Bijlage bij RA21.0018 Bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (RIS.10088)

Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte)

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

Inhoudsopgave

Toelichting

3

Hoofdstuk 1 Inleiding

4

Hoofdstuk 2 Beleid

7

Hoofdstuk 3 Planbeschrijving

15

Hoofdstuk 4 Onderzoeken en milieubeoordeling

20

Hoofdstuk 5 Toelichting op de planregels en verbeelding

30

Hoofdstuk 6 Maatschappelijke betrokkenheid

37

Hoofdstuk 7 Economische uitvoerbaarheid

38

Bijlagen bij toelichting Bijlage 1 Situatie landschappelijke inpassing Bijlage 2 QuickScan en voortoets Bijlage 3 Verkennend milieukundig bodemonderzoek Bijlage 4 Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai Bijlage 5 Besluit vaststellen hogere grenswaarde (ontwerp) Bijlage 6 Watertoets Bijlage 7 Nota van beantwoording overleg ex artikel 3.1.1 Bro Bijlage 8 Publicatie ontwerpbestemmingsplan Regels

39 40 43 81 131 162 167 174 193 195

Hoofdstuk 1 Inleidende regels Artikel 1 Begrippen Artikel 2 Wijze van meten

196 196 201

Hoofdstuk 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6

Bestemmingsregels Natuur - Veengebieden en Beekdalen Wonen - Voormalige agrarische bebouwing Wonen - Vrijstaand Waarde - Archeologie 4

202 202 205 209 212

Hoofdstuk 3 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11

Algemene regels Anti-dubbeltelregel Algemene bouwregels Algemene aanduidingsregels Algemene afwijkingsregels Algemene wijzigingsregels

215 215 216 217 219 221

Hoofdstuk 4 Overgangs- en slotregels Artikel 12 Overgangsrecht Artikel 13 Slotregel

222 222 223

Bijlagen bij regels Bijlage 1 De Gemeente Emmen in het perspectief van het landschap

225 226

2

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

Toelichting

3

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Initiatiefnemer heeft verzocht om in het kader van de ruimte-voor-ruimte regeling medewerking te verlenen aan de realisatie van twee vrijstaande woningen en de daarmee verbonden beëindiging van het agrarische bedrijf aan de Dordseweg te Weiteveen. Voorliggende toelichting bij het bestemmingsplan heeft betrekking op de juridisch-planologische regeling voor het beëindigen van het agrarisch bedrijf. De huidige bestemming wordt veranderd in een bestemming ‘wonen’ van 3 vrijstaande woningen (de huidige bedrijfswoning en twee ruimte-voor-ruimte woningen). Daarnaast verandert een deel van de ‘Agrarisch met Waarden – Kleinschalige veenontginningen’ bestemming in de bestemming ‘Natuur – Veengebieden en Beekdalen’. Het Natura 2000-gebied Bargerveen is het grootste van de hoogveenrestanten van Nederland. Voor de kwaliteit en ontwikkeling van hoogveengebieden zijn de hydrologische omstandigheden een belangrijke factor. In een groot deel van het hoogveengebied is de stijghoogte van het grondwater te laag voor de ontwikkeling van actieve hoogvenen. Om die ontwikkeling mogelijk te maken zijn aanvullende maatregelen binnen en buiten het Natura 2000-gebied noodzakelijk. Daartoe is het beheerplan voor het Natura 2000-gebied Bargerveen geschreven, dat een structurele verbetering van de natuurlijke en recreatieve waarden tot doel heeft.

In het beheerplan zijn maatregelen opgenomen die ondersteunend zijn aan de kernopgaven en instandhoudingsdoelen van het Natura 2000 gebied. In het beheerplan is de beëindiging van de pluimveehouderij aan de Dordseweg 20 opgenomen als herstelmaatregel voor het natuurgebied, het bedrijf was een zogenaamde piekbelaster op het natuurgebied. Met de beëindiging van de pluimveehouderij wordt een belangrijke stikstofbron nabij het natuurgebied weggenomen, hiermee draagt dit plan bij aan de instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied Bargerveen. 1.2

Plangebied

De locatie aan de Dordseweg 20 staat kadastraal bekend als gemeente Schoonebeek, sectie F, nummers 266,451,452,501, 782, 910, 1071. Het plangebied is gelegen in het buitengebied van de gemeente Emmen, ten zuidwesten van de kern van Weiteveen, in een landelijke omgeving die zich kenmerkt door de aanwezigheid van veengebieden. De locatie ligt aan de westzijde van het Bargerveen, zie figuur 1-1.

4

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

1.3

Huidige planologische regelingen

Het voorliggende bestemmingsplan “Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte)” vervangt gedeeltelijk het bestemmingsplan “Buitengebied 2011”, vastgesteld op 30 oktober 2014. De locatie aan de Dordseweg 20 heeft in het vigerende bestemmingsplan de enkelbestemming ‘Agrarisch- Niet grondgebonden 1’ en de dubbelbestemming ‘Waarde 4 archeologie’ (zie figuur 1-2). De percelen waar verzocht wordt om twee vrijstaande woningen te realiseren zijn bestemd als ‘Agrarisch met waarden Kleinschalige veenontginningen’ en de dubbelbestemming ‘Waarde – archeologie 4’ (zie figuur1-3).

5

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

1.4

Opzet bestemmingsplan

Het bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels en een toelichting. Op de verbeelding worden de percelen in het gebied aangegeven met bestemming dan wel een aanduiding. In de regels worden de bouw- en gebruiksmogelijkheden van het plangebied geregeld. Tot slot wordt in de toelichting een verantwoording gegeven van de in het plan gemaakte keuzes. 1.5

Overzicht verricht onderzoek

Ter voorbereiding van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) zijn diverse onderzoeken verricht en adviezen gegeven. Daarnaast is er informatie gebruikt uit onderzoeken en adviezen die in een ander kader zijn uitgevoerd. De conclusies uit de onderzoeken en adviezen zijn verwerkt in de toelichting. Ter voorbereiding van het bestemmingsplan zijn de volgende onderzoeken verricht en adviezen gegeven: QuickScan natuurwaarden. Watertoets. Onderzoek wegverkeerslawaai In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de resultaten uit deze onderzoeken en adviezen.

6

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

Hoofdstuk 2

Beleid

2.1

Gemeentelijk beleid

2.1.1

Structuurvisie gemeente Emmen 2020, Veelzijdigheid troef

De Structuurvisie Emmen 2020, ‘Veelzijdigheid Troef’, is op 24 september 2009 vastgesteld. Het document is opgesteld als ruimtelijke vertaling van de ambities gesteld in de Strategienota Emmen 2020. De structuurvisie geeft de hoofdlijnen van de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente Emmen. In de structuurvisie wordt de ruimtelijke structuur van 2020 geschetst aan de hand van een aantal thema's, te weten landschap, duurzaamheid, verkeer, werken, wonen, voorzieningen en veiligheid. Voor ieder thema is een hoofdkoers bepaald. Voor het bestemmingsplan "Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) zijn vooral de thema’s wonen en landschap van belang. 2.1.2

Woonbeleid

De Structuurvisie gemeente Emmen 2020, ‘Veelzijdigheid troef’ richt zich op een accentverschuiving van kwantiteit naar kwaliteit en differentiatie van woonmilieus: De opgave ligt er om de woningvoorraad in lijn te brengen en te houden met de woonwensen van huidige én toekomstige inwoners. Dit betekent meer levensloopbestendige woningen en meer ruimte voor bouwkavels. Om ervoor te zorgen dat de woningmarkt op orde blijft, is een continue aanpassing aan de veranderende vraag geboden. Dit geldt niet alleen voor de kern van Emmen, maar ook voor de dorpen. Zo ontstaat op termijn een cyclische vernieuwing van de bestaande woongebieden. In de gemeentelijke woonvisie ’Thuis in Emmen: snoeien doet bloeien, woonvisie 2018-2023’ wordt het woonbeleid van de gemeente Emmen beschreven. In het buitengebied kunnen in het kader van ruimte-voor-ruimte beperkt woningen worden toegevoegd. Ook zijn en blijven er bouwmogelijkheden in de linten. In de structuurvisie ‘Bouwen in de linten’ staat beschreven waar gebouwd mag worden. Vanuit het woonbeleid wordt het bouwen in de linten begrensd. Er wordt tussen 2018 en 2023 ruimte geboden voor het bouwen van 50 woningen. Het voorliggende plan betreft een particulier initiatief waarbij sprake is van de functiewijziging van een voormalige pluimveehouderij met één bedrijfswoning naar een reguliere woning.

Daarnaast worden er twee woningen toegevoegd aan het bestaand aantal woningen. Het plan [past in de woonvisie van de gemeente Emmen. 2.1.3

Ruimtelijke waardenkaart

In het uitvoeringsprogramma behorende bij de Structuurvisie gemeente Emmen 2020, Veelzijdigheid troef is de Ruimtelijke waardenkaart opgenomen. In september 2011 is de Ruimtelijke waardenkaart vastgesteld door de gemeenteraad. De Ruimtelijke waardenkaart belicht de cultuurhistorische en de landschappelijke waarden van het grondgebied van de gemeente Emmen. Het geeft een beschrijving van het ontstaan van het landschap en stelt de belangrijkste karakteristieken van het landschap vast, geeft de knelpunten aan met betrekking tot hedendaagse ruimtelijke ontwikkelingen en stelt een strategie op voor behoud, versterking en ontwikkeling van landschap in relatie tot cultuurhistorie. De Ruimtelijke waardenkaart biedt een beleidskader voor landschap en cultuurhistorie; de 'onderlegger' voor het ruimtelijk beleid en beheer binnen de gemeente. Het document biedt concrete handvatten voor de ontwikkeling van het landschap in relatie tot cultuurhistorie en geeft aan met welke aspecten in de planvorming rekening dient te worden gehouden. Deelgebieden en kenmerken per deelgebied.

7

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

De RWK maakt een onderscheid in deelgebieden. Het plangebied ligt binnen het deelgebied “Randveenontginning Schoonebeek”. Het landschap van Schoonebeek bestaat uit een reeks van zeer smalle oost-west gerichte dekzandruggen/dekzandkopjes welke langs het beekdal liggen. Op deze ruggen/koppen zijn de buurtschappen tot ontwikkeling gekomen. Daarmee weerspiegelt de bebouwing de opbouw in de ondergrond. Kenmerkend in het landschap zijn onder andere het microreliëf van de zandkoppen, de ensemblekwaliteit Westerse Bos, Middendorp, Oosterse Bos en de opstrekkende verkaveling en in samenhang daarmee een opstrekkend sloten- en houtwallenpatroon. Behoud van deze kenmerken is van belang. De Ruimtelijke waardenkaart omvat een drietal kaarten. Ruimtelijke aspecten, genoemd voor de omgeving van het plangebied: Kanaal (opstrekkend slotenpatroon) Visuele aspecten, genoemd voor de omgeving van het plangebied: Robuuste ruimte hoogveen ontginning Elementen, genoemd voor de omgeving van het plangebied: Geen Voor onderliggend plan betekent dit dat er bij de landschappelijke inpassing van de te bouwen woningen rekening moet worden gehouden met de genoemde ruimtelijke waarden. 2.1.4

Cultuurhistorische Waardenkaart en Erfgoednota 2017- 2022

De Cultuurhistorische Waardenkaart Emmen betreft een inventarisatie en waardering van de cultuurhistorische waarden en bestaat uit een beleidskaart, bronnenkaart en een toelichtende rapportage. Aansluitend is een beleidsnota geschreven: Erfgoednota Emmen 2017-2022. De Cultuurhistorische Waardenkaart en Erfgoednota 2017-2022 zijn op 28 september 2017 door de gemeenteraad vastgesteld. De Cultuurhistorische Waardenkaart en Erfgoednota hebben de volgende systematiek gebaseerd op beleidskeuzes. Er is op basis van analyse gekozen voor een drietal beleidskeuzen met bijbehorend maatregelenpakket, welke afloopt naar zwaarte: Beschremen; Herkenbaar houden; Respecteren en rekening mee houden. De maatregel ‘Beschermen’ heeft betrekking op erfgoed met een zeer hoge cultuurhistorische waarde, zoals monumenten (Rijk, provincie, gemeente), monumentale en waardevolle bomen en beschermde dorpsgezichten (Rijk). 'Herkenbaar houden' heeft betrekking op gebieden en sructuren van hoge cultuurhistorische waarde, te weten: Landschappelijke gebieden en structuren van hoge cultuurhistorische waarde Stedenbouwkundige gebieden en structuren van cultuurhistorische waarde Groenstructuren van hoge cultuurhistorische waarde Infrastructuur en waterwegen van hoge cultuurhistorische waarde Ten slotte is de maatregel ‘Respecteren en rekening mee houden’ geformuleerd.

Deze maatregel heeft betrekking op beeldbepalende bouwwerken, Canon van Emmen, inventarisatie ErfgoedNetwerk, tradities en de top vijf bewonersavonden. Op de Cultuurhistorische Waardenkaart is het plangebied aangeduid als gelegen binnen het randveenontginningslandschap – hoogveen. Het veenkoloniale landschap van Emmen is rijk aan veenresten; gebieden die uiteindelijk niet in cultuur zijn gebracht. Oosterbos, Berkenrode en het Bargerveen zijn hiervan voorbeelden. Het Bargerveen is het laatste overgebleven gedeelte van formaat, dat deel uitmaakte van het Bourtangerveen. Ooit vormde dit moeras het grootste aaneengesloten hoogveengebied van

8

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

Europa. Het gebied heeft, voordat het grootschalig is verveend, een periode gekend van kleinschalige vervening. Nadat de markegronden van de boeren van Noord- en Zuidbarge waren verdeeld, hadden zich in het Barger-Oosterveen enkele kleinschalige verveners c.q. boeren gevestigd. In de periode 1900–1935 nam hun aantal zelfs toe en was het gebied relatief dicht bevolkt. Na 1935 is het merendeel van het Barger-Oosterveen grootschalig verveend door middel van het bloksysteem met wijken. Tot 1992 vond in dit gebied nog vervening plaats. In dat jaar werd de vervening echter beëindigd en kwam het gebied in handen van Staatsbosbeheer. Het Bargerveen bestaat uit drie delen; in het noorden het Meerstalblok, in het midden het Amsterdamscheveld en in het zuiden het Schoonebeekerveld. Het Bargerveen vormt een mooi contrast met het aangrenzende Amsterdamscheveld. Dit gebied is nog wel systematisch afgegraven. De turfstrooiselfabriek van Griendtsveen, het achterliggende veld met het smalspoor en de bedrijfswoningen langs het kanaal zijn nog in samenhang aanwezig. Het Bargerveen is een fascinerend natuurgebied, met rustend en actief hoogveen, droge en vochtige heide, meerstallen (kleine vennen boven op het veen), steilrandjes, bloemrijk akkers (óp een deel van het veengebied vindt nog akkerbouw plaats in de zogenaamde bovenveencultures) en bosschages van els en wilg.

Op elementenniveau geldt bij het randveenontginningslandschap dat de kenmerkende smalle strokenverkaveling van Roswinkel en het Schoonebeekerveld en de doorgaande weg langs Schoonebeek en Nieuw-Schoonebeek een hoge of zeer hoge historisch geografische waardering kennen. Op grond van de Erfgoednota Emmen 2017-2022 valt het plangebied binnen de beleidskeuze ‘herkenbaar houden’. Als maatregel is in de Erfgoednota genoemd: herkenbaar houden van de historische en ruimtelijke structuur en samenhang. De gemeentelijke opgave in deze categorie luidt ontwikkelingen zodanig vroegtijdig te begeleiden dat deze aansluiten of inspelen op de cultuurhistorische kwaliteiten. In het plan wordt met de landschappelijke inpassing en de situering van de nieuwe woningen aangesloten op de verkavelingsstructuur van het Schoonebeekerveld. De inpassing, met de aanvulling van bossingels, benadrukt de langgerekte ontginningsstructuur van het Schoonebeekerveld. De situering van de nieuwe woningen, georiënteerd aan de Dordseweg, sluiten aan bij de bestaande bebouwing. In Hoofdstuk 3 Planbeschrijving wordt nader ingegaan op de landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing van het plan. 2.1.5

Welstandsbeleid

Bouwwerken moeten voldoen aan 'redelijke eisen van welstand'. Een welstandscommissie beoordeelt bouwplannen aan de vooraf vastgestelde welstandscriteria opgenomen in de Welstandsnota. Op 30 juni 2016 heeft de gemeenteraad de Welstandsnota vastgesteld. In deze nota wordt vooraf bepaald wat de redelijke eisen van welstand zijn. Dit betekent dat gekeken wordt of een bouwplan qua uitstraling past bij de omgeving. Het bestemmingsplan en de Welstandsnota zorgen samen voor het behoud van de ruimtelijke kwaliteit. Het welstandsbeleid heeft zo min mogelijk regels. Voor de meeste gebieden, ook voor dit gedeelte van het buitengebied waar het plangebied gelegen is, geldt het welstandsniveau 'welstandsluw'. In dit gebied richt het welstandsbeleid zich met name op de voorkanten van bouwwerken en bouwblokken en het aanzicht op deze bebouwing vanuit de openbare ruimte. Ingrepen worden beoordeeld in relatie tot de naastgelegen bebouwing en het straatbeeld. Het beleid is alleen op hoofdzaken gericht en niet op details. De locatie nabij het Bargerveen vraagt om een nadere analyse op welke wijze de te bouwen woningen landschappelijk worden ingepast

9

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

in de omgeving. Er is voor de te bouwen woningen en de woning aan de Dordseweg 20 een landschappelijk inpassingsplan gemaakt om de ruimtelijke kwaliteit van het plangebied te waarborgen (zie Bijlage 1). 2.2

Provinciaal beleid

2.2.1

Omgevingsvisie Drenthe 2018

De Omgevingsvisie is hét strategische kader voor de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe. De visie formuleert de belangen, ambities, rollen, verantwoordelijkheden en sturing van de provincie in het ruimtelijke domein. De Omgevingsvisie beschrijft de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe in de periode tot 2030, met in sommige gevallen een doorkijk naar de periode daarna. Als in de tekst wordt gesproken over ‘lange termijn’, betreft het de periode na 2030. De Omgevingsvisie heeft voor de provincie vooral een interne binding. Dit betekent dat de provincie bij de uitoefening van haar taken aan de Omgevingsvisie gebonden is. De missie van de provincie is het waarderen van de Drentse kernkwaliteiten en het ontwikkelen van een bruisend Drenthe, passend bij de kernkwaliteiten. Deze missie is ingegeven door wat inwoners, medeoverheden en maatschappelijke partners belangrijk vinden voor de toekomst van Drenthe. De kernkwaliteiten zijn samen met partners en de inwoners van Drenthe benoemd, te weten landschap, cultuurhistorie, aardkundige waarden, archeologie, rust en natuur. Kernkwaliteit Landschap Het plangebied is gelegen binnen het landschap Wegdorpen van de randveenontginningen. De randveenontginningen vormen binnen Drenthe een bijzonder landschapstype.

Ze liggen langs de randen van de Veenkoloniën en zijn ontstaan door het ontginnen van de randen van het toenmalige immense hoogveenpakket. Het kleinschalige, meer onregelmatige beeld van dit landschapstype wordt bepaald door de dorpen: langgerekte bebouwingslinten met dwars daarop een smalle, onregelmatig opstrekkende verkaveling. Het provinciaal beleid is gericht op het behouden en versterken van de kavelstructuur met de omringende kenmerkende open ruimtes en de ontsluitingsstructuur. Dit gebeurt mede door het behouden van de wegbeplanting langs de hoofdontsluiting. Kernkwaliteit Cultuurhistorie Het beleid van de provincie Drenthe ten aanzien van cultuurhistorie is beschreven in de beleidsnota Cultuurhistorisch Kompas Drenthe. Het plangebied is gelegen binnen het gebied Emmen en haar venen. Vanuit provinciaal cultuurhistorisch belang kent dit gebied de sturingscategorie ‘voorwaarden verbinden’, wat inhoudt dat bij ruimtelijke ingrepen de provincie op het gebied van cultuurhistorie actief wil meedenken in planprocessen. Het Cultuurhistorisch Kompas meldt het volgende: Het Bargerveen en het Amsterdamscheveld zijn een uniek toonbeeld van de verschillende stadia van de machinale veenontginning in Drenthe. Deze kwaliteit wordt echter nauwelijks herkend en erkend. Bovendien heeft natuurbescherming en natuurontwikkeling een hoge prioriteit in het Bargerveen.

Dit kan in dat geval ten koste gaan van de cultuurhistorische sporen in het gebied. Om de herkenbaarheid van de stadia van de veenontginning rond het Amsterdamscheveld te waarborgen, zullen wij vanuit de cultuurhistorie voorwaarden verbinden aan ontwikkelingen. Wij willen actief meedenken in planprocessen. De ambitie richt zich op het zichtbaar houden van de machinale veenwinning en veenverwerking op het Amsterdamscheveld en het Bargerveen, zowel in het landschap als in de bebouwing.

10

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

Conclusie ten aanzien van de kernkwaliteiten Het bestemmingsplan leidt niet tot een aantasting van de beschreven kernkwaliteiten. In Hoofdstuk 3 Planbeschrijving en Hoofdstuk 4 Onderzoeken en milieubeoordeling wordt nader ingegaan op de ruimtelijke inpassing van het plan. Voormalige agrarische bebouwing In de Omgevingsvisie van de provincie Drenthe staat aangegeven dat gemeenten in principe zelf mogen bepalen welke activiteiten worden toegestaan in voormalige agrarische bebouwing (VAB). Het provinciaal beleid stelt verder geen specifieke bepalingen voor een functiewijziging van voormalige agrarische bebouwing naar wonen. In onderhavig initiatief is er geen sprake van vestiging van een nieuwe bedrijfsactiviteit (de woonfunctie blijft gehandhaafd). Er vinden bouw- en sloopwerkzaamheden plaats die inbreuk zouden kunnen doen op de ruimtelijke kwaliteit. Daarom is er voor de te bouwen woningen en de woning aan de Dordseweg 20 een landschappelijk inpassingsplan gemaakt om de ruimtelijke kwaliteit van het plangebied te waarborgen. Geconcludeerd wordt dat de functiewijziging van voormalige agrarische bebouwing naar wonen in overeenstemming is met het provinciale beleid. Ruimte voor Ruimte-regeling In de Omgevingsvisie en de daaraan gekoppelde Omgevingsverordening van de Provincie Drenthe is een zogenaamde Ruimte voor ruimte regeling opgenomen.

Deze regeling beoogt de sloop van landschap ontsierende (voormalige) agrarische bebouwing te stimuleren door ter compensatie de bouw van een nieuwe woning toe te staan. Om in aanmerking te komen voor de regeling dient minimaal 750 m²aan bebouwing te worden gesloopt. Om aan deze sloopnorm te voldoen is saldering van bebouwing op verschillende locaties toegestaan. De provincie Drenthe biedt ruimte voor woningbouw ter vervanging van landschap ontsierende (voormalige) agrarische bedrijfsgebouwen (Ruimte voor Ruimte-regeling). Deze regeling heeft als doel de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit in het landelijk gebied door het verwijderen van landschap ontsierende agrarische bedrijfsgebouwen, die geen agrarische functie meer hebben en waarvoor ter compensatie van de sloop een woning mag worden gebouwd. 2.2.2

Omgevingsverordening Drenthe 2018

Uit de omgevingsverordening Drenthe 2018, vastgesteld op 3 oktober 2018 zijn de volgende artikelen van toepassing: 1. Een ruimtelijk plan voor een gebied, niet gelegen binnen het bestaand stedelijk gebied, kan voorzien in een ruimte-voor-ruimte regeling als in dat gebied voormalige agrarische bebouwing aanwezig is. Het plangebied ligt in het buitengebied van de gemeente Emmen en bestaat uit voormalige agrarische bebouwing. a. toepassing van de regeling is alleen mogelijk voor agrarische bebouwing die op 2 juni 2010 al aanwezig was; De bebouwing was aanwezig op 2 juni 2010. b. de randvoorwaarde dat de sloopnorm voor 1 compensatiewoning tenminste 750m² en tenminste 2.000 m² voor maximaal 2 compensatiewoningen aan agrarische bedrijfsbebouwing bedraagt. De te slopen gebouwen hebben een gezamenlijke oppervlakte van 3635m². Dit is voldoende

11

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

compensatie voor de bouw van twee woningen. c. een beperkte afwijking van de onder b genoemde randvoorwaarde is mogelijk mits sprake is van een extra kwaliteitsslag; Niet van toepassing. d. In het ruimtelijk plan mag de mogelijkheid geboden worden tot het samenvoegen van agrarische bebouwing op meerdere percelen (saldering) te kunnen komen tot de sloopnorm van 750m² of tot 2.000m². Niet van toepassing. e. randvoorwaarden voor inpassing, omvang, inhoud en uiterlijk van de compensatiewoning worden vastgelegd; Er is voor de woningen een landschappelijk inpassingsplan opgesteld. f. de randvoorwaarde dat de bouw van een compensatiewoning niet plaatsvindt in gebieden die op kaart D3 Natuurnetwerk Nederland en/of kaart D11 (Beekdal en bergingsgebied) zijn aangeduid, tenzij de oorspronkelijke agrarische bebouwing wordt verwijderd in de betreffende gebieden. Het plangebied ligt in het natuurnetwerk Nederland gebied. De oorspronkelijke agrarische bebouwing wordt verwijderd. 1.

De gronden aangeduid op kaart D3 (Natuurnetwerk Nederland) vormen het Natuurnetwerk Nederland (NNN)waarvoor geldt dat: a: een ruimtelijk plan, indien het een bestemmingsplan betreft voor gronden die in het Natuurbeheerplan zijn begrensd als nieuwe of bestaande natuur, een wijzigingsbevoegdheid bevat die bepaalt dat burgemeester en wethouders een bestemming kunnen wijzigen in een natuur- of bosbestemming vanaf het moment dat: i. eigenaren van de desbetreffende gronden daarom verzoeken; ii. de gronden zijn verworven of ontpacht ten behoeve van het realiseren van de natuurfunctie; of iii. gedeputeerde staten besluiten dat zij provinciale staten zullen verzoeken om het besluit tot het verzoek tot onteigening aan de Kroon, als bedoeld in artikel 78 van de Onteigeningswet, te nemen en dat ter voorbereiding van dit besluit van provinciale staten, gedeputeerde staten een kopie van hun besluit hiertoe aan burgemeester en wethouders zenden met het verzoek over te gaan tot vaststelling van het wijzigingsplan; b: een ruimtelijke plan, indien het een bestemmingsplan betreft, geen bestemmingen en regels bevat die omzetting naar de natuurfunctie onomkeerbaar belemmeren en de wezenlijke kenmerken en waarden van Natuurnetwerk Nederland significant aantasten. 2. In aanvulling op het eerste lid beschrijft de toelichting van het ruimtelijk plan: a.

de wezenlijke kenmerken en waarden van het desbetreffende deel van Natuurnetwerk Nederland, zoals aangegeven in het Natuurbeheerplan; b. hoe de wezenlijke kenmerken en waarden worden beschermd; en c. hoe negatieve effecten opde wezenlijke kenmerken en waarden worden voorkomen. Een deel van de gronden zijn verworven door provincie Drenthe ten behoeve van het realiseren van natuur en vermindering van de stikstofbelasting. Voor de sloop van de stallen en de bouw van de woningen is een bodemonderzoek en een ecologisch rapport opgesteld om de invloed van de sloop op de kenmerken en waarden van het NNN zichtbaar te maken. De conclusie van het ecologische rapport is dat de sloop geen negatieve gevolgen heeft op

12

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

de kenmerken en waarden van het NNN. 2.2.3

Beheerplan Bargerveen

Op 4 juni 2013 is het hoogveenreservaat Bargerveen definitief als Natura 2000 gebied aangewezen. Daarmee heeft het reeds bestaande natuurgebied een bijzondere status gekregen binnen het Nederlandse natuurbeleid. De basis van de aanwijzing vormen de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn, met instandhoudingsdoelen zowel op het gebied van vogels als op het gebied van bijzondere habitattypen. Voor dit soort gebieden moet binnen drie jaar na de aanwijzing een beheerplan worden gemaakt. Een beheerplan geldt voor zes jaar. Voor het Bargerveen is in december 2016 het Natura 2000 beheerplan Bargerveen opgesteld. Het doel van het beheerplan is te garanderen dat de doelen waarvoor het gebied is aangewezen daadwerkelijk kunnen worden gehaald. Het beheerplan dient de doelen uit te werken, het bestaande beheer en ander gebruik te toetsen en zo nodig een pakket aanvullende maatregelen voor te leggen. Het biedt daarnaast duidelijkheid aan beheerders, gebruikers en belanghebbenden over welke activiteiten zonder significante negatieve gevolgen voor de natuur in en bij het Natura 2000-gebied kunnen blijven bestaan of kunnen worden ontwikkeld. Ook geeft het beheerplan aan welke activiteiten mogelijk wel negatieve effecten hebben op de instandhoudingsdoelstellingen en (opnieuw) zullen moeten worden getoetst aan de Wet natuurbescherming.

Ten slotte biedt het de diverse bevoegde gezagen en burgers een handvat voor de vergunningverlening in het kader van de Wet natuurbescherming. In het beheerplan is de beëindiging van de pluimveehouderij aan de Dordseweg 20 opgenomen als herstelmaatregel in het kader van het PAS gericht tegen effecten van stikstofdepositie. De provincie Drenthe is verantwoordelijk voor het beëindigen van het pluimveebedrijf aan de Dordseweg aan de rand van het Natura-2000 gebied. In dit bestemmingsplan wordt de beëindiging van het pluimveebedrijf planologisch geregeld middels het wegbestemmen van het agrarische bouwvlak en bijbehorende agrarische bestemmingen. Hiermee is verzekerd dat ook in de toekomst geen agrarisch bedrijf meer op deze plek kan worden gevestigd. 2.3

Rijksbeleid

De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is op 13 maart 2012 van kracht geworden. Onderdeel van deze structuurvisie is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Met de structuurvisie kiest het rijk voor een selectievere inzet van rijksbeleid op slechts 13 nationale belangen. Voor deze belangen is het Rijk verantwoordelijk en wil het resultaten boeken. Buiten deze 13 belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. Voor Emmen zijn in de SVIR geen onderwerpen opgenomen die aangemerkt worden als nationaal belang. In het Barro zijn alleen de zaken betreffende defensie en kernkwaliteiten van toepassing. Deze zaken hebben echter geen directe invloed op het plangebied. In het rijksbeleid zijn geen specifieke bepalingen opgenomen voor toepassing van de ruimte-voor-ruimte regeling. Het rijksbeleid werkt niet rechtstreeks door in het plangebied. Voor het voorliggende bestemmingsplan wordt geconcludeerd dat het plan niet in strijd is met het geldende gemeentelijke- en provinciale beleid, wanneer rekening wordt gehouden met de landschappelijke inpassing. Hierop wordt nader ingegaan in de volgende hoofdstukken.

13

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

2.4

Conclusie

Het rijksbeleid werkt niet rechtstreeks door in het plangebied. Voor het voorliggende bestemmingsplan wordt geconcludeerd dat het plan niet in strijd is met het geldende gemeentelijke- en provinciale beleid, wanneer rekening wordt gehouden met de landschappelijke inpassing. Hierop wordt nader ingegaan in de volgende hoofdstukken.

14

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

Hoofdstuk 3 3.1

Planbeschrijving

Ontstaansgeschiedenis

Het plangebied aan de Dordseweg ligt in het buitengebied aan een klein lintje, ten zuiden van de kern Weiteveen, binnen de gemeente Emmen. De gemeente Emmen ligt in het zuidoosten van de provincie Drenthe en heeft een oppervlakte van 350 km². Emmen heeft een inwonertal van 107.113 inwoners (CBS 1 januari 2019). De gemeente Emmen bestaat uit de volgende kernen; Emmen, Klazienaveen, Emmer-Compascuum, Nieuw-Amsterdam/Veenoord, Schoonebeek, Erica, Nieuw-Weerdinge, Zwartemeer, Nieuw-Dordrecht, Barger-Compascuum, Weiteveen, Nieuw-Schoonebeek en Roswinkel. Verder bevinden zich binnen deze kernen verschillende wijken en buurtschappen. Het bij Emmen gelegen grote hoogveengebied het Boertangermoor werd eerst gebruikt om boekweit te telen; dorpen als Erica zijn als zogeheten boekweitkolonies ontstaan. In de 19e eeuw werd uit het veen massaal turf gewonnen, waarvoor meerdere kanalen zijn gegraven. Het belangrijkste restant van het veengebied in de gemeente bevindt zich in het natuurreservaat het Bargerveen. Na de Tweede Wereldoorlog werd het economische zwakke zuidoosten van Drenthe aangemerkt als ontwikkelingsgebied, waarna er onder meer textiel- en metaalfabrieken werden gevestigd. De kern Weiteveen heette tot 1954 Nieuw-Schoonebekerveld en bestaat uit ongeveer 1.680 inwoners (2019).

Weiteveen behoorde voorheen, tot de gemeentelijke herindeling op 1 januari 1998, tot de gemeente Schoonebeek. Weiteveen is een veenkolonie, ontstaan aan het begin van de twintigste eeuw door de ontginning van het Amsterdamsche Veld en het Schoonebeekerveld. Om precies te zijn ontstonden er twee nederzettingen: een oostelijke nederzetting, voornamelijk bevolkt door katholieken uit het Duitse grensgebied, en een kleinere westelijke nederzetting met voornamelijk protestanten uit Schoonebeek en andere Drentse dorpen. In 1954 werden beide delen verenigd onder de naam Weiteveen, afgeleid van de destijds veel voorkomende boekweitteelt in het veengebied. Het landschap binnen het dorpsgebied van Weiteveen omvat landbouwgebied (veenontginningen) en enkele kleine bospercelen. Daarnaast grenst het dorp aan het Bargerveen, een groot hoogveenreservaat van Staatsbosbeheer. Het is een van de weinige gebieden in Zuidoost-Drenthe waar het oorspronkelijke veenlandschap grotendeels bewaard is gebleven. Enkele delen van het gebied zijn nooit door de mens beroerd en vormen dus als zodanig een oerlandschap. Het Bargerveen is onder andere via de Zuidersloot in Weiteveen toegankelijk. Het plangebied ligt aan de Dordseweg. De Dordseweg is een verbindingsweg tussen Nieuw-Schoonebeek en Weiteveen en kenmerkt zich door een woonlint met vrijstaande woningen.

Ter hoogte van het plangebied is een klein woonlintje met drie woningen. De Dordseweg sluit in het dorp Weiteveen aan op de Zuidersloot, de toegangsweg tot het Bargerveen. Het plangebied grenst aan de westzijde direct aan het Natura 2000-gebied Bargerveen. In de jaren dertig zijn de drie huizen in het kleine woonlintje naast het plangebied gebouwd. Het woonhuis op de Dordseweg 20 is in de jaren vijftig gebouwd en in de jaren 80 zijn de pluimveestallen erbij gekomen.

15

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

3.2

Beschrijving nieuwe situatie

Verzocht is om in het kader van de Ruimte voor Ruimte-regeling medewerking te verlenen aan de realisatie van twee vrijstaande woningen aan de Dordseweg in Emmen (Weiteveen). Met het wijzigen van de bestemming naar 'Wonen' wordt de realisatie van twee vrijstaande woningen mogelijk gemaakt binnen het plangebied. Daarnaast voorziet het plan in de sanering van een pluimveehouderij en het beëindigen van de agrarische activiteiten op de locatie. De bestaande bedrijfswoning en resterende bijgebouwen bij de woning krijgen de bestemming ‘Wonen – Voormalige agrarische bebouwing’. De sloop en het planologisch beëindigen van de agrarische activiteiten is positief voor de woonomgeving. Situering compensatiewoningen Door initiatiefnemer is een bouwplan gemaakt voor de compensatiewoningen. Bij de situering is aangesloten bij het bestaande kleine dorpslint aan de Dordseweg (nr 18-30). De woningen liggen verder van de weg dan de bestaande woningen, reden hiervoor is het uitgevoerde geluidsonderzoek wegverkeerslawaai. Op basis van de normen uit de Wet geluidhinder dienen de woningen minimaal 23 meter uit de as van de weg te staan. Er wordt ruimtelijk gezien aansluitend aan de bestaande woningen gebouwd. Een schuur is als bijbehorend bouwwerk gesitueerd aan de achterzijde van het woonperceel. In het ontwerp van de woningen is verder rekening gehouden met de oriëntatie dwars op de Dordseweg.

Ter plaatse van de compensatiewoningen wordt een bestaande inrit verlegd en een nieuwe inrit aangelegd. Beide inritten worden voorzien van begeleidende hagen.

16

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

Het complete bouwplan is opgenomen als Bijlage 1 bij de toelichting. Op de verbeelding is de bestemming 'Wonen - Vrijstaand' aangegeven ter plaatse van de nieuwe woningen. Binnen de bestemming 'Wonen - Vrijstaand' mag op elk bouwvlak één vrijstaande woning worden gebouwd binnen het bouwvlak, met bijbehorende bouwwerken. De gezamenlijke oppervlakte van de woning inclusief bijbehorende bouwwerken bedraagt ten hoogte 250 m2. De voorgevel van de woning (aan de zijde van Dordseweg) wordt in de op de verbeelding aangegeven gevellijn opgericht. De bouwregels van de woning zijn voor wat betreft dakhelling, goot- en bouwhoogte afgestemd op de bouwregels voor 'Wonen - Vrijstaand' uit het vigerende bestemmingsplan Buitengebied. Hiermee wordt stedenbouwkundig gezien aangesloten op de bestaande woningen in de omgeving. De bouwhoogte van de woning is max. 9 meter. De goothoogte van de woning is max. 3,5 meter. De dakhelling mag niet minder dan 35 graden bedragen. Inpassing De overige gronden binnen het plangebied worden bestemd als 'Natuur – Veengebieden en 17

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

Beekdalen', aansluitend op de natuurgronden in de omgeving. Op deze gronden mag geen bebouwing worden opgericht. Hiermee wordt het voormalige agrarische bedrijf wegbestemd en worden de gronden grotendeels omgezet in een natuurgebied. De sloop van de gebouwen is middels anterieure overeenkomst tussen initiatiefnemer en provincie Drenthe verzekerd. In onderstaande figuur is de landschappelijke inpassing van de twee nieuwe woningen en het overige plangebied in beeld gebracht. Bij de landschappelijke inpassing is zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij bestaande landschappelijke elementen. Tevens is aansluiting gezocht bij de ontginningsgeschiedenis van het veengebied. Omdat er twee nieuwe bouwkavels komen aansluitend aan drie bestaande woningen wordt gefocust op de voor en achterzijde van de woningen. Aan de voorzijde van de woningen worden begeleidende lage hagen aangelegd. De eikenbomen langs de wegzijden blijven behouden. Aan de achterzijde van de nieuwe woningen wordt de bossingel in zuid-noord richting versterkt door het opvullen van het onderbroken deel van de bossingel. Ter plaatse van het onderbroken deel was de toegangsweg tot het bedrijf gelegen. Met het opvullen van de bossingel krijgen de woningen een groen kader aan de achterzijde en een natuurlijke grens tussen natuur en woongebruik.

Hiervoor wordt gebiedseigen sortiment gebruikt in de vorm van berken en zwarte elzen. De bossingel wordt als bosplantsoen aangeplant in een driehoek verband met een onderlinge plantafstand van 1,5 meter. Ten noorden van de beide woningen komt een greppel te liggen ter afscheiding van de woongronden en natuurgronden. Ten noorden van deze de greppel komt een bossingel. Voor een natuurlijke grens tussen natuur en woongebruik. Deze bossingel wordt aangeplant als bosplantsoen, in hetzelfde plantverband en met dezelfde sortiment als de bossingel aan de achterkant van het perceel. De bossingel krijgt een breedte van 5 meter en een lengte van 60 meter.

Met deze twee landschappelijke elementen worden bestaande landschapselementen hersteld en wordt een natuurlijke overgang gecreëerd tussen wonen en natuur.

18

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

3.3

Beoordeling

Op het perceel Dordseweg 20 te Weiteveen wordt het pluimveebedrijf beëindigd. De stallen worden gesloopt. De resterende bedrijfswoning en bijgebouwen op het perceel wordt gebruikt voor de functie Wonen – Voormalige agrarische bebouwing. Aan de westelijke kant van het plangebied worden in het kader van de ruimte- voor-ruimte regeling twee vrijstaande woningen gebouwd, de woningen krijgen de bestemming Wonen-Vrijstaand. De overige gronden binnen het plangebied worden gebruikt voor natuur doeleinden. Deze gronden krijgen een bestemming Natuur – Veengebieden en Beekdalen. De functiewijziging naar wonen ('Wonen - Voormalige agrarische bebouwing') vindt plaats voor de bestaande woonruimte en garage op de locatie. Er is sprake van sloopwerkzaamheden van de stallen. De functiewijziging is passend binnen de stedenbouwkundige- en landschappelijke structuur. Er is geen sprake van een onevenredige aantasting van gebruiksmogelijkheden van aangrenzende gronden. Artikel 2.16 van de provinciale omgevingsverordening Drenthe bepaalt dat een ruimtelijk plan kan voorzien in een ruimte-voor-ruimte regeling. De regeling maakt het onder voorwaarden mogelijk dat maximaal twee compensatiewoningen mogen worden gebouwd als landschapsverstorende agrarische bebouwing wordt verwijderd.

De sloopnorm voor 1 compensatiewoning bedraagt ten minste 750 m² en tenminste 2.000 m² voor maximaal twee compensatie woningen. De oppervlakte van de te slopen agrarische gebouwen bedraagt 3635m² en is voldoende voor de realisatie van 2 woningen. Randvoorwaarden voor inpassing, omvang, inhoud en uiterlijk van de compensatiewoningen worden vastgelegd, hiertoe is een landschappelijk inpassingsplan opgesteld. Daarnaast geldt de randvoorwaarde dat de bouw van een compensatiewoning niet plaatsvindt in gebieden die op kaart D3 (Natuurnetwerk Nederland) en/of kaart D11 (Beekdal en bergingsgebied) zijn aangeduid, tenzij de oorspronkelijke agrarische bedrijfsbebouwing wordt verwijderd in de betreffende gebieden. Het plangebied ligt in het Natuurnetwerk Nederland, echter de oorspronkelijke agrarische bebouwing (stallen) wordt verwijderd. Op basis van de ruimte-voor-ruimte regeling worden twee compensatiewoningen gebouwd in het plangebied.

19

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

Hoofdstuk 4

Onderzoeken en milieubeoordeling

4.1

Archeologie en monumenten

4.1.1

Algemeen

De gemeente Emmen heeft archeologie beleid vastgesteld op 30 mei 2013. Hiervoor is een archeologische beleidsadvieskaart gemaakt met daarbij een beleidsrapport, dit rapport dient als toelichting op de kaart. Het doel van deze documenten is om aan te geven wat de kern vormt van het archeologiebeleid en waarop de beleidskeuzes zijn gebaseerd. De verschillende archeologische waarden en verwachtingen en de maatregelen die daaraan zijn gekoppeld zijn in de gemeentelijke archeologische beleidsadvieskaart vertaald naar diverse categorieën "Waarde - Archeologie" in het bestemmingsplan. Met de vertaling is op eenvoudige wijze voor het gehele gebied van de gemeente Emmen in beeld gebracht of archeologische waarden in het geding zijn of kunnen zijn en zo ja, op welke manier daarmee dient te worden omgegaan. Onderstaande tabel geeft de onderverdeling van de vier gemaakte categorieën weer: Tabel 1-1 categorieën Waarde- Archeologie Categorie

Archeologische waarde

Oppervlakte

Diepte

Drainage

Rijksmonument

beschermd

-

-

verbod

Waarde Archeologie 1

zeer hoge archeologische waarde

0 m²

30 cm + 10 c m

verbod

Waarde Archeologie 2

(zeer)(hoge) archeologische waarde

100m²

30 cm + 10 c m

verbod

Waarde Archeologie 3

Middelhoge of 1000m² hoge verwachting

30 cm + 10 c m

verbod

Waarde archeologie 4

Middelhoge of 1000m² hoge verwachting

30 cm + 10 c m

toegestaan

Deze beleidskeuzes zijn vertaald in dubbelbestemmingen. Per archeologische kwaliteit zijn planregels opgenomen voor de te bebouwen oppervlakte en een omgevingsvergunningsstelsel voor het uitvoeren van werken, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden. De maatvoering voor afwijking is afhankelijk van de te verwachten waarden of verwachtingen en de uitkomsten van archeologisch onderzoek. 4.1.2

Archeologische waarden in het plangebied

Het plangebied Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg 20 is volgens de beleidskaart voor het grootste gedeelte gelegen in een gebied met een middelhoge of hoge verwachting op archeologische waarden. Er is op de verbeelding van het bestemmingsplan de dubbelbestemming 'Waarde archeologie 4’ opgenomen. De archeologische bestemming blijft gehandhaafd. Voor de twee te bouwen woningen hoeft geen archeologisch onderzoek te worden verricht omdat totale oppervlakte van de bouwwerken onder de 1.000m² blijft. Een klein deel in het noordoosten van het plangebied heeft geen archeologische waarde.

20

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

4.2

Ecologie

4.2.1

Algemeen

De Wet natuurbescherming (Wnb) is in werking getreden op 1 januari 2017. Deze wet vervangt de volgende drie wetten: de Natuurbeschermingswet 1998 (gebiedsbescherming), de Flora- en faunawet (soortenbescherming) en de Boswet (houtopstanden). De gebieds- en soortenbescherming wordt in deze paragraaf beschreven. Gebiedsbescherming In de Wnb is de bescherming van specifieke natuurgebieden geregeld. Het betreft de Natura 2000-gebieden, die een internationale bescherming genieten. Plannen en projecten met negatieve effecten op deze gebieden zijn vergunningplichtig. Relevant daarbij is dat de Wnb een externe werking kent. Van externe werking is sprake als activiteiten buiten een Natura 2000-gebied van invloed zijn op de natuurwaarden in een Natura 2000-gebied. Per Natura 2000-gebied zijn instandhoudingsdoelen voor soorten en vegetatietypen opgesteld. Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) -voorheen Ecologische Hoofdstructuur- is een samenhangend netwerk van bestaande en nog te ontwikkelen belangrijke natuurgebieden in Nederland en vormt de basis voor het natuurbeleid. Het NNN is als beleidsdoel opgenomen in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte van het Rijk. De provincies zijn verantwoordelijk voor de begrenzing, ontwikkeling en bescherming van het NNN.

De begrenzing en ruimtelijke bescherming van het NNN is voor de provincie Drenthe uitgewerkt in de Provinciale Omgevingsvisie en de bijbehorende Provinciale Omgevingsverordening. Het plangebied is gelegen in het Natuurnetwerk Nederland gebied. De afstand tot het Natura 2000-gebied Bargerveen is circa 20 meter. Als herstelmaatregel tegen de effecten van stikstofdepositie is, in het beheerplan Bargerveen, de beëindiging van het pluimveebedrijf aan de Dordseweg met een piekbelasting opgenomen. De tijdelijke additionele stikstofdepositie tijdens de sloopactiviteiten is, vergeleken met de piekbelasting van het pluimveebedrijf in de gebruiksfase, verwaarloosbaar klein, tijdelijk en leidt niet tot ecologische negatieve effecten. Soortenbescherming Het uitgangspunt van de Wnb is dat er geen (opzettelijke) schade mag worden gedaan aan beschermde dieren of planten, tenzij dit uitdrukkelijk is toegestaan. De soortenbescherming binnen de Wnb is daarbij opgedeeld in drie beschermingsregimes: Vogelrichtlijnsoorten, Habitatrichtlijnsoorten en andere soorten. Bij beoordeling van de toelaatbaarheid van bouwwerken en/of andere activiteiten moet rekening worden gehouden met de mogelijke aanwezigheid van te beschermen dier- en plantensoorten.

Er dient een ontheffing op grond van artikel 3.3, 3.8 en/of 3.10 Wnb te worden aangevraagd voor een (bouw)werkzaamheid of activiteit indien het volgende van toepassing is: uit gegevens of onderzoek blijkt dat er sprake is van verstoring of doden van (een) beschermde soort(en); het bouwwerk en/of de activiteit veroorzaakt beschadiging of vernieling van voortplantingof rustplaatsen van dieren, dan wel ontworteling of vernieling van plantensoorten; er kan geen gebruik gemaakt worden van een vrijstelling op grond van de Wet natuurbescherming; er kan niet gewerkt worden volgens een goedgekeurde gedragscode. Voor de te bouwen woningen is een QuickScan en voortoets voor de locatie Dordseweg 20 te Weiteveen (QuickScan) uitgevoerd (Bijlage 2). In deze QuickScan is gekeken of er op de locatie van de te bouwen woningen beschermde soorten aanwezig zijn. Daarnaast is er gekeken of de activiteit binnen het NNN /NND (Natuurnetwerk Drenthe) past en of er mogelijke effecten op de Natura-2000 instandhoudingsdoelen zijn, waardoor er een passende beoordeling gemaakt moet worden. Voor de gedetailleerde inhoud van de

21

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

QuickScan wordt naar het rapport verwezen. De toelichting beperkt zich tot de conclusies van de QuickScan. 4.2.2

Toetsing Wet natuurbescherming

De huidige gebruiksfase van het bedrijf bestaat uit een pluimveehouderij voor het houden van vleeskuikens. In de vigerende vergunning in het kader van de Wet natuurbescherming van 2 november 2015 is, op basis van de huidige Rav-lijst een ammoniakemissie vergund van 3.032,74 kg NH3 per jaar. Omdat het bedrijf feitelijk op enkele meters van het Natura 2000 gebied Bargerveen is gelegen, is het bedrijf een zogenaamde piekbelaster op dit gebied. Het bedrijf veroorzaakt relatief veel depositie op omliggende hexagonen in het Natura 2000 gebied. Het beëindigen van de gebruiksfase van het agrarische bedrijf draagt hierdoor sterk bij aan de instandhoudingsdoelstellingen van het Natura-2000 gebied, als ook aan andere gebieden omdat ook daar de stikstofdepositie daalt. Uit de handreiking voor intern- en extern salderen van de overheidsorganisatie Bij12 volgt een aanpak voor het beoordelen van stikstofeffecten van gebruiks- en bouw/sloop fasen van een project. Op pagina 7 staat het volgende ten aanzien van het maken van stikstofberekeningen: “Indien er sprake is van een project met een tijdelijke depositie dan dient dit bij de invoer in AERIUS Calculator aangegeven te worden. De emissie kan per etmaal, maand of jaar ingevoerd worden.

Wanneer de depositie in een aanlegfase kleiner is dan de (permanente) depositie in de gebruiksfase dient er te worden uitgegaan van de hoogste depositie van de gebruiksfase vanaf het moment van de aanleg. Dit is te beschouwen als een worst case aanpak”. De tijdelijke stikstofuitstoot in NOx’, van de sloop- en bouwfases die verband houden met de beëindiging van het gebruik van deze intensieve veehouderij, staat in geen verhouding tot de hoge uitstoot van ammoniak en NOx in de huidige gebruiksfase van de intensieve veehouderij. Op basis van het rapport: ‘Instructie gegevensinvoer voor Aerius Calculator’ (Tauw, 18 mei 2016) blijkt dat voor een nieuwe vrijstaande woning het kengetal van 3,03 kg/NOx/jaar mag worden aangehouden. Twee nieuwe woningen leiden dus tot de uitstoot van 6,06 kg/NOx/jaar. Het gebruik van de bestaande oudere bedrijfswoning leidt tot een uitstoot van 3,59 kg/NOx/jaar. Samen is er in de beoogde gebruiksfase dus een uitstoot van 6,06+3,59= 9,65 kg/Nox/jaar. Deze NOx uitstoot is fors minder dan de bestaande NOx uitstoot van het pluimveebedrijf, veroorzaakt door vervoersbewegingen en het verwarmen van de stallen. In aansluiting op de handreiking voor intern- en extern salderen, is de gebruiksfase van het beëindigen van de intensieve veehouderij vergeleken met de gebruiksfase van woningen. Dit is een worst case aanpak voor het beoordelen van de stikstofeffecten.

Doordat de ammoniakuitstoot van 3,032,74 kg/NH3/jaar naar 0 kg/NH3/jaar daalt en de NOx uitstoot naar verwachting bovendien afneemt, kunnen significant negatieve gevolgen van dit bestemmingsplan op het Natura 2000 gebied bij voorbaat worden uitgesloten. 4.2.3

Conclusie

De functiewijziging naar wonen vindt voor het bestaande perceel plaats met de aanwezige bebouwing. De bestaande stallen worden gesloopt en dat gedeelte van het perceel krijgt een natuurbestemming. Er worden twee nieuwe woningen gebouwd aan de Dordseweg. Als de aanbevelingen uit onderstaande tabel en hoofdstuk 5 van de QuickScan worden uitgevoerd, dan kunnen effecten op beschermde soorten voorkomen worden en is er geen ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming noodzakelijk. In de tabel zijn de effecten samengevat:

22

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

Tabel 1: Overzicht conclusies aangaande verstoring en de eventueel te nemen vervolgstappen.

Er is op het perceel geen geschikt habitat aanwezig voor amfibieën. In zeer natte tijden kan de droge greppel gebruikt worden door amfibieën. In dat geval dient men bij het dempen van de greppel in één richting te werken zodat kikkers en padden de mogelijkheid hebben om te vluchten. In de huidige droge toestand van de greppel is dit niet nodig. Het toetsingskader van de Wet natuurbescherming staat de realisatie van het voorgenomen bouwproject niet in de weg. Een vergunningprocedure Wet natuurbescherming wordt niet noodzakelijk geacht. 4.3

Fysieke veiligheid

Het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi), dat in oktober 2004 van kracht werd, verplicht het bevoegd gezag de externe veiligheid mee te wegen in het beleid. Het Bevi stelt grenzen aan het risico dat bedrijven mogen veroorzaken voor hun omgeving (het 'plaatsgebonden risico'). Zo moet er tussen risicovolle bedrijven en risicogevoelige objecten (bijvoorbeeld woningen, scholen) een bepaalde afstand blijven, om mensen in de omgeving te beschermen. Daarnaast gaat het besluit in op de kans op een ramp waarbij een groep mensen betrokken is (het 'groepsrisico'). Voor het groepsrisico geldt dat onderbouwing van het risico plaats dient te vinden als er besluiten genomen moeten worden die vermeld zijn in de artikelen 4 en 5 van het Bevi. Voor het vaststellen van het besluit dient het bestuur van Veiligheidsregio Drenthe in de gelegenheid gesteld te worden advies uit te brengen over het groepsrisico en de mogelijkheden tot voorbereiding van bestrijding en beperking van de omvang van een ramp of zwaar ongeval. Het Bevi dient te worden toegepast voorafgaande aan de vaststelling van een bestemmingsplan. Beoordeeld dient te worden of voor burgers het minimum

23

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

beschermingsniveau gehandhaafd wordt. Een nadere concretisering van het besluit is opgenomen in de (ministeriële) "Regeling externe veiligheid inrichtingen" (Revi). Hierin zijn onder andere de LPG-afstanden (Plaatsgebonden Risicocontouren) opgenomen. 4.3.1

Fysieke veiligheidssituatie

Het plangebied en de omgeving is geïnventariseerd op de aanwezigheid van de zogenaamde Bevi-bedrijven. Er zijn binnen en in de nabijheid van het plangebied geen Bevi-bedrijven gelegen. Op circa 230 meter ten zuiden van het plangebied ligt een ondergrondse olieleiding (zie figuur 4-1). In dit geval gaat het om een K1-leiding.

Figuur 4-1 risicokaart

Het gaat om de volgende ondergrondse olieleiding: Kenmerk leiding

Diameter

Werkdruk max.

Belemmeringsstrook

NM - 000696

203 m m

90 bar

5 meter

De aanwezigheid van de buisleiding levert voor onderhavig initiatief geen belemmering op omdat de het plangebied buiten de belemmeringsstrook en risicocontouren ligt waarbinnen geen bebouwing mag komen. Door het ontbreken van Bevi-bedrijven binnen en in de directe nabijheid van het plangebied wordt voldaan aan de grenswaarden van het plaatsgebonden en groepsrisico. 4.3.2

Conclusie

De wijziging van het bestemmingsplan Dordseweg 20 te Weiteveen heeft, in verband met het transport van gevaarlijke stoffen via de ondergrondse transportleiding, geen invloed op de externe veiligheid. Naast de hiervoor genoemde olieleiding zijn verder geen risicobronnen in de omgeving aanwezig waarmee rekening moet worden gehouden. Voor het overige heeft met het wijzigen van de bestemming agrarisch naar natuur het aspect externe veiligheid geen gevolgen voor het plan.

24

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

4.3.3 Gegevens ten behoeve van nadere inrichting en ontwikkeling in het plangebied Zodra plannen ontwikkeld worden dient de brandweer in een vroeg stadium bij de plannen betrokken te worden om op basis van het beoogde veiligheidsniveau een advies te kunnen uitbrengen op de inrichting en ontwikkeling van het gebied. Hiervoor zijn de volgende zaken van belang: 1. Voor het bestrijden van een brand is de brandweer afhankelijk van een goede bluswatervoorziening. Conform de Wet op de Veiligheidsregio's moet een gemeente zorgen voor een openbare bluswatervoorziening. Bij locaties waar geen toereikende openbare bluswatervoorziening kan worden aangelegd, zal de eigenaar moeten zorgen voor een doeltreffende niet-openbare bluswatervoorziening in overleg met de brandweer. Vanaf 1 januari 2014 maakt de brandweer gebruik van tankautospuiten en tankwagens, aangevuld met vulpunten voor de tankwagens als primaire bluswatervoorziening. Op ca. 1,5 km is een openbare bluswatervoorziening aanwezig. Hiermee is derhalve t.a.v. deze ontwikkeling in voldoende mate voorzien in een bluswatervoorziening. 2. Conform de handleiding voor het Waarschuwings- en alarmeringssysteem (HAVOS) ligt het plangebied buiten de dekking van het WAS systeem.Op grond van de Wet op de veiligheidsregio's (okt.

2010) is de Veiligheidsregio Drenthe, in geval van calamiteit, verantwoordelijk voor het waarschuwen en alarmeren van de bevolking door middel van het Waarschuwings- en alarmeringssysteem (WAS). Als gevolg van deze taak zijn binnen de gemeente sirenes geplaatst op een zodanige wijze dat een optimale dekking gerealiseerd is binnen de gemeente.De sirenes die elke eerste maandag van de maand precies om 12:00 uur overal in het land loeien als test, is de verwachting dat deze op den duur verdwijnen. Dit vanwege het gegeven dat de minister van Justitie en Veiligheid voornemens is tot uitfasering van dit systeem. Hierover is nog geen definitief besluit genomen maar verwachting is dit najaar 2020 een besluit genomen kan worden of het WAS per 1 januari 2022 wordt uitgefaseerd. Dit was voorheen januari 2020.In de toekomst wordt bij grote rampen alarm geslagen via onder meer calamiteitenzenders, geluidswagens, NL-Alert en sociale media. Het voordeel van deze communicatiemiddelen is dat ze veel gerichter kunnen worden ingezet. 3. Het is belangrijk dat in geval van calamiteiten hulpverleningsdiensten direct ter plaatse kunnen komen en zonder beperkingen hulp kunnen verlenen. Om die reden dienen alle objecten in het plangebied via twee onafhankelijke wegen bereikbaar te zijn voor de hulpverleningsdiensten. Het gebied heeft 2 normale toeritten.

Hiermee voldoet het gebied goed aan de uitgangspunten van bereikbaarheid. 4. Het dekkingsplan van Veiligheidsregio Drenthe is vastgesteld in december 2013. Hierin staat beschreven dat het brandverloop tegenwoordig zo snel verloopt, dat drie zaken zeer belangrijk zijn om slachtoffers te voorkomen: het voorkomen van brand, het ontdekken van brand en het vluchten bij brand. Bij het vluchten bij brand heeft men een eigen verantwoordelijkheid of is men aangewezen op de BHV-organisatie. De brandweer heeft in beginsel als taak het houden van een brandscheiding ter voorkoming van branduitbreiding en het beschermen van (niet-zelfredzame) personen achter die scheiding. Gezien de opkomsttijd van de Dordseweg 20 ca. 14 minuten is wordt geadviseerd de initiatiefnemer te informeren over de mogelijkheid tot het treffen van aanvullende brandveiligheidsmaatregelen. Denk hierbij aan de BIObiz factoren: bouwkundige voorzieningen, bijv. plaats een garage/bijgebouw op ca. 5 meter afstand van het hoofdgebouw/de woning of realiseer een 30 of 60 minuten brandwerende scheiding; installatietechnische voorzieningen, bijv. woningsprinklers; organisatorische voorzieningen, bijv. vluchtplan voor de bewoners; 25

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Buitengebied Emmen, Weiteveen, Dordseweg (woningen ruimte-voor-ruimte) (vastgesteld)

brandweeropkomsttijd, vrij houden van wegen / zo min mogelijk verkeersbelemmerende maatregelen; inventaris, toepassen van moeilijk brandbaar materiaal; zelfredzaamheid van de aanwezigen, toepassen veilige vluchtroutes 4.4

Milieu

4.4.1

Bedrijven en milieuzonering

Vanuit milieuhygiënisch oogpunt vergt het inpassen van nieuwe functies in het plangebied een goede afstemming met de andere, in de omgeving aanwezige functies. Er dient rekening gehouden te worden met milieuzoneringen van bestaande en toekomstige bedrijven om zodoende de kwaliteit van het leefmilieu te handhaven en te bevorderen. Bij de milieuzonering wordt gebruik gemaakt van de door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) opgestelde Lijst van Bedrijfsactiviteiten . Hierin wordt per bedrijfssoort aangegeven welke milieu-invloed (in de vorm van geur, stof, geluid en gevaar) hiervan kan uitgaan en welke indicatieve afstand hierbij (minimaal) in acht genomen word. In de directe omgeving zijn geen bedrijven gelegen die door de functiewijziging van de agrarische bestemming naar een reguliere woning in de bedrijfsexploitatie zouden kunnen worden beperkt. Op circa 260 meter van de toekomstige woonbestemmingen is een begraafplaats gelegen. Hiervoor geldt een richtafstand van 10 meter. Deze afstand wordt doorgaans gemeten tussen het perceel van de begraafplaats en de percelen van de dichtstbijzijnde woningen. Gezien de afstand tot de begraafplaats van 260 meter wordt aan deze richtafstand voldaan. 4.4.2