Bijlage Memo ODD Z2024-017457

Memo Aan:

Gemeente Emmen

Van:

Omgevingsdienst Drenthe (juridisch/advies)

Datum:

7-10-2024

Ons kenmerk:

Z2024-017457

Onderwerp

Reactie Raadsvragen Derksweg Klazienveen

Aanleiding Naar aanleiding van uw verzoek d.d. 3 oktober 2024 om een nadere toelichting met betrekking tot ons advies, is in onderstaande memo in een meer begrijpelijke taal nadere uitleg gegeven. Uit de gestelde vragen blijkt dat er wat onduidelijkheid is over het aanvaardbaar geurhinderniveau, zoals beoordeeld in de vergunning van 2RG ten opzichte van beoordeling van de beoogde nieuwe woningen aan de Derksweg. Aanvaardbaarheid in het licht van bestaande en nieuwe situaties Er is geen eenduidige regel te geven voor hoeveel geur of geurhinder aanvaardbaar is. Het bevoegd gezag besluit hierover. Het bevoegd gezag mag kiezen voor een verschil in aanvaardbaar hinderniveau tussen bestaande en nieuwe situaties (zie ECLI:NL:RVS:2012:BX4691 en ECLI:NL:RVS:2019:2156). Op veel plaatsen in Nederland wordt in het kader van geurbeleid dit onderscheid gemaakt tussen bestaande en nieuwe situaties. Bestaande situaties zijn er nu eenmaal, die zijn historisch zo gegroeid en (alleen) vanuit die achtergrond is een hogere geurbelasting nog te verdedigen. Dit is anders voor nieuwe situaties. De overheid heeft in een nieuwe situatie de vrije hand om te besluiten onder welke voorwaarden in dit geval nieuwe woningen kunnen worden toegestaan. In het geurbeleid is er voor gekozen om dergelijke nieuwe woningen beter te beschermen dan bestaande woningen.

Dergelijke nieuwe woningen zouden dus op grotere afstanden van bestaande bedrijven gerealiseerd moeten worden dan bestaande woningen. Dat ze op ongeveer dezelfde afstand als een bestaande woning worden gerealiseerd is in dat licht niet genoeg. Door het ontbreken van lokaal geurbeleid binnen de provincie Drenthe en gemeente Emmen heeft Cauberg Huygen in zijn onderbouwing van de wijziging van het bestemmingsplan aangesloten bij het geurbeleid van de provincie Groningen. In het geurbeleid van de provincie Groningen wordt ook onderscheid gemaakt in bestaande en nieuwe situaties. “Bijzondere omstandigheden” kunnen niet maken dat een nieuwe woning ineens als bestaand zou moeten worden aangemerkt. Nieuw is nieuw, bestaand is bestaand, daar kan vanuit het beleid geen misverstand over bestaan. 1/3

Wanneer zou worden ingestemd met de bouw van deze twee nieuwe woningen op deze locatie dan is er een reële kans (gelet op precedentwerking en het gelijkheidsbeginsel) dat ook in andere situaties het beleid voor nieuwe situaties zou moeten worden losgelaten. Dit onderscheid tussen bestaande en nieuwe situaties is echter belangrijk omdat anders bijvoorbeeld de komst van een nieuwe ijzergieterij op dezelfde korte afstand van een woonkern als Klazienaveen (met dezelfde overlast voor de overgeving) zou moeten worden toegestaan, alleen omdat de milieubelasting hiervan bij de bestaande situatie van 2RG aanvaardbaar wordt geacht (“aanvaardbaar is aanvaardbaar, of het nu oud of nieuw is”). Woon- en leefklimaat In de stukken is uiteengezet dat en waarom er ter plaatse van de beoogde nieuwe woningen niet wordt voldaan aan het beleid dat geldt voor nieuwe woningen. Daarbij is van belang dat niet eens naar de strengste norm is gekeken. Vanwege de ligging in het buitengebied is al uitgegaan van een minder strenge grenswaarde (1,1 ouE/m3 (europese odourunits)) dan waar voor aaneengesloten bebouwing vanuit wordt gegaan (0,5 ouE/m3). LET OP De norm, de grenswaarde (maximale limiet) van 1,1 ouE/m3 hier, is niet dezelfde norm als het getal dat in de stukken ook wel wordt genoemd als richtwaarde voor bestaande situaties.

Bij het verlenen van de vergunning aan 2RG werd voldaan aan de grenswaarde voor bestaande situaties (3,9 ouE/m3), maar niet aan de richtwaarde van 1,1 ouE/m3. Het gaat om een grote overschrijding (2,66 ouE/m3 ten opzichte van 1,1 ouE/m3). In tabelvorm ziet dat er als volgt zo uit: Grenswaarde voor nieuwe situaties (gevoelige locaties; lees het dorp) 0,5

Grenswaarde voor nieuwe situaties (minder gevoelige locaties; lees het buitengebied) 1,1

Situatie bij 2RG berekend op nieuwe (minder gevoelige) woningen 2,66 Bovendien zeer hoge en onaangename piekniveaus (tot wel 10,54)

Richtwaarde voor bestaande situaties (minder gevoelige locaties; lees het buitengebied) 1,1

Grenswaarde voor bestaande situaties (minder gevoelige locaties; lees het buitengebied) 3,9

Betekenis onderzoeks- / inspanningsverplichting Er zijn ook vragen gesteld over de betekenis van de onderzoeks- / inspanningsverplichting in de vergunning van 2RG. De ontstaansgeschiedenis hiervan is: a) dat de geurbelasting voor de bestaande woningen als behoorlijk hoog is beoordeeld (er werd immers wel voldaan aan de grenswaarde (de maximale limiet), maar niet aan de streefwaarde; waardoor het b) gewenst werd geacht dat het bedrijf zou doorzoeken naar mogelijkheden om de geurbelasting naar beneden te brengen; 2/3

c) juist omdat er over de haalbaarheid van deze mogelijkheden en het effect daarvan op de geurbelasting discussie bestond tussen het bevoegd gezag en het bedrijf is een en ander als een onderzoeks- / inspanningsverplichting verwoord. Omdat het een inspanningsverplichting en geen resultaatsverplichting betrof, voorziet de vergunning er niet in dat er qua normering is voorgesorteerd op gunstige uitkomsten van dit traject. Als de maatregelen iets hadden opgeleverd had dat reden kunnen zijn om de geurnorm aan te scherpen / de geurcontour dichter bij het bedrijf te leggen, maar alleen dan. In de praktijk is gebleken dat de maatregelen niet haalbaar waren en/of niet het beoogde effect op de geurbelasting hadden. Concreet voorbeeld: Op basis van ervaringen elders was de hoop met name gevestigd op het gebruik van andere (minder geurende) hulpstoffen in het zogenaamde vormzand. Dit bleek echter toch geen haalbare kaart. De geurcontour ligt dus nog steeds op dezelfde plek. Dat er (inderdaad, nog steeds) weinig ruimte in de geurcontour is bleek wel tijdens de energiecrisis als gevolg van de Russische inval in Oekraïne. 2RG heeft toen geprobeerd om het gasverbruik terug te dringen door warmtewisselaars te installeren.

Dit bleek niet op alle gewenste plekken haalbaar omdat door het verlagen van de temperatuur “de pluim” minder hoog opsteeg, waardoor de geurbelasting op korte afstand groter werd. Eén van de wel gewenste warmtewisselaars kon hierdoor niet worden gerealiseerd. Vergunningverlening bij een fabriek als 2RG komt dus nauw. Veel klachten rondom 2RG, ook geurgerelateerd De geursituatie rondom 2RG is niet alleen een “papieren probleem”. In de stukken is uiteengezet dat er veel klachten zijn, juist ook ten aanzien van geur. Cumulatie Rademakers is niet het enige bedrijf dat geuroverlast veroorzaakt op de nieuw te bouwen woningen. Inzicht in de cumulatieve geurbelasting ontbreekt. De geurbelasting is al slecht als gevolg van de activiteiten bij 2RG, maar het is in feite nog slechter wanneer rekening gehouden wordt met cumulatie van andere geurveroorzakende activiteiten in de omgeving. Hoeveel slechter is niet in beeld gebracht. GS bevoegd gezag Bij dit alles moet niet uit het oog worden verloren dat de gemeente (het college van burgemeester van wethouders) niet het bevoegde gezag zijn voor 2RG. Het is het college van Gedeputeerde Staten dat door het toestaan van nieuwe woningen mogelijk in een lastig parket wordt gebracht.

Ten overvloede - beperking bedrijfsvoering 2RG In de schriftelijke advisering is van de kant van de omgevingsdienst niet gesproken over de bescherming van de bedrijfsvoering van 2RG. Het negatieve advies is gebaseerd op het woon- en leefklimaat bij de nieuwe woningen.

3/3