Bijlage 5 - Uitkomsten Meicirculaire 2026 en het effect op het begrotingssaldo 2026 en het meerjarenperspectief 2027-2030
Tekst van het document
.9 .9 .9 .9rn uuuuo A= .9.9 II UO Gemeente '-44' Emmen Voorstel tot besluitvorming College= Portefeuillehouder: M. Hekhuis Steller: M. Strijker-Mulder= Teamleider naam Concern-= Portefeuille-= Gemeente- en paraaf= control= houder= secretaris tel.nr.: 140591 paraaf: datum: 8juni 2026 Team: Financiën Datum:= I Datum:= I Datum:= I Datum: Onderwerp:= Zaaknummer Openbaar: Uitkomsten Meicirculaire 2026 en het effect 199169-2026= 0 op begrotingssaldo 2026 en meerjarenperspectief 2027-2030 Voorgesteld besluit: 1. De raad via bijgesloten raadsbrief te informeren over de uitkomsten meicirculaire 2026 en het actueel financieel perspectief 2027-2030. 2. Dein de raadsbrief genoemde financiële effecten verwerken in het Besluit Begrotingswijzigingen Q2. 3. Kennis te nemen van de gehanteerde werkwijze voor de verwerking van circulaires (bijlage 2). Conform Bespreken Besluit conform: o Voorstel aangehouden: o Gewijzigd besluit: Collegevergadering d.d.: 1. 2. PSK I RWS I AJS I PJE I DKN I MHS I 4) /JL1,tQ. (&)y t:9 LJ'9 Ld1 cIa r&crL.s
Gemeente Emmen, 199169-2026:190160 blad 2-4 Advies Onderwerp Uitkomsten Meicirculaire 2026 en effect op begrotingssaldo 2026 en meerjarenperspectief 2027-2030 Aan: het College 1. Inleiding: Recent is de meicirculaire 2026 verschenen. Deze heeft invloed op ons financieel perspectief 202 7-2030. Ook zijn de actuele budgetten BUIG gepubliceerd. 2. Beoogd effect: De raad vóór de behandeling van de kaderbrief 2027 te informeren over de actuele ontwikkelingen zodat deze kunnen worden betrokken bij de behandeling van de kaderbrief 2027/Berap 2026 -I. 3. Argumenten: 1.1. De raad wil geïnformeerd worden over actuele financiële ontwikkelingen Het is gebruikelijk dat de raad wordt geïnformeerd over de uitkomsten van circulaires en de aanpassingen van het budget BUIG. 2.1. Op deze manier sluit het planning & control document zo goed mogelijk aan met de werkelijke inkomsten uit het gemeentefonds De uitkomsten van de berekening geven een verschil met de berekening van de vorige circulaire. De verschillen willen we verwerken in de administratie en de planning & control documenten. Daarmee houden we de inkomsten uit het gemeentefonds in de planning & control documenten zo actueel mogelijk. 3.1.
Dit bevordert transparantie in de totstandkoming van de cijfers Het college wil geïnformeerd worden over gehanteerde aannames en uitgangspunten, en kan beoordelen of deze aansluiten bij het financiële kader. Dit bevordert transparantie in de totstandkoming van de cijfers en ondersteunt het college bij haar rol in de besluitvorming en verantwoording. 4. Kanttekeningen : N.v.t. 5. Financiën: De financiële effecten en het actuele financieel perspectief 2026-2030 zijn als volgt: Uitkomsten meicirculaire 2026 t.o.v. decembercirculaire (dit is de laatst bekende stand) :
Gemeente Emmen, 199169-2026:190160 blad 3-4 Taakmutaties en integratie/decentralisatie uitkeringen worden in principe in eerste instantie opzijgezet (worden centraal gereserveerd) en hebben geen effect op het resultaat. Op een later moment wordt bekeken of de middelen voor de genoemde doelen nodig zijn of alsnog kunnen vrijvallen ten gunste van het jaarrekening resultaat. Eveneens geldt dat te realiseren besparingen (kortingen) ook budgettair neutraal verwerkt worden en gerealiseerd moeten worden door de beleidsteams of op een later moment ten laste komen van het resultaat. Uitkomsten meicirculaire 2026 t.o.v. afgegeven perspectief Kaderbrief 2027: Het saldo van de Bestuursrapportage 2026-I verslechtert met afgerond € 2.5 miljoen. Dit betekent dat het begrotingssaldo voor 2026, bij de Bestuursrapportage ingeschat op € 5.1 miljoen nadelig, inclusief de meicirculaire uitkomt op € 7.6 miljoen nadelig. Het financieel perspectief in 2027-2030 is als gevolg van de actuele ontwikkelingen verbeterd. De meicirculaire 2026 geeft een voordeel van circa € 1.1 miljoen in 2027 oplopend tot circa € 2.7 miljoen in 2030 t.o.v. het afgegeven perspectief in de Kaderbrief 2027. Stelpost prijsstijging - Accresontwikkeling i.v.m.
indexatie lonen/prijzen en volume Het accres is voor het jaar 2026 bij Voorjaarsnota 2026 definitief vastgesteld en de raming voor de jaren 2027 en verder is geactualiseerd op basis van de ontwikkeling van het bbp van het Centraal Economisch Plan (CEP) door het Centraal Planbureau (CPB). Het extra accres voor loon en prijs ontwikkeling (LPO) is bij de Kaderbrief 2027 budgettair neutraal verwerkt door dit te reserveren in de stelpost prijsstijgingen. In tegenstelling tot wat is afgegeven bij de kaderbrief, is er nu voor gekozen om de tranche 2026 (€ 1.222.190) structureel in te zetten ten gunste van het begrotingsresultaat, terwijl het accres 2027–2030 wordt toegevoegd aan de stelpost prijsstijgingen. Vorig jaar is dezelfde keuze gemaakt. Ook nu is dit een bewuste afweging, niet een automatische lijn voor toekomstige jaren. Deze keuze sluit aan bij de huidige financiële situatie en verkleint het tekort voor 2026 aanzienlijk. Tegelijkertijd blijft voor de jaren daarna ruimte beschikbaar om toekomstige prijsontwikkelingen op te vangen. We gaan ervan uit dat de budgetten voor 2026 correct zijn opgenomen, maar erkennen dat hiermee een risico op tegenvallers ontstaat. De BERAP wordt gebruikt als bijsturingsinstrument wanneer prijsstijgingen toch niet volledig blijken te zijn verwerkt.
Voor een verdere specificatie van de verschillen zie bijlage 2: ‘De details van de berekeningen bij de Raadsbrief’.
Gemeente Emmen, 199169-2026:190160 blad 4-4 Bijstelling financieel perspectief incl. autonome ontwikkelingen zoals afgegeven in de Kaderbrief 2027 en effect op het resultaat Berap 2026-I: De verwachtingen voor dit jaar, zoals gepresenteerd bij de eerste Berap 2026 -I, zijn daarmee verder verslechterd naar een tekort van ruim € 7.5 miljoen. Het effect van de meicirculaire 2026 zal via het Besluit Begrotingswijzigingen in de begroting worden verwerkt. Het financieel perspectief in 2027 -2030 is als gevolg van de actuele ontwikkelingen verbeterd. De meicirculaire 2026 geeft een voordeel van circa € 1.1 miljoen in 2027 oplopend tot circa € 2.7 miljoen in 2030. Hoewel de tabel laat zien dat het begrotingsbeeld in 2027 gunstiger lijkt dan in 2026, is het belangrijk te benadrukken dat dit beeld nog niet volledig is. In de Bestuursrapportage 2026-I is het verwachte tekort op de jeugdzorg voor 2026 al verwerkt, maar deze effecten zijn nog niet opgenomen in het meerjarig perspectief vanaf 2027. In de Kaderbrief 2027 zijn deze tekorten namelijk als PM-post opgenomen en nog niet gekwantificeerd. Dit betekent dat de tekorten vanaf 2027 nog zullen toenemen zodra de structurele effecten van de jeugdzorg worden verwerkt. 6. Uitvoering: De raad wordt geïnformeerd door middel van een brief.
De financiële effecten worden door middel van een begrotingswijziging verwerkt en betrokken bij het besluit begrotingswijzigingen Q2 (Raadsvergadering september 2026). 7. Bijlagen: 1. Raadsbrief “Uitkomsten Meicirculaire 2026 en effect op begrotingssaldo 2026 en meerjarenperspectief 2027-2030” 2. Bijlage met details van de berekeningen bij de Raadsbrief
Raadhuisplein 1 | Postbus 30001 7811 AP Emmen | 7800 RA Emmen t. 14 0591 | e. gemeente@emmen.nl f. 0591 377602 | i. gemeente.emmen.nl team Aan de raad van de gemeente Emmen | Financiën ons kenmerk | zaaknummer | bijlage | behandeld door 199169-2026:695080 | 199169-2026 | 2 | M. Strijker-Mulder datum | telefoon | fax | e-mail 17 juni 2026 | 14 0591 | gemeente@emmen.nl onderwerp Uitkomsten Meicirculaire 2026 en effect op begrotingssaldo 2026 en meerjarenperspectief 2027-2030 Geachte leden van de raad, Recent is de meicirculaire 2026 van het gemeentefonds verschenen. Ook is recent door het Rijk nadere informatie verstrekt over het meerjarige BUIG-budget voor de bijstandsuitkeringen (BUIG = Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten). 1. Uitkomsten van de meicirculaire 2026 (gemeentefonds) – Bestuursrapportage 2026-I De uitkomsten van de meicirculaire 2026 voor jaarschijf 2026 en het effect op het begrotingsresultaat zoals gepresenteerd in de Bestuursrapportage 2026-I is als volgt: Het saldo van de Bestuursrapportage 2026-I verslechtert met afgerond € 2.5 miljoen. Dit nadeel wordt veroorzaakt door de afrekening ruimte onder het plafond btw-compensatiefonds 2025 en door hoeveelheidsverschillen/bijstelling uitkeringsbasis. Het effect van de meicirculaire 2026 zal via het Besluit Begrotingswijzigingen in de begroting worden verwerkt. 2.
Uitkomsten van de meicirculaire 2026 (gemeentefonds) – Kaderbrief 2027 De uitkomsten van de meicirculaire 2026 voor de jaren 2027-2030 en het effect op het financieel perspectief zoals gepresenteerd in de Kaderbrief 2027 is als volgt: Gemeente Emmen, 199169-2026:695080 blad 2-3 Het verslechterde financiële perspectief voor de jaren 2027–2030, zoals gepresenteerd in de kaderbrief, is door actuele ontwikkelingen enigszins gedempt. De meicirculaire 2026 laat ten opzichte van de kaderbrief voor de jaren vanaf 2027 een voordeel zien van circa € 1,1 miljoen in 2027, oplopend tot circa € 2,7 miljoen in 2030. De in bovenstaande tabel gepresenteerde tekorten vanaf 2027 geven echter nog geen volledig beeld. De tekorten op de jeugdzorg zijn namelijk in de kaderbrief als PM -post opgenomen en daardoor nog niet verwerkt in het meerjarige financiële perspectief. In lijn met vorige jaren worden taakmutaties en integratie/decentralisatie uitkeringen in eerste instantie opzijgezet (worden centraal gereserveerd) en hebben geen effect op het resultaat. In bijlage 2 worden nadere details gegeven over de berekeningen van de meicirculaire 2026 van het gemeentefonds. 2. De BUIG-budgetten In de Voorjaarsnota 2026 zijn de macrobudgetten BUIG bijgesteld, deels opwaarts, deel neerwaarts. De financiële effecten voor de gemeente Emmen zijn voor de jaren 2026 -2030 wisselend positief en negatief.
De negatieve effecten verwachten wij te kunnen opvangen met lagere kosten. We verwerken daarom de budgetwijzigingen budgettair neutraal in de begroting. De effecten zijn als volgt: In september 2026 vindt de eerstvolgende bijstelling plaats van de BUIG -budgetten. De budgetten worden dan ook bijgesteld met indexatie voor inflatie. Op basis van de stand van de uitkeringen op dat moment zullen we bekijken of budgettair neutraal verwerken van bijstellingen gedurende het jaar nog steeds realistisch is. 3. Overige onderdelen uit de Voorjaarsnota 2026 Er staan nog meer zaken in de Voorjaarsnota 2026 die de gemeente Emmen aangaan. Voor nu zijn de financiële effecten hiervan nog niet te duiden. Herziening verdeling gemeentefonds per 1 januari 2027 De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft op 3 en 16 februari 2026 in twee delen een adviesaanvraag gestuurd aan de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) over de Herziening verdeling gemeentefonds per 1 januari 2027. Aanleiding is, dat de onderzoeken, die op 7 februari 2025 door de minister van BZK aan de Tweede Kamer zijn toegezegd, inmiddels zijn afgerond. De Raad voor het Openbaar Bestuur adviseert negatief over de voorstellen voor de herverdeling van het gemeentefonds wat betreft het cluster jeugd, de maatstaf inwoners van buiten Europa en de maatstaf lage inkomens.
De herverdeling uit 2023 moet daarom niet een stap verder worden doorgevoerd. De adviesraad beargumenteert dat met de voorstellen het beoogde eindbeeld van de herverdeling uit 2023 ook van tafel is. De Raad voor het Openbaar Bestuur komt later dit jaar met een advies hoe
Gemeente Emmen, 199169-2026:695080 blad 3-3 verdeelmodellen opgezet moeten worden. Een belangrijk element daarin vormt de expertise en kennis van mensen die werken op het beleidsterrein van het betrokken cluster. Wetswijziging Financiële-verhoudingswet De Raad van State heeft op 18 maart 2026 het advies vastgesteld over het wetsvoorstel van de regering om de Financiële-verhoudingswet te wijzigen. De Raad van State adviseert het wetsvoorstel om de Financiële-verhoudingswet aan te passen, te veranderen en om de toelichting daarbij ook te veranderen. Die veranderingen zouden zowel over de bijzondere fondsuitkeringen en specifieke uitkeringen moeten gaan als over de verdeling van de algemene uitkering. Het is nog onbekend wanneer dit daadwerkelijk wijzigt. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Emmen de gemeentesecretaris de burgemeester N.A. Plantinga H.F. van Oosterhout Bijlage 2: details berekeningen als toelichting bij de raadsbrief ‘Uitkomsten meicirculaire en effect op begrotingssaldo 2026 en meerjarenperspectief 2027-2030’ Effect op het begrotingsresultaat 2026 tot en met 2030 Bij het maken van de berekeningen is als volgt gehandeld: • Gebruik makend van de rekenmodule Pauw wordt de uitkomst van de meicirculaire 202 6 berekent.
• Hiervan wordt dan de uitkomst van de laatste berekening decembercirculaire 2025 afgetrokken. • Het alsdan ontstane verschil is nog niet het resultaat voor onze begroting; daarvoor wordt het verschil gecorrigeerd voor: o inbegrepen bedragen van taakmutaties o inbegrepen bedragen van integratie-decentralisatieuitkeringen o inbegrepen bedragen van de 3 decentralisaties - integratieuitkering sociaal domein (Jeugd, WMO en Participatie) o inbegrepen compensatie Oekraïne. • Vervolgens resteert het effect op het begrotingsresultaat. • Dit effect wordt vergeleken met het afgegeven perspectief in de Bestuursrapportage 2026-I en de Kaderbrief 2027. 1. Uitkomsten van de meicirculaire 2026 (gemeentefonds) 1.1 Prognose Kaderbrief 2027: In de Kaderbrief 2027 is een indicatieve doorrekening opgenomen op basis van de Voorjaarsnota 2026. In deze berekening is de verwachte (extra) loon- en prijsaccres budgettair neutraal opgenomen, de bijstelling ruimte onder het plafond BCF en de effecten van de september- en decembercirculaire. Laatsgenoemde is meegenomen omdat de begrotingstand van november 2025 als basis is gebruikt van de kaderbrief 2027 en de september - en decembercirculaire op dat moment nog niet verwerkt waren. 1.2. Uitkomsten meicirculaire 2026 Gemaakte keuzes bij berekeningen meicirculaire 2026 De berekeningen van de meicirculaire 202 6 zijn hieronder weergegeven.
Bij deze berekeningen zijn een aantal keuzes gemaakt. Deze zijn gespecificeerd in paragraaf 3. De posten onder B. worden in paragraaf 2 in detail verder toegelicht.
Verschillen analyse 2027–2030 t.o.v. afgegeven financieel perspectief Kaderbrief 2027 Het verschil in uitkomst van de meicirculaire 2026 in vergelijking met het afgegeven financieel perspectief in de Kaderbrief 2027 wordt veroorzaakt door het feit dat in de kaderbrief alleen een inschatting is gemaakt op basis van onderstaande ontwikkelingen: 1. | Het meerjarig effect van de september- en decembercirculaire (deze waren nog niet verwerkt in de basis die is genomen voor de Kaderbrief 2027) 2. | Een inschatting van het toevoegen van jaarschijf 2030 (hier staat een stelpost tegenover, dus zonder effect) 3. | Accresontwikkeling loon/prijs indexatie (hier staat | in de kaderbrief 2027 | een stelpost tegenover, dus zonder effect). 4. | Bijstelling onder het plafond BCF (zie punt 1, hieronder). In de meicirculaire 2026 is rekening gehouden met: 1. Afrekening ruimte onder plafond BTW Compensatiefonds 2025 Bij Miljoenennota 2026 werd de ruimte onder het plafond voor 2025 voor de gemeenten geraamd op € 428 miljoen. Bij de definitieve afrekening blijkt deze ruimte te zijn afgenomen met € | 213 miljoen. De totale ruimte onder het plafond van 202 | 5 is daarmee € 216 miljoen. Dit wordt verrekend met het gemeentefonds. | De ruimte onder het plafond BTW Compensatiefonds over 2025 wordt in de meicirculaire 2026 afgerekend. Dit geeft een (incidenteel) nadeel in 2026.
In de begroting 2027 mag een structurele stelpost ter grootte van het relatief aandeel van de gemeente in de ruimte onder het plafond van het vorige begrotingsjaar worden opgenomen. In 2025 is de ruimte onder het plafond gedaald van € 332 miljoen in 2024 naar | € 216 miljoen in 2025. In dat kader vindt er een bijstelling plaats (nadelig) van de stelpost ruimte onder het plafond BCF. | De provinciaal toezichthouders gebruiken dit als richtlijn bij het beoordelen van de (meerjaren)begroting. | Het effect voor het jaar 2026 wordt meegenomen bij Berap 2026 | -II. 2. Accresontwikkeling i.v.m. indexatie lonen/prijzen en volume | – Tranche 2026 Het accres is voor het jaar 2026 bij Voorjaarsnota 2026 definitief vastgesteld en de raming voor de jaren 2027 en verder is geactualiseerd op basis van de ontwikkeling van het bbp van het Centraal Economisch Plan (CEP) door het Centraal Planbureau (CPB). H | et extra LPO-accres is bij de Kaderbrief 2027 budgettair neutraal verwerkt door dit te reserveren in de stelpost prijsstijgingen. | In tegenstelling tot wat is afgegeven bij de kaderbrief, is er nu voor gekozen | om de tranche 2026 (€ 1.222.190) structureel in te zetten ten gunste van het begrotingsresultaat, terwijl het accres 2027 | – 2030 wordt toegevoegd aan de stelpost prijsstijgingen. | Vorig jaar is dezelfde keuze gemaakt.
Ook nu is dit een bewuste afweging, niet een automatische lijn voor toekomstige jaren. Deze keuze sluit aan bij de huidige financiële situatie en verkleint het tekort voor 2026 aanzienlijk. Tegelijkertijd blijft voor de jaren daarna ruimte beschikbaar om toekomstige prijsontwikkelingen op te vangen. We gaan ervan uit dat de budgetten voor 2026 correct zijn opgenomen, maar erkennen dat hiermee een risico op tegenvallers ontstaat. De BERAP wordt gebruikt als bijsturingsinstrument wanneer prijsstijgingen toch niet volledig blijken te zijn verwerkt. 3. Incidentele compensatie (uitstel vervanging abonnementstarief Wmo) De invoering van de inkomens - en vermogensafhankelijke eigen bijdrage Wmo 2015 was ingeboekt per 1 januari 2027. Echter, nu blijkt dat deze niet eerder dan per 1 januari 2028 kan worden ingevoerd. Aangezien de besparing van de vervanging van het abonnementstarief al was ingeboekt, is er over deze middelen geen accres opgebouwd. Derhalve wordt dit incidenteel gecompenseerd. 4. Hoeveelheidsverschillen/uitkeringsbasis De bij de berekening van de opbrengst gemeentefonds gehanteerde landelijke basisgegevens zijn voor 2026-2030 geactualiseerd op basis van actuele verwachtingen. Voor de meerjarige ontwikkeling wordt de groei-inschatting van de circulaire gevolgd, op voorwaarde dat het aannemelijk is dat de gemeente meerjarig ongeveer de landelijke trend zal volgen.
Als duidelijk is dat de ontwikkeling van de gemeente op een bepaalde maatstaf afwijkt van de landelijke trend, dan hanteert de gemeente de eigen trend. Tevens heeft het Rijk voor een aantal maatstaven de prijs per eenheid naar beneden bijgesteld. Samengenomen geeft dit voor 2026 tot en met 2028 incidentele negatieve effecten en in 2029 en 2030 een positief effect. 5. Maatstaf ozb: WOZ-waardering en aanpassing rekentarieven Hierbij zijn twee ontwikkelingen van belang: • De WOZ-waarden 2026 zijn op basis van de meest recent informatie van team Belastingen geactualiseerd. Ook is voor 2026 rekening gehouden met een landelijke inschatting van de gemiddelde waardestijging. Dit geeft hogere waarden en derhalve een hogere aftrekpost in het gemeentefonds. • Landelijk wordt voor 2026 in deze circulaire rekening gehouden met waardestijgingen en inflatie waardoor de WOZ-waarden van woningen en niet-woningen stijgen en het rekentarief wordt aangepast. Dit draagt ook bij aan een hogere aftrekpost in het gemeentefonds. 6. Het meerjarig effect van de september- en decembercirculaire De effecten waren nog niet verwerkt in de basis die is genomen voor de Kaderbrief 2027. De septembercirculaire 2025 is verwerkt in het besluit begrotingswijzigingen van december en de decembercirculaire 2025 in het besluit begrotingswijzigingen van mei.
De ze effecten zitten vanzelfsprekend niet in de meicirculaire 2026. 7. Correctie administratie, vrijval Participatie – Herverdeling Rijksbijdrage Beschut Werk Abusievelijk is er een verschil ontstaan tussen de financiële administratie en de softwareapplicatie Lias Pauw die gebruikt wordt voor het gemeentefonds. Dit verschil wordt hiermee gecorrigeerd. Daarnaast krijgen wij extra middelen voor de herverdeling rijksbijdrage Beschut Werk. Dit extra geld wordt ten gunste van de algemene middelen gebracht. 1.3. Begrotingsresultaat inclusief opgaven Het saldo van de Bestuursrapportage 2026-I verslechtert met afgerond € 2.5 miljoen. Dit betekent dat het begrotingssaldo voor 2026, bij de Bestuursrapportage ingeschat op € 5.1 miljoen nadelig,
inclusief de meicirculaire uitkomt op € 7.6 miljoen nadelig. Het financieel perspectief zoals afgegeven bij de Kaderbrief 2027 is als gevolg van de actuele ontwikkelingen verbeterd. De meicirculaire 2026 geeft een voordeel van circa € 1.1 miljoen in 2027 oplopend tot circa € 2.7 miljoen in 2030. Hoewel de tabel laat zien dat het begrotingsbeeld in 2027 gunstiger lijkt dan in 2026, is het belangrijk te benadrukken dat dit beeld nog niet volledig is. In de Bestuursrapportage 2026-I is het verwachte tekort op de jeugdzorg voor 2026 al verwerkt, maar deze effecten zijn nog niet opgenomen in het meerjarig perspectief vanaf 2027. In de Kaderbrief 2027 zijn deze tekorten namelijk als PM-post opgenomen en nog niet gekwantificeerd. Dit betekent dat de tekorten vanaf 2027 nog zullen toenemen zodra de structurele effecten van de jeugdzorg worden verwerkt. 2. Specificatie taakmutaties, integratie- en decentralisatie uitkeringen 2.1. Taakmutaties (I) Het effect van de taakmutaties is als volgt te specificeren: 2.2. Integratie/decentralisatieuitkeringen (II) Het effect van de integratie/decentralisatieuitkeringen is als volgt te specificeren:
2.3. Integratieuitkering sociaal domein (III) Het effect op de budgetten van de integratieuitkering sociaal domein is als volgt te specificeren: Toelichting Herverdeling Rijksbijdrage Beschut Werk: Deze rijksbijdrage bestaat voor het jaar 2026 enkel uit loon/prijs compensatie. Vanaf 2027 komen extra middelen beschikbaar waarbij onder meer de realisatie van beschut werk meetelt. De gemeente Emmen heeft hier voordeel van, onder meer door het wegwerken van de wachtlijst per 31 december 2024. De middelen worden vooralsnog aan de algemene middelen toegevoegd. De actie met het wegwerken van de wachtlijst is immers ook in eerste instantie deels uit de algemene middelen bekostigd. De tijd was te kort om een nadere uitsplitsing te maken voor deze brief. 2.4. Compensatie Oekraïne (IV) Er zijn in deze circulaire geen compensatiemiddelen voor kosten in verband met opvang Oekraïners beschikbaar gesteld. 3. Gemaakte keuzes bij berekeningen meicirculaire 2026 De berekeningen van de meicirculaire 2026 zijn hiervoor weergegeven. Bij die berekeningen zijn een aantal keuzes gemaakt.
Deze beleidskeuzes zijn de volgende: Algemeen • De ruimte onder het plafond BTW-Compensatiefonds nemen we mee op basis de meest actuele stand (ruimte volgens de meicirculaire 2026) • Voor de basisgegevens bepalen we ieder jaar rondom de meicirculaire voor het huidige jaar opnieuw het vertrekpunt aan de hand van de meest actuele gegevens die beschikbaar zijn. Daarmee hebben we een actueel beeld van het relatieve aandeel van de gemeente in het totaal van het gemeentefonds. Voor de meerjarige ontwikkeling volgen we waar dat logisch is de landelijke ontwikkeling die het Rijk hanteert. Daarmee hebben we een geringere foutkans bij foutieve landelijke prognoses door een dempend effect van de u itkeringsfactor. Deze meerjarige indexcijfers publiceert het Rijk samen met de meicirculaire. Als overduidelijk is dat de ontwikkeling in onze gemeente op een bepaalde maatstaf afwijkt van de landelijke ontwikkeling, dan worden eigen inschattingen gehanteerd. Taakmutaties en integratie/decentralisatieuitkeringen • Taakmutaties en integratie/decentralisatie uitkeringen worden in principe in eerste instantie opzijgezet (worden centraal gereserveerd) en hebben geen effect op het resultaat. O p een later moment wordt bekeken of de middelen voor de genoemde doelen nodig zijn of alsnog kunnen vrijvallen ten gunste van het jaarrekening resultaat.
Eveneens geldt dat te realiseren besparingen (kortingen) ook budgettair neutraal verwerkt worden en gerealiseerd moeten worden door de beleidsteams of op een later moment ten laste komen van het resultaat. De beleidsteams kunnen een beroep op deze middelen doen door middel van een collegevoorstel (bij bedragen > € 400.000 moet tevens een raadsvoorstel worden gemaakt). Op deze manier blijft er een transparante en bestuurlijke controle over de middelen , waarmee we door een grensbedrag te hanteren tegelijkertijd de administratieve kosten terugbrengen en zorgen voor efficiëntere verwerking. Voor extra taken tot € 35.000 per jaar moet dekking gevonden worden binnen de
huidige budgetten. Deze middelen vallen vrij ten gunste van de taakstelling. Het college van burgemeester en wethouders beoordeelt en beslist uiteindelijk over de toekenning van de middelen > € 35.000. • Middelen voor jaar T, moeten ook besteed worden in jaar T. Indien middelen niet worden opgehaald of de besteding in 2026 is niet realistisch, vallen de middelen vrij ten gunste van het begrotingsresultaat in betreffend jaar. Indien de in jaar T vrijgevallen middelen toch nodig blijken te zijn zal bij de eerstvolgende Bestuursrapportage een voorstel tot resultaatbestemming van het resultaat jaar T worden gedaan. • Middelen voor de arbeidsmarktregio die wij als centrumgemeente ontvangen worden 1 op 1 doorgezet. Integratieuitkering sociaal domein • Indexatie beschermd wonen: de in de begroting nog resterende stelpost voor indexatie 2026 is verrekend. • Indexatie middelen participatiebudget (WSW-middelen) worden 1 op 1 doorbetaald aan de EMCO. De EMCO zal worden gevraagd om te berekenen wat het effect op hun begroting is van de extra rijksmiddelen. • Indexatie middelen participatiebudget (Werkdeel-beschut werk) gaat naar de algemene middelen. • De structurele bijdrage Beschut werk is de Rijksbijdrage sociale infrastructuur. Deze bijdrage storten we conform raadsbesluit in de reserve Sociale infrastructuur EMCO.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl | vng.nl 1/4 Geachte leden van college en gemeenteraad, Gemeenten bevinden zich nog steeds in een financieel onzekere tijd. Primair wordt dit veroorzaakt door bezuinigingen van eerdere kabinetten en door de ingeboekte besparingsmaatregelen voor de jeugdzorg vanaf boekjaar 2028. Als de beoogde kostendaling niet behaald wordt, dreigen er forse tekorten te ontstaan bij gemeenten. De Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd onder leiding van Tamara van Ark zal begin 2027 een uitspraak doen over de haalbaarheid van deze besparingsmaatregelen en hoe om te gaan met het verschil tussen kosten en beschikbare middelen voor de jeugdzorg bij gemeenten. In het Overhedenoverleg van 13 april jl. heeft het kabinet de afspraak rond de Commissie-Van Ark herbevestigd. Daarbij heeft het kabinet onderstreept dat dit advies zwaarwegend en maatgevend is. Het ligt daarom voor de hand dat in de Voorjaarsnota 2027 (gedeeltelijk) compensatie zal volgen indien de kostenstijging zich voortzet en deze niet verwijtbaar is aan gemeentelijk handelen. Daarom kan het in onze visie niet zo zijn dat gemeenten op dit moment vanwege de oplopende kosten voor de jeugdzorg tal van bezuinigingen moeten doorvoeren op andere beleidsterreinen.
Of lasten moeten verhogen om de begroting vanaf 2028 sluitend te krijgen. Dit levert op de korte termijn onzekerheid op voor u als gemeente. Veelal tegelijkertijd met de opgave om in uw gemeente te komen tot afspraken voor een meerjarig financieel kader voor 2027 tot en met 2030, vanwege de lokale coalitieonderhandelingen. Deze onzekerheid maakt dat de VNG zich genoodzaakt ziet om ook dit jaar een begrotingsadvies af te geven. Onze leden hebben namelijk de wens uitgesproken een eenduidige lijn te hanteren over hoe gemeenten de jeugdzorg in hun begroting opnemen. De onzekerheid wordt nog versterkt door de ingeboekte besparing op de Huishoudelijke Hulp in de Wmo, vanaf 2029. Deze is vastgelegd in het coalitieakkoord van het kabinet-Jetten, maar hier is nog geen beleidsmatig plan voor opgesteld. Aan de leden Onderwerp Begrotingsadvies 2027-2030 Datum 19 mei 2026 Ons kenmerk U202600246 Lbr. 26/013 Telefoon 070 373 9393 Vereniging van Nederlandse Gemeenten 2/4 Over de onzekerheid rondom de herijking van het Gemeentefonds geeft de VNG geen begrotingsadvies. Gemeenten dienen hiervan zelf een inschatting te maken, op basis van de informatie uit de meicirculaire 2026. Voor de totstandkoming van dit advies is overleg gevoerd met het provinciaal vakberaad van toezichthouders. Hun zienswijze is opgenomen in het advies.
Het begrotingsadvies is ter informatie ook gedeeld met het Interprovinciaal Overleg (IPO) en het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK). Het advies sluit aan bij ons begrotingsadvies uit 2025. Begrotingsadvies 2027-2030 1. Maak de begroting voor 2027 sluitend. We adviseren ten minste boekjaar 2027 structureel en reëel sluitend te maken, zodat de toezichthouder de gemeente niet onder preventief toezicht stelt. 2. Breng vanaf 2028 baten en lasten voor jeugdzorg in balans met stelposten, waarbij u de lasten voor jeugdzorg zo realistisch mogelijk raamt. Maak een realistische inschatting voor de kosten voor 2028 en verder, waarbij u aangeeft met welke maatregelen u de beïnvloedbare kosten tracht te verlagen, zoals de toezichthouder wenst. Neem daarnaast de volgende stelposten op: A. Stelpost aanvullende maatregelen Er zijn aanvullende maatregelen gepresenteerd in de Voorjaarsnota 2025 die vanaf 2028 financieel vertaald zijn in een bezuiniging. Dit gaat onder andere over de invoering van een eigen bijdrage (€ 260 miljoen) en het sturen op de verkorting van de trajectduur (€ 68 miljoen). Het advies is, evenals vorig jaar, om deze maatregelen budgetneutraal te maken: korting versus besparing/inkomsten. Bijvoorbeeld door middel van een stelpost (“Besparing trajectduur” en “Inkomsten eigen bijdrage”).
Zienswijze toezichthouder De toezichthouder heeft aangegeven dat hij deze stelposten zal toestaan. Het rijk is immers verantwoordelijk voor tijdige invoering van wet- en regelgeving. Bij uitstel of afstel van wet- en regelgeving geldt dat dit voor rekening en risico rijk is. B. Stelpost Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd Gemeenten doen er alles aan om via besparingsmaatregelen de kosten van jeugdzorg aan te laten sluiten bij het beschikbare budget. Vanaf 2028 is dit vanwege de ingeboekte bezuinigingen een enorme opgave. Begin 2027 zal de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd zich uitspreken over de balans tussen kosten en budget, over 2026/2027 en ook over 2028 en verder. Het is zeer onwenselijk om nu al bezuinigingen op andere beleidsterreinen in te boeken vanwege de groei van de kosten voor jeugdzorg, terwijl het oordeel van de deskundigencommissie begin 2027 pas volgt. Het advies is om wederom een stelpost op te nemen voor het resterende tekort na realistische raming van de lasten jeugdzorg en de toepassing van de hierboven genoemde stelposten, namelijk de aanvullende maatregelen besparing trajectduur en eigen bijdrage. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 3/4 Voer in de begroting vanaf 2028 deze nieuwe stelpost op onder de titel “Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd”.
De VNG hanteert als uitgangspunt artikel 108 lid 3 van de Gemeentewet: medebewind is voor rekening en risico rijk – dus we brengen baten en lasten voor jeugdzorg in balans. Zienswijze toezichthouder Voor deze stelpost geeft de toezichthouder aan dat hij op basis van de geldende wet- en regelgeving, en het daarop gebaseerde Gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK), niet akkoord kan gaan met deze stelpost. Dit geldt zolang er geen zwart-op-wit toezegging van het kabinet is dat het de kosten volledig compenseert naar aanleiding van de uitspraken van de deskundigencommissie. 3. Gebruik een stelpost voor de huishoudelijke hulp Wmo Vanaf 2029 wordt er structureel € 1 miljard uit het Gemeentefonds genomen, omdat het kabinet het voornemen heeft om de huishoudelijke hulp als algemene voorziening grotendeels te schrappen. Tot op heden is nog onduidelijk hoe dit vorm krijgt, terwijl de korting al wel verwerkt is. Daarmee is het onduidelijk of en in welke mate gemeenten deze kosten moeten blijven maken vanaf 2029. Het advies is om de vanaf 2029 ingeboekte bezuiniging op huishoudelijke hulp via een stelpost teniet te doen onder de titel “Afschaffing huishoudelijke hulp”. Zienswijze toezichthouder Mogelijk gaan de toezichthouders deze stelpost toestaan, maar dit moeten zij bestuurlijk nog accorderen. Als dat gebeurt, komt er een aanvulling op de begrotingscirculaire.
Tot die tijd is het noodzakelijk hierover met de toezichthouder te overleggen. Het rijk is verantwoordelijk voor tijdige invoering van wet- en regelgeving. Bij uitstel of afstel van wet- en regelgeving geldt dat dit voor rekening en risico rijk is. 4. Neem passages op over de stelposten in de risicoparagraaf Er zijn risico’s die gemeenten moeten nemen door het opnemen van deze stelposten. Wij adviseren om hierover deze passages op te nemen in de risicoparagraaf: “In de Voorjaarsnota 2025 zijn afspraken gemaakt over het zwaarwegende advies van de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd in 2027 met betrekking tot de kosten die gemeenten maken voor jeugdzorg. Deze afspraken heeft het huidige kabinet in het Overhedenoverleg van 13 april 2026 herbevestigd. Vooruitlopend op deze vervolgafspraken zijn in deze begroting stelposten opgenomen, omdat we erop vertrouwen dat het rijk zich aan de gemaakte afspraken houdt.” “In de Voorjaarsnota 2026 is een korting toegepast op het Gemeentefonds vanwege het afschaffen van de huishoudelijke hulp in de Wmo. Het is nog onduidelijk hoe deze bezuiniging wordt ingevuld, wat maakt dat wij de korting vanaf 2029 via een stelpost tenietdoen.
Deze stelpost is onder voorbehoud van goedkeuring door de toezichthouder.” Gegeven de onzekerheid ten aanzien van het volledig opvolgen van het advies van de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd, adviseren wij dat u aanvullend een financiële raming maakt van dit risico en dit verwerkt in uw weerstandsvermogen. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 4/4 Mogelijkheden specifieke stelposten onderuitputting Daarnaast wijzen we u graag op mogelijkheid tot het opnemen van specifieke stelposten onderuitputting, die na toestemming van de toezichthouder kunnen worden benut. Zie hiervoor ook het nieuwsbericht: Aanpassing toezichtskader voor stelposten onderuitputting | VNG. Uw toezichthouder heeft u hierover geïnformeerd in de begrotingscirculaire, en het GTK zal hierop aangepast worden. Meer informatie Mocht u vragen hebben naar aanleiding van deze ledenbrief, dan kunt u contact opnemen met ons Klantcontactcentrum via info@vng.nl of 070-373 83 93. Tot slot De voortdurende onzekerheid over de financiën vraagt veel van u als gemeentebestuur, maar ook van uw gemeentelijke organisatie en uw partners. Zeker in tijden van coalitievorming. Als VNG blijven we ons daarom in alle contacten met het rijk onverkort inzetten om die onzekerheid zo veel mogelijk te beperken. Ik vertrouw erop dat ons advies behulpzaam is bij het gesprek binnen uw gemeente over uw meerjarenbegroting 2027-2030.
Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten dr. mr. L.K. Geluk Algemeen directeur FCL Code | FCL Omschrijving | ECL Code | ECL Omschrijving | Taak Code | Taak Omschrijving | Rubriek | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 | Omschrijving 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | 49.729 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Wet handhaving sociale zekerheid 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | 60.842 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Kinderopvang pleegouders 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | -490.789 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Compensatieregeling niet-beoogde kosten jeugdzorg 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | -82.532 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Weeffout Jeugdzorg 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | -4.628 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Ketensystemen jeugd 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | 1.779 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Basisregistratie Personen (BRP): centralisering inschijving vergunninghouders 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | -20.230 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Wet op de lijkbezorging 60877 | Subsidiebeschikkingen maatschapp.
opvang | 42500U | Inkomensoverdrachten -ov. instellingen en personen | 788 Maatschappelijke opvang | Lasten | -20.915 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Maatschappelijke opvang en OGGZ (DU) 60877 | Subsidiebeschikkingen maatschapp. opvang | 42500U | Inkomensoverdrachten -ov. instellingen en personen | 708 Vrouwenopvang | Lasten | -8.861 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Vrouwenopvang (DU) 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | -824 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Voorschoolse voorziening peuters (DU) 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | -12.768 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Jeugdhulp kinderen in een AZC (DU) 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | 20.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 LHBTI-emancipatiebeleid (DU) 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | 4.045 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Wet betaalbare huur (DU) 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | -4.423 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Nationaal Actieplan Dakloosheid (DU) 61051 | AMRD Regionaal Werkcentrum | 41100U | Inkomensoverdracht Rijk | 376 Algemeen | Lasten | 96.529 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Impulsbudget arbeidsmarktregio's (DU) 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering
| 0 - | Lasten | 11.129 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Overheidsbrede Dienstverlening (DU) 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | 100.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Aanpak overlast asielzoekers 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | 1.000.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Gebiedsgerichte leeraanpak funderingsproblematiek 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | 55.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Erfgoed en Overheid 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | 259.274 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Alleenverdienersprobleematiek 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | 166.435 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Aanvullende ondersteuning lokale aanpak energiehulp 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | 178.590 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 IBO problematische schulden 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | 147.047 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Re-integratiedienstverlening gericht op jongeren 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | 32.877 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Ondersteuning lokale politieke partijen 60538 | WMO Beschermd Wonen |
41101I | Algemene uitkering | 0 - | Baten | -620.920 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Beschermd Wonen - loon/prijscompensatie 60538 | WMO Beschermd Wonen | 41101I | Algemene uitkering | 0 - | Baten | 621.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Beschermd Wonen - verrkening stelpost indexatie beschermd wonen 60538 | WMO Beschermd Wonen | 41101I | Algemene uitkering | 0 - | Baten | 21.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Restant telpost Indexatie beschermd wonen t.g.v. algemene middelen 61006 | Subsidiebeschikkingen werkgelegen-heid | 34461U | Uitvoering Participatiewet door GR | 0 - | Lasten | 1.160.660 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 loon/prijscompensatie WSW 60536 | Participatiebudget - deel WSW | 41101I | Algemene uitkering | 0 - | Baten | -1.160.660 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 loon/prijscompensatie WSW 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | 54.529 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Beschut werk Herverdeling Rijksbijdrage Beschut Werk 60535 | Participatiebudget - deel Re-integratie | 41101I | Algemene uitkering | 0 - | Baten | -54.529 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Beschut werk Herverdeling Rijksbijdrage Beschut Werk 60602 | Algemene uitkering | 41101U | Algemene uitkering | 0 - | Lasten | -6.924 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Participatie strucutrele bijdrage Beschut Werk 75383 |
Bestemmingsreserve EMCO | 60000I | Reservemutatie | 0 - | Baten | -6.924 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Participatie strucutrele bijdrage Beschut Werk 69070 | Mutatie reserve 10.0.7 | 60000U | Reservemutatie | 75383 | Bestemmingsreserve Emco | Lasten | 6.924 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 Participatie strucutrele bijdrage Beschut Werk 60602 | Algemene uitkering | 41101I | Algemene uitkering | 0 - | Baten | 169.799 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Correctie verschil in administratie (Meicirculaire brief) 60602 | Algemene uitkering | 41101I | Algemene uitkering | 0 - | Baten | 732.091 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meicirculaire 2026 2.453.352 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0