Document · PDF

Bijlage 7: NAM evaluatie waterverwerkingsalternatieven

Commissie Wonen en Ruimte 13 maart 2023, gemeente EmmenBij agendapunt: Bestuurlijke reflectie gebiedsproces Schoonebeek (gevoelen raad ovv college) (39990-2022)2.078 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Samenvatting Op basis van de Onderzoeken naar de Oliewinning Schoonebeek, met behulp van een Concept Tabel en de evaluatie criteria: Haalbaar, Veilig, Verantwoord en Schoon en Welvaart, komt NAM tot de conclusie dat waterinjectie de best beschikbare waterverwerkingstechniek voor de Schoonebeek oliewinning is en de beste keuze vanuit mens, milieu en welvaart perspectieven.

LOCATIE

Mate van Zuiveren

Concept Tabel Waterverwerking Schoonebeek Oliewinning

• • •

Diepe Ondergrond

Biosfeer

900 meter

3000 meter Bovengronds

SBK Olieveld Olie reservoir

SBK Olieveld West Aquifer

SBK Olieveld Oost Aquifer

SBK Olieveld in Duitsland

SBK gasveld

ZUIVEREN Zoetwater lozen en restproducten bovengronds storten

Niet van toepassing

1 Milieu & Welvaart

INDIKKEN Gedeeltelijk hergebruik water en restproduct injecteren

Milieu & Welvaart

Niet Haalbaar

2A Milieu & Welvaart

Niet Haalbaar

2B Milieu & Welvaart

Niet van toepassing

Welvaart

Niet Haalbaar

3 Injectie Gasveld

Niet van toepassing

INJECTEREN Productiewater met stoffen uit diepe ondergrond retour naar diepe ondergrond

Een aquifer is een waterhoudende laag bij het oliereservoir De nummers in de tabel refereren naar de hoofdalternatieven in het 2023 RHDHV rapport "Onderzoek Oliewinning Drenthe" Indikken wordt ook (gedeeltelijk) circulair genoemd

Februari 2023

Hoe is NAM van de onderzoeksresultaten naar een voorkeursalternatief gekomen? Opvolging van het Bestuurlijk verzoek: Neem de omgeving mee in de NAM evaluatie van de waterverwerkingsmogelijkheden

1. Concept tabel waterverwerkingsmogelijkheden 2. De Evaluatie Criteria en toepassing: 1. Is het concept technisch en juridisch haalbaar? 2. Is het concept veilig? 3. Is het concept verantwoord en schoon? 4. Welk concept genereert de hoogste welvaart? 3. Welke optimalisatiemogelijkheden zijn er bij het voorkeursalternatief?

Februari 2023

1. Concept Tabel Waterverwerking in de Regio Schoonebeek Matrix met de verschillende verwerkingslocaties en verwerkingswijzen LOCATIE

Mate van Zuivering

Concept Tabel Waterverwerking Schoonebeek Oliewinning ZUIVEREN Zoetwater lozen en restproducten bovengronds storten INDIKKEN Gedeeltelijk hergebruik water en restproduct injecteren * INJECTEREN Productiewater met stoffen uit diepe ondergrond retour naar diepe ondergrond

Diepe Ondergrond

Biosfeer

900 meter

3000 meter Bovengronds

SBK Olieveld Olie reservoir

SBK Olieveld West Aquifer

SBK Olieveld Oost Aquifer

SBK Olieveld in Duitsland

SBK gasveld

Niet van toepassing

Februari 2023

Evaluatiecriterium-1: Is het concept technisch en juridisch haalbaar Schoonebeek west-aquifer, olieveld in Duitsland en waterinjectie met oost-aquifer zijn niet realistich haalbaar Technische analyse van de west aquifer (waterhoudende laag) van het olieveld leidt tot de conclusie dat het opslagvolume in dat aquifer onvoldoende is en dus niet haalbaar is. Technische analyse van de oost aquifer (waterhoudende laag) van het olieveld is niet haalbaar voor injecteren Technische en juridische analyse van de export naar Duitsland en injectie van water dan wel brijn kent de juridische complexiteit van grensoverschrijding van een (rest)product waarvan de technische (beperkte resterende Duitse waterbehoefte) en juridische haalbaarheid (vergunbaarheid en procedure) vooraf niet onomstotelijk vast te stellen is.

• • •

LOCATIE

Mate van Zuiveren

Concept Tabel Waterverwerking Schoonebeek Oliewinning

Diepe Ondergrond

Biosfeer

900 meter

3000 meter Bovengronds

SBK Olieveld Olie reservoir

SBK Olieveld West Aquifer

SBK Olieveld Oost Aquifer

SBK Olieveld in Duitsland

SBK gasveld

Niet van toepassing

INDIKKEN Gedeeltelijk hergebruik water en restproduct injecteren

Niet Haalbaar

Niet van toepassing

INJECTEREN Productiewater met stoffen uit diepe ondergrond retour naar diepe ondergrond

Niet Haalbaar

Niet van toepassing

ZUIVEREN Zoetwater lozen en restproducten bovengronds storten

Februari 2023

Evaluatiecriterium-2: Is het concept Veilig – Risico’s Op basis van de RHDHV CE-toetsing op korte termijn risico’s en lange termijn risico’s valt geen verwerkingsmethode af

Korte termijn risico’s Voor waterinjectie geldt dat de positionering van de nieuw te boren

putten er toe kan leiden dat het risico (aardbevingen, zoutoplossing en putintegriteit) verminderd wordt. Op basis van de risico’s op korte termijn worden geen alternatieven uitgesloten.

Lange termijn risico’s: Bij volledige zuivering tot zout en lozing van schoon water is het lange termijn risico dubbel negatief vanwege de grote opslag van de restproducten. (Het risico dat vast zout in de toekomst ooit in de biosfeer terecht komt). Met mitigerende maatregelen van

ondergrondse opslag is dit te beperken (score -). Op basis van de risico’s op lange termijn worden geen alternatieven uitgesloten In de vergunningenprocedure stelt SodM als toezichtouder de veiligheid onafhankelijk vast

Legenda 0 geen impact, - negatieve impact, -- negatieve impact die mitigatie vergt, --(-) goede mitigatie mogelijk

Februari 2023

Evaluatiecriterium-3: Is het concept Schoon en Verantwoord – Milieu Alternatief zuiveren heeft hoogste milieu effecten en valt af, alternatief injectie scoort beter dan indikking

Alternatief 3 waterinjectie:

laagste energieverbruik

•

Alternatief zuiveren heeft de hoogste negatieve milieu effecten.

• Voor differentiatie tussen alternatieven indikking en

waterinjectie moet dieper gekeken worden naar de individuele scores.

Alternatief 3 waterinjectie:

Geen reststoffen in biosfeer (storten)

Alternatief 3 waterinjectie: Laagste verbruik chemicalien Tabellen uit RHDHV Onderzoek Oliewinning Schoonebeek - Levenscyclus Analyse en CE methodiek evaluatie Februari 2023

Evaluatiecriterium-3: Is het alternatief Schoon en Verantwoord – Milieu De RHDHV 2023 levenscyclus analyse beoordeelt de alternatieven op 18 milieu thema’s, tabellen niet erg toegankelijk. NAM heeft een andere weergave gebruikt van dezelfde informatie (zie volgende slide)

Februari 2023

RHDHV Levenscyclus Analyse - relatieve milieu bijdrage alternatieven tov van waterinjectie Zuiveren en Indikking scoren op de onderzochte milieuthema’s slechter dan injectie met uitzondering van watergebruik

(genormaliseerd naar waterinjectie)

Relatieve Bijdrage

Volledig verwerking tot zoet water en vast zout 15

5 1 0

Indikken van de waterstroom en brijninjectie

Injectie Hoe hoger de alternatief balk ten opzichte van de blauwe balk van waterinjectie hoe slechter dat alternatief scoort Op aantasting ozonlaag stratosfeer scoort zuivering ~13x hoger dan injectie

Injectie is “Best Available Technique”

-5

January 2023

Concept Tabel Na NAM Evaluatie op Veilig, Schoon en Verantwoord Waterinjectie scoort beter op milieu dan volledig zuiveren of indikken •

Op basis van risico’s op korte en lange termijn, mede gezien de mitigerende beheersmaatregelen, vallen geen alternatieven af;

•

Op 17 van de 18 onderzochte milieucriteria scoort waterinjectie beter dan zuiveren en indikken. De uitzondering is waterverbruik

•

Waterinjectie is de best beschikbare techniek. LOCATIE

Mate van Zuiveren

Concept Tabel Waterverwerking Schoonebeek Oliewinning

Diepe Ondergrond

Biosfeer

900 meter

3000 meter Bovengronds

SBK Olieveld Olie reservoir

SBK Olieveld West Aquifer

SBK Olieveld Oost Aquifer

SBK Olieveld in Duitsland

SBK gasveld

ZUIVEREN Zoetwater lozen en restproducten bovengronds storten

Niet van toepassing

1 Milieu

INDIKKEN Gedeeltelijk hergebruik water en restproduct injecteren

Milieu

Niet Haalbaar

2A Milieu

Niet Haalbaar

2B Milieu

Niet van toepassing

Niet Haalbaar

Niet van toepassing

INJECTEREN Productiewater met stoffen uit diepe ondergrond retour naar diepe ondergrond

Een aquifer is een waterhoudende laag bij het oliereservoir De nummers in de tabel refereren naar de hoofdalternatieven uit het 2023 RHDHV rapport “Onderzoek Oliewinning Drenthe” Februari 2023

Evaluatieriterium-4: Welvaart: welk concept genereert de hoogste maatschappelijke waarde

Waterinjectie resulteert in grotere maatschappelijke baten dan volledig zuiveren of indikking Uitkomst Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse CE-Delft: Waterinjectie scoort in de gebruikte ‘wereld en leefomgeving’ scenarios van het PBL hogere maatschappelijke baten dan Indikking en Zuiveren. Aanvullende NAM overwegingen met economische consequenties Doorlooptijd: de complexere indikkingsalternatieven hebben een langere looptijd (~ 4 jaar) dan waterinjectie (~1.5 jaar). Er zal dus 2.5 jaar langer afkoeling van

•

de olie optreden. Indicatief kost dat ~33 mln Nm3 gas en 53 kton CO2 uitstoot om deze afkoeling weer te compenseren. De Oliebehandelingsinstallatie zou 2.5 jaar langer buiten bedrijf blijven. Dit komt tevens met een risico van onvoorziene onderhoudskosten. •

Hogere investering: De indikkingsvarianten zijn kostbaarder, circa Euro 50-100 mln.

•

Systeemcomplexiteit: Er zijn weinig voorbeelden waarbij de oliewinning zoals in Schoonebeek gecombineerd is met indikking.

•

Matige eigen ervaringen met ontzoutingstechnologie en keramische ultra filtratie voor geproduceerd water

•

Ontzoutingsfabriek Bacton UK: na 6 jaar en vele modificaties is de ontwerpcapaciteit nog niet behaald.

•

Keramische ultrafiltratie test op offshore platform K14–FA in 2018: geproduceerde water veroorzaakte een snelle, irreversibele, daling van membraanprestatie Indikking vergt omvangrijke zichtbare nieuwe installatie (circa 1 Ha, 10 m hoog) die invloed kan hebben op het draagvlak tijdens het verkrijgen van de benodigde vergunningen.

Op basis van de eigen ervaringen en de aanvullende overwegingen ziet NAM indikking als een complexere en risicovollere keuze.

Februari 2023

Evaluatieriterium-4: Welvaart welk concept genereert de hoogste maatschappelijke waarde

Waterinjectie in het gasveld realiseert grotere maatschappelijke baten dan waterinjectie in het olieveld •

De herontwikkeling van het Schoonebeek olieveld gebruikt stoominjectie om de optimale productieresultaten uit de aanwezige reserves te realiseren

•

De druk in het olieveld is hierbij een belangrijke variabele. Voor optimale stoominjectie moet de druk in het reservoir niet oplopen.

•

Het gevolg van volledige productiewater herinjectie in het olieveld is dat de druk zal oplopen waardoor de stoominjectie minder effectief wordt en uiteindelijk zal moeten worden gediscontinueerd.

•

Productiewater herinjectie in het olieveld scenario is door NAM beoordeelt. Analyse resultaten: ten opzichte van het beoogde optimale stoominjectieniveau kan het productieverlies tot 75% kan oplopen.

•

Echter waar het nu vanuit een maatschappelijke waarde perspectief niet te prefereren is, kan waterinjectie in het oliereservoir tegen het einde van de productiecyclus wel een optimalisering vormen tijdens de afbouw van de stoominjectie (stoom injectie op de laatste dag voor insluiting levert geen extra olie meer op)

Februari 2023

Concept Tabel na NAM Evaluatie op Haalbaar, Veilig, Schoon, Verantwoord en Welvaart

Waterinjectie Best Beschikbare Techniek en toepassing in het gasveld levert de hoogste welvaart Waterinjectie creëert meer maatschappelijke baten dan Zuivering of Indikken Waterinjectie direct in het olieveld gaat ten koste van het total winbare volume en creëert minder maatschappelijke baten dan waterinjectie in het gasveld

• •

LOCATIE

Mate van Zuiveren

Concept Tabel Waterverwerking Schoonebeek Oliewinning

Diepe Ondergrond

Biosfeer

900 meter

3000 meter Bovengronds

SBK Olieveld Olie reservoir

SBK Olieveld West Aquifer

SBK Olieveld Oost Aquifer

SBK Olieveld in Duitsland

SBK gasveld

ZUIVEREN Zoetwater lozen en restproducten bovengronds storten

Niet van toepassing

1 Milieu & Welvaart

INDIKKEN Gedeeltelijk hergebruik water en restproduct injecteren

Milieu & Welvaart

Niet Haalbaar

2A Milieu & Welvaart

Niet Haalbaar

2B Milieu & Welvaart

Niet van toepassing

Welvaart

Niet Haalbaar

3 Injectie Gasveld

Niet van toepassing

INJECTEREN Productiewater met stoffen uit diepe ondergrond retour naar diepe ondergrond

Februari 2023

NAM Conceptevaluatie Conclusie Waterinjectie in het gasveld kan veilig en verantwoord en is de beste waterverwerkingsoplossing

1. Haalbaar: Na een technische en juridische haalbaarheidsanalyse blijken volledig zuiveren, indikken en waterinjectie de drie kansrijke waterverwerkingsoplossingen. 2. Veilig: De RHDHV CE-evaluatie van lange en korte termijn risico’s concludeert dat op basis van risico’s geen van de alternatieven wordt uitgesloten. En toont drie aandachtspunten bij waterinjectie: seismiciteit, putintegriteit, en zoutoplossing in het Schoonebeek gasveld.

3. Schoon en Verantwoord: De levenscyclus analyse van RHDHV maakt een analyse op 18 milieuthema’s waarvan waterinjectie op 17 milieuthema’s beter scoort dan volledige zuivering of indikking en op 1 minder: watergebruik. Het onderzoek toont dat waterinjectie het minste impact heeft op Mens en Milieu. Waterinjectie is de best beschikbare techniek en geniet dus de voorkeur boven indikking en volledig zuiveren. 4. Welvaart: De Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse van CE-Delft laat zien dat waterinjectie de hoogste maatschappelijke baten genereert en vanuit een welvaartsperspectief te prefereren is boven indikking en volledig zuiveren.

Februari 2023

Optimalisatie mogelijkheden bij geselecteerde alternatief Concept Waterinjectie in het Schoonbeek gasveld kent aandachtspunten die verder gemitigeerd kunnen worden Aandachtspunten uit de onderzoeken en de contacten met de toezichthouder SodM en beoogde mitigatieplannen: 1. Putintegriteit: Keuze voor het boren van nieuwe waterinjectieputten met de beste materialen. 2. Watertransportleidingintegriteit: Gebruik van kunststof ‘glassfiber re-inforced epoxy’ leidingen van oliebehandelingsinstallatie naar de beoogde waterinjectielocaties. 3. Seismisciteit: Dicht KMNI meetnetwerk, toepassing kennis en ervaring uit bestaande onderzoeken waterinjectie, nieuwe putten positioneren ver van de geologische breuken in het reservoir, een Seismisch Risico Beheersplan en Afspraken met de regio. 4. Zoutoplossing: Onderzoek en nieuwe putten zodanig positioneren ten opzichte van het risico gebied in het reservoir dat risico op zoutoplossing geminimaliseerd wordt. 5. Waterverbruik: In het kader van zoetwaterbeheer en droogte-management wordt een voorverkenning uitgevoerd door NAM met externe experts, met als inzet de ‘blauwe voetafdruk’van het watergebruik door de NAM te verminderen. Februari 2023

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Emmen&id=4fffc968-1121-43bd-a1e2-deb343ae89bb