Bijlage bij RA21.0013 - Plan 'Smart Nutrition Skills - Company school, Fresenius (RIS.10077)

Subsidieaanvraag Ruimtelijk Economisch Programma Drenthe Van: Opsteller: Onderwerp: Datum:

Fresenius Kabi (locatie Emmercompascuum) Bart Groeneveld (projectmanager EN) Knowledge Transfer – overgang naar productie medische voeding 7 oktober 2020

Inleiding Fresenius Kabi is een internationaal bedrijf met een wereldwijd gedecentraliseerd productienetwerk van meer dan 65 locaties. Het hoofdkantoor van Fresenius Kabi is gevestigd in Bad Homburg, Duitsland. Fresenius Kabi’s internationale aanwezigheid en infrastructuur is één van haar sterke punten. Internationale en regionale fabrieken voorzien onze markten van de gewenste producten. Onze lokale markten functioneren als onafhankelijke ondernemingen, gecoördineerd door een regionaal hoofdkantoor. Deze gedecentraliseerde organisatiestructuur stelt ons goed in staat om aan de wensen van onze klanten te voldoen. Ons productportfolio bestaat uit een uitgebreid assortiment geneesmiddelen voor injectie, infusievloeistoffen en klinische voeding alsmede de hulpmiddelen om deze producten veilig en efficiënt toe te dienen. Op het gebied van biosimilars ontwikkelen wij producten gericht op auto-immuunziekten en oncologie. Fresenius Kabi levert tevens producten voor bloedafname en voor manuele en geautomatiseerde bloedbewerking en celtherapieën. Onderstaande afbeelding geeft ons productassortiment goed weer.

Aanleiding aanvraag Vanaf 1979 vindt in de vestiging in Emmer-Compascuum de productie van bloedtransfusie-apparatuur plaats. Fresenius biedt momenteel werkgelegenheid aan ruim 160 medewerkers (144FTE)1 en behoort tot de belangrijkste Lifescience industrieën van Noord-Nederland. In Emmer-Compascuum maken wij tot 2024 jaarlijks bijna een miljoen van deze complete auto transfusiesets en aferese systemen in diverse uitvoeringen. De systemen worden door medisch personeel in ziekenhuizen en bloedbanken gebruikt. In 2024 verplaatsen wij deze activiteiten naar Fresenius Kabi in Midden-Amerika. Eind 2018 hebben wij bekend gemaakt dat de fabriek in Emmer-Compascuum vanaf 2021 getransformeerd wordt naar productie van klinische (sonde)voeding (EN) en produceren wij op hoog niveau miljoenen zakjes van deze voeding per jaar. Hierdoor blijft deze locatie hoogwaardige producten produceren die daadwerkelijk een grote bijdrage leveren aan het welzijn van zieke mensen. Er worden 35 gespecialiseerde producten gemaakt die in de ziekenhuizen, afhankelijk van het ziektebeeld, op de persoon kunnen worden aangevuld met supplementen. Het is de bedoeling dat het aantal gespecialiseerde producten op termijn worden verhoogd. Op deze manier blijft er op de productielocatie in Emmercompascuum werkgelegenheid voor 160 medewerkers (144 FTE).

De medewerkers zijn erg blij met de investering in Emmer-Compascuum2. Intern betekent dit nieuws een afbouw van de productie van APS en de opbouw van de productie van medische voeding (Enteral Nutrition - EN). Dit vraagt niet alleen om een transformatie van de fabriekshallen, maar ook van de medewerkers van Fresenius. De verbouwing van de fabriek is in januari 2019 gestart en nog in volle gang en de planning is dat het proces rondom de transitie van de medewerkers naar de nieuwe werkomgeving snel gaat starten. De productie van medische voeding vraagt een anders gekwalificeerde medewerkers; een ander niveau en andere achtergrond dan de huidige medewerkers. Het betreft zowel een intern als een extern vraagstuk. Intern moeten de medewerkers op- of omgeschoold worden om in de nieuwe werkomgeving te kunnen werken. Extern vraagt dit extra aandacht voor de werving van nieuwe medewerkers. De vraag is echter ook of het gevraagde type medewerker in een krimpende regio en met een gemiddeld lager opleidingsniveau dan landelijk ook, nu en in de toekomst, beschikbaar is. De verwachting is dan ook dat het toekomstige arbeidspotentieel een grote transitie moet doormaken voor het binnen EN kan gaan werken.

1 2

Exclusief 36FTE vanuit een R&D afdeling, hotelgasten en uitzendkrachten https://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/140061/Personeel-Fresenius-Kabi-juicht-over-miljoeneninvestering

De sociale innovatie, met omscholings- en ontwikkelingsvraagstukken, waar wij voor staan willen we oppakken op de volgende 3 niveaus: 1. Fresenius: Het ontwikkelen van zittend personeel die een nieuwe functie gaan uitoefenen en van nieuwe medewerkers die nog niet aan de benodigde kennis voldoen. Zoals in de aanleiding van deze aanvraag genoemd, is de transformatie en uitbreiding van medewerkers voor de productie van medische voeding binnen Fresenius Kabi een forse opgave. Als Fresenius Kabi hebben wij een duidelijke visie over hoe de ‘kennistransfer’ van de productie van EN op de zittende en toekomstige medewerkers overgebracht kan worden. De methode die we, voor deze sociale innovatie, gebruiken sluit rechtstreeks aan bij de talenten en motivatie van onze mensen om ze goed op hun ‘nieuwe werkplek’ te krijgen. Overigens wijzigt het werk niet van alle 160 medewerkers en hoeven sommige medewerkers alleen onderdelen van het proces te beheersen. Verder is een belangrijk onderdeel van de aanpak van het scholen van medewerkers dat een groot deel van de ontwikkeling intern op de werkplek plaatsvindt waarbij collega’s worden ingezet als trainer (volgens het train de trainer principe). 2.

Bedrijfsschool: We investeren in onze bedrijfsschool in nauwe samenwerking met de regionale kennisen onderwijsinstellingen (en overheden) om toekomstige vraag naar goed gekwalificeerd personeel te borgen. Omdat de transitie die we voorstaan niet alleen belangrijk is voor de eigen bedrijfsvoering en toekomst van ons bedrijf, maar wij ook de wens hebben om te investeren in toekomstige arbeidsplaatsen en het human capital in de regio kiezen we er bewust voor om dit niet alleen te doen met onze eigen aanwezige kennis en ervaring vanuit Bad Homburg. Er is een nadrukkelijke wens om te investeren in regionale samenwerking met de onderwijs en kennisinstellingen Drenthe College en NHL-Stenden in Emmen. Door te investeren in deze samenwerking wordt invulling gegeven aan de ontwikkeling van een zeer belangrijk thema als Leven Lang Ontwikkelen en de flexibilisering van het regulier onderwijs in de regio. We formeren een multidisciplinaire expertgroep van docenten en trainers die samen maatwerkoplossingen voor de transitie van het huidige personeel gaan verzorgen. Deze maatwerkoplossingen zullen bij voorkeur een (civiele) waarde (bv. certificering, keuzedelen, Associate Degree, minor, etc.) in het reguliere (crebo/croho) programma van MBO- en HBO- opleidingen kennen, maar ook als losse modules voor om, bij- of na- scholing te volgen zijn.

De nieuwe specialistische opgedane kennis binnen het MBO en HBO kan, zowel inhoudelijk als instrumenteel, tevens gebruikt worden voor versterking van andere bedrijven in de regio. Daarnaast brengt de intensieve samenwerking meer en betere mogelijkheden voor stageplaatsen en afstudeeropdrachten, docentstages, lessen/projecten voor studenten op de bedrijfsschool. Op de langere termijn is deze inzet een investering, in een duurzame relatie tussen onderwijs en bedrijfsleven en het binden van goede vakmensen aan de regio. 3. Regionale samenwerking: Het actief aansluiten bij bestaande en/of nieuwe innovatieclusters voor ontwikkeling en transitie op het gebied van ‘Life Sciences en Health’, ‘Smart Industry’ en ‘Chemie’ binnen de regionale en Noord-Nederlandse kenniseconomie. Onze producten zijn uniek in Noord-Nederland en bieden vele aanknopingspunten voor innovatie. Tijdens de trajectperiode worden mogelijkheden voor verdergaande samenwerking en win-winsituaties op regionale en Noord-Nederlandse schaal met Universiteit van het Noorden, UMCG, COE Smart Sustainable Manufacturing, Chemie Campus Emmen, Chemport Europe, Health Hub Roden, Technologies Added, etc. verder verkend en onderzocht. Wij zien mooie aanknopingspunten voor een langdurige samenwerking onder de brede campus-ontwikkeling in Emmen.

Hiervoor wordt een onderzoek gestart waarvan de resultaten na 6 maanden na aanvang kunnen worden gedeeld.

Projectomschrijving In de volgende projectomschrijving worden de doelstellingen van de hiervoor benoemde 3 niveaus niet separaat omschreven maar meegenomen in de omschrijving van het totaal. Om de kennistransfer van zittende en nieuwe medewerkers naar de functies binnen de afdeling EN vorm te geven en hiermee het human capital te onderhouden en te versterken, worden alle betrokken medewerkers die op de afdeling EN gaan werken in de periode van oktober 2020 tot en met december 2022 - passend bij de eigen (start)situatie - geschoold. Het betreft in totaal 93 Fte die in de genoemde periode geschoold moeten worden. In de eerste productielijn van EN (30) start 61 Fte en in de tweede productielijn EN (60) wordt dit uitgebreid met 32 Fte. Er is een overstapplan van APS naar EN en een recruitmentplan voor het werven van nieuwe medewerkers voor de functies die niet intern kunnen worden ingevuld (Fresenius Kabi, 2019). In deze plannen is de kenniskloof voor de aanwezige en benodigde kennis voor de afdeling EN gedetailleerd vastgesteld. De grootste scholingsvraag ligt op het gebied van het opscholen van medewerkers op mbo-niveau, alle niveaus, op het gebied van Vapro3, Vapro Food en proces en procestechniek. Voor de medewerkers op hbo-niveau ligt het scholingsvraagstuk op het gebied van laboratoriumtechniek in combinatie met food.

Visie op opleiden Het scholen van de medewerkers gaat volgens onze visie op opleiden en er wordt gebruik gemaakt van verschillende vormen van leren. De eigen talenten en motivatie van medewerkers staan centraal bij het vaststellen van het opleidingspad en de op de nieuwe werkplek uit te voeren taken. Dit wordt via een Talent Motivatie Analyse (TMA) achterhaald. Door hierbij aan te sluiten komt de medewerker op de plek terecht die het beste bij hem/haar past en de motivatie om zich verder te ontwikkelen neemt toe. Deze methode geeft ook de gelegenheid taken op die wijze te verdelen dat ze het beste aansluiten bij de kennis en kunde van de medewerker. Zo hoeven niet alle medewerkers alle taken op alle niveaus uit te kunnen voeren. Dit biedt kansen om taakdifferentiatie aan te brengen en medewerkers passend bij hun talenten een plek te bieden. In onderstaand schema is de werkwijze weergegeven:

3

Daar waar Vapro staat kan ook gebruik worden gemaakt van door de branche erkende gelijkwaardige opleidingen/certificaten.

Aanpak scholing Er is goed contact met het Drenthe College en NHL Stenden in Emmen over het gezamenlijk oppakken van het vraagstuk rondom de kenniskloof; het op/omscholen van medewerkers naar de nieuwe functies met een duidelijke food/proces component. Het is momenteel nog niet duidelijk in welke mate alle medewerkers die starten op EN scholing nodig hebben. In een expertgroep met mensen uit de onderwijs/kennisinstelling worden daarom (docent)uren beschikbaar gesteld om aanwezig te zijn bij Fresenius Kabi en op basis van de uitkomsten van de TMA en gesprekken met medewerkers mee te werken en in te beeld brengen welk onderdeel nog verder ontwikkeld moet worden en hoe dit het beste kan. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een mix aan opleidingsvormen. Ongeveer 65% bestaat uit georganiseerde training en 35% uit zelfstudie. Van die 65% vindt het grootste deel, 30% op de werkplek plaats. Het andere deel wordt klassikaal of in workshops overgebracht. Het overbrengen van de kennis over de nieuwe functies gebeurt volgens het ‘train de trainer’ principe. Dit betekent dat een aantal voorlopers worden opgeleid als zowel functie-expert als opleidingsexpert. Aangezien er al een productielijn EN op de locatie Bad Homburg is, worden de trainers opgeleid in Bad Homburg. In volgend schema is de methodiek uitgewerkt.

De trainers verzorgen de trainingen op de werkplek, maar ook in samenwerking met de docent(en) van de onderwijs/kennisinstelling voor de theoretische achtergrond. Afhankelijk van de scholingsvraag per medewerker worden hier zoveel mogelijk groepen gevormd die van en met elkaar kunnen leren. Per werkplek worden werkplek inventarisatie (WPI) documenten opgesteld waarin is opgenomen wat iemand per werkplek moet kunnen. Fresenius gaat de samenwerking aan met het Drenthe College en NHL Stenden om te zorgen dat de zaken die in de WPI worden opgenomen aansluiten bij de landelijke crebo en croho normen om de stap naar een gecertificeerde opleiding te verkleinen. Dit heeft een civiel effect voor de medewerkers en het human capital van de regio. Verder is de samenwerking tussen Fresenius en de regionale opleidingscentra gericht op de inhoudelijke en onderwijskundige ondersteuning vanuit de opleidingscentra. Door docenten/trainers op locatie beschikbaar te stellen kan het onderwijs gedurende de hele dag plaatsvinden, zowel op de werkplek of klassikaal. Op termijn zouden ook andere bedrijven in de regio/andere studenten gebruik kunnen maken van onze onderwijsfaciliteiten en kan de relatie en samenwerking verder verduurzaamd worden.

Naast de georganiseerde training op de werkplek of in workshops, bestaat er ook een deel, 35%, uit zelfstudie. Met de betrokken opleidingsadviseur, de docenten van de onderwijs/kennisinstelling en inhoudelijke experts wordt verkend welke elektronische leeromgeving het beste aansluit bij de doelgroep, organisatie en inhoud. Voor het vullen van deze omgeving wordt voornamelijk gekeken welk materiaal al beschikbaar is en daar gebruik van te maken. Verder worden er specifiek op de situatie van EN toegespitst materiaal ontwikkeld. Om het beschreven scholingsplan uit te voeren, worden de volgende activiteiten ondernomen: • Selecteren expertgroep / docenten Drenthe College / NHL Stenden voor inhoudelijke/organisatorische ondersteuning scholingsopgave; • Selecteren van de functionele experts in Bad Homburg; • Selecteren van de trainers in Emmer-Compascuum; • Onderzoek naar actief aansluiten bij bestaande/nieuwe innovatieclusters in de regio • Trainers scholen in Bad Homburg; • TMA medewerkers en nagesprek met docent; • Op basis van opleidingsvraag selecteren en ontwikkelen aanbod voor zelfstudie; • Selecteren en trainen van de nieuwe medewerkers (op werkplek, theorie en zelfstudie); • Examineren en kwalificeren nieuwe medewerkers; • Opstellen werkplek inventarisaties; • Eventueel aanvullende scholing;

Organisatie: De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het scholingstraject ligt bij Fresenius Kabi. De betrokken functionarissen zijn de projectmanager EN, HRM en de opleidingsfunctionaris. Er zal een halfjaarlijks voortgangs- en evaluatie- overleg plaatsvinden tussen betrokkenen van Fresenius Kabi, Provincie Drenthe, Gemeente Emmen, Drenthe College en NHL-Stenden. Fresenius gaat voor extra hulp bij de voortgang, evaluatie, monitoring en de verantwoording van de gevraagde subsidie een externe partij aanzoeken. Vaste contactpersoon rondom de REP- aanvraag is Bart Groeneveld (projectmanager EN).

Verantwoording: Voor de onderbouwing van de uren gebruiken we het bestaande tijdschrijfsysteem waaruit per werknemer de inroostering van opleidingsuren is opgenomen. Voor de autorisatie van het tijdschrijfsysteem is een urenstaat per maand (of per vier weken) achteraf wordt geautoriseerd door middel van een paraaf van de werknemer en zijn/haar leidinggevende. Fresenius voert een administratie waaruit op duidelijke wijze is af te leiden: • De totale projectkosten. • De aard, inhoud en voortgang van de verrichte werkzaamheden. • Het aantal uren dat per persoon is besteed aan activiteiten die voor subsidie in aanmerking komen. • Het aantal eenheden per kostendrager die voor subsidie in aanmerking komen. • De specifiek ten behoeve van de activiteiten gemaakte en betaalde kosten.

Start en einddatum project: Het project loopt van oktober 2020 tot en met december 2022. Hieronder een overzicht van de activiteitenplanning: Activiteit Selecteren expertgroep en docenten Selecteren van de functionele experts in Bad Homburg Selecteren van de trainers in Emmer-Compascuum Onderzoek naar actief aansluiten bij bestaande/nieuwe innovatieclusters in de regio Trainers scholen in Bad Homburg TMA medewerkers Ontwikkelen aanbod zelfstudie Opstellen werkplek inventarisaties Opleiden en kwalificeren Eventueel aanvullende scholing

Planning Oktober 2020 Oktober 2020 – November 2020 Oktober 2020 – November 2020 Oktober 2020 – Februari 2021 November 2020 – April 2021 November 2020 – Mei 2021 November 2020 – Oktober 2021 Oktober 2020 – December 2020 November 2020 – December 2022 November 2020 – December 2022

Een gedetailleerde planning voor alle afzonderlijke 93 medewerkers voorhanden maar deze kan op dit moment in verband met de AVG en overige bedrijfsgevoeligheid van de informatie niet zomaar gedeeld worden.

Begroting: De kosten rondom het project om de kennis van de medewerkers (93 op basis van de huidige gegevens) aan te laten sluiten bij de nieuwe vraag en de innovaties rondom leren bestaan uit kosten voor het werkplekdeel en de zelfstudie. In de onderstaande tabel is opgenomen hoe de kosten zijn opgebouwd. Er wordt gerekend met een vooraf afgesproken en vastgesteld gemiddeld uurtarief van € 50,- en met 1.650 productieve uren per jaar (zie bijlage Begroting voor een grotere weergave).

Als de activiteiten ten goede komen aan kwetsbare werknemers (ruwweg in de leeftijdscategorie van 19-25 en 50+) voorziet de REP-regeling in de mogelijkheid om de activiteiten voor 60% te subsidiëren. In de voorliggende begroting is 50% subsidiering gehanteerd en is geen rekening gehouden met mogelijke subsidiering van 60% voor medewerkers die in deze categorieën vallen. Dit is om twee redenen zo: Ten eerste omdat wij bij Fresenius intern geen onderscheid maakt tussen onze medewerkers op basis van leeftijd en ten tweede dat het in dit stadium (nog) niet exact te duiden is om welke medewerkers het precies gaat. Gaandeweg het traject wordt het subsidiepercentage per betrokken medewerker bepaald en verwerkt in de projectadministratie.

Extra specificaties: Onderwijs-productie en Supplier trainings Tijdens het opleidingstraject zullen medewerkers ook productie moeten draaien om werkervaring op te doen. De producten die deze onderwijs productie opleveren zijn niet bruikbaar en zullen moeten worden vernietigd. De begroting van de materiaalkosten voor de onderwijsproductie treft u aan in de hiernavolgende tabel Specificatie – Material costs (onderwijs productie). Tijdens het opleidingstraject zullen medewerkers getraind moeten worden op de voor hen nieuwe apparatuur. Daarvoor worden er trainingen van de specifieke leveranciers ingekocht. Op basis van een verkenning bij de betreffende leveranciers is een inventarisatie gemaakt van de kosten voor deze trainingen. De begroting van deze trainingen treft u aan in de hiernavolgende tabel Specificatie – Supplier Training (inschatting). De gegevens van de Suppliers en hun aanbod zijn bekend maar in deze aanvraag vanwege bedrijfsgevoeligheid geanonimiseerd.

Financiering:

De financiering van € 3.946.000,- voor het totaalplan wordt voor 50% door Fresenius Kabi gefinancierd. Voor de overige 50% van de kosten a € 1.973.000,- wordt subsidie aangevraagd bij de Provincie Drenthe vanuit het Ruimtelijk Economisch Programma. Met het bereiken van onze doelstellingen en de door ons gekozen aanpak voorzien we in een stimulerend effect op de regio en sluiten we aan bij ‘Programmalijn 10 arbeidspotentieel van Versterkingsopgave C uit het Ruimtelijk Economisch Programma (REP) Drenthe’. Het zorg voor het versterken van het innovatieve vermogen van het bedrijfsleven en de arbeidsmarkt door sociale innovatie en HRM beleid en de inzet en ontwikkeling van het menselijk kapitaal binnen ons bedrijf en de regio om actief bij te dragen aan innovatieve ontwikkeling en transitie naar een kenniseconomie. Voor het uitvoeren van de plannen willen we daarom graag gebruik maken van de regeling REP.

Bijlage: Begroting