Bijlage Laad maar! - Uitrol Laadinsfrastructuur elektrische voertuigen
Tekst van het document
6.2.2
Plaatsen laadinfrastructuur in openbare parkeergarages
Emmen beheert zelf twee parkeergarages en twee parkeerterreinen met slagboom. Nieuwe laadinfrastructuur voor in parkeergarages dient de gemeente zelf te betalen. In de parkeergarages dient laadinfrastructuur geplaatst te worden, overeenkomstig de fases die genoemd staan in paragraaf 4.2.1. Dat vergt inzet. Voor de verschillende parkeergarages zal de gemeente vaststellen hoeveel laadinfrastructuur er nodig is. Daarnaast onderzoekt de gemeente het inkoopmodel voor deze laadpalen. Laadinfrastructuur realiseren in parkeergarages vraagt om een investering. De gemeente plaatst en exploiteert zelf laadpalen. Dit maakt de invloed van de gemeente op het aantal, de locatie en de exploitatie van de laadinfrastructuur en de stroomprijs groter. Zo kan de gemeente zelf zorgen dat op deze locaties voldoende laadinfra aanwezig is, en dat deze tegen een eerlijke prijs beschikbaar is voor de gebruiker. Verder is op termijn voor het realiseren van aanvullende laadinfrastructuur in de parkeergarages verzwaring nodig van het elektriciteitsnet om een groter vermogen te kunnen leveren. Dat zorgt voor extra kosten. Hoeveel impact dit heeft op investeringen dient nader vastgesteld te worden. We gaan in deze (indicatieve) kostenraming uit van het toevoegen van 20 laadpalen over de vier locaties op de langere termijn. Dan zijn indicatief de kosten als volgt:
9 juni 2022
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
BI1594
19
Kostenpost Laadpalen Elektrotechnische aanpassingen in parkeerplaatsen Verzwaring netaansluiting parkeergarages Totaal
parkeergarages
en
Prijs € 2.000 € 5.000
Aantal 20 4
Totaal € 40.000 € 20.000
€ 4.000
2
€ 8.000 € 68.000
Tegenover deze kosten staan de opbrengsten van elektriciteit. Op dit moment zijn er op de vier locaties 14 laadaansluitingen aanwezig. Met een uitbreiding van 20 stuks komt het totaal op 34 laadplekken. Per laadplek wordt 2000 kWh per jaar aan verkochte energie geschat. Een winst van €0,15 per kWh is realistisch. Dat maakt de totale opbrengsten €0,15 x 2000 x 34 = €10.200 per jaar. Dit betekent dat de investering in laadpalen in parkeergarages in 7 jaar terugverdiend is.
6.2.3
Stimuleren laden op privaat en semi-publiek terrein
Voor het stimuleren van laden op eigen terrein, bij bedrijven of semi-publieke voorzieningen zoals winkels, stimuleert en faciliteert de gemeente door het delen van best-practices en handvatten aan de beheerders van deze parkeergelegenheden. Dit vraagt inzet van de gemeente: vaststellen waar dit succesvol gebeurt, en deze succesvolle voorbeelden delen. De gemeente zet zich ook in voor het uitwerken van de mogelijkheid gunstige prijsafspraken te maken met aanbieders van laadinfrastructuur door een collectieve groepsinkoop voor semi-publieke locaties. Hierbij onderzoekt de gemeente de mogelijkheden tot samenwerking op provinciaal niveau en sluit aan bij provinciale initiatieven om laden op privaat en semi-publiek terrein te faciliteren.
6.2.4
Eigen wagenpark
Gemeente Emmen zet zich in om het eigen wagenpark te verduurzamen waardoor dit zoveel mogelijk elektrisch of hybride wordt. Ook faciliteert Emmen hiervoor laadpalen op eigen parkeerterrein voor intern gebruik. De laadpalen bij het gemeentehuis zijn al gerealiseerd. Op de locatie aan de Handelsweg zijn laadpalen vooralsnog niet aan de orde omdat hier de komende jaren met hybride voertuigen wordt gereden.
9 juni 2022
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
BI1594
20
Bijlage 1 – Overzicht gesprekspartners Dit plan is afgestemd met veel mensen binnen en buiten de gemeente. Dit is de lijst: Onderwerp Algemeen, visie en beleid Emmen
Functie
Organisatie
Wethouder Ruimte, Bereikbaarheid, Duurzaamheid en Sport Beleidsadviseur mobiliteit Beleidsadviseur mobiliteit Beleidsadviseur Energie Juridisch administratief medewerker Adviseur verkeer Beheerder parkeergarages Adviseur Risicobeheersing Teamleider stad en buiten Beleidsadviseur economie
Gemeente Emmen
Voorzitter
Communicatieadviseur
Ondernemersvereniging De Koepel Ondernemersvereniging Ondernemend Emmen Gemeente Emmen
Martin Fiddelaers Melinda Loonstra Dennis van Heteren Bernd Derksen Marina van der Voort Bauke van der Meulen Peter Mul
Beleidsadviseur economie
Gemeente Emmen
Beleidsadviseur energietransitie
Gemeente Emmen
Projectmanager Duurzaamheid en Energie Beleidsadviseur Ruimtelijke Ontwikkeling Beheerder wagenpark
Gemeente Emmen
Teamleider facilitaire dienst
Gemeente Emmen
Vervoerkundige
OV-bureau Groningen Drenthe
Arent Jan Speulman
Vervoerkundige
OV-bureau Groningen Drenthe
Ulco de Vries Rob Ney John Smalbil Thea van der Veen Ben Luinge Luuk Pras Lars Ruröde Wim Wessels Maralda Schoemakers Jos Schoomaker Herman Idema Marianne Tiemens
(Gemeentelijke) parkeergarages Laadbehoefte onder bedrijven en organisaties
RES, afstemming regio, waterstof
Eigen wagenpark gemeente Openbaar Vervoer
9 juni 2022
Gesproken met René van der Weide
Directeur
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
Gemeente Emmen Gemeente Emmen Gemeente Emmen Gemeente Emmen Gemeente Emmen Gemeente Emmen Veiligheidsregio Drenthe Gemeente Emmen Gemeente Emmen
Gemeente Emmen Gemeente Emmen
BI1594
21
Bijlage 2 - Plaatsingsleidraad In dit onderdeel wordt de plaatsingsleidraad van publieke laadpalen uitgewerkt, door de impact van laadinfrastructuur op de openbare ruimte zo positief mogelijk te houden. Deze plaatsingsleidraad beschrijft: • • • •
Waar laadpalen geplaatst mogen worden en onder welke voorwaarden; Hoe laadpalen ingepast worden in de openbare ruimte, en hoe ze eruitzien; Wat het proces is om te komen tot een laadvoorziening; Hoe gecommuniceerd wordt rondom de plaatsing van een laadvoorziening.
Nieuw te plaatsen publieke laadpalen dienen te voldoen aan onderstaande plaatsingsleidraad. Deze geldt niet voor semipublieke locaties, zoals in parkeergarages. Ook bij vervanging van oude laadpalen dient deze plaatsingsleidraad aangehouden te worden. Laadpalen mogen alleen in opdracht van of door de gemeente Emmen geplaatst worden via de concessiehouder. Nieuw te plaatsen publieke laadpalen hebben twee aansluitingen met elk een minimale laadsnelheid van 11kW en worden niet gecombineerd met lichtmasten. Bewoners kunnen een aanvraag doen voor een laadpaal als zij een elektrisch voertuig gebruiken met een actieradius van minstens 50 kilometer of minstens 9 kWh capaciteit. Ook kan een publieke laadpaal alleen aangevraagd worden als er geen beschikking is over eigen terrein waarop geladen kan worden. Forenzen kunnen een openbare laadpaal aanvragen voor een locatie als zij daar minimaal 20 uur per week werkzaam zijn. Als binnen ongeveer 250 meter loopafstand van de aangevraagde locatie al een laadpaal staat, wordt de aanvrager hiernaar verwezen. Een laadpaal kan ook strategisch geplaatst worden in opdracht van de gemeente Emmen, zonder aanvraag vanuit bewoners, om tot een dekkend laadnetwerk te komen. Een eigen laadpaal op openbaar terrein plaatsen is niet toegestaan, maar het plaatsen van een laadpaal op eigen terrein die een publieke parkeerplek bedient mag wel.
De voorwaarden hiervoor zijn beschreven in paragraaf 5.6 over Verlengde Private Aansluitingen. Een laadpaal wordt geplaatst bij openbare parkeerplaatsen. Een publieke laadpaal bedient altijd twee parkeervakken. Eén daarvan wordt gereserveerd als laadplek. De tweede plek wordt pas gereserveerd bij toenemend gebruik. In het geval van plaatsing na aanvraag heeft de aanvrager geen alleenrecht tot gebruik van de laadpaal. Ook is het geldende parkeerregime ook geldig op de laadplekken. Bij een afname van meer dan 12.000 kWh op jaarbasis wordt de plaatsing van een extra laadpaal overwogen. Dit blijft maatwerk, o.a. in samenhang met laadpalen in de directe omgeving.
B2.1 Locatie laadvoorziening Een laadvoorziening moet geplaatst worden op een geschikte locatie, nadat wordt overgegaan tot plaatsing door een aanvraag van een bewoner of proactief vanuit de gemeente. De gemeente hanteert hierbij de criteria uit onderstaande tabellen, die opgesplitst zijn in eisen en wensen. Voldoet een locatie niet aan een eis, dan wordt deze locatie niet geschikt geacht als locatie. Van een wens-criterium kan gefundeerd afgeweken worden. De wens-criteria staan op volgorde van gewicht: wens 1 weegt zwaarder dan wens 8.
9 juni 2022
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
BI1594
22
# Criterium (eis) Een laadvoorziening mag alleen officieel aangeduide en afgebakende publieke parkeervakken in 1 eigendom van de gemeente Emmen bedienen die 24/7 toegankelijk zijn. Bij een haaks parkeervak blijft minstens 5 meter parkeerlengte over. 2
De laadvoorziening wordt geplaatst nabij twee openbare parkeerplekken. Ten minste één van deze plekken wordt gereserveerd voor het openbaar laden van elektrische voertuigen.
De laadvoorziening mag de doorstroming en veiligheid van het verkeer niet belemmeren en mag op het 3 trottoir niet verhinderen dat mindervaliden/kinderwagens erlangs kunnen. Dit betekent dat minstens 90cm vrije doorgang over moet blijven, maar hoe meer ruimte beschikbaar hoe beter. De locatie voldoet aan de eisen die worden gesteld vanuit de concessienemer, waaronder: niet onder 4 de kroon van een boom en binnen 25m van een laagspanningskabel. Bij plaatsing binnen 2 meter van de boomkroonprojectie wordt eerst een bomenspecialist geraadpleegd. 5
De afstand tussen parkeervak en laadvoorziening is minimaal 50 cm en kan alleen kleiner zijn als er aanrijdbeveiliging wordt geplaatst.
6
In geval van een aanvraag wordt de laadvoorziening op maximaal 250 meter loopafstand van het aanvragersadres geplaatst
# Criterium (wens) 1
De laadvoorziening wordt bij voorkeur aan het begin van de straat geplaatst ter verbetering van zichtbaarheid en vindbaarheid.
2
De laadvoorziening wordt bij voorkeur bij de uiterste twee parkeervakken in een rij geplaatst, ter verduidelijking van de verkeerssituatie.
3
Binnen 100 meter van de laadvoorziening zijn bij voorkeur twintig openbare parkeerplaatsen zodat de parkeerdruk door wegvallen van een algemene parkeerplaats beter kan worden verdeeld.
4 De laadvoorziening wordt bij voorkeur niet direct voor ramen of deuren van woningen geplaatst. 5 De laadvoorziening wordt bij voorkeur niet in het struikgewas geplaatst. Bij een laadlocatie wordt zoveel mogelijk aangesloten bij een bestaande laadlocatie om zo een cluster 6 te vormen. Bij een laadlocatie moet uitbreiding naar een cluster mogelijk zijn: er moeten meer parkeerplaatsen uitgebreid kunnen worden met laadpalen. 7
Een laadvoorziening moet zo veel mogelijk geschikt zijn voor verschillende doelgroepen: bewoners, werkenden, bezoekers.
9 juni 2022
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
BI1594
23
B2.2 Vormgeving laadvoorziening Het standaardontwerp van de laadvoorziening die de concessiehouder van de concessie Groningen – Drenthe levert is voldoende. Het parkeervak wordt niet extra gearceerd.
Bij het realiseren van de laadpaal wordt naast de laadpaal een verkeersbord E4 (Parkeren) geplaatst, met als onderbord ‘Uitsluitend voor opladen elektrische voertuigen’, met twee pijlen die de parkeerplekken aanwijzen. Een voorbeeld hiervan is weergegeven in de afbeelding in het geval van twee gereserveerde parkeerplekken voor laden van elektrische voertuigen. In woonstraten wordt de tweede parkeerplaats pas gereserveerd voor openbaar laden als de laadpaal gedurende twee opeenvolgende kalenderweken op minstens zeven dagen door drie verschillende gebruikers wordt gebruikt om te laden.
B2.3 Communicatie Bewoners kunnen een laadpaal aanvragen op een door de concessiehouder opengestelde website. De laadpaal wordt gratis geplaatst als de aanvraag aan de gestelde voorwaarden voldoet. De laadpaal wordt op een centrale locatie in de buurt geplaatst, bij voorkeur op een groter parkeerterrein en/of bij een centrale voorziening zoals een wijkcentrum, sporthal etc. Alle omwonenden van de beoogde locatie van de laadpaal, ontvangen van de gemeente een informatiebrief. Hierin worden de bewoners geïnformeerd over de komst van de laadpaal en de mogelijkheid om bezwaar te maken tegen het verkeersbesluit. Dit verkeersbesluit is nodig om de parkeerplaatsen bij de laadpaal te reserveren voor het laden. Het verkeersbesluit wordt, zoals de wet voorschrijft, digitaal gepubliceerd op het Gemeenteblad. Bewoners worden niet actief betrokken bij het uitzoeken van de locatie van de laadpaal. Enerzijds vertraagt dit het aanvraagproces. Anderzijds zijn door fysieke omstandigheden de mogelijke locaties om laadpalen te plaatsen beperkt. Zo worden laadpalen niet geplaatst onder de kroon van bomen. Ook de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk en de korte afstand tot de laagspanningsleiding is van belang om de laadpaal gratis te kunnen plaatsen.
9 juni 2022
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
BI1594
24
Bijlage 3 - Ontwikkelingen elektrisch vervoer en laadinfrastructuur In deze bijlage worden de huidige ontwikkelingen binnen de sector elektrisch vervoer beschreven, en wat te verwachten is op korte termijn (tot 2025) en op middellange termijn (tot 2030) in de transitie naar elektrische mobiliteit
B3.1 Ontwikkeling duurzame mobiliteit De laatste jaren is er meer dan ooit aandacht voor duurzaamheid en vermindering van CO2-emissie. Mobiliteit is in Nederland met ongeveer 20% veroorzaker van een fors deel van deze broeikasgassen, en daar is dus ook veel aandacht voor. Hiervan wordt de helft veroorzaakt door personenauto’s en een derde door vrachtvervoer. In Drenthe is mobiliteit verantwoordelijk voor 30% van de totale CO 2-uitstoot, en de uitstoot van auto’s vormt daar weer het grootste aandeel van. Wil de gemeente Emmen de persoonlijke mobiliteit verduurzamen van inwoners, werkenden en bezoekers dan moeten autokilometers voorkomen, veranderd en/of verduurzaamd worden. Dit kan op een aantal manieren. Op volgorde van impact zijn ze hieronder weergegeven. Er is veel aandacht voor de laatste stap, en daar gaat dit document ook over. Toch is het goed om te realiseren dat initiatief op de andere vier onderwerpen ook nodig is. Hier wordt door de gemeente Emmen ook aan gewerkt.
• Minder reizen
• Meer fietsen en lopen
• Meer reizen met het openbaar vervoer
• Meer gebruik maken van deelmobiliteit
• Transitie naar duurzamere auto's
Om de transitie naar schoner vervoer te realiseren zijn er verschillende mogelijkheden wat betreft duurzamere auto’s: door middel van duurzamere brandstoffen (biogas, bio-ethanol en biodiesel), waterstofauto’s of batterij-elektrische auto’s. Duurzame brandstoffen zijn een goede eerste stap, maar deze worden gezien als een tussenstap. Het voordeel van deze brandstoffen is dat er weinig aanpassingen aan de voertuigen en tank-infrastructuur nodig zijn. Het nadeel is dat de impact op het milieu nog steeds aanwezig is. Waterstof- of batterij-elektrische auto’s zijn een betere oplossing doordat deze op zichzelf geen CO2-emissies uitstoten en hierdoor milieuvriendelijker zijn dan auto’s op diesel of benzine. Een waterstof- en een batterij-elektrische auto worden beiden aangedreven door een elektromotor. Het verschil is dat een waterstofauto zijn energie haalt uit waterstof door dit via een brandstofcel om te zetten naar elektriciteit om de elektromotor aan te drijven, en dat een batterij-elektrische auto deze elektriciteit om de elektromotor aan te drijven direct uit een batterij haalt. Beiden zijn dus elektrisch aangedreven voertuigen, alleen hun energiebron verschilt.
B3.2 Waterstof Waterstof is één van de energiedragers van de toekomst. Als dit op grote schaal duurzaam geproduceerd kan worden (wat nu nog niet het geval is, wel is de verwachting dat dit mogelijk wordt) heeft het vooral op het gebied van opslag en transport van energie voordelen ten opzichte van elektriciteit. Waterstof als brandstof voor voertuigen is vooral aantrekkelijk als een grote actieradius nodig is, en/of als het te verplaatsen gewicht hoog is. Nadelen zijn dat de kosten voor een waterstoftankpunt, aandrijving en opslag hoog zijn, en dat rijden op waterstof minder efficiënt is doordat waterstof in het voertuig omgezet moet 9 juni 2022
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
BI1594
25
worden naar elektriciteit. Voor de logistieke sector kan waterstof een oplossing zijn doordat vrachtwagens vaak zwaar zijn en in sommige gevallen grote afstanden moeten afleggen. Maar voor personenauto’s is dit vaak niet het geval, waardoor de nadelen niet opwegen tegen de voordelen van batterij-elektrische personenauto’s. Rijden op waterstof is duurder, het is minder efficiënt waardoor energie verloren gaat en er is ingrijpendere infrastructuur voor nodig dan voor batterij-elektrisch rijden.
B3.3 Elektrisch rijden Batterij-elektrisch rijden is een ontwikkeling die inmiddels de pioniersfase verlaten heeft en steeds sneller aan terrein wint. Dit doordat elektrificatie van het wegvervoer positieve effecten heeft op het klimaat, de luchtkwaliteit en geluidsoverlast. Een elektrische auto is stiller, stoot minder CO2, stikstof en fijnstof uit en heeft minder gebruiks- en onderhoudskosten dan diesel- en benzinevoertuigen. Elektrisch rijden heeft echter ook uitdagingen; aanschafprijzen zijn nog hoog, de actieradius is op dit moment minder groot dan bij diesel- of benzinevoertuigen, en er is laadinfrastructuur voor nodig. Ook is de productie van de auto, de batterij en de elektriciteit niet altijd duurzaam. Toch stoot een elektrische auto over de gehele levensduur substantieel minder emissies uit dan een gemiddeld benzinevoertuig, en bij meer gebruik van groene stroom in de toekomst wordt dit duurzaamheidsvoordeel alleen maar groter. De aanschafprijs van een elektrische auto is op dit moment hoger dan van een vergelijkbare auto op benzine. Echter zijn de gebruikskosten per kilometer substantieel lager. Het verschil in aanschafprijs tussen elektrische auto’s en equivalente benzineauto’s zal naar verwachting kleiner worden. Er komen steeds meer elektrische modellen aan in het goedkopere segment van 30.000 euro of minder, en met een groter wordende actieradius.
Een grote kostencomponent van elektrische voertuigen is de batterij, welke lager wordt door technologische ontwikkeling. Tussen 2010 en 2020 daalde de batterijkosten met maar liefst 90%. Ook van de andere kostencomponenten zoals het chassis, de aandrijflijn en de elektromotor wordt verwacht dat deze zullen dalen door schaalvoordelen als het aantal geproduceerde elektrische auto’s blijft toenemen de komende jaren. En daarnaast is de verwachting dat het verschil in de prijs per kilometer alleen maar groter wordt in verband met toenemende accijnzen op benzine en diesel. Als gekeken wordt naar de totale kosten van het bezit en gebruik van een elektrische auto (waar rekening wordt gehouden met zaken als aanschafprijs, verzekering, belasting, brandstofkosten, onderhoudskosten en jaarlijks kilometrage) dan zullen afhankelijk van het model en de gereden kilometers per jaar tussen nu en 2025 de totale kosten van een elektrische auto lager worden dan van een vergelijkbare auto op benzine.
B3.4 Aantal elektrische auto’s De transitie naar elektrisch rijden is in volle gang en het aantal elektrische auto’s dat rondrijdt in Nederland groeit de afgelopen jaren steeds sneller. In 2016 werd de grens van 10.000 batterij-elektrische voertuigen doorbroken en in 2018 vond meer dan een verdubbeling plaats. In september 2021 zijn er ongeveer 210.000 batterij-elektrische voertuigen in Nederland. Internationaal gezien is Nederland een grote speler en staat ze in de top vijf wat betreft marktaandeel en nieuwe verkopen.
9 juni 2022
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
BI1594
26
Bron: RVO 2021
De overheid heeft doelen gesteld over het percentage van nieuwe autoverkopen dat emissieloos moet zijn. Voor 2025 gaat dit om 15% en voor 2030 om 100%. In 2020 waren echter al ongeveer 20% van de nieuwe autoverkopen emissieloze auto’s (batterij- of waterstof-elektrisch), waardoor de groei goed op weg is. Hoe snel het aantal elektrische auto’s oploopt de komende jaren is lastig te voorspellen en is afhankelijk van verschillende factoren zoals aanschafprijs, totale gebruikskosten, actieradius, beschikbaarheid van laadinfrastructuur en de kennis en acceptatie van elektrische auto’s van consumenten. Toch wordt de komende jaren een flinke groei verwacht in het aantal elektrische auto’s in Nederland en worden de recentste voorspellingen naar boven bijgesteld door wijzigingen in beleid en in ambities van autofabrikanten. Het kenniscentrum van netbeheerders ElaadNL voorspelt de groei in verschillende scenario’s, waarvan het gemiddelde scenario het meest aannemelijk is doordat hierbij uit wordt gegaan van de huidige beleidsplannen, stimuleringen en ambities. Volgens dit scenario groeit het aandeel in nieuwverkopen tot 100% in 2030 en is dan een kwart van het wagenpark elektrisch.
9 juni 2022
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
BI1594
27
In de gemeente Emmen wordt ook een groei in elektrische voertuigen verwacht de komende jaren. In 2020 rijden er meer dan 2.500 elektrische voertuigen rond in Emmen, inclusief bezoekers en werkenden. De VOLT prognose tool van Royal HaskoningDHV geeft inzicht in de te verwachten groei van het aantal elektrische auto’s tot 2050. Te zien is dat in 2025 meer dan 7.000 elektrische auto’s (inclusief bezoekers en werkenden) worden verwacht in Emmen, wat vervolgens steeds sneller zal oplopen in de jaren daarna.
B3.5 Laadinfrastructuur Om elektrisch rijden te ondersteunen is een dekkende laadinfrastructuur nodig. Een elektrische auto kan dan opladen bij verschillende laadpalen, welke worden gecategoriseerd in langzame laders met een laadsnelheid tot 22kW en snelladers met een laadsnelheid van minstens 22kW. Veel voorkomende laadsnelheden zijn 11kW bij ‘langzame’ laadpalen en 50kW of 150kW bij snelladers. Een gemiddelde elektrische auto laadt bij een laadpunt van 11kW ongeveer 65 kilometer bereik erbij in één uur. Een snellaadpunt van 50kW zorgt voor ongeveer 150 kilometer extra bereik in een half uur. Langzaam laden gebeurt in de meeste gevallen op de bestemming, terwijl snelladen onderweg gebeurt om extra actieradius te verkrijgen als de rit langer is dan het huidige bereik. Snelladers zijn echter lastiger te realiseren dan langzame laders doordat de kosten hoger zijn, inpassing in de beschikbare ruimte moeilijker is en een hogere netaansluiting noodzakelijk is die moet passen binnen de beschikbare netcapaciteit. Voordelen zijn dat het laden sneller gaat en zo een kortere verblijftijd nodig is wat zorgt voor meer gebruikers per snellader dan bij langzame laadpalen. Het aantal publieke laadpunten groeit steeds sneller de afgelopen jaren. In september 2021 zijn in Nederland ongeveer 80.000, waarvan 2.500 snellaadpunten.
B3.6 Langzaam laden Samen met het aantal elektrische auto’s en elektrische rijders stijgt het aantal laadpalen in Nederland gestaag sinds 2010. Langzaam laden tot 22kW is bedoeld om de laadbehoefte van dagelijks autogebruik te voldoen en gebeurt in de praktijk op drie typen bestemmingslocaties: privaat op eigen terrein (thuis en op het werk), op semipublieke locaties (in parkeergarages, bij tankstations of restaurants), of bij openbare laadpalen (in de openbare ruimte in woonwijken). De eerste twee categorieën hebben de voorkeur omdat de impact op de openbare ruimte dan het kleinst is. Toch is voor veel mensen openbaar laden noodzakelijk, omdat zij geen eigen parkeerplek hebben op een oprit of in een garage. In de gemeente Emmen bestaat de helft van alle woningen uit vrijstaande of twee-onder-één-kap-woningen. Deze hebben in veel gevallen eigen parkeerruimte, waar een private laadpaal geplaatst kan worden.
9 juni 2022
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
BI1594
28
De opgestelde prognose Verdeling woontypes gemeente Emmen van Royal HaskoningDHV Bron: RVO 2021 geeft inzicht in het verwachte aantal benodigde (semi)publieke laadpunten in de gemeente Emmen voor de komende jaren. Deze prognose geeft aan dat in 2025 in de gemeente Emmen ongeveer 175 openbare laadpalen nodig zullen zijn om te voldoen aan de toenemende vraag, wat daarna sneller zal oplopen tot meer dan 400 in 2030 en meer dan 800 in 2035. Begin 2022 zijn er ongeveer 100 publieke laadpalen in Emmen. De snelheid waarmee een elektrische auto wordt opgeladen bij ‘langzame’ laadpalen verschilt sterk en is afhankelijk van de grootte van de batterij, de snelheid waarmee de auto kan laden, de snelheid waarmee de laadpaal kan laden en het aantal auto’s dat tegelijkertijd laadt aan een laadpaal. Bij een gangbare laadsnelheid van 11kW duurt het, afhankelijk van de batterijcapaciteit, vaak 2 tot 7 uur om de batterij volledig op te laden. Bij langzame laadpalen kan door middel van Smart Charging de netaansluiting zo efficiënt mogelijk gebruikt worden door elektrische voertuigen op te laden op het moment dat de vraag het laagst is.
B3.7 Snelladen In de regel geldt dat de meeste mensen zo veel mogelijk laden op bestemming. Dat is het meest gebruiksvriendelijk doordat geladen wordt op de plek waar ook wordt geparkeerd en dit heeft daarom de voorkeur. Het is niet wenselijk wanneer, vanwege het opladen, die verhouding zou gaan verschuiven. Maar als de actieradius van de auto niet voldoende is om de complete rit te rijden, moet de auto onderweg snelladen omdat de bestuurder op de plaats van herkomst niet (voldoende) heeft kunnen laden, en/of omdat de incidentele rit die afgelegd moet worden te lang is. Snellaadpunten met een laadvermogen van minstens 22kW zijn daarom bedoeld om onderweg bij te laden en zijn voornamelijk gesitueerd langs snelwegen bij tankstations of wegrestaurants. Ook zouden snelladers geplaatst kunnen worden bij korte verblijflocaties waar gebruikers ongeveer 30 minuten doorbrengen, zoals supermarkten. Dit is kansrijk op locaties waar, bijvoorbeeld door weinig openbare ruimte, een langzaam publiek laadnetwerk niet mogelijk is. Naast elektrische rijders die een langere rit moeten maken dan hun actieradius toestaat, zijn de voornaamste gebruikers van snelladers logistiek vervoer zoals bestelauto’s en bussen, of taxi’s en doelgroepenvervoer.
Een sessie bij een snellader duurt ongeveer 15-30 minuten en deze tijd blijft de bestuurder bij de auto of maakt gebruik van faciliteiten in de buurt van de snellader. Daardoor voelt dit voor de bestuurder als extra reistijd en dus zal alleen gebruikgemaakt worden van snelladers als het niet anders kan. En bovendien is de kWh-prijs bij snelladen hoger dan bij langzaam laden. Een gangbare laadsnelheid bij een snellader bedraagt 50kW, waarmee een bestuurder ongeveer 150km actieradius erbij laadt in 30 minuten. Echter worden er ook steeds meer laders van 100 tot 175kW uitgerold, maar de meeste elektrische auto’s kunnen deze snelheden niet aan. Voor middenklasse elektrische auto’s is 50 tot 100kW een gebruikelijk laadvermogen bij snelladen. Het nadeel van snelladers is dat ze een grote netaansluiting nodig hebben waardoor de kosten hoger zijn. Niet alleen omdat ze veel stroom verbruiken, maar vooral omdat de piekspanning zo hoog is en daarom een groot vermogen nodig is. Niet op elke locatie is dit vermogen te leveren, en ook zijn doorlooptijden vaak langer om deze netaansluiting te realiseren.
9 juni 2022
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
BI1594
29
B3.8 Energietransitie De energietransitie heeft grote impact op het elektriciteitsnetwerk. Duurzame bronnen als zon en wind geven piekmomenten in het aanbod, terwijl bijvoorbeeld aardgasvrije wijken voor een grotere elektriciteitsvraag zorgen. Binnen dit complexe plaatje neemt het groeiende aantal elektrische voertuigen ook een plek in. Als door al deze veranderingen netproblemen ontstaan, kan dat tot hoge maatschappelijke kosten leiden, de uitrol van laadinfrastructuur sterk vertragen en een risico betekenen voor het halen van onze ambities in laadinfrastructuur en voor de brede energietransitie. De netbeheerders staan voor de uitdaging ervoor te zorgen dat het net deze verandering aankan. Daarom is het van belang om tijdig aan te geven welke laadinfrastructuur gewenst is de komende jaren zodat de netbeheerder de haalbaarheid inzichtelijk kan maken en eventueel maatregelen kan treffen. Deze informatie wordt ook meegenomen in de Regionale Energiestrategie (RES) en de netimpactberekening die in dat kader periodiek wordt uitgevoerd. In de RES staan de regionale keuzes voor de opwekking van duurzame elektriciteit, de warmtetransitie in de gebouwde omgeving en de daarvoor benodigde opslag- en energie-infrastructuur. Ons uitgangspunt is dat de stroom op publieke laadinfrastructuur groen is en als het even kan lokaal is opgewekt, bijvoorbeeld door de inzet van zonnepalen.
Lokale opwek en lokaal gebruik, indien mogelijk achter de meter van gebouwen, kan netverzwaringen voorkomen. Ook slim laden kan uitkomsten bieden om de piekvraag van elektrische voertuigen beter te verdelen. De gemeente zet zich ook in door de mogelijkheid te verkennen om de opwek van zonne-energie op gemeentelijke gebouwen te koppelen aan de aanwezige laadinfrastructuur. Langzame laadpunten zijn ook geschikt voor slim laden, wat de piekvraag vermindert en het net balanceert door de auto op te laden als de vraag laag is of er veel duurzame energie beschikbaar is. De mogelijkheden voor slim laden zijn nog geen voldongen feit. Onderzoek en experimenten zijn de komende jaren nodig om te bepalen hoe slim laden het beste geïmplementeerd kan worden in onze laadinfrastructuur.
9 juni 2022
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
BI1594
30
Bijlage 4 – Veilig parkeren en laden van elektrische voertuigen in parkeergarages (IFV)
9 juni 2022
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
BI1594
31
9 juni 2022
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
BI1594
32
9 juni 2022
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
BI1594
33
9 juni 2022
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
BI1594
34
9 juni 2022
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
BI1594
35
9 juni 2022
UITROL LAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN GEMEENTE EMMEN 2022-2026
BI1594
36