CConstaterende datEmmen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 4 - Plan-MER Omgevingsvisie Emmen 2040 - Achtergrondrapport effectbeoordeling

Commissievergadering 19 november 2026, gemeente EmmenBij agendapunt: Omgevingsvisie Emmen 204090.205 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 8 van 12

173 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief 13.5.1 Criterium reistijd van en naar werk of studie Het beoordelingskader voor de reistijd van en naar werk of studie is in onderstaande tabel geoperationaliseerd. Tabel 13.6 Beoordelingskader huidige situatie reistijd van en naar werk of studie Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig reistijd van en naar werk of studie is korter dan het landelijk gemiddelde +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk reistijd van en naar werk of studie is gelijk aan het landelijk gemiddelde - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk reistijd van en naar werk of studie is langer dan het landelijk gemiddelde Huidige situatie Er zijn geen concrete cijfers over de gemiddelde reistijd beschikbaar voor de gemeente Emmen. Het CBS heeft wel landelijke en provinciale cijfers beschikbaar over reistijd. Daarnaast heeft het CBS-cijfers over de afstand tussen woonplaats werknemer en vestigingsplaats werkgever op landelijk en gemeentelijk niveau. In 2023 was de landelijk gemiddelde reistijd 12,7 minuten (bij een gemiddelde afstand van 8 km), in de provincie Drenthe 12,3 minuten (bij een gemiddelde afstand van 9,5 km). De reistijd is dus nagenoeg gelijk aan het landelijk gemiddelde, de afstand in de provincie is iets groter.

In 2016 was de gemiddelde afstand tussen woonplaats werknemer en vestigingsplaats werkgever landelijk 22,7 km, in Emmen was dit significant hoger met 30,3 km. Hiermee kan worden geconcludeerd dat de reistijd ook significant langer is, waarmee de huidige situatie van dit criterium als slecht is beoordeeld. Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen hebben geen direct effect op de beoordeling van de huidige situatie van dit criterium. 13.6 Samenvatting huidige situatie en autonome ontwikkeling Bovenstaande beoordeling van aspecten en criteria behorend bij het subthema ‘arbeid en inkomen’ is samengevat in onderstaande tabel.

Tabel 13.7 Samenvatting huidige situatie en autonome ontwikkeling subthema arbeid en inkomen Aspect Criteria Beoordeling huidige situatie Duiding autonome ontwikkelingen inkomen besteedbaar inkomen per inwoner - de huidige situatie is slecht neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie werkgelegenheid en werkloosheid werkloosheidpercentage +/- de huidige situatie is redelijk neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie vestigingsklimaat percentage inwoners die hoger onderwijs hebben gevolgd - de huidige situatie is slecht neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie 174 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Aspect Criteria Beoordeling huidige situatie Duiding autonome ontwikkelingen aandeel innovatieve hightechbedrijven + de huidige situatie is goed positief/verbetering ten opzichte van huidige situatie woon-werk afstand reistijd van en naar werk of studie - de huidige situatie is slecht neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie 13.7 Effectbeoordeling alternatieven In onderstaande paragrafen is per alternatief weergegeven wat de effecten zijn op het criterium die hoort bij het subthema Arbeid en inkomen. 13.7.1 Alternatief 1: Behouden In alternatief 1 leiden de volgende bouwstenen tot kansen en risico’s ten aanzien van het subthema Arbeid en inkomen, zie tabel 13.8.

Tabel 13.8 Bouwstenen met bijhorende kansen en risico’s in Alternatief 1: Behouden Bouwsteen Kans/Risico in bestaand stedelijk gebied gebiedsgericht vastgoedeigenaren (particulieren, verhuurders) ruimte geven om te investeren in hun vastgoed en woningen ( bijvoorbeeld verduurzaming, optoppen, woningsplitsing, transformatie, bijgebouwen of mantelzorgwoningen en meervoudig ruimtegebruik) kans op toename besteedbaar inkomen doordat met verduurzaming de energiekosten omlaaggaan herbestemming van Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB) mogelijk maken naar recreatieve doeleinden, kleinschalige bedrijvigheid en wonen met mogelijk een combinatie met geclusterde zorg kans op afname werkloosheidspercentage de transformatie van VAB’s naar andersoortige bedrijvigheid kans geeft op toename van het aantal werknemers op deze locaties medewerking verlenen aan de ontwikkeling van de Nedersaksenlijn met een verdiepte ligging ter hoogte van het centrum van Emmen kans op toename aandeel innovatieve hightechbedrijven door betere bereikbaarheid vanwege ontwikkeling Nedersaksenlijn kans op kortere reistijd van en naar werk of studie door en verbeterde bereikbaarheid voor studenten en werkenden, zowel naar Emmen als van Emmen richting Groningen en Overijssel-Twente in het zuidoosten, rondom het Bargerveen, ruimte bieden voor verwevenheid landbouw met natuur en recreatie & toerisme: hier géén ruimte

voor nieuwvestiging van veehouderijen kans op afname werkloosheidspercentage doordat er meer banen bijkomen in de vorm van extensieve landbouwbedrijven en recreatie risico op toename werkloosheidspercentage doordat de werkgelegenheid in de agrarische sector afneemt economische ruimtevraag invullen door verdichting en herstructurering van bestaande bedrijventerreinen zoals Bargermeer kans op afname werkloosheidspercentage doordat er met de verdichting meer werkgelegenheid wordt aangetrokken kans op toename aandeel innovatieve hightechbedrijven doordat er verdichting plaatsvindt en daardoor meer bedrijven worden aangetrokken op een plek waar al een hightech sector is en dit soort bedrijven actief worden aangetrokken 175 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Bouwsteen Kans/Risico kans op afname reistijd doordat mensen uit gemeente Emmen kunnen werken in de relatief bereikbare Bargermeer in plaats van dat ze verder moeten reizen duurzame herontwikkeling van verouderde bedrijventerreinen en glastuinbouwgebieden kans op afname werkloosheidspercentage doordat er vestigingen van nieuwe bedrijven bijkomen en er een hogere dichtheid van werkgelegenheid is per bedrijventerrein kans op toename aandeel innovatieve hightechbedrijven doordat op verouderde bedrijventerreinen en op de Greenwise Campus in Emmen ruimte is en functiemenging bedrijventerreinen aantrekkelijker maakt

voor werknemers, wat hightechbedrijven aantrekt in 2050 CO2 neutraal met een focus op het renoveren en circulair hergebruiken van bestaand vastgoed en het herstellen, uitbreiden en beheren van bestaand groen, bos en natuur voor CO2-opslag kans op toename aandeel innovatie hightechbedrijven door economische groei en werkgelegenheid in de duurzame sector door innovaties in energie-efficiëntie en - technologieën Criterium besteedbaar inkomen per inwoner Ten aanzien van het subthema Arbeid en Inkomen bevat alternatief 1 de kans om het besteedbaar inkomen per inwoner te verhogen. Door ruimte te geven voor investeringen in bestaand vastgoed en woningen kunnen woningen verduurzaamd worden en energie-efficiënter gemaakt worden. Dit leidt tot lagere energiekosten voor huishoudens, wat direct bijdraagt aan meer beschikbaar inkomen. De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+). Criterium werkloosheidspercentage Ten aanzien van het subthema Arbeid en Inkomen bevat alternatief 1 verschillende kansen die de werkgelegenheid kunnen bevorderen en het werkloosheidpercentage verlagen. Het herbestemmen van vrijkomende agrarische bebouwing en het stimuleren van extensieve landbouw en recreatie rond het Bargerveen creëert extra banen in de recreatiesector en glastuinbouw.

Verdichting en herstructurering van bedrijventerreinen zoals Bargermeer trekt bovendien nieuwe werkgelegenheid aan. Bij de duurzame herontwikkeling van verouderde bedrijventerreinen en glastuinbouwgebieden zorgt de komst van nieuwe vestigingen voor banen, terwijl tegengesteld bestaande bedrijven kunnen verdwijnen en werkgelegenheid verloren kan gaan. De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+). Criterium aandeel innovatieve hightech vestigingen Ten aanzien van het subthema Arbeid en Inkomen bevat alternatief 1 kansen die het aandeel innovatieve hightechbedrijven vergroten. Betere bereikbaarheid via de Nedersaksenlijn en verdichting en herstructurering van bedrijventerreinen kan bestaande clusters versterken en meer bedrijven aantrekken, waardoor het aandeel hightechbedrijven toeneemt. Het streven naar CO2-neutraliteit stimuleert bovendien innovatie in de groene sector en kan groei en werkgelegenheid in hoogwaardige technologieën bevorderen. Deze ontwikkelingen bieden gezamenlijk kansen voor een groter aandeel innovatieve hightechbedrijven in de lokale economie. De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+).

Criterium reistijd van en naar werk of studie Ten aanzien van het subthema Arbeid en Inkomen bevat alternatief 1 bouwstenen die leiden tot verbeterde regionale bereikbaarheid door de verdiepte Nedersaksenlijn wat de reistijd voor werkenden en studenten naar en van Emmen richting Groningen en Overijssel-Twente kan verkorten. Daarnaast kan het invullen van de economische ruimtevraag door verdichting en herstructurering van bedrijventerreinen leiden tot meer lokale werkgelegenheid en kortere reistijden. 176 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+). Criterium percentage inwoners die hoger onderwijs hebben gevolgd De effecten van de bouwstenen binnen het subthema Milieu en Gezondheidsbescherming die onderdeel zijn van alternatief 1 leiden tot zeer beperkte kansen en risico’s ten aanzien van het criterium percentage inwoners die hoger onderwijs hebben gevolgd. De effecten van alternatief 1 op deze criterium zijn daarmee beoordeeld als neutraal (0). 13.7.2 Alternatief 2: Benutten In alternatief 2 leiden de volgende bouwstenen tot kansen en risico’s ten aanzien van het subthema Arbeid en Inkomen, zie tabel 13.9.

Tabel 13.9 Bouwstenen met bijhorende kansen en risico’s in Alternatief 2: Benutten Bouwsteen Kans/Risico investeren in een breed hoger onderwijsaanbod en kennisinstellingen om studenten aan te trekken en vast te houden o.a. in de vorm van een nieuwe Greenwisecampus kans op aandeel innovatieve hightechbedrijven door het aantrekken innovatieve startups en bedrijven met het stimuleren van ondernemerschap en samenwerking binnen de campus kans op toename percentage inwoners die hoger onderwijs hebben gevolgd (hbo en wo) door kwaliteitsverbetering van onderwijs en training vanwege nauwe samenwerking met lokale onderwijsinstellingen op de campus kans op afname werkloosheidpercentage doordat door meer aanbod van onderwijs en kennisinstellingen het aantal banen in het onderwijs toeneemt kans op toename besteedbaar inkomen/inwoner omdat door toevoeging van kennisinstellingen en onderwijs er meer economische groei is (triple helix model) omgeving van het ziekenhuis (als onderdeel van de Greenwise Campus) doorontwikkelen tot een gebied waarin wordt gewerkt aan het beantwoorden van de zorgvraag van de toekomst kans op afname werkloosheidspercentage door meer werkgelegenheid in de zorgsector en aanverwante gebieden door ontwikkelingen rondom de Greenwisecampus medewerking verlenen aan ontwikkeling van de Nedersaksenlijn met een onverdiepte ligging ter hoogte van het centrum van Emmen kans

op toename aandeel innovatieve hightechbedrijven door betere bereikbaarheid vanwege ontwikkeling Nedersaksenlijn kans op fors kortere reistijd van en naar werk of studie door de ontwikkeling van de Nedersaksenlijn verdubbelen van de verbinding Emmen - Klazienaveen (N862) kans op toename aandeel innovatieve bedrijven doordat de verbinding naar Klazienaveen en Bargermeer verbeterd is er een aantrekkelijker vestigingsklimaat is voor innovatieve bedrijven kans op afname reistijd van en naar werk en of studie doordat de doorstroming wordt verbeterd en locaties in Klazienaveen en Bargermeer beter bereikbaar aanleggen van een noordelijke rondweg om de stad Emmen kans op afname reistijd van en naar werk en of studie doordat automobilisten niet meer door het centrum hoeven te rijden naar hun bestemming, maar de rondweg met een hogere maximumsnelheid kunnen nemen goede bereikbaarheid vanuit de dorpen (o.a.

Barger- Compascuum, Erica, Nieuw-Dordrecht, Nieuw-Schoonebeek, kans op afname reistijd van en naar werk of studie door een goede OV en (door)fietsroutes verbindingen 177 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Bouwsteen Kans/Risico Nieuw-Weerdinge, Roswinkel, Nieuw-Amsterdam/Veenoord, Weiteveen Barger-Oosterveld en Zwartemeer) tot de voorzieningen elders in de gemeente door extra aandacht voor OV en (door)fietsroutes mobiliteitsknooppunten creëren en bij elkaar brengen van functies op het gebied van publieksvriendelijke bedrijvigheid (onder andere kantoren, ZZP en start-ups), onderwijs, wonen en voorzieningen (waaronder de stations Emmen, Emmen Zuid, Nieuw Amsterdam, Meerdijk) kans op toename van aandeel innovatieve hightechbedrijven door een aantrekkelijke combinatie van werk en leefomgeving kans op toename percentage inwoners die hoger onderwijs hebben gevolgd (hbo en wo) door uitbreiding van opleidingsmogelijkheden door de nabijheid van onderwijsinstellingen, wat leidt tot een beter opgeleid personeelsbestand kans op afname reistijd doordat veel woningen en functie dichtbij mobiliteitsknooppunten liggen verkennen mogelijkheden voor ontwikkeling van een regionaal bedrijventerrein langs de A37 kans op toename besteedbaar inkomen/inwoner doordat door meer werkgelegenheid er minder mensen in de uitkering zitten wat resulteert in een hoger besteedbaar kans op afname

werkloosheidspercentage door de creatie van nieuwe banen met de ontwikkeling van een regionaal bedrijventerrein kans op toename aandeel innovatieve hightechbedrijven door komst van nieuwe bedrijven en startups vanwege een aantrekkelijke locatie met goede verbindingen kans op afname reistijd van en naar werk doordat er meer bedrijvigheid in de gemeente Emmen zelf is en meer mensen binnen de gemeente kunnen werken in het noordoosten van de gemeente ruimte blijven bieden voor duurzame productie en voor grootschaliger bedrijven op het gebied van landbouw kans op toename besteedbaar inkomen doordat ruimte wordt geboden voor bedrijvigheid, wat de werkgelegenheid bevordert en inkomens kan laten groeien kans op afname werkloosheidspercentage doordat de bedrijvigheid bevorderd wordt, de keten tussen landbouw en industrie versterkt wordt en er daardoor meer banen beschikbaar komen door transitie naar duurzame ontwikkeling Rundedal als uitbreidingslocatie voor het huisvesten van grootschalige bedrijvigheid kans op toename aandeel innovatieve hightechbedrijven door mogelijk maken van grootschalige bedrijvigheid kans op afname werkloosheidspercentage door toename van werkgelegenheid vanwege mogelijk maken grootschalige bedrijvigheid kans op afname reistijd van en naar werk doordat er meer bedrijvigheid in de gemeente Emmen zelf is en meer mensen binnen de gemeente kunnen werken tot en met

2040 een extra ruimtevraag voor bedrijventerreinen van circa 65 ha voor transitie naar circulaire economie kans op afname werkloosheidspercentage door de creatie van nieuwe banen in de circulaire economie in 2050 CO2 neutraal door het stimuleren van duurzame en energiezuinige woon- en werkgebieden en het ontwikkelen van locaties voor lokale groene energieopwekking (zoals zon en wind) kans op toename aandeel innovatie hightechbedrijven door economische groei en werkgelegenheid in de groene sector door innovaties in energie-efficiëntie en -technologieën faciliteren 110kV-netversterking (onder andere nieuwe hoogspanningsstations in de buurt van het bestaande hoogspanningsstation Emmen Weerdinge en Emmen Bargermeer en nieuwe ondergrondse kabelverbindingen en kans op aandeel innovatieve bedrijven doordat er meer netcapaciteit is waardoor het voor innovatieve bedrijven gunstig is om naar Emmen te komen 178 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Bouwsteen Kans/Risico het reserveren van ruimte voor middenstations en kleine trafostations in en rondom de bebouwde omgeving) faciliteren duurzame doorontwikkeling van de (circulaire) maakindustrie en groene chemie door ruimte te bieden aan clustervorming en ketensamenwerking kans op verlaging van het werkloosheidspercentage door het creëren van banen in de circulaire maakindustrie en groene chemie kans op toename van het

aantal innovatieve bedrijven door clustervorming en focus op circulaire maakindustrie en groene chemie toeristische trekpleisters ( bijvoorbeeld Wildlands, de Hondsrug, het Bargerveen, het Veenpark en de hunebedden) worden via een netwerk van recreatieve fiets-, wandel- en vaarroutes beter met elkaar en de wijde regio verbonden kans op toename besteedbaar inkomen/inwoner doordat het bevorderen van het netwerk voor toeristische trekpleisters zorgt voor een hogere aantrekkelijkheid van de regio waardoor er ook meer economisch rendement is kans op afname werkloosheidspercentage doordat toeristische trekkers meer banen creëren voor onderhoud, horeca of faciliterende rol faciliteren en versterken van de aanwezigheid van recreatieve en toeristische trekkers kans op toename besteedbaar inkomen/inwoner doordat recreatieve en toeristische trekkers meer mensen aantrekken van ook buiten de regio waardoor er meer economisch rendement is in Emmen kans op afname werkloosheidspercentage doordat recreatieve en toeristische trekkers meer banen creëren voor onderhoud, horeca of faciliterende rol Criterium besteedbaar inkomen per inwoner Ten aanzien van het subthema Arbeid en Inkomen bevat alternatief 2 kansen voor het besteedbaar inkomen per inwoner.

De doorontwikkeling rond het ziekenhuis als onderdeel van de Greenwisecampus versterkt de lokale economie en voorzieningen, wat gunstig is voor het besteedbaar inkomen. Ook het ruimte blijven bieden voor duurzame productie en grootschaliger landbouwactiviteiten in het noordoosten kan door meer werkgelegenheid bijdragen aan hogere inkomens. Daarnaast biedt het versterken van de toeristische sector kansen voor meer economisch rendement binnen de gemeente door mensen van buiten de regio aan te trekken. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+). Criterium werkloosheidspercentage Ten aanzien van het subthema Arbeid en Inkomen omvat alternatief 2 verschillende kansen die bijdragen aan meer lokale werkgelegenheid. Investeringen in onderwijs- en zorgcampussen, de ontwikkeling van bedrijventerreinen en locaties voor grootschalige bedrijvigheid vergroot de vraag naar arbeid in uiteenlopende sectoren en biedt kansen voor banencreatie. Verder creëren de stimulering van circulaire economie, glastuinbouw, groene maakindustrie en toeristische sector nieuwe mogelijkheden voor werk. Hiermee ontstaat naar verwachting een daling van het werkloosheidspercentage. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+).

Criterium percentage inwoners die hoger onderwijs hebben gevolgd Ten aanzien van het subthema Arbeid en Inkomen draagt alternatief 2 bij aan een stijging van het percentage inwoners dat hoger onderwijs heeft gevolgd. Door te investeren in een hoogwaardige campus met intensieve samenwerking tussen onderwijsinstellingen ontstaat meer en beter afgestemd aanbod, wat de instroom en doorstroom in het hoger onderwijs vergroot. Daarnaast zorgen mobiliteitsknooppunten en de clustering van wonen, werk en onderwijs voor betere bereikbaarheid en uitbreiding van opleidingsmogelijkheden. Deze combinatie van kwaliteitsverbetering en toenemende toegankelijkheid bevordert het percentage inwoners die hoger onderwijs hebben gevolgd. 179 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+). Criterium aandeel innovatieve hightech vestigingen Ten aanzien van het subthema Arbeid en Inkomen dragen in alternatief 2 verschillende kansen bij aan een toename van het aandeel innovatieve hightechbedrijven. Het versterken van onderwijs- en kennisaanbod en het creëren van mobiliteitsknooppunten verbetert de kennisinfrastructuur en bereikbaarheid, waardoor startups en innovatieve ondernemingen worden aangetrokken.

Ontwikkeling van bedrijventerreinen en het faciliteren van clustervorming stimuleren de vestiging van nieuwe bedrijven en samenwerking binnen sectoren. Investeringen in netcapaciteit en het stimuleren van CO2-neutraliteit versterken bovendien de randvoorwaarden voor innovatieve hightech en groene industrie. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+). Criterium reistijd van en naar werk of studie Ten aanzien van het subthema Arbeid en Inkomen dragen in alternatief 2 diverse maatregelen bij aan kortere reistijden van en naar werk of studie. Nieuwe woningen nabij voorzieningen, betere OV- en (door)fietsroutes en mobiliteitsknooppunten verkleinen woon-werkafstanden doordat wonen en functies dichter bij elkaar liggen. Ontwikkelingen in de infrastructuur (verdubbelen van de verbinding Emmen- Klazienaveen en aanleg rondweg) verbeteren de doorstroming en verminderen reistijd voor automobilisten. Daarnaast kan lokale ontwikkeling van bedrijventerreinen en grootschalige werkgelegenheid in de gemeente meer mensen dicht bij huis laten werken. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+).

13.7.3 Samenvatting effectbeoordeling alternatieven Tabel 13.10 Effectbeoordeling alternatieven subthema Arbeid en inkomen Aspect Criteria Alternatief 1: Behouden Alternatief 2: Benutten inkomen besteedbaar inkomen per inwoner + + werkgelegenheid en werkloosheid werkloosheidspercentage + + vestigingsklimaat percentage inwoners die hoger onderwijs hebben gevolgd 0 + vestigingsklimaat aandeel innovatieve hightech vestigingen + + woon-werk afstand reistijd van en naar werk of studie + + De effecten van alternatief 1 op de criteria besteedbaar inkomen per inwoner, werkloosheidspercentage, aandeel innovatieve hightech vestigingen en reistijd van en naar werk of studiezijn beoordeeld als positief (+). De effecten van alternatief 1 op het criterium percentage inwoners die hoger onderwijs hebben gevolgd is beoordeeld als neutraal (0). De effecten van alternatief 2 op de criteria besteedbaar inkomen per inwoner, werkloosheidspercentage, percentage inwoners die hoger onderwijs hebben gevolgd, aandeel innovatieve hightech vestigingen en reistijd van en naar werk of studiezijn beoordeeld als positief (+). 180 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief 14 SUBTHEMA AGRARISCHE SECTOR 14.1 Introductie subthema agrarische sector Het subthema agrarische sector bestaat uit één aspect: beschikbare landbouwgrond.

In de onderstaande tabel is het beoordelingskader weergegeven van het subthema agrarische sector. Tabel 14.1 Beoordelingskader subthema agrarische sector Aspect Criteria beschikbare landbouwgrond areaal landbouwgrond [ha] beschikbare landbouwgrond aantal, omvang en type agrarische bedrijven 14.2 Aspect beschikbare landbouwgrond Het aspect beschikbare landbouwgrond is beoordeeld aan de hand van de criteria ‘areaal landbouwgrond [ha]’ en ‘aantal, omvang en type agrarische bedrijven’. Beleidsdoelstellingen In de Kadernota Economie staat het huidig beleid omtrent de economie in Emmen omschreven. Het beleid omtrent de landbouwsector wordt in dit stuk besproken. De Kadernota Economie is opgenomen in de tabel in bijlage I van dit rapport, daar wordt het beleid verder toegelicht. 14.2.1 Criterium areaal landbouwgrond Het beoordelingskader van het criterium areaal landbouwgrond is in onderstaande tabel verder geoperationaliseerd.

181 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Tabel 14.2 Beoordelingskader huidige situatie areaal landbouwgrond Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig het beschikbare areaal landbouwgrond ruim is voldoende voor een goed functionerende agrarische sector +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk het beschikbare areaal landbouwgrond is voldoende voor een goed functionerende agrarische sector - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk het beschikbare areaal landbouwgrond is niet voldoende voor een goed functionerende agrarische sector Huidige situatie Op afbeelding 14.1 is de verdeling van cultuurgrond en niet-cultuurgrond in de gemeente Emmen weergegeven. Cultuurgrond is grond die wordt gebruikt door de landbouw, dit omvat ook tuinbouw onder glas. Zoals te zien betreft het aandeel cultuurgrond in Emmen iets meer dan 90 % van het totale grondgebruik. Dit toont aan dat verreweg het merendeel van de grond gebruikt wordt voor landbouw. De gemeente Emmen heeft ongeveer 450 ha netto glastuinbouwgebied. Daarvan is circa 300 ha uitgegeven of al in gebruik en maakt dus een aanzienlijk deel uit van de cultuurgrond. Deze glastuinbouw is geconcentreerd in de tuinbouwgebieden in Klazienaveen en Erica.

De huidige situatie ten aanzien van het criterium areaal landbouwgrond is daarmee beoordeeld als goed. Afbeelding 14.1 Grondgebruik gemeente Emmen (bron: CBS) Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen hebben geen direct effect op de beoordeling van de huidige situatie van dit criterium.

182 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief 14.2.2 Criterium aantal agrarische bedrijven Het beoordelingskader van het criterium aantal agrarische bedrijven is in tabel 14.3 verder geoperationaliseerd. Tabel 14.3 Beoordelingskader huidige situatie areaal landbouwgrond Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig het aantal landbouwbedrijven is ruim voldoende voor een goed functionerende agrarische sector +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk het aantal landbouwbedrijven is voldoende voor een goed functionerende agrarische sector - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk het aantal landbouwbedrijven niet voldoende is voor een goed functionerende agrarische sector Huidige situatie Op afbeelding 14.2 is het totaal aantal landbouwbedrijven in de provincie Drenthe en gemeente Emmen weergegeven. Zoals te zien bedraagt het aandeel van de gemeente Emmen ongeveer 13 % van het totaal aantal landbouwbedrijven van de gemeente Drenthe in 2024. Dit aandeel is in de jaren daarvoor ongeveer gelijk geweest. De provincie Drenthe bestaat uit twaalf gemeentes. Daarmee heeft de gemeente Emmen een relatief groot aandeel in het totaal aantal landbouwbedrijven van de provincie Drenthe gegeven het aantal gemeenten.

De huidige situatie ten aanzien van het criterium aantal in type agrarische bedrijven is daarmee als goed beoordeeld. Afbeelding 14.2 Totaal aantal landbouwbedrijven provincie Drenthe en gemeente Emmen (bron: CBS) Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen hebben geen direct effect op de beoordeling van de huidige situatie van dit criterium.

183 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief 14.3 Samenvatting huidige situatie en autonome ontwikkeling Bovenstaande beoordeling van aspecten en criteria behorend bij het subthema ‘agrarische sector’ is samengevat in tabel 14.4. Tabel 14.4 Samenvatting huidige situatie en autonome ontwikkeling subthema agrarische sector Aspect Criteria Beoordeling huidige situatie Duiding autonome ontwikkelingen beschikbare landbouwgrond areaal landbouwgrond [ha] + de huidige situatie is goed neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie beschikbare landbouwgrond aantal agrarische bedrijven + de huidige situatie is goed neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie 14.4 Effectbeoordeling alternatieven In onderstaande paragrafen is per alternatief weergegeven wat de effecten zijn op het criterium die hoort bij het subthema Agrarische sector. 14.4.1 Alternatief 1: Behouden In alternatief 1 leiden de volgende bouwstenen tot kansen en risico’s ten aanzien van het subthema Agrarische sector, zie tabel 14.5.

Tabel 14.5 Bouwstenen met bijhorende kansen en risico’s in Alternatief 1: Behouden Bouwsteen Kans/Risico herbestemming van Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB) mogelijk maken naar recreatieve doeleinden, kleinschalige bedrijvigheid en wonen met mogelijk een combinatie met geclusterde zorg risico op afname aantal agrarische bedrijven, doordat agrarische bebouwing een andere functie krijgt. Het areaal beschikbare landbouwgrond neemt waarschijnlijk minder snel af, doordat deze voor een belangrijk deel overgaat naar andere agrarische bedrijven in het zuidoosten, rondom het Bargerveen, ruimte bieden voor verwevenheid landbouw met natuur en recreatie & toerisme: hier géén ruimte voor nieuwvestiging van veehouderijen risico op afname beschikbare landbouwgrond doordat landbouwgrond deels van functie verandert (recreatie of natuur) kans op toename aantal agrarische bedrijven doordat extensivering leidt tot kleinere landbouwbedrijven die op kleinere schaal met meer verwevenheid met natuur landbouwbedrijven risico op afname aantal agrarische bedrijven doordat veehouderijen deels verdwijnen ten gunste van natuur en recreatie het bodem- en watersysteem zijn leidend bij ruimtelijke ontwikkelingen risico op afname beschikbare landbouwgrond doordat functies mogelijk veranderen op plekken waar landbouw minder geschikt is risico op afname aantal agrarische bedrijven doordat functies mogelijk

veranderen op plekken waar landbouw minder geschikt is 184 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Bouwsteen Kans/Risico aanleggen van ecologische verbindingszones tussen de verschillende natuurgebieden risico op afname areaal landbouwgrond doordat grootschalige landbouwgrond wordt omgezet naar minder grootschalige landbouwgrond, doordat ecologische verbindingszone meer ruimte innemen voorzien in voldoende waterbergingscapaciteit in stedelijk gebied, beekdalen en het watersysteem in de veengebieden risico op afname beschikbare landbouwgrond doordat door vernatting of natuurontwikkeling minder ruimte is voor landbouw in deze gebieden kans op toename ander type agrarische bedrijven doordat op natte plekken waar nu akkerbouw plaatsvindt, maar eigenlijk minder geschikt zijn, andere types agrarische bedrijven komen zoals veeteelt of natte teelten risico op afname aantal en omvang agrarische bedrijven doordat door vernatting of natuurontwikkeling minder ruimte is voor landbouw in deze gebieden op plekken met klimaatopgaven Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB) transformatie toestaan met initiatieven die bijdragen aan natuurherstel en klimaatadaptatie risico op afname beschikbare landbouwgrond doordat agrarische bebouwing wordt getransformeerd naar initiatieven die bijdragen aan natuurherstel en klimaatadaptatie en daarmee ook het areaal landbouwgrond afneemt risico op

afname aantal agrarische bedrijven doordat agrarische bebouwing een andere functie krijgt Criterium areaal landbouwgrond Ten aanzien van het subthema Agrarische Sector biedt alternatief 1 vooral risico’s voor het areaal landbouwgrond in de gemeente Emmen. Het beleid rondom Vrijkomende Agrarische Bebouwing, en het aanleggen van ecologische verbindingszones zorgen voor een aanzienlijk risico op afname van het areaal landbouwgrond. In het zuidoosten van de gemeente, rondom het Bargerveen en in gebieden met klimaatopgaven of recreatie, is de kans op afname van landbouwgrond groot door deze functiewijzigingen. Daarnaast zijn risico’s op versnippering van landbouwgrond en concurrentie met andere ruimtelijke ontwikkelingen, onder meer door klimaatopgaven en het aanpassen van het bodem- en watersysteem. Alternatief 1 biedt geen kansen voor dit criterium voor de gemeente Emmen. De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als negatief (-). Criterium aantal agrarische bedrijven Ten aanzien van het subthema Agrarische Sector biedt alternatief 1 kansen en risico’s voor het aantal agrarische bedrijven in de gemeente Emmen.

Positieve effecten treden op doordat in het zuidoosten rondom het Bargerveen inzet op extensivering kan leiden tot kleinere, meer kleinschalige landbouwbedrijven en doordat op bestaande werk- en woningbouwlocaties nieuwe bedrijven kunnen ontstaan die gespecialiseerd zijn in de productie van hernieuwbare of herbruikbare bouwmaterialen. Daarnaast kan het voorzien in voldoende waterbergingscapaciteit ruimte geven voor nieuwe, watergebonden landbouwvormen. Aan de andere kant bestaan negatieve effecten doordat herbestemming van VAB naar wonen, recreatie of zorg direct tot afname van het aantal agrarische bedrijven kan leiden. Extensivering rond het Bargerveen kan tevens leiden tot het verdwijnen van intensieve landbouw en functiewijzingen als gevolg van het bodem- en watersysteem of vernatting door waterbergingsmaatregelen kunnen ruimte voor traditionele landbouw beperken. De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als negatief (-). 185 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief 14.4.2 Alternatief 2: Benutten In alternatief 2 leiden de volgende bouwstenen tot kansen en risico’s ten aanzien van het subthema Agrarische sector, zie tabel 14.6.

Tabel 14.6 Bouwstenen met bijhorende kansen en risico’s in Alternatief 2: Benutten Bouwsteen Kans/Risico medewerking verlenen aan ontwikkeling van de Nedersaksenlijn met een onverdiepte ligging ter hoogte van het centrum van Emmen risico op afname areaal landbouwgrond doordat landbouwpercelen door ontwikkeling van de Nedersaksenlijn gesplitst kunnen worden, en wat kan resulteren in minder efficiënte bedrijfsvoeringen aanleggen van een noordelijke rondweg om de stad Emmen risico op afname areaal landbouwgrond doordat er voor de aanleg van de rondweg gronden moeten worden aangekocht die momenteel in gebruik zijn als landbouwgrond verkennen mogelijkheden voor ontwikkeling van een regionaal bedrijventerrein langs de A37 risico op afname areaal landbouwgrond door het ontwikkelen van regionaal bedrijventerrein Rundedal als uitbreidingslocatie voor het huisvesten van grootschalige bedrijvigheid risico op afname areaal landbouwgrond door het ontwikkelen van een bedrijventerrein op een locatie waar nu landbouwgrond is tot en met 2040 een extra ruimtevraag voor bedrijventerreinen van circa 65 ha voor transitie naar circulaire economie risico op afname van het areaal landbouwgrond doordat andere ontwikkelingen, zoals woningbouw of industrie ruimte nodig hebben waardoor landbouwgrond wordt omgezet naar circulaire toepassingen kans op toename aantal agrarische bedrijven doordat er nieuwe

bedrijven bij kunnen komen gespecialiseerd in het produceren van bouwmaterialen de gemeente biedt ruimte voor agrariërs om werk te maken van bijvoorbeeld meervoudige verdienmodellen (recreatie, energieopwek, etc.), innovatie en experimenten om hun bedrijfsmodel te verduurzamen kans op toename aantal agrarische bedrijven door diversificatie in soorten agrarische bedrijven in 2050 CO2 neutraal door het stimuleren van duurzame en energiezuinige woon- en werkgebieden en het ontwikkelen van locaties voor lokale groene energieopwek (zoals zon en wind) risico op afname areaal landbouwgrond doordat er meer locaties benut worden voor energieopwek, waardoor er minder ruimte is voor landbouwgrond faciliteren 110kV-netversterking (onder andere nieuwe hoogspanningsstations in de buurt van het bestaande hoogspanningsstation Emmen Weerdinge en Emmen Bargermeer en nieuwe ondergrondse kabelverbindingen en het reserveren van ruimte voor middenstations en kleine trafostations in en rondom de bebouwde omgeving) risico op afname areaal landbouwgrond door toename van hoogspanningsstations op voormalige landbouwgrond Criterium areaal landbouwgrond Ten aanzien van het subthema Agrarische Sector zijn in alternatief 2 overwegend risico’s voor het areaal landbouwgrond in gemeente Emmen.

Belangrijke risico’s op afname van langbouwgrond ontstaan door de ontwikkeling van de Nedersaksenlijn, de aanleg van een noordelijke rondweg, door verkenningen en realisaties van nieuwe bedrijventerreinen langs de A37 en in Rundedal, en door de extra ruimtevraag voor bedrijventerreinen (circa 65 ha) voor de transitie naar circulaire economie. Ook kunnen energielocaties voor CO2-neutraliteit in 2050 (zon/wind) en de 110 kV-netversterking met nieuwe hoogspanningsstations leiden tot verlies van landbouwgrond doordat hiervoor percelen worden benut. Er zijn geen kansen in alternatief 2 voor dit criterium voor de gemeente Emmen. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als negatief (-). 186 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Criterium aantal agrarische bedrijven Ten aanzien van het subthema Agrarische Sector zijn in alternatief 2 alleen maar positieve effecten op het aantal agrarische bedrijven in gemeente Emmen. Positieve effecten ontstaan doordat tot en met 2040 extra ruimtevraag voor bedrijventerrein van circa 65 ha voor de transitie naar circulaire economie kansen biedt voor nieuwe agrarische ondernemingen en doordat de gemeente ruimte biedt voor agrariërs om te diversifiëren met meervoudige verdienmodellen en innovatie. Er zijn geen risico’s in alternatief 2 voor dit criterium voor de gemeente Emmen.

De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+). 14.4.3 Samenvatting effectbeoordeling alternatieven Tabel 14.7 Effectbeoordeling alternatieven subthema Agrarische Sector Aspect Criteria Alternatief 1: Behouden Alternatief 2: Benutten beschikbare landbouwgrond areaal landbouwgrond [ha] - - beschikbare landbouwgrond aantal agrarische bedrijven - + De effecten van alternatief 1 op de criteria areaal landbouwgrond [ha] en aantal agrarische bedrijven zijn beoordeeld als negatief (-). De effecten van alternatief 2 op het criterium areaal landbouwgrond [ha] is beoordeeld als negatief (-). De effecten van alternatief 2 op het criterium aantal agrarische bedrijven is beoordeeld als positief (+). Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Bijlage I | Definitief Bijlage(n) Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Bijlage I | Definitief I BIJLAGE: GEMEENTELIJK BELEID Bijlage I.1 Gemeentelijk Beleid Beleidsstuk Kaderstellende ambities Strategienota Emmen (2021) de Strategienota gaat uit van drie perspectieven. Onder elk perspectief vallen twee ambities: - duurzame en groene gemeente: · wij creëren meer ruimte voor de natuur, zijn voorbereid op klimaatverandering en verbinden wonen, werken en de natuur met elkaar.

We behoren tot de top 10 van de groenste gemeenten van Nederland · wij worden CO2 neutraal en faciliteren duurzame energieproductie - leefbare en aantrekkelijke gemeente: · in Emmen kan iedereen meedoen aan het maatschappelijk leven en heeft daarin gelijke kansen. Wij focussen hierbij op kinderen, jongeren en hun ouders, zodat de jeugd het beter krijgt dan generaties voor hen · de ondersteuning die wij inwoners geven, werkt voor hen en is betaalbaar. Wij vernieuwen daarom de werking van de sociale infrastructuur - economische en veerkrachtige gemeente: · Emmen groeit economisch en in aantal inwoners en verstevigt haar positie als regiokern met goede verbindingen en voorzieningen. We zorgen voor een aantrekkelijke, duurzame en veilige woon- en leefomgeving · wij behoren tot de landelijke top van groene, slimme en innovatieve industriekernen, met zorg en recreatie en toerisme als belangrijke economische pijlers, en een bijpassend onderwijsaanbod Coalitieakkoord 2022- 2026 Vooruit en Betrokken (2022) werken en meedoen: - we zetten de komende jaren volop in op een regionale economie die groeit, in samenwerking met het bedrijfsleven, kennis en onderwijsinstellingen, maatschappelijke organisaties en medeoverheden. Zo zorgen we voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat, betere bereikbaarheid, sterke regionale economie en een toekomstbestendige arbeidsmarkt.

We maken ons er hard voor dat iedereen kan meedoen in Emmen wonen: - wonen is een grondrecht. Iedereen zou in staat moeten zijn om een betaalbare, passende woning te huren of te kopen in hun eigen woonomgeving. We zetten in op een gevarieerd en breed aanbod van kwalitatief goede woningen, passend bij de wensen van onze inwoners. We versnellen de nieuwbouw en zetten in op diverse doelgroepen. Bestaande woningen pakken we aan leefbaarheid: - we willen onze unieke kenmerken behouden en zorgen voor levendige centra in dorpen en wijken met voldoende goede voorzieningen en een gevarieerd aanbod van sport, cultuur en recreatie samenleven: - we blijven investeren in mensen, mensen betrekken en mensen gelijke kansen geven. We werken toe naar een vitale regio en een inclusieve samenleving. We werken toe naar een energieke regio waar iedereen mee kan doen.

Gezondheid is een belangrijke basis en daar willen we op inzetten Structuurvisie gemeente Emmen 2020 (2009) - méér en andere werkgelegenheid: met name in kansrijke economische sectoren (dienstverlening, moderne industrie, glastuinbouw, transport en distributie, zorg en leisure) Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Bijlage I | Definitief Beleidsstuk Kaderstellende ambities - inzet op een groei richting 120.000 inwoners: gedifferentieerde woonmilieus gericht op de vraag van huidige én nieuwe inwoners, afgestemd op de (herstructurering) van de bestaande voorraad - Emmen, stedelijk centrum van én voor de regio: sterke, stedelijke kern gelegen binnen diverse (inter)nationale samenwerkingsverbanden - optimale bereikbaarheid van Emmen via de A37, N34 en het spoor de belangrijkste uitgangspunten bij deze ambities zijn: · kwaliteit voor kwantiteit · keuze voor een duurzame inrichting van de ruimte ruimtelijke uitwerking: - versterken landschapsstructuur - duurzaamheid in tijd en ruimte - optimalisering van verkeer en vervoer - werken: naast de geplande uitbreidingen tot 2015 geen nieuwe uitbreiding van bedrijventerreinen: - wonen: kwaliteitsimpuls en wervend woonmilieu - voorzieningen: versterking centrumfunctie en behoud bestaande ruimtelijke structuur van niet- commerciële voorzieningen - veiligheid: scheiding van risicovolle en kwetsbare - activiteiten Koersdocument Energiek Emmen

(2020) ruimtelijke voorwaarden: - structuur van wijken en dorpen is het uitgangspunt - ontwikkelen vanuit aandacht voor de context - kenmerken en identiteit van het landschap vormen mede de basis voor het verkrijgen van maatschappelijke meerwaarde - slim en duurzaam ruimtegebruik (zuinig en meervoudig) - benutten van verschillen (verscheidenheid) - verhoging van de biodiversiteit, verbetering waterhuishouding, versterking duurzame landbouw, doorontwikkeling circulaire bedrijvenstructuur ambitie: energieke, economisch bloeiende gemeente met een sterke stad en vitale dorpen, met gezonde inwoners waarin vooruitgelopen wordt op de nieuwe uitdagingen van de toekomst strategische opgaven: - (woon)aantrekkelijke gemeente: aandacht voor gezondheid en veiligheid, actueel woningbestand - duurzaam en schone gemeente: leefomgeving die klaar is voor de toekomst. Vanaf 2050 geen fossiele energie en een water robuust, hittebestendig en bio diverse gemeente - economisch sterke gemeente: vitale regio die werk biedt aan wie dat zoekt op elk opleidingsniveau, randvoorwaardelijk is een optimale bereikbaarheid, zowel over weg en spoor als digitaal Woonvisie BuitengeWoon Thuis in Emmen (2022) visie: de gemeente Emmen biedt een gevarieerde woonomgeving en beschikt over een breed, duurzaam aanbod van woningen in diverse prijsklassen, in alle kernen.

Het aanbod sluit aan bij de behoeften en financiële mogelijkheden van de huidige en toekomstige bewoners missie: de gemeente Emmen werkt samen met inwoners en betrokken partijen aan wonen, en heeft de volgende ambities: - Emmen draagt zorg voor een aantrekkelijke, leefbare woonomgeving waar iedereen zich thuis voelt en zichzelf naar vermogen kan redden: · aantrekkelijke fysieke omgeving · kwalitatief goede sociale omgeving (ruimte voor ontmoeting) · woningen bouwen waar behoefte aan is · in samenwerking met partners bouwen aan de realisatie van een gevarieerd en toekomstbestendig woningaanbod en het bieden van een woningcarrière binnen dorp en wijk · voorzieningenniveau in de wijken en dorpen behouden en versterken · stimuleren van inwoners om mee te denken over hun woonomgeving en facilitering van de uitvoering van goede ideeën · creëren van een omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag en ontmoeting, levensloopbestendig wonen en een duurzame en comfortabele woning Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Bijlage I | Definitief Beleidsstuk Kaderstellende ambities - Emmen geeft ruimte aan vernieuwende woonconcepten als reactie op demografische en maatschappelijke ontwikkelingen die leiden tot veranderende woonbehoeften (ideologie, personen die graag samenleven) - Emmen versterkt haar groene omgeving, zet in op een duurzaam woon- en leefklimaat en een toekomstbestendige

woningvoorraad: · door herstructurering en nieuwbouw inzetten op een effectieve kwaliteitsslag naar een beter passende, duurzame woningvoorraad waarvan de openbare ruimte aantrekkelijk en toegankelijk is · Emmen als woonplaats met ruimte, natuur, schone lucht en een diverse en (nog) betaalbare woningvoorraad · behouden en binden van inwoners door het groen en andere natuurlijke elementen energiezuinig maken van de woningvoorraad in 2026 zijn er 2.000 woningen bijgebouwd om de mismatch in de woningvoorraad aan te pakken en zijn er plannen om nog bijna 2.000 woningen bij te bouwen richting 2030. Dit zijn zowel koop als huurwoningen in verschillende prijsklassen en woningen voor diverse doelgroepen. Hiermee hebben we ook de diversiteit in de wijken en dorpen verbeterd. Tegelijkertijd is de verbetering van de bestaande woningvoorraad op stoom.

Jaarlijks worden 400 woningen aangepakt kwalitatief afwegingskader: 1 wij beoordelen woningbouwinitiatieven niet individueel, maar in samenhang 2 wij geven prioriteit aan plannen voor herstructurering, transformatie en inbreiding 3 wij geven prioriteit aan woningbouwplannen voor aandachtgroepen 4 woningbouwplannen dragen bij aan een variërend en aantrekkelijker woonmilieu 5 woningbouwplannen dragen bij aan ruimtelijke kwaliteit woningbouwprogramma: - Emmen-Stad: 2.300 woningen - de Monden: 360 woningen - de Blokken: 770 woningen - de Velden: 570 woningen Wonen zonder zorgen: woonzorgvisie BOCE 2023-2026 (2022) gezonde wijk/dorp: - onze inwoners hebben het vermogen om met uitdagingen in hun leven om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie voeren. Om dit te bereiken faciliteren we eigen kracht en regie (ofwel positieve gezondheid) en een leefomgeving die dit mogelijk maakt informele wijk/dorp: - in de wijken en dorpen werken we aan duurzame en levensloopbestendige woningen en woonomgeving. We faciliteren een cultuur waarin woningcorporaties, ondernemers, verenigingen, kerken, welzijnsdiensten en zorg als vanzelfsprekend samenwerken met informele netwerken om het nieuwe naoberschap te faciliteren.

We ondersteunen daarmee de kracht die in dorpen en wijken aanwezig is en stimuleren een goed samenspel tussen informele en formele ondersteuning en zorg inclusieve wijk/dorp: - alle inwoners, met en zonder beperkingen, jong en oud, kunnen passend wonen en leven, zich veilig voelen in hun omgeving en kunnen meedoen als ze willen uitgangspunten: - aanpassen bestaande woningvoorraad zodat inwoners die zelfstandig willen blijven wonen dat zo lang mogelijk kunnen doen - voldoende woningen op de juiste plek met gewenste kwaliteiten realiseren om aan de vraag aan passende (nieuwbouw) woningen en woonvormen te voldoen - de woonomgeving/openbare ruimte stimuleert gezond gedrag - inbreng van inwoners gebruiken bij ontwerp voor optimale gezondheidswinst - beleidskaders voor de inrichting van de openbare ruimte ondersteunen langer zelfstandig thuis wonen; - meerwaarde van burgerparticipatie en vragen bewonersvertegenwoordigers doelen te stellen ten aanzien van sociale aangelegenheden; - investeren in sociale samenhang om daarmee draagvlak en tolerantie in de wijk te behouden en zo mogelijk te vergroten om kwetsbare mensen op te nemen; - optimaal gebruik van de mogelijkheden die al in de buurt zijn om ontmoeting mogelijk te maken - stimuleren gezonde leefstijl Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Bijlage I | Definitief Beleidsstuk Kaderstellende ambities - gezamenlijk beeld ontwikkelen over

de gewenste inzet met zorgkantoor en partners - gezamenlijke inzet op behoud of bevorderen instroom van voldoende personeel voor sociaal werk, ondersteuning en zorg - netwerksamenwerking boven ketensamenwerking. De hulpvrager en zijn of haar ‘systeem’ is hierbij leidend Beleidskader Vrijetijdseconomie 2022- 2025 Waardevol toerisme bestemming Emmen (2021) ambitie: werken aan een grote diversiteit aan belevenissen van hoge kwaliteit voor meerdaags plezier, waarbij wordt ingezet op: - het profiel: een herkenbaar toeristisch profiel - het product: een eigentijds en wendbaar aanbod - de partijen: samenwerken aan complexe opgaven - de promotie: strategische marktbenadering waardevol voor bezoekers: - Emmen wil bezoekers een bijzondere, waardevolle ervaring bieden. We willen zorgen voor een kwalitatief hoogwaardig aanbod, met aandacht voor onze verhalen. We willen niet alleen nu aantrekkelijk zijn voor bezoekers, maar ook in de toekomst waardevol voor ondernemers: - we willen ondernemers kansen bieden om producten en belevenissen met een hoge kwaliteit te ontwikkelen en zo hun verdienpotentie op peil te houden of te vergroten.

Dit doen we door ondernemers te faciliteren en te inspireren en door mogelijkheden te bieden om op innovatieve wijze in te springen op veranderende wensen van gasten en opgaven vanuit de samenleving waardevol voor inwoners: - we willen de kwaliteit van onze woon- en leefomgeving voor onze eigen inwoners versterken aan de hand van de vrijetijdseconomie (voorzieningenniveau) bij het realiseren van nieuwe initiatieven op het gebied van recreatie en toerisme nemen we duurzaamheid als belangrijk uitgangspunt mee. Dat betekent dat initiatiefnemers die bij de gemeente aankloppen moeten aangeven op welke wijze ze hier aandacht voor hebben Nota verblijfsrecreatie: visie op de verblijfsrecreatie in de gemeente Emmen (2021) de gemeente vindt het belangrijk dat nieuwe initiatieven in de verblijfsrecreatie scoren op de volgende zes punten: - regioversterkend - meerwaarde in de markt - economisch bestendig - duurzaam en circulair - kwalitatief aanbod - goede ruimtelijke inpassing Oog voor de fietser: Fietsplan Emmen 2018- 2024 (2017) er wordt uitgegaan van vier pijlers: 1 ons fietsnetwerk is op orde: · een samenhangend netwerk van hoofd- en snelfietsroutes · mensen pakken vaker de fiets in plaats van de auto 2 meer ruimte voor de fietser in dorpen en wijken: · de fiets is een aantrekkelijker alternatief voor andere vervoersmiddelen · de fiets is een centraal en integraal onderdeel van

planvorming voor goede routes en stallingsvoorzieningen 3 fietsveiligheid bevorderen: · terugdringen van het aantal fietsongevallen · vergroten fietsvaardigheid kwetsbare groepen 4 de fiets krijgt een prominente plaats in recreatie, sport en gezondheid: · een compleet toeristisch fietsnetwerk · promoten recreatief fietsgebruik · meer kinderen op de fiets naar school · bereikbaar maken van gezondheidsinitiatieven (M&Gezond) Integrale parkeervisie (2017) - parkeren is betaalbaar - parkeerfaciliteiten zijn prima bereikbaar en toegankelijk (in principe op eigen terrein) - parkeerbeleid komt zoveel mogelijk aan de wensen tegemoet - vraag en aanbod in balans - aanbieding parkeerfaciliteiten in parkeerkelders en op maaiveldniveau, waarbij onderscheid wordt gemaakt in lang- en kort parkeren - parkeerplaatsen zijn schoon, heel en veilig Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Bijlage I | Definitief Beleidsstuk Kaderstellende ambities Oog voor mobiliteit: Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan 2012-2020 (2013) - bereikbaarheid: de bereikbaarheid (acceptabele reistijden) van zowel de economische knooppunten als de belangrijkste sociale en maatschappelijke voorzieningen, moet gegarandeerd blijven - toegankelijkheid: iedereen moet een zo groot mogelijke toegang krijgen tot de beschikbare vervoerswijzen - milieu- en natuurkwaliteit: negatieve effecten voor milieu, natuur en gezondheid moeten we

terugdringen, zelfs al neemt de mobiliteit verder toe - verkeersveiligheid: het verbeteren van de verkeersveiligheid en daardoor wezenlijk minderverkeersslachtoffers verdere uitgangspunten: - multimodale aanpak - stand-still-beginsel voor parkeren in Emmen-Centrum (het aantal openbaar toegankelijke parkeerplaatsen in het centrumgebied van Emmen mag niet toenemen) - inzetten op het realiseren van één of meer transferia - aandacht voor de Vechtdallijnen - aandacht voor het goederenvervoer over spoor - onderzoek naar de mogelijkheden van de verplaatsing van trein- en busstation Emmen - aandacht voor de verkeersdruk op de centrumruit - bereikbaarheid van en naar de kleine kernen - aandacht voor de bevordering van het openbaar vervoer - stimuleren van het fietsverkeer - mogelijkheden van budgetreservering onderzoeken Waterplan Emmen (2004) duurzaam en robuust: - veilig en functioneel watersysteem - waterbeheer is gericht op de integratie van functie - watersysteem is ingericht met zo min mogelijk technische ingrepen, de natuurlijke veerkracht in het systeem is waar mogelijk hersteld - piekafvoeren leiden niet tot wateroverlast - gebiedseigen water wordt langer vastgehouden om te gebruiken voor de landbouw en natuur - in alle gebieden wordt opeen duurzame manier met water omgegaan gezond en schoon - water is op voldoende plaatsen bereikbaar én van goede kwaliteit voor recreanten,

bewoners en vissers, passend bij de functie van het water - streven naar een goede waterkwaliteit en toename biodiversiteit zien en beleven - er is oog voor (de waarde van) het water en daardoor wordt er bewust mee omgegaan - water is een onderdeel van de leefomgeving organiseren en communiceren: - waterbeheer wordt efficiënt uitgevoerd met het hoogst mogelijke maatschappelijke rendement Structuurvisie Emmen, Water (2014) - ruimtelijke reservering voor de wateropgave - afwegingskader op basis van vasthouden-bergen-afvoeren 1 het vertrekpunt is dat de stedelijke wateropgave wordt opgelost in stedelijk gebied. Als bergingsruimte in stedelijk gebied gecreëerd kan worden die zorgt voor droge voeten, ruimtelijke meerwaarde heeft én kosteneffectief is, dan heeft dat de voorkeur 2 als er onvoldoende ruimte is binnen het stedelijk gebied, of het ruimtelijk moeilijk met meerwaarde inpasbaar is, of er sprake is van te hoge maatschappelijke kosten, dan wordt gekeken naar maatregelen in de randen van het stedelijk gebied, mits deze ruimtelijke meerwaarde hebben 3 als stap 2 niet leidt tot een (kosten)effectieve oplossing met ruimtelijke kwaliteit, dan komen oplossingen in het buitengebied en in het hoofdwatersysteem aan de orde.

Hiervoor is de bestaande hoofdwaterstructuur (veenkoloniale kanalen- en wijkenstructuur en de beekdalen) in beeld Gemeentelijk rioleringsplan Emmen 2024-2028: voor een leefbare en waterrobuuste gemeente (2023) we beschermen de volksgezondheid en het milieu door het inzamelen van afvalwater en overtollig hemel- en grondwater en transporteren het uit de directe leefomgeving. Dit doen we tegen de laagste maatschappelijk kosten. Ook beperken we (ernstige) hinder, wateroverlast en schade als gevolg van neerslag. Wij doen dit met betrokken en kundige mensen, samen met inwoners en ondernemers, andere overheden en belanghebbenden en altijd redenerend vanuit het algemeen belang. De zorg voor het rioolstelsel en het grond- en oppervlaktewater vindt plaats op basis van robuustheid en doelmatigheid Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Bijlage I | Definitief Beleidsstuk Kaderstellende ambities overkoepelend doel: maatschappelijk verantwoord omgaan met de voorzieningen voor afval-, hemel-, grond- en oppervlaktewater: - robuust en doelmatig beheer en gebruik van het rioolstelstel, drainagevoorzieningen en het oppervlaktewater. Overlast moet worden voorkomen, ook bij niet-functioneren van de riolering.

Het verminderen van de negatieve footprint voor het milieu is een continu aandachtspunt - betaalbare waterketen (functiegericht beheer), maatschappelijk verantwoord omgaan met gemeenschapsgeld - actieve communicatie over de watertaken gericht op bewustwording, het goed omgaan met het rioolstelsel, het bieden van handelingsperspectieven bij klimaatadaptatie en het verhogen van het bewustzijn voor eigen verantwoordelijkheden afvalwater: - goed functionerend en robuust rioolsysteem dat kan meebewegen met de ontwikkelingen van de toekomst - optimaal inzamelen en transporteren van het te zuiveren afvalwater, waarbij zoveel mogelijk rekening wordt gehouden met circulariteit (hergebruik van water, nutriënten en warmte) hemelwater: - zorg dragen voor de inzameling en verwerking van hemelwater als gevolg van neerslag in het stedelijk gebied (ontvlechting van afval- en hemelwater, mits doelmatig) - voorkomen van wateroverlast en verdroging door een veranderend klimaat en een klimaatadaptieve verwerking van hemelwater grondwater: - structureel nadelige gevolgen zoveel mogelijk voorkomen - voorkomen van te hoge/lage grondwaterstanden bij werkzaamheden in het openbaar gebied - beperken van structurele nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming oppervlaktewater: - binnen het kader van het gemeentelijk rioleringsbeleid zorgt oppervlaktewater voor

voldoende bergings- en afvoercapaciteit om hemelwater en grondwater te kunnen verwerken. Met het rioleringsbeleid willen we bijdragen aan oppervlaktewater met een goede ecologie en waterkwaliteit en waterbode - verbetering van de kwaliteit van het oppervlaktewater en waterbodem door planmatig beheer en onderhoud - verbetering van de gebruiksmogelijkheden en waar mogelijk de recreatieve functies van oppervlaktewater Erfgoednota Emmen 2017-2022 (2017) - erfgoed als sturingsinstrument om meerwaarde te creëren - erfgoed als verbindend element in de openbare ruimte - erfgoed genereert economische waarde (aantrekkelijk vestigingsklimaat, genereren van nieuwe werkgelegenheid, imago) de gemeente onderscheidt drie ambities: 1 erfgoed benutten ter versterking en illustratie van de Emmense identiteit 2 duurzame verbinding leggen met de overige beleidsvelden 3 voldoen aan de eisen die uit de wet- en regelgeving ten aanzien van het erfgoed voortvloeien Welstandsnota (2015) de welstandsbeoordeling gaat over de beoordeling van bouwwerken in relatie tot de omgeving.

De volgende aspecten zijn van belang: - aanvaardbaarheid van het ontwerp in relatie tot de karakteristiek van de aanwezige bebouwing, de openbare ruimte, de stedenbouwkundige of landschappelijke context - massa, structuur, maat en schaal, detaillering, materiaalkeuze en kleurstelling van het ontwerp - samenhang in het ontwerp zelf (onderlinge relatie van de diverse bouwdelen) - omdat er veel verschil zit in de karakteristieken en het ambitieniveau van de diverse gemeentelijke gebieden, zijn er drie (ambitie)niveaus van welstand gedefinieerd: 1 niveau welstandsvrij: geen sturing op welstand 2 niveau welstandstandsluw: sturing op hoofdlijnen 3 niveau hoog: sturing van situering tot detail op welstand voor alle niveaus zijn de algemene criteria en het excessenbeleid van toepassing Beleidsstuk | Kaderstellende ambities Beleidsnota archeologie | - | wettelijke zorgplicht voor het behoud van haar archeologisch erfgoed 2013-2018 (2013) | - | openbaar en toegankelijk maken van opgedane archeologische kennis (ontsluiten van de informatie) - | actief inzetten van archeologische en cultuurhistorische waarden voor toeristische en economische meerwaarde Energienota 2023-2026 | - | 2050: welvarende en CO2-neutrale gemeente (2017) | - | 2050: woningen worden verwarmd zonder gebruik van aardgas - | zorgen dat een sociaal verantwoorde, betaalbare en passende energievoorziening beschikbaar is

en blijft - | ondersteuning van individuele woningeigenaren - | samenwerking en afstemming tussen gemeente, inwoners, bedrijven en stakeholders (bijvoorbeeld woningcorporaties en netbeheerders) - | streven naar 50 % lokaal eigendom van duurzame energieprojecten er worden drie speerpunten gehanteerd: - | werken aan een robuust energiesysteem - | stimuleren van energiebesparing - | scheppen van randvoorwaarden voor lokaal eigendom Samen aan de slag voor | uitgangspunten: een aardgasvrije | 1 | we starten daar waar energie zit, of waar corporatie aan de slag gaan. We oefenen geen gemeente Emmen (2021) | dwang uit 2 | we hebben oog voor haalbaarheid en betaalbaarheid 3 | we onderzoeken de mogelijkheden voor collectieve technische oplossingen of een gezamenlijke aanpak 4 | we streven naar kennisuitwisseling zonder dat dit ten koste gaat van kwaliteit en zorgvuldigheid Uitvoeringsplan | in het uitvoeringsplan klimaatadaptatie wordt ingezoomd op de klimaattrends; het wordt warmer Klimaatadaptatie | en het wordt natter. Het thema waterveiligheid speelt niet tot nauwelijks een rol binnen de Emmen: | gemeente. Het thema droogte wordt opgepakt- en onderzocht in regionaal verband klimaatadaptatiestrategie (2022) | het gemeentelijk handelingsperspectief is gericht op openbaar gebied en communicatie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://emmen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d0645a1c-cfbc-4ee4-9c45-0adcd013d76a?agendaItemId=6c336053-3d2a-45fc-b060-b627ae9a6254