbreken. De RUD heeft indicatief zicht op de totaal gerealiseerde energiebesparing die dankzij de energiebesparingsplicht is gerealiseerd. 19. De RUD Drenthe heeft energietoezicht als een van de duurzaamheidsambities opgenomen in de Kadernota 2025 van de RUD. Daarin staat dat de SPUK-THE regeling beschikbaar is gesteld ten behoeve van energietoezicht. De klimaatdoelen in relatie tot energiebesparing bij bedrijven zijn ook opgenomen in de begroting van de RUD Drenthe. Voor de uitvoering van deze taken is opdracht verleend vanuit de gemeenten en de provincie, die verantwoordelijk blijven voor het milieubeleid en prioriteitstelling op lokaal niveau.

RKE Onderzoek energiebesparingsplicht en informatieplicht 23-3-2025

6

Werkzaamheden 20. Voor het toezien op de wet- en regelgeving zijn vanaf 2022 uren toegevoegd aan de begroting van de RUD. Een deel wordt gefinancierd vanuit het Rijk, en een deel wordt gedragen vanuit de uitvoering van RGT (Risico Gericht Toezicht). Voor 2024 worden deze uren (7.000 uur) verder naar het gewenste niveau gebracht door 1.400 uur toe te voegen aan de uitvoering van energietoezicht. 21. In de jaarprogramma’s die de RUD Drenthe elk jaar opstelt worden de werkzaamheden beschreven die de RUD Drenthe voor 13 Drentse deelnemers uitvoeren. Dit betreft ook toezicht op de energiebesparingsplicht bij bedrijven. Over de uitvoering van het toezicht op het vereiste energielabel C van kantoorgebouwen vindt nog afstemming plaats met de deelnemers. Doelstellingen 22. Gemeente Emmen heeft geen eigen doelstellingen voor energietoezicht bij bedrijven en instellingen in de gemeente. In geen van de beleids- of uitvoeringsstukken van de gemeente Emmen staat concreet iets opgenomen over de energiebesparingsplicht. Vergelijking met benchmarks 23. Als we de gegevens van de gemeente Emmen en de RUD vergelijken met de benchmarks van gemeenten en omgevingsdiensten zijn er geen opvallende afwijkingen. Er is echter ook geen “beste praktijk” waarvan de gemeente kan leren.

RKE Onderzoek energiebesparingsplicht en informatieplicht 23-3-2025

7

6. Conclusies De volgende conclusies kunnen worden getrokken m.b.t. de gemeente Emmen. 1. Het is bij de gemeente onbekend of de opdracht van de gemeente aan de RUD m.b.t. de plichten in de praktijk wordt uitgevoerd. 2. Het is bij de gemeente onbekend op basis waarvan het budget voor de opdracht aan de RUD wordt bepaald. 3. Er zijn geen afspraken gemaakt over de monitorings- en verantwoordingsinformatie met de omgevingsdienst m.b.t. de energiebesparingsplicht. 4. De gemeente ontvangt een jaarlijkse eindrapportage van de RUD. Naast de rapportage op concernniveau ontvangen de deelnemers hun ‘deelnemer specifieke informatie’, de zogenoemde ‘Placemat’. Deze heeft de gemeente over het jaar 2023 nog niet ontvangen. Omdat de informatievoorziening niet actueel is, kan de gemeente niet bijsturen. 5. De rapportages die door de RUD aan de gemeente Emmen worden verstrekt, leveren geen adequate informatie over de uitvoering van toezicht en handhaving op de energiebesparings- en informatieplicht. De rapportages van de RUD geven geen adequate informatie over de bereikte resultaten. Er is sprake van adequate informatie als de inspanningen en resultaten inzichtelijk zijn. 6. De RUD geeft aan dat er volledig zicht op het aantal bedrijven dat valt onder de energiebesparings- en informatieplicht. Er is volledig zicht op de bedrijven die rapporteren.

Er is echter geen volledig zicht op bedrijven die hun informatieplicht niet vervullen. Er is gedeeltelijk zicht op het aantal bedrijven dat zich niet aan de informatieplicht energiebesparing houdt. 7. Naar schatting heeft de RUD nog 5 tot 10 jaar nodig om alle bedrijven en instellingen binnen de gemeente Emmen te controleren op de energiebesparings- en informatieplicht. 8. De RUD heeft zicht op het energiebesparingspotentieel bij bedrijven en instellingen (provincie breed). Voor het energiebesparingspotentieel bij bedrijven en instellingen in de provincie geldt, voor de ronde 2019-2023, een besparingspotentieel van 97.434.000 kWh per jaar. De RUD heeft indicatief zicht op de totaal gerealiseerde energiebesparing die dankzij de energiebesparingsplicht is gerealiseerd. 9. De enquêteresultaten laten zien dat bedrijven en instellingen soms (circa 15 procent) energiebesparende maatregelen doorvoerden met als belangrijkste reden het door de OD Drenthe/gemeente/provincie uitgevoerde energietoezicht. 10. Als we de gegevens van de gemeente Emmen en de RUD vergelijken met de benchmarks van gemeenten en omgevingsdiensten zijn er geen opvallende afwijkingen. Er is echter ook geen “beste praktijk” waarvan de gemeente of de RUD kan leren. 11. Gemeente Emmen heeft geen eigen doelstellingen voor energietoezicht bij bedrijven en instellingen in de gemeente.

In geen van de beleids- of uitvoeringsstukken van de gemeente Emmen staat concreet iets opgenomen over de energiebesparingsplicht. 12. De gemeenteraad is niet actief betrokken geweest bij het formuleren van doelen en de controle op het behalen daarvan.

RKE Onderzoek energiebesparingsplicht en informatieplicht 23-3-2025

8

7. Aanbevelingen De conclusies leiden tot de volgende aanbevelingen aan de raad. 1. Vraag het college om binnen een half jaar de raad inzicht te verschaffen in de opdracht van de gemeente aan de RUD m.b.t. de energiebesparingsplicht en o wat de doelen zijn; o in hoeverre de opdracht is uitgevoerd; o wat de kosten zijn geweest, hoe deze zijn besteed en hoe deze zijn gedekt; o wat het energiebesparingspotentieel is bij bedrijven en instellingen in Emmen; o welke resultaten zijn bereikt in Emmen. 2. Vraag het college om binnen een half jaar eigen meetbare doelstellingen voor energietoezicht bij bedrijven en instellingen in de gemeente te formuleren. 3. Vraag de Rekenkamer om over drie jaar te onderzoeken tot welke resultaten de eerste twee aanbevelingen hebben geleid.

8. Bestuurlijk wederhoor In bijlage 1 is het bestuurlijk wederhoor van het college opgenomen. Het college onderschrijft de hoofdconclusie. De opmerking over RGT (Risico Gericht Toezicht) is in deze versie van het rapport aangepast. De kanttekening die het college plaatst bij de aanbevelingen (extra benodigde personele inzet) laten we ter beoordeling van de gemeenteraad.

9. Nawoord De Rekenkamer bedankt de betrokken medewerkers van gemeente en RUD en het college van Emmen voor de samenwerking. Ook bedanken wij de Vereniging van Rekenkamers, de Noordelijke Rekenkamer, de Algemene Rekenkamer en Ecorys voor de inzet bij het betreffende onderzoeken. Wij hopen dat de conclusies en aanbevelingen behulpzaam zijn bij de controlerende en kaderstellende rol van de gemeenteraad.

RKE Onderzoek energiebesparingsplicht en informatieplicht 23-3-2025

9

Bijlagen bij RKE onderzoek energiebesparingsplicht en informatieplicht a. Benchmark gemeenten (Ecorys, versie 3, 8-8-2024) b. Benchmark omgevingsdiensten (Ecorys, versie 3, 8-8-2024) c. Benchmark gemeente Emmen en Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD) (Ecorys, 68-2024) d. Factsheet gemeente Emmen (Ecorys, gevalideerd, 23-8-2024) e. DoeMee onderzoek 2024 Energiebesparingsplicht en Informatieplicht Energiebesparing (Ecorys, 26-8-2024) f. Onderzoek naar de energiebesparingsplicht bij bedrijven onder gemeentelijke en provinciaal toezicht (Noordelijke Rekenkamer, provincie Drenthe, 31-1-2025) g. Energiebesparingsplicht, 2008-2023, Hoge ambities, onbekend resultaat (Algemene Rekenkamer, 21-11-2024)

DoeMee onderzoek 2024 – Energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing Benchmark gemeenten o.b.v. enquête Algemene informatie

= aantal respondenten

Zijn de rollen en taken van de gemeente en omgevingsdienst met betrekking tot het toezicht op de energiebesparings- en informatieplicht op dit moment helder? 7% 3%

Is de opdracht op toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht aan de omgevingsdienst in de begroting van uw gemeente opgenomen?

12%

11%

Dat weet ik niet (3) Ja (100) Nee of niet altijd (8)

Dat weet ik niet (12) Ja (86) Nee (13)

90%

77%

111

Nee of niet altijd: taakverdeling is nog niet helemaal ingeregeld. 39 - Onder het overkoepelende onderwerp ‘omgevingsdiensten’

Is er door uw gemeente/provincie een opdracht geformuleerd voor de omgevingsdienst over de invulling van toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht?

14 - De energiebesparingsplicht is als onderdeel van een programma benoemd in de begroting 13 - Onder het overkoepelende onderwerp ‘milieu’ 10 - Anders, namelijk... 5 - De energiebesparingsplicht is als specifiek onderdeel benoemd in de begroting 5 - Onder het overkoepelende onderwerp ‘VTH’

20%

4 - Dat weet ik niet

10%

1 - Onder het overkoepelende onderwerp ‘energie’

111

Dat weet ik niet (11) Ja (78) Nee (22) 70%

111

Geen opdracht geformuleerd: gemeenten geven aan dat dit onderdeel is van de basistaak van omgevingsdiensten en het niet nodig is een aanvullende opdracht te formuleren. In andere gevallen is de rol- en taakverdeling (nog) niet duidelijk en moet de opdracht nog worden geformuleerd.

Het budget wordt vaak bepaald op basis van een inschatting van het aantal bedrijven dat aan de verplichtingen moet voldoen, wat vervolgens gecombineerd wordt met het geschatte aantal uren dat nodig is voor de controle per object en de prijs per controle (kengetallen per omgevingsdienst).

Wordt de opdracht in de praktijk ook uitgevoerd?

6% 1%

Hoe is de opdracht voor de omgevingsdienst over de invulling van toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht geformuleerd? (meer antwoorden mogelijk) 5%

Dat weet ik niet (1) Ja (72) Nee of niet altijd (5)

Anders, namelijk... (45)

92%

Dat week ik niet (4)

18%

78

De werkzaamheden zijn benoemd in een opdrachtformulier (11)

58%

14%

Er is een gemeentschappelijke regeling opgesteld (volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen) (14) Er is een schriftelijke overeenkomst opgesteld (4)

5%

78

Geeft uw gemeente/provincie zelf invulling aan toezicht en handhaving van de energiebesparings- en informatieplicht energiebesparing naast de taken die bij de omgevingsdienst zijn belegd sinds 1 juli 2023?

In geval anders namelijk: opdracht geformuleerd in jaarlijks uitvoerings- of werkprogramma.

Welke actie(s) heeft uw gemeente/provincie richting de omgevingsdienst ondernomen om te sturen op de taak van de omgevingsdienst m.b.t. toezicht en handhaving van de energiebesparings- en informatieplicht?

5% 41%

15%

Dat week ik niet (5) Geen actie (16) Periodiek overleg over de voortgang (28) Periodiek evaluatie van het werk- en uitvoeringsprogramma op basis van voortgangsrapportages (45)

25%

26%

Dat weet ik niet (6) Ja (29) Nee (75)

68% 110

Anders, namelijk... (16)

15%

5%

110

Indien ja: een aantal gemeenten geeft aan eigen toezichthouders in dienst te hebben die toezien op niet-basistaakbedrijven. Twee gemeenten voeren zelf het toezicht en de handhaving op de energiebesparings- en informatieplicht uit. Een aantal gemeenten geeft daarnaast aan actief te communiceren, stimuleren en adviseren over de verplichtingen. Ook zijn er gemeenten die aangeven zelf het toezicht op kantoorgebouwen uit te voeren, die over minimaal energielabel C dienen te beschikken.

bezoek de website DoeMee-onderzoek 2024 — NVRR voor meer informatie over het onderzoek

Informatievoorziening Zijn er afspraken gemaakt tussen uw gemeente/provincie en de omgevingsdienst over de monitorings- en verantwoordingsinformatie m.b.t. de energiebesparingsplicht? 15%

25%

Zijn er doelstellingen (KPI’s) afgesproken met omgevingsdiensten over de monitorings- en verantwoordingsinformatie m.b.t. de energiebesparingsplicht ?

7%

Dat weet ik niet (16) Ja, die hebben we in de opdracht vastgelegd (29)

26%

46%

Nee, er zijn geen afspraken gemaakt (27)

35%

Dat weet ik niet (5) Ja (31) Nee (31)

46%

Ja, er zijn afspraken, maar die staan niet in de opdracht (38)

110 67

Nee of niet altijd: taakverdeling is nog niet helemaal ingeregeld.

Op welke wijze ontvangt uw gemeente/provincie informatie over de resultaten van de handhaving van de energiebesparingsplicht van de Omgevingsdienst? (Meer antwoorden mogelijk)

59 - Een jaarlijkse eindrapportage

Voorbeelden van KPI’s zijn aantal controles en hercontroles per jaar, de besteedde uren en het soort overtreding.

Geven de rapportages van de omgevingsdiensten aan de deelnemende gemeenten adequate informatie over de uitvoering van toezicht en handhaving op de energiebesparings- en informatieplicht?

54 - Periodieke tussenrapportages 38 - Beantwoording van vragen wanneer noodzakelijk

De rapportages leveren adequate informatie (41)

17%

35 - Tussentijdse informele terugkoppeling

6%

19 - Anders, namelijk…

38%

7 - Dat weet ik niet 4 - Er wordt geen informatie aangeleverd

122

In geval anders namelijk: halfjaarlijkse en/of jaarlijkse evaluatie, incidentele informatie via de mail of er zijn nog geen duidelijke afspraken hierover gemaakt. Ook ontvangen veel gemeenten jaarrapportages of tussenrapportages.

Geven de rapportages van de omgevingsdiensten adequate informatie aan de deelnemende gemeenten en provincies over de bereikte resultaten? Let op: het gaat hierover wat de energiebesparingsplicht oplevert (bijv. reductie CO2 en vermindering gas- en elektriciteitsverbruik)

De rapportages leveren op sommige punten adequatie informatie (33) Deze rapportage krijgt mijn organisatie niet (6)

9%

Hier heb ik geen zicht op/ dat weet ik niet (19)

109

Geen/op sommige punten: informatie is globaal en geeft vaak geen inzicht in behaalde resultaten, zoals hoeveelheid gerealiseerde energiebesparing. Rapportage krijgt mijn organisatie niet: gemeenten geven aan dat zij niet om specifieke informatie vragen op dit vlak of dat er nog nadere afspraken moeten worden gemaakt over rapportages.

Zijn er wel eens vragen/opmerkingen gekomen van de Gemeenteraad over de uitvoering van toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht door de Omgevingsdienst?

De rapportages leveren adequate informatie (13)

12%

20%

30%

De rapportages leveren geen adequatie informatie (10)

De rapportages leveren geen adequate informatie (32)

15%

De rapportages leveren op sommige punten adequate informatie (26)

30%

14% 24%

Deze rapportages krijgt mijn organisatie niet (15)

25%

Hier heb ik geen zicht op/ dat weet ik niet (22)

60% 108

Rapportages leveren geen/op sommige punten adequate informatie: de concrete energiebesparing die de uitgevoerde toezicht- en handhavingstaken hebben opgeleverd ontbreekt (CO2 reductie). In sommige gevallen is een indicatie van de CO2 besparing via de omgevingsdienst beschikbaar. Gemeenten geven aan wel behoefte aan dit inzicht te hebben.

Zijn er wel eens vragen/ opmerkingen gekomen van de gemeenteraad/Provinciale Staten over de bereikte resultaten (bijv. reductie CO2 en vermindering gas en elektriciteit) van de energiebesparingsplicht?

Dat weet ik niet (16) Ja (27) Nee of niet altijd (65)

108

Indien ja: Vragen gingen bijvoorbeeld over de werkwijze, de voortgang van de uitvoering van de werkzaamheden (aantal controles, naleefgedrag) en de bereikte resultaten.

108

25%

66%

9%

Dat weet ik niet (27) Ja (10) Nee (71)

Indien ja: vragen/opmerkingen gingen veelal over de gerealiseerde CO2 reductie, over de hoeveelheid controles en naleefgedrag en het type uitgevoerde maatregelen.

DoeMee onderzoek 2024 – Energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing Benchmark omgevingsdiensten o.b.v. enquête Algemene informatie

= aantal respondenten

3%

Is de Energiebesparingsplicht als apart taakveld onderdeel van het VTH-stelsel bij uw omgevingsdienst?

5%

133

Anders, namelijk... (7) Ja, dit is een apart taakveld (122) Nee, dit is geen apart taakveld (4)

Anders, namelijk: taken zijn onderdeel van een breder takenpakket, zoals toezicht en handhaving op de informatieplicht en onderzoeksplicht.

92%

Resultaat Hoe komt u aan deze informatie? (meer antwoorden mogelijk)

Is er zicht op het aantal bedrijven dat valt onder de energiebesparings- en informatieplicht?

113 - Deze informatie downloaden we bij het e-loket van RVO.nl en combineren we met bedrijven waarvan wij weten dat ze aan de energiebesparingsplicht moeten voldoen 89 - Deze informatie verzamelen we zelf

46% 54%

Gedeeltelijk (72) Ja (61)

48 - Anders, namelijk... 33 - Deze informatie ontvangen we van de gemeente/provincie 18 - Deze informatie komt van het CBS

133

301

• Anders, namelijk: via milieucontroles bedrijven wijzen op informatieplicht, samenvoeging verschillende informatiebronnen (RVO, KVK, BAG)

Hoe komt u aan deze informatie? (meer antwoorden mogelijk) 113 - Deze informatie verzamelen we zelf 99 - Deze informatie downloaden we bij het e-loket van RVO.nl en combineren we met bedrijven waarvan wij weten dat ze aan de energiebesparingsplicht moeten voldoen 66 - Deze informatie downloaden we bij het e-loket van RVO.nl 49 - Deze informatie ontvangen we van de gemeente/provincie 33 - Anders, namelijk... 31 - Deze informatie komt van het CBS 0 - Dat weet ik niet

0 - Dat weet ik niet

• Waarom ontbreekt informatie? Geen inzicht in energieverbruiksgegevens van bedrijven. Het aanleveren van gegevens door netbeheerders kan helpen volledig inzicht te krijgen. Daarnaast in enkele gevallen ook te weinig capaciteit bij omgevingsdienst. • Welke acties heeft omgevingsdienst ondernomen om inzicht wel te krijgen? Registratie energieverbruik bij reguliere milieucontroles, opzetten (online) informatiecampagne om bedrijven op verplichtingen te wijzen, eigen inschatting maken o.b.v. ervaringscijfers (oppervlakte, bedrijfsactiviteit, gemiddelde verbruikscijfers).

391

• Anders, namelijk: informatieverzameling via regulier toezicht en/of eigen inschatting o.b.v. oppervlakte, type bedrijf, gemiddelde gebruikscijfers • Waarom ontbreekt informatie? Geen inzicht in energieverbruiksgegevens van bedrijven. Het aanleveren van gegevens door netbeheerders kan helpen volledig inzicht te krijgen. Daarnaast in enkele gevallen ook te weinig capaciteit bij omgevingsdienst. • Welke acties heeft omgevingsdienst ondernomen om inzicht wel te krijgen? Registratie energieverbruik bij reguliere milieucontroles, opzetten (online) informatiecampagne om bedrijven op verplichtingen te wijzen, eigen inschatting maken o.b.v. ervaringscijfers (oppervlakte, bedrijfsactiviteit, gemiddelde verbruikscijfers).

Hoe maakt u contact met bedrijven die niet voldoen aan de informatieplicht energiebesparing? (meer antwoorden mogelijk) 127 - Per brief/ e-mail 98 - Telefonisch 96 - Persoonlijk 44 - Anders, namelijk… 17 - Via BOA's

Is er bij uw omgevingsdienst zicht op de mate waarin bedrijven zich niet aan de informatieplicht energiebesparing houden? 2% 26% Gedeeltelijk (96) Ja (35) Nee (2) 83%

133

0 - Dat weet ik niet

382

Anders, namelijk: via fysieke energiecontroles en informatievoorziening via lokale initiatieven (zoals informatieavonden georganiseerd door gemeente en bijeenkomsten RES regio’s).

bezoek de website DoeMee-onderzoek 2024 — NVRR voor meer informatie over het onderzoek

Organisatie van het toezicht Geef aan op welke manier uw omgevingsdienst handhaaft op de uitvoering van de energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing? (meer antwoorden mogelijk)

Stelt uw omgevingsdienst prioriteiten met betrekking tot welke bedrijven gecontroleerd worden m.b.t. de energiebesparingsplicht? (meer antwoorden mogelijk)

126 - Door specifieke energiecontroles uit te voeren aan de hand van de erkende maatregelenlijst

82 - Ja, op basis van de rubricering die RVO toevoegt aan de informatieplicht rapportages

60 - Anders, namelijk...

80 - Ja, op basis van een eigen risicoanalyse die specifiek gericht is op de energiebesparingsplicht

34 - Door algemene milieucontroles uit te voeren aan de hand van de erkende maatregelenlijst 17 - Door energiescans uit te voeren

61 - Anders, namelijk… 32 - Ja, op basis van een meer algemene risicoanalyse vanuit VTH op het gebied van milieu

3 - Door telefonisch energiecontroles uit te voeren aan de hand van de erkende maatregelenlijst 0 - We handhaven de uitvoering van de energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing niet

240

0 - Dat weet ik niet

• Anders, namelijk: toepassing Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsdiensten (LHSO). • Hoe wordt het aantal bedrijven dat wordt gecontroleerd per jaar bepaald? In afstemming met gemeente/provincie, afhankelijk van het budget, aantal bedrijven.

Hoeveel jaar heeft u naar inschatting nodig om alle bedrijven en instellingen binnen de gemeente/provincie te controleren op de energiebesparingsplicht en informatieplicht (vanaf start van de werkzaamheden)?

11 - Nee 0 - Dat weet ik niet

266

Anders, namelijk en/of toelichting: prioriteit op basis van het energieverbruik, een onderverdeling per branche en hierin onderverdeling naar het hoogste besparingspotentieel en/of voorkeur van gemeente/provincie.

12% 1%

1-2 jaar (1) 2-5 jaar (48)

8%

36%

5-10 jaar (58) Meer dan 10 jaar (10) Dat weet ik niet (16)

44% 133

Kwantitatieve informatie Aantal controles, ureninzet, overtredingen bij controle en hercontrole

Niet alle omgevingsdiensten hebben getallen via de enquête aangeleverd. Met inachtneming van nodige kanttekeningen (geen getallen beschikbaar, getallen voor de gehele regio, getallen voor gemeenten/provincies specifiek) is in het totaaloverzicht van alle omgevingsdiensten wel een trend zichtbaar tussen 2019 en 2023: het aantal controles, de ureninzet en totaal aantal overtredingen is toegenomen.

In geval er repressieve handhaving heeft plaatsgevonden, welke sancties zijn opgelegd? (meer antwoorden mogelijk)

Heeft uw omgevingsdienst zicht op de totale gerealiseerde energiebesparing die dankzij de energiebesparingsplicht is gerealiseerd? (bijv. in kwh, m3 gas, CO2 reductie)

69 - Er is een hersteltermijn opgelegd

2%

48 - Er is een vooraankondiging lasten onder dwangsom verstuurd

38%

33 - Er zijn geen sancties opgelegd 23 - Er is een dwangsom opgelegd

60%

19 - Anders, namelijk…

198

6 - Dat weet ik niet

Anders, namelijk: termijn (meestal een jaar) voor een plan van aanpak voor het treffen van ontbrekende energiebesparende maatregelen.

Heeft uw omgevingsdienst zicht op het energiebesparingspotentieel (bijv. in kwh, m3 gas, CO2 reductie) bij bedrijven en instellingen?

Dat week ik niet (2) Ja, dit weten we indicatief (51) Nee, dat inzicht hebben we niet (80) 133

Getroffen energiebesparende maatregelen: in veel gevallen wordt het type getroffen maatregelen niet door omgevingsdiensten bijgehouden. Enkele omgevingsdiensten geven aan dat het met name om gebouwmaatregelen gaat.

5% 26%

Dat weet ik niet (6) Ja, op andere wijze (35)

55% 14%

Ja, wij kunnen een indicatie geven op basis van de informatieplicht (19) Nee, dat inzicht hebben we niet (73)

133

Selecteer je gemeente Gemeente Emmen

Omgevingsdienst van Gemeente Emmen

Antwoorden gemeente Vragen (tot vraag 29) 3. 3. Zijn de rollen en taken van gemeenten, provincies en omgevingsdienst met betrekking tot het toezicht op de energiebesparings- en informatieplicht op dit Ja moment helder?

Antwoorden omgevingsdienst (vanaf vraag 30)

4. 4. U geeft aan dat de rollen en taken niet (altijd) helder zijn. Kunt u uw antwoord toelichten?

0 5. 5. Voor welke gemeente of provincie vult u de Gemeente Emmen vragenlijst in? 6. 6. Is de opdracht op toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht aan de omgevingsdienst in de begroting van uw gemeente/provincie Ja opgenomen?

7.1. De energiebesparingsplicht is als specifiek onderdeel benoemd in de begroting 7.2. De energiebesparingsplicht is als onderdeel van een programma benoemd in de begroting 7.3. Onder het overkoepelende onderwerp ‘omgevingsdiensten’

0

0 Onder het overkoepelende onderwerp ‘omgevingsdiensten’

7.4. Onder het overkoepelende onderwerp ‘energie’

0

7.5. Onder het overkoepelende onderwerp ‘VTH’ 7.6. Onder het overkoepelende&nbsp onderwerp ‘milieu’

0

0

7.7. Anders, namelijk...

0 0

7.14. Dat weet ik niet 8. 8. Is er door uw gemeente/provincie een opdracht geformuleerd voor de omgevingsdienst over de invulling van toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht? 9. 9. Waarom is er geen opdracht verleend?

Nee In 2021 hebben de deelnemers van de RUD Drenthe een gezamenlijke

10. 10. Hoe is de opdracht voor de omgevingsdienst over de invulling van toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht geformuleerd? Voeg relevante documenten toe aan de gedeelde map (bijv. opdrachtformulier, jaarlijkse werkplannen, producten en dienstencatalogus) (meer antwoorden mogelijk) 10. 10. Hoe is de opdracht voor de omgevingsdienst over de invulling van toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht geformuleerd? Voeg relevante documenten toe aan de gedeelde map (bijv. opdrachtformulier, jaarlijkse werkplannen, producten en dienstencatalogus) (meer antwoorden mogelijk) - other 11. 11. Wordt de opdracht in de praktijk ook uitgevoerd?

0

0 0

12. 12. Kunt u uw antwoord toelichten? (Denk hierbij bijv. aan hoe gehandeld wordt bij afwijkingen van de opdracht) 0

13. 13. Hoe wordt het budget van de opdracht aan de omgevingsdienst voor het toezicht en de handhaving van de energiebesparingsen informatieplicht bepaald? (Beschrijf het proces) 14. 14. Welke actie(s) heeft uw gemeente/provincie richting de omgevingsdienst ondernomen om te sturen op de taak van de omgevingsdienst m.b.t. toezicht en handhaving van de energiebesparings- en informatieplicht? Anders, namelijk... 14. 14. Welke actie(s) heeft uw gemeente/provincie De toezicht- en richting de omgevingsdienst handhavingstaken mbt. ondernomen om te sturen op energiebesparing en de taak van de informatieplicht staan op een omgevingsdienst m.b.t. hoger abstractieniveau in het toezicht en handhaving van jaarprogramma van de RUD. de energiebesparings- en In het jaarverslag vindt informatieplicht? - other verantwoording plaats. 15. 15. Geeft uw gemeente/provincie zelf invulling aan toezicht en handhaving van de energiebesparings- en informatieplicht energiebesparing naast de taken die bij de omgevingsdienst zijn belegd Ja sinds 1 juli 2023?

0

16. 16. Kunt u uw antwoord toelichten? 17. 17. Zijn er afspraken gemaakt tussen uw gemeente/provincie en de omgevingsdienst over de monitorings- en verantwoordingsinformatie m.b.t. de energiebesparingsplicht? 18. 18. Welke afspraken zijn er gemaakt met de omgevingsdienst over de monitorings- en verantwoordingsinformatie m.b.t. de energiebesparingsplicht richting uw gemeente/provincie? 19. 19. Zijn er doelstellingen (KPI’s) afgesproken met omgevingsdiensten over de monitorings- en verantwoordingsinformatie m.b.t. de energiebesparingsplicht ? 20. 20. Kunt u toelichten welke doelstellingen (KPI's) zijn afgesproken met omgevingsdiensten? (bijv. aantal controles, bevindingen, etc.) Voeg relevante documentatie toe aan de gedeelde map. 21.1. Periodieke tussenrapportages 21.2. Een jaarlijkse eindrapportage

Naast de energiebesparing en informatieplicht uit de milieuwetgeving kennen we de

Nee, er zijn geen afspraken gemaakt

0

0

0 0 Een jaarlijkse eindrapportage

21.3. Tussentijdse informele terugkoppeling 21.4. Beantwoording van vragen wanneer noodzakelijk 21.5. Er wordt geen informatie aangeleverd

21.6. Anders, namelijk...

21.12. Dat weet ik niet

0

0 0 De rapportages leveren naar mijn oordeel geen adequate informatie. Naast de rapportage op concernniveau ontvangen de deelnemers hun deelnemer specifieke 0

22. 22. Geven de rapportages van de omgevingsdiensten aan de deelnemende gemeenten en provincies adequate informatie over de uitvoering van toezicht en handhaving op de energiebesparings- en De rapportages leveren geen informatieplicht? adequatie We krijgeninformatie informatie op totale urenbesteding en op aantal 23. 23. Kunt u bovenstaand gecontroleerde zaken en aantallen overtredingen.Graag antwoord toelichten? Bijv. hadden we inzicht in de welke elementen ontbreken hoeveelheid erkende of worden te summier maatregelen die door de behandeld? bedrijven autonoom getroffen zijn. Maar daarnaast vooral

24. 24. Geven de rapportages van de omgevingsdiensten adequate informatie aan de deelnemende gemeenten en provincies over de bereikte resultaten? Let op: het gaat hierover wat de energiebesparingsplicht oplevert (bijv. reductie CO2 en vermindering gas- en elektriciteitsverbruik) 25. 25. Kunt u bovenstaand antwoord toelichten? Bijv. welke elementen ontbreken of worden te summier behandeld? 26. 26. Zijn er wel eens vragen/opmerkingen gekomen van de Gemeenteraad/Provinciale Staten over de uitvoering van toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht door de Omgevingsdienst? 27. 27. Kunt u uw antwoord toelichten? En indien mogelijk een voorbeeld geven van een vraag of opmerking?

De rapportages leveren geen adequate informatie

zie het antwoord bij vraag 23

Nee

0

28. 28. Zijn er wel eens vragen/opmerkingen gekomen van de gemeenteraad/Provinciale Staten over de bereikte resultaten (bijv. reductie CO2 en vermindering gas en elektriciteit) van de Nee energiebesparingsplicht? 29. 29. Kunt u uw antwoord toelichten? En indien mogelijk een voorbeeld geven van een vraag of opmerking? 30. 30. Voor welke gemeente of provincie vult u de vragenlijst in? 31. 31. Is de Energiebesparingsplicht als apart taakveld onderdeel van het VTH-stelsel bij uw Omgevingsdienst?

0

Gemeente Emmen

Ja, dit is een apart taakveld

31. 31. Is de Energiebesparingsplicht als apart taakveld onderdeel van het VTH-stelsel bij uw Omgevingsdienst? - other

0

32. 32. Is er inzicht in het aantal bedrijven dat valt onder de energiebesparingsen informatieplicht?

Ja

33.1. Deze informatie downloaden we bij het eloket van RVO.nl

Deze informatie downloaden we bij het e-loket van RVO.nl

33.2. Deze informatie downloaden we bij het eloket van RVO.nl en combineren we met bedrijven waarvan wij weten dat ze aan de energiebesparingsplicht moeten voldoen 33.3. Deze informatie verzamelen we zelf 33.4. Deze informatie komt van het CBS 33.5. Deze informatie ontvangen we van de gemeente/provincie 33.6. Anders, namelijk... 33.7. Dat weet ik niet

0 0 0

0 0 0

34. 34. Kunt u toelichten waarom deze informatie (soms) ontbreekt?

0

35. 35. Welke acties heeft uw omgevingsdienst ondernomen om het inzicht wel te krijgen?

0 36. 36. Is er bij uw omgevingsdienst zicht op de mate waarin bedrijven zich niet&nbsp aan de&nbsp informatieplicht&nbsp energiebesparing houden? 37.1. Deze informatie komt van het CBS 37.2. Deze informatie verzamelen we zelf 37.3. Deze informatie ontvangen we van de gemeente/provincie 37.4. Deze informatie downloaden we bij het eloket van RVO.nl en combineren we met bedrijven waarvan wij weten dat ze aan de energiebesparingsplicht moeten voldoen

Gedeeltelijk 0 0

0

0

37.5. Anders, namelijk... 37.10. Dat weet ik niet

38. 38. Kunt u toelichten waarom deze informatie (soms) ontbreekt?

39. 39. Welke acties zijn ondernomen om de informatie wel te krijgen?

40.1. Per brief / e-mail 40.2. Telefonisch 40.3. Persoonlijk 40.4. Via BOA's 40.5. Anders, namelijk... 40.6. Dat weet ik niet

Tijdens milieu controles worden deze bedrijven (indien het bedrijf 0

De gas en elektra verbruiken van bedrijven zijn niet openbaar bekend in verband met de privacy, het is vooraf niet mogelijk te weten of een bedrijf zijn verbruik boven de drempel is waardoor deze moet voldoen aan de informatieplicht energiebesparing.

In 2020 zijn 4600 bedrijven gelijktijdig informerend aangeschreven op het mogelijk nog te moeten voldoen aan de informatieplicht energiebesparing, deze actie heeft er toe geleid dat veel bedrijven alsnog hebben voldaan aan de informatieplicht. Per brief / e-mail 0 0 0 0 0

41.1. Door algemene milieucontroles uit te voeren aan de hand van de erkende maatregelenlijst 41.2. Door specifieke energiecontroles uit te voeren aan de hand van de erkende maatregelenlijst 41.3. Door telefonisch energiecontroles uit te voeren aan de hand van de erkende maatregelenlijst 41.4. Door energiescans uit te voeren 41.5. We handhaven de uitvoering van de energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing niet 41.6. Anders, namelijk... 41.7. Dat weet ik niet

42. 42. Hoe wordt het aantal bedrijven dat wordt gecontroleerd per jaar bepaald?

0 Door specifieke energiecontroles uit te voeren aan de hand van de erkende maatregelenlijst

0 0

0 0 0

De energiecontrole kost gemiddeld 12 uren per bedrijf. De aantallen controles worden bepaald door het totaal aantal productieve uren van de toezichthouders energie te delen door deze 12 uren.

43. 43. Hoeveel jaar heeft u naar inschatting nodig om alle bedrijven en instellingen binnen de gemeente/provincie te controleren op de energiebesparingsplicht en informatieplicht? 44.1. Ja, op basis van een eigen risicoanalyse die specifiek gericht is op de energiebesparingsplicht

5-10 jaar

0

44.2. Ja, op basis van de rubricering die RVO toevoegt aan de informatieplicht rapportages

Ja, op basis van de rubricering die RVO toevoegt aan de informatieplicht rapportages

44.3. Ja, op basis van een meer algemene risicoanalyse vanuit VTH op het gebied van milieu 44.4. Nee 44.5. Anders, namelijk... 44.6. Dat weet ik niet

0 De prioritering wordt bepaald aan 0 de hand van de rubriceringscode 0

45. 45. Kunt u uw antwoord toelichten?

46.1.1. Aantal bedrijven 2019 46.1.2. Aantal bedrijven 2020 46.1.3. Aantal bedrijven 2021 46.1.4. Aantal bedrijven 2022 46.1.5. Aantal bedrijven 2023 47.1.1. Aantal uren - 2019 47.1.2. Aantal uren - 2020 47.1.3. Aantal uren - 2021 47.1.4. Aantal uren - 2022 47.1.5. Aantal uren - 2023 48.1.1. % bij de eerste controle - 2019 48.1.2. % bij de eerste controle - 2020 48.1.3. % bij de eerste controle - 2021

In 2023 waren er 394 energiecontroles gepland binnen de hele provincie Drenthe, de planning was erop gericht om het maximale uit het energie besparingspotentieel te halen. Om dit potentieel maximaal te benutten is de RUD Drenthe uitgegaan van het bezoeken van bedrijven waar het energieverbruik het hoogst is voor zowel het gas verbruik, als het elektraverbruik en waar de rubriceringscode R1 door de RVO is meegegeven. De rubriceringscode R1 geeft aan dat de kans bij dat bedrijf het grootst is dat er nog energiebesparende gt gt gt 16 81 gt gt gt 492 1232 gt gt gt

48.1.4. % bij de eerste controle - 2022 48.1.5. % bij de eerste controle - 2023 48.2.1. % bij hercontrole 2019 48.2.2. % bij hercontrole 2020 48.2.3. % bij hercontrole 2021 48.2.4. % bij hercontrole 2022 48.2.5. % bij hercontrole 2023 49.1.1. Aantal overtredingen 2019 49.1.2. Aantal overtredingen 2020 49.1.3. Aantal overtredingen 2021 49.1.4. Aantal overtredingen 2022 49.1.5. Aantal overtredingen 2023 50.1.1. Aantal keer 'vooraankondiging last onder dwangsom' - 2019 50.1.2. Aantal keer 'vooraankondiging last onder dwangsom' - 2020 50.1.3. Aantal keer 'vooraankondiging last onder dwangsom' - 2021 50.1.4. Aantal keer 'vooraankondiging last onder dwangsom' - 2022 50.1.5. Aantal keer 'vooraankondiging last onder dwangsom' - 2023

0 0 gt gt gt 0 0 gt gt gt 57 98

0

0

0

2

10

50.2.1. Aantal keer overige repressieve handhaving opgelegd - 2019 50.2.2. Aantal keer overige repressieve handhaving opgelegd - 2020 50.2.3. Aantal keer overige repressieve handhaving opgelegd - 2021 50.2.4. Aantal keer overige repressieve handhaving opgelegd - 2022 50.2.5. Aantal keer overige repressieve handhaving opgelegd - 2023 51.1. Er is een hersteltermijn opgelegd 51.2. Er is een dwangsom opgelegd 51.3. Er is een vergunning of ontheffing (gedeeltelijk) ingetrokken 51.4. Er is bestuursdwang (boete) toegepast 51.5. Er is een vooraankondiging lasten onder dwangsom verstuurd 51.6. Er zijn geen sancties opgelegd 51.7. Anders, namelijk... 51.8. Dat weet ik niet 52. 52. Heeft uw omgevingsdienst zicht op het energiebesparingspotentieel &nbsp (bijv. in kwh, m3 gas, co2 reductie) bij bedrijven en instellingen?

0

0

0

0

5 0 Er is een dwangsom opgelegd

0 0

Er is een vooraankondiging lasten onder dwangsom verstuurd 0 0 0

Ja, op andere wijze

53. 53. Hoe groot is het energiebesparingspotentieel bij bedrijven en instellingen in deze gemeente/provincie? 54. 54. Heeft uw omgevingsdienst zicht op de totale gerealiseerde energiebesparing die dankzij de energiebesparingsplicht is gerealiseerd? (bijv. in kwh, m3 gas, co2 reductie) 55.1.1. kWh - 2019 55.1.2. kWh - 2020 55.1.3. kWh - 2021 55.1.4. kWh - 2022 55.1.5. kWh - 2023 55.1. Sec 55.2.1. m3 - 2019 55.2.2. m3 - 2020 55.2.3. m3 - 2021 55.2.4. m3 - 2022 55.2.5. m3 - 2023 55.2. Sec 56.1.1. kWh - 2019 56.1.2. kWh - 2020 56.1.3. kWh - 2021 56.1.4. kWh - 2022 56.1.5. kWh - 2023 56.1. Sec 56.2.1. m3 - 2019 56.2.2. m3 - 2020 56.2.3. m3 - 2021 56.2.4. m3 - 2022 56.2.5. m3 - 2023 56.2. Sec

Provincie breed gold in de ronde 2019-2023 een besparingspotentieel van 97.434.000 kWh

Ja, dit weten we indicatief 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 gt gt gt 513 de besparing van de gas en 832 elektra maatregelen zijn bij elkaar gt gt gt 0 0 0

57. 57. Welke maatregelen zijn er daadwerkelijk door bedrijven getroffen in de periode 2019 tot en met 2023? Geef het aantal maatregelen en de aard weer indien mogelijk, geef anders een kwalitatieve toelichting. Upload documenten ter onderbouwing van uw antwoord in de gedeelde map. Indien deze vraag niet te beantwoorden is, laat deze dan leeg.

Maatregelen 2022 FE1 Energieverbruik voor verlichting en ventilatie voorkomen als lift niet in gebruik is. GC4 Energiezuinige ventilator toepassen. GA1 Borgen van de optimale energiezuinige inen afstellingen van klimaatinstallaties door het automatisch laten registeren en analyseren van energieverbruiken met een energieregistratie- en bewakingssysteem (EBS). GE2 Geïnstalleerd vermogen accentverlichting beperken. GE3 Onnodig branden van buitenverlichting voorkomen. GE7 Geïnstalleerd vermogen basisbinnenverlichting beperken. FB1 Branden van verlichting in koel- en vriescel beperken. GA1 Borgen van de optimale energiezuinige in- en afstellingen van klimaatinstallaties door het automatisch laten registeren en

Factsheet DoeMee Onderzoek 2024 Energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing

Het DoeMee Onderzoek 2024 richt zich op de energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing. Deze factsheet is opgesteld voor de gemeente Emmen op basis van de ingevulde vragenlijst door de gemeente en omgevingsdienst RUD Drenthe (Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe). De dikgedrukte blauwe tekst geeft het antwoord op de enquête en eventuele toevoegingen/ wijzigingen vanuit de schriftelijke validatie weer. Er is gevraagd om aanvullende informatie aan te leveren over de opdrachtformulering, afgesproken doelstellingen, resultaten en energiebesparende maatregelen die zijn getroffen. Een documentenanalyse is indien er documenten zijn aangeleverd opgenomen aan het eind van de factsheet. De factsheet is gevalideerd door de omgevingsdienst RUD Drenthe en de gemeente Emmen.

Gemeente Emmen Algemene informatie De rollen en taken van gemeenten, provincies en omgevingsdienst met betrekking tot het toezicht op de energiebesparings- en informatieplicht zijn op dit moment helder. De opdracht op toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht aan de omgevingsdienst is in de begroting opgenomen, onder het overkoepelende onderwerp ‘omgevingsdiensten’. Er is geen opdracht geformuleerd voor de omgevingsdienst over de invulling van toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht. In 2021 hebben de deelnemers van de RUD Drenthe een gezamenlijke bestuurlijke keuze gemaakt voor een ingroeimodel van wettelijke VTH (Vergunningverlening, toezicht en handhaving) energiezuinigheidstaken. Gemeente Emmen en de provincie Drenthe geven akkoord op de begroting van RUD, waarmee geld beschikbaar komt voor haar activiteiten. Daarnaast ontvangt RUD SPUK THE gelden (Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparingsplicht) vanuit RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) (1.500.000 euro voor 5 jaar) voor het thema energie. Ook was er van 2020-2023 extra inzet mogelijk door externen vanuit de regeling “Versterkte uitvoering Energiebesparings- en informatieplicht (VUE)”. Dit heeft verder geen invloed op het bestaande groeimodel, enkel dat de bijdrage voor de gemeenten lager uitvalt door de subsidie van het Rijk.

Het is onbekend of de opdracht in de praktijk wordt uitgevoerd. Het is onbekend op basis waarvan het budget voor de opdracht aan de omgevingsdienst wordt bepaald. De toezicht- en handhavingstaken met betrekking tot de energiebesparings- en informatieplichtplicht staan op een hoger abstractieniveau in het jaarprogramma van de RUD. In het jaarverslag vindt verantwoording plaats. De gemeente geeft zelf geen invulling aan toezicht en handhaving van de energiebesparings- en informatieplicht energiebesparing, naast de taken die bij de omgevingsdienst zijn belegd. Sinds 1 januari 2014 zijn alle milieutaken gemandateerd aan de RUD Drenthe. Sinds 1 juli 2023 zijn de

1

energietaken als basistaak toegevoegd aan het basistakenpakket. Naast de energiebesparing en informatieplicht uit de milieuwetgeving is er de ‘label-C’ verplichting uit de bouwregelgeving. Deze label-C taken worden binnen de gemeente zelf opgepakt. De label C taken vallen formeel onder de gemeentelijke taak en onder de wetgeving van het besluit bouwen en leefomgeving (voorheen bouwbesluit). Dit is geen milieu of energie taak. Informatievoorziening Er zijn geen afspraken gemaakt over de monitorings- en verantwoordingsinformatie met de omgevingsdienst m.b.t. de energiebesparingsplicht. Er zijn ook geen KPI’s afgesproken met omgevingsdiensten over de monitorings- en verantwoordingsinformatie m.b.t. de energiebesparingsplicht. De gemeente ontvangt een jaarlijkse eindrapportage. Naast de rapportage op concernniveau ontvangen de deelnemers hun ‘deelnemer specifieke informatie’, de zogenoemde ‘Placemat’. Deze heeft de gemeente voor het jaar 2023 nog niet ontvangen. De rapportages die door de omgevingsdienst aan de gemeente worden verstrekt leveren geen adequate informatie over de uitvoering van toezicht en handhaving op de energiebesparings- en informatieplicht. De gemeente ontvangt informatie over de totale urenbesteding, het aantal gecontroleerde bedrijven en de aantallen overtredingen.

Graag heeft de gemeente inzicht in de hoeveelheid erkende maatregelen die door de bedrijven autonoom getroffen zijn en dan vooral ook de hoeveelheid maatregelen die door toezicht & handhaving zijn afgedwongen. Daardoor ontstaat inzicht of de kosten van de inzet van het handhavingsinstrumentarium effectief zijn. De rapportages geven geen adequate informatie over de bereikte resultaten. Vanuit de gemeenteraad zijn er geen vragen gekomen over de uitvoering van toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht door de omgevingsdienst. Over de bereikte resultaten, zoals reductie CO2 en vermindering verbruik van gas en elektriciteit) zijn vanuit de gemeenteraad ook geen vragen/opmerkingen geweest.

Omgevingsdienst RUD Drenthe en gemeente Emmen Algemene informatie De rollen en taken van gemeenten, provincies en omgevingsdienst met betrekking tot het toezicht op de energiebesparings- en informatieplicht zijn op dit moment helder. De energiebesparingsplicht is als apart taakveld onderdeel van het VTH-stelsel. Tot 1 juli 2023 was het een apart taakveld. Per 1 juli 2023 is energietoezicht onderdeel van het basistakenpakket. Resultaat Er is volledig zicht op het aantal bedrijven dat valt onder de energiebesparings- en informatieplicht. Deze informatie wordt gedownload via het e-loket van RVO.nl. Er is volledig zicht op de bedrijven die rapporteren. Er is geen volledig zicht op bedrijven die hun informatieplicht niet vervullen. Vanuit beschikbare informatie is een inschatting gemaakt welke bedrijven vermoedelijk onder de informatieplicht zouden vallen.

2

Er is gedeeltelijk zicht op het aantal bedrijven dat zich niet aan de informatieplicht energiebesparing houdt. Tijdens milieucontroles worden deze bedrijven (indien het bedrijf nog niet heeft voldaan) aangeschreven om alsnog te voldoen aan de informatieplicht energiebesparing. Daarmee komen deze bedrijven alsnog in zicht. De informatie ontbreekt in sommige gevallen omdat de gas en elektra verbruiken van bedrijven niet openbaar bekend zijn in verband met de privacyregelgeving. Het is vooraf niet mogelijk te weten of een bedrijf zijn verbruik boven de drempel is en of deze moet voldoen aan de informatieplicht energiebesparing. De omgevingsdienst heeft acties ondernomen om (volledig) inzicht te krijgen door in 2020 4600 bedrijven gelijktijdig informerend aan te schrijven op het mogelijk nog te moeten voldoen aan de informatieplicht energiebesparing. Deze actie heeft er toe geleid dat veel bedrijven alsnog hebben voldaan aan de informatieplicht. Er wordt per brief of e-mail contact gemaakt met bedrijven die niet voldoen aan de informatieplicht energiebesparing. Organisatie van het toezicht De omgevingsdienst handhaaft op de uitvoering van de energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing door specifieke energiecontroles uit te voeren aan de hand van de erkende maatregelenlijst. De energiecontrole kost gemiddeld 12 uren per bedrijf.

De aantallen controles worden bepaald door het totaal aantal productieve uren van de toezichthouders energie te delen door deze 12 uren. Naar schatting heeft de omgevingsdienst nog 5-10 jaar nodig vanaf de start van de werkzaamheden om alle bedrijven en instellingen binnen de gemeente/provincie te controleren op de energiebesparings- en informatieplicht. De omgevingsdienst stelt prioriteit in de te controleren bedrijven op basis van de rubricering die RVO toevoegt aan de informatieplicht rapportages. De prioritering wordt bepaald aan de hand van de rubriceringscode maar ook door de hoogte van het energieverbruik. Hoe hoger het energieverbruik en lager het getal van de rubriceringscode is, des te groter de kans dat bij dat bedrijf een energiecontrole wordt uitgevoerd. In 2023 waren er 394 energiecontroles gepland binnen de hele provincie Drenthe. De planning was erop gericht om het maximale uit het energiebesparingspotentieel te halen. Om dit potentieel maximaal te benutten is de RUD Drenthe uitgegaan van het bezoeken van bedrijven waar het energieverbruik het hoogst is voor zowel het gas verbruik, als het elektraverbruik. Kwantitatieve informatie De omgevingsdienst heeft de kwantitatieve informatie uit onderstaande tabellen ingevuld voor de gemeente.

Onderstaande tabel bevat informatie over het aantal gecontroleerde bedrijven en de ureninzet op jaarbasis door de omgevingsdienst in de periode 2022 – 2023. In de jaren 2019 – 2021 was dit nog geen taak van de omgevingsdienst.

Jaar

Aantal bedrijven gecontroleerd

Ureninzet op jaarbasis

2019

Geen taak

Geen taak

2020

Geen taak

Geen taak

2021

Geen taak

Geen taak

2022

16

492

2023

81

1232

3

Onderstaande tabel bevat informatie over het percentage bedrijven waar overtredingen zijn aangetroffen voor en na hercontrole tussen 2019 en 2023.

Jaar

% bedrijven met overtredingen bij

% bedrijven met overtredingen bij

eerste controle

hercontrole

2019

Geen taak

Geen taak

2020

Geen taak

Geen taak

2021

Geen taak

Geen taak

2022

-

-

2023

-

-

Onderstaande tabel bevat informatie over het aantal jaarlijks geconstateerde overtredingen tussen 2019 en 2023.

Jaar

Aantal overtredingen

2019

Geen taak

2020

Geen taak

2021

Geen taak

2022

57

2023

98

Onderstaande tabel bevat per jaar informatie over het aantal bedrijven dat een ‘vooraankondiging last onder dwangsom’ of overige repressieve handhaving heeft ontvangen tussen 2019 en 2023.

Jaar

Vooraankondiging last onder

Overige repressieve handhaving

dwangsom

opgelegd

2019

Geen taak

Geen taak

2020

Geen taak

Geen taak

2021

Geen taak

Geen taak

2022

2

-

2023

10

5

In het geval er repressieve handhaving heeft plaatsgevonden is een dwangsom opgelegd en/of is een vooraankondiging lasten onder dwangsom verstuurd. De omgevingsdienst heeft zicht op het energiebesparingspotentieel bij bedrijven en instellingen (provincie breed). Voor het energiebesparingspotentieel bij bedrijven en instellingen in de provincie geldt, voor de ronde 2019-2023, een besparingspotentieel van 97.434.000 kWh. De omgevingsdienst heeft indicatief zicht op de totaal gerealiseerde energiebesparing die dankzij de energiebesparingsplicht is gerealiseerd.