Bijlage bij RA21.0002 - Advies mantelzorgbeleid Seniorenraad Emmen (RIS.10017)

~eniorenraa~ ~mmen Erkend adviesorgaan voor het gemeentelijk ouderenbeleid. Opgericht in 1991.

AAN:

College van Burgemeester en Wethouders van de Gemeente Emmen

Secretariaat: Postbus 30.001 7800 RA Emmen 0591564474 secretaris@seniorenraademmen.nl www.seniorenraademmen.nl

Datum 14 november 2020

Ons kenmerk 201114/1

Uw brief van:

Behandeld door: Jan de Bruin

Onderwerp: adviesaanvraag mantelzorg

Geacht college,

Op 30 oktober ontving de Seniorenraad Emmen het concept van de beleidsnotitie Mantelzorg met het verzoek ons licht daarover te laten schijnen. Het zal u duidelijk zijn dat we door de corona-pandemie thans niet maandelijks bijeenkomen en een directe uitwisseling van gedachten gaat dan ook wat moeilijker. De leden hebben ieder voor zich de notitie doorgenomen en hun commentaar met elkaar gedeeld. Hieronder vindt u het gezamenlijke commentaar van de Seniorenraad. De notitie is een goed leesbaar stuk geworden, dus goed geschreven, zonder wollig taalgebruik. • Wat opvalt is dat zo gemakkelijk wordt gesproken over de mantelzorger. Zo schrijft u (onder het hoofdje "dit is mantelzorg'') mantelzorg is onbetaalde hulp en kan nooit als een verplichting worden opgelegd. Officieel is dit juist, maar we moeten ons blijven realiseren dat het gaat over hulp aan een hulpbehoevende uit de directe sociale omgeving, vader, moeder, broer of zus en zo vrijblijvend is die hulp niet en je moet je ook realiseren dat als je eenmaal met mantelzorg bent begonnen je niet zo maar even kunt stoppen. Het zalook u niet zijn ontgaan dat de professionele zorg- en hulpverlening het moeilijk heeft waardoor de reguliere zorg vermindert. Meestal wordt dan weer een extra beroep gedaan op de mantelzorger, want de hulpbehoevende willen we toch niet in de steek laten.

• Onder andere het Sociaal Cultureel Planbureau voorziet in de toekomst een daling van het aantal mensen dat in staat is om zorg aan naasten te verlenen. Dit als gevolg van de vergrijzing van de samenleving. Het is nu zaak daarop vooruit te lopen, en dit in beleid om te zetten.

Datum

Ons kenmerk

14 november

•

•

• •

2020

Pagina 2 van 3

We maken ons zorgen over de mantelzorgers zelf. Officieel zijn het mensen die zich minimaal acht uur per week bezighouden met de hulp aan een naaste, maar in bijna alle gevallen gaat het om meer dan tien uur per dag. Het is dan simpel om te stellen dat er tal van mogelijkheden voor hen zijn, maar om die te vinden zal men een behoorlijke inspanning moeten doen op een terrein waar men absoluut niet thuis is. We willen dan ook pleiten voor een actievere rol van de gemeente. In de notitie wordt gemeld dat er in Emmen 6.000 mantelzorgers zijn. Dit zou geconcludeerd moeten kunnen worden uit het feit dat er landelijk 750.000 mantelzorgers zijn die aan de definitie voldoen. Uitgaande van een bevolking van 17 miljoen inwoners in Nederland is dat 4,4 % mantelzorger en dus zou je in Emmen 4.400 mantelzorgers verwachten. Hoe men (mantelzorg in Emmen) aan het getal 6.000 komt is niet duidelijk. In de afgelopen jaren is het mantelzorgcompliment toegekend aan 3.000 á 3.500 personen en dus rijst de vraag of wel voldoende is geprobeerd om alle mantelzorgers op te sporen. Navraag bij instanties als huisartsen, Sedna, EOP's en dergelijke moet een vollediger beeld kunnen geven.

(Deze instanties behoeven niet alleen te worden gebruikt om de aantallen mantelzorgers te achterhalen maar zij hebben te maken met degene die mantelzorg ontvangt en zien dan wellicht ook dat mantelzorgers overbelast raken.) Als bekend is wie er allemaal mantelzorger is moet het toch mogelijk zijn om deze mensen twee maal per jaar te bezoeken, waarbij hen op alle bestaande regelingen wordt gewezen, waarbij zij kunnen worden geholpen om die aan te vragen. De mantelzorgers zelf hebben wel iets belangrijkers te doen. Voor de jaren 2017 tot en met 2020 was budget beschikbaar van 634.641 euro beschikbaar. Gedurende de laatste drie jaren daarvan moest daar 1,2 FTE van worden bekostigd, 54.000, dus voor de directe hulp was er 580.641 euro. Na aftrek van andere kosten bleef over voor het mantelzorgcompliment 480.641 euro. Voor de komende periode is voor het mantelzorgcompliment 250.000 euro begroot. Ook de Seniorenraad ziet de noodzaak om te bezuinigen op alle gebieden, maar als inderdaad blijkt dat er 6.000 mantelzorgers zijn komt het neer op 40 euro per persoon. 50 euro is al te weinig maar moet zeker worden gezien als het absolute minimum. (in het verleden was het compliment 200 euro!) U spreekt in uw notitie over respijtzorg en graag zouden we zien wat u precies verstaat onder respijtzorg.

In uw notitie wordt geconstateerd dat er in de afgelopen jaren niet vaak een beroep werd gedaan op respijtzorg. Een trieste constatering, want het wil niet zeggen dat er geen behoefte is of was aan respijtzorg, maar dat het domweg niet bekend is dat het bestaat en zeker niet hoe hier gebruik van gemaakt kan worden. Een actieve benadering door de gemeente is hier hard nodig om te voorkomen dat mantelzorgers uitvallen, met mogelijk een domino-effect tot gevolg.

Datum 14 november 2020

Ons kenmerk

Pagina 3 van 3

Tot slot nog enkele opmerkingen • De notitie geeft een goed beeld van wat er voor mantelzorgers allemaal mogelijk is in de gemeente Emmen. Dit zou echter kunnen leiden tot het idee dat we nu klaar zijn. Dat is absoluut nog niet het geval. Als alles binnen de gemeente is geregeld, moet alle inspanning erop worden gericht om die hulp beschikbaar te krijgen voor de mantelzorgers zelf. Naar onze mening weet de gemeente precies wie de mantelzorgers zijn en waar elk persoon in principe recht op heeft. Als de gemeente zich actief opstelt, behoeven mantelzorgers geen hulp aan te vragen, maar wordt hen de hulp direct aangeboden. • Mantelzorg kan nooit gebruikt worden om het tekort aan goede professionele hulp op te lossen.

Met vriendelijke groet, Seniorenraad Emmen, w.g. Jan P.M. de Bruin Secretaris