Bijlage 3 - Ruimtelijk kwaliteitsplan

ruimtelijk kwaliteitsplan Europaweg 259a Nieuw-Schoonebeek

Door:

dé Erfontwikkelaar b.v. Radewijkerweg 9 7791 RJ Radewijk

Telefoonnummer E-mail Internet Project Auteur Datum laatst gewijzigd Bestandsnaam Aantal pagina’s

06 24 88 38 28 herbert@erfontwikkelaar.nl www.erfontwikkelaar.nl 2500 H. Oldehinkel 6 dec. 2023 2500-RKP-001.indd 10

Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever en/of dé Erfontwikkelaar b.v.

INHOUDSOPGAVE 1 INTRODUCTIE

1

2 VIGEREND BELEID

3

2.1.

landschapsvisie emmen

3

3 B E S TA A N D E S I T U AT I E 

5

3.1.

5

erf in het landschap

4 RU I MT EL I J K K WA L I T EI T S P L A N 

7

4.1.

7

ruimtelijk onderbouwing

5 L A N D S C H A P S M A AT R E G E L E N 

9

1 INTRODUCTIE dé Erfontwikkelaar is gevraagd een visie te geven op de inrichting als onderdeel van een bedrijfsbeïndiging op het erf aan de Europaweg 259a te Nieuw-Schoonebeek.. Het erf is nu ook in gebruik als varkenshouderij en wordt in het kader van een opkoopregeleing gestaakt. Kort samengevat bestaat de ontwikkeling uit: Sloop van 1.805 m2 aan landschapsontsierende bebouwing en stallen; De realisatie van een zonnepanelen in veldopstelling; Het wijzigen naar een agrarische bestemming waarin landbouwhuisdieren zijn uitgesloten. Het zorgvuldig landschappelijk inpassen van de Europaweg 259a: Het zorgvuldig landschappelijk inpassen van de veldopstelling zonnepanelen. Ter compensatie kunnen elders binnen de gemeente compensatiewoningen gerealiseerd worden. Dit wordt echter een aparte procedure en vormt geen onderdeel van dit plan De gemeente Emmen kan hier in principe aan meewerken, mits de ruimtelijke kwaliteit versterkt wordt en het erf landschappelijk goed wordt ingepast aansluitend op de schaal van deze ontwikkeling. Ten grondslag van dit Ruimtelijk kwaliteitsplan ligt het landschapsvisie Emmen. Naast het beleid zijn ook de wensen en de randvoorwaarden van opdrachtgever verwerkt in een plan.

1

lo catie plangebie d

p Euro aweg

3

2 1

Het erf b est aat uit e en b e drijfswoning dire ct aan de Europ aweg (1) met daarachter twe varkensst alA37

len (2 en 3) die geslo opt worden

2

(tot aal 1.805 m 2 )

2 VIGEREND BELEID

verkaveling ontstaan. De smalle opstrekkende plaatsen

stalossen niet mogelijk was.

stonden loodrecht op de zandruggen, waardoor iedere boer 2.1.

LANDSCHAPSVISIE EMMEN

verzekerd was van een evenredig deel in de verschillende

Begin 19e eeuw zijn de booën om verschillende redenen, zo-

Het plangebied valt binnen de visie in Gebied 13 Schonebeek

gronden ten noorden en ten zuiden van de zandrug. De Hot-

als de opkomst van de boekweitteelt en modernisering land-

en omgeving.

tingeratlas van 1773 – 1794 geeft de verschillende richtingen

bouw, afgeschaft. Ook de sterke scheiding van het agrarische

van de opstrekkende verkaveling ten oosten en ten westen

gebruik van de gronden ten noorden en ten zuiden van het

De ontginning van het gebied bij Schoonebeek is een men-

van de Bargerbeek goed weer. Deze smalle strookverkaveling

dorp is verdwenen. Tegenwoordig vindt ook akkerbouw

ging van oude (middeleeuwse) en jongere (17e en 18e eeuw)

is tot op de dag van vandaag nog uitzonderlijk gaaf aanwezig.

plaats in het voormalige beekdal.

en jongste (19e en 20e eeuw) ontginningen. Het dorp grensde aan de zuidelijke rand van het Bourtangerveen. Tussen het

Het bodemgebruik was oorspronkelijk vergelijkbaar met de

veen en het beekdal van het Schoonebeekerdiep lag een

gemengde bedrijfsvorm van de esdorpen. De vochtige hooi-

overgangsgebied met oost-west gerichte zandruggen (bruin

landen lagen langs het Schoonebeekerdiep en iets hoger

op de bodemkaart).

lagen de weilanden. De boerderij lag op een ruim erf met aansluitend de tuinakkertjes (goorns) en (hakhout)bos-

De oudste ontginningen lagen bij het huidige Schoonebeek

jes. Verder naar het noorden strekten de bouwlanden zich uit

(zie Hottingeratlas). Er waren vier afzonderlijke bebouwing-

op het veen. Karakteristiek voor de bedrijfsvoering ten oos-

slinten (Westeinde, Kerkeinde, Middendorp en Oosteinde)

ten van de Ellenbeek is de vetweiderij, te weten de opfok van

die op deze zandruggen gevestigd. De oudste percelen

slachtossen. Hier lagen de zogenaamde booën, ver van de

rondom de boerderijen waren blokvormig en de boerderijen

nederzetting verwijderde ossenstallen die verbonden waren

lagen min of meer willekeurig naast elkaar op de zandrug. De

aan één of meerdere moederbedrijven in Schoonebeek.

erfbeplanting was beeldbepalend. Vanaf de doorgaande weg (Europaweg) liepen paden richting de boerderijen.

Na 1700 was sprake van specialisatie in de vetweiderij bij Schoonebeek met een intensivering van de rundveehouderij

3

Dankzij kadastrale kaarten is duidelijkheid over het grondge-

als gevolg. Men ging over van de opfok van magere ossen

bruik en de ontginningswijze vanaf de 17e eeuw. De boerde-

naar de duurdere stalossen. Karakteristiek voor Schoonebeek

rijen van de oude bewoningslinten lagen toen op langgerekte

is een intensivering naar twee richtingen. Enerzijds naar de

kavelstroken, ‘opstrekk’nde ploats’n’ genoemd, die noord-

vetweiderij langs het brede beekdal van het Schoonebeeker-

waarts het veen in liepen en zuidwaarts tot het Schoone-

diep. Anderzijds meer aandacht voor permanente boekweit-

beekerdiep. Door het recht van opstrek, het recht van de

en roggebouw op de veenakkers. Dit in tegenstelling tot de

grondeigenaar op de onontgonnen gronden voor en achter

zandgebieden waar door de schrale veldgronden en gebrek

zijn in cultuur gebrachte grond, is deze bijzondere stroken-

aan goede hooilanden de specialisatie naar de duurdere

plangebied en omgeving rond 1900

plangebied en omgeving rond 1950

plangebied en omgeving rond 2010

4

3 B E S TA A N D E S I T U AT I E 3.1.

ERF IN HET LANDSCHAP

Het plangebied maakt onderdeel uit van het zogenaamde kleinschalige veenontginningen. Kenmerken van het gebied is de lintbebouwing van boerderijen en woningen met daarachter (door gebrek aan ruimte) agrarische opstallen. De bestaande erven zijn sober en functioneel ingericht. Er is veelal een duidelijke scheiding tussen het ‘voorerf’ met enige sierbeplanting en het ‘achtererf’ dat veel functioneler is ingericht met schuren en enige verharding. De gebouwen staan uitgelijnd aan elkaar op het erf en kennen veel grote schuren en stallen. Primair is het een agrarisch gebied maar steeds meer erven zijn enkel nog in gebruik om te wonen. Van oorsprong was het gebied vele groener met erfbosjes

een waardevolle doorkijk tussen het erf en de noordelijke buren

en houtsingels op de perceelgrenzen. Op de historische kaarten is dit goed te zien. Het plangebied bestaat ook uit een boerderij met daarachter enkele grote schuren. Door de jaren heen zijn achter het erf varkensstallen gebouwd. Deze zijn relatief laag ten opzichte van de opstallen in het lint. Het erf loopt ruimtlijk gezien over in dat van de buren. Aan de westzijde is tussen het erf met de buren een waardevolle doorkijk. Door de ingetogen vormgeven en de relatief lage volumes vallen de stallen niet op. Het erf wordt ontsloten op de Europaweg.

5

het erf vanaf de Europaweg

openheid

rechtlijn

ige stru c

tuur

Belangrijkste ruimtelijke kenmerken: het erf vormt een onderdeel van een lintbebouwing; erven lopen ruimtelijk gezien in elkaar over; de gebouwen staan uitgelijnd op het erf het erf kent een duidelijke voor- en achterkant de erven kennen van oorsprong veel gebiedseigen beplanting op en langs de randen van het erf.

lintbebouwing plangebied

openheid

6

landschapstructuurkaart

4 RUIMTELIJK

mengde haag te voorzien die eens per jaar geschoren wordt.

K WA L I T EI T S P L A N

der ongewenste schaduw. Aan de noordzijde zal een nieuwe

Uitgangspunten initiatiefnemer:

zal deze zijde landschappelijk worden ingepast. Er is gekozen

slopen varkensstallen realiseren zonnepanelenveld van max.. 8.000 m2

voor een natuurvriendeljke oever om de biodiversiteit in het

Uitgangspunten gemeente:

Rondom de veldopstelling is een onderhoudspad van gras

landschappelijk goed inpassen van het gehele erf; enkel gebruik streekeigen beplanting; aansluiten op de gebiedskenmerken van het veenontginningslandschap.

voorzien. Deze kan eventueel intensiever gemaaid worden

Uitgangspunten provincie:

Middels een bomenrij van zwarte els blijft de zonneweide

landschappelijk goed inpassen van het erf waarbij de kleinschaligheid van het gebied versterkt wordt.

ruimtelijk gezien verbonden met de erven langs de weg.

Deze haag zorgt ervoor dat de panelen ingepast worden zonsloot gegraven worden met een natuurlijke oever. HIermee

gebied te versterken.

en waarnodig gestabiliseerd worden met grasbetonstenen. Verharding is niet wenselijk.

Een gemengde haag Gebiedsvreemde beplanting langs de randen van de tuin

4.1.

RUIMTELIJK ONDERBOUWING

worden vervangen door een streekeigen wilde ligsuterhaag

Het erf is gelegen in het zogeheten kleinschalige veenont-

en een beukenhaag. Aan de oostzijde is reeds een beuken-

ginningslandschap. De kenmerken als rechtlijnige wegen

haag voorzien waarmee het voorerf een eenheid vormt.

en kavels, een sterke relatie tussen het erf en de weg en de overgang van hoog naar laag zijn goed waarneembaar. Van

Rondom de woning is ruimte voor twee Winterlinden. Deze

oorsprong waren de erven ingepast met meer groen.

geven het erf de gewenste groene massa.

Met het slopen van de stallen ontstaat ruimte om een veldopstelling van zonnepanelen te voorzien. Belangrijk daarbij is dat de panelen uit het zicht vanaf de Europaweg komen en dat deze veldopstelling ruimtelijk gezien een onderdeel blijft van de erven langs de weg. Gekozen is om langs de randen van de zonneweide een ge7

Rij zwarte elzen

7 project

5

1. Te slopen stal

2500

Legenda

datum

3. Zonnepanelen in veldopstelling met daaronder kruidenrijk grasland

6 dec. 2023

2. Bestaande woning behouden

formaat

a3 1 (3)

9

5. Toegangspad agrarisch perceel

tekeningno

4. Trafo 3

6. Aanplant wilde ligusterhaag 7. Nieuwe sloot met natuurlijke oever aan noordzijde

9. Wilde gemengde haag 4 10. Aanplant Winterlinde 1 11. Laurierhaag vervangen door beukenhaag

9

8

1

10

6

2 11

8

10

erfinrichtingsplan

Erfinrichtingsplan Europaweg 259 & 263 Nieuw-Schoonebeek

8. Aanplant bomenrij van zwarte els

5 LANDSCHAPSM A AT R E G E LEN de beplanting staat gesitueerd op de landschapsmaatregelen in de bijlage bomen met 2 boompalen en band; bomen in gras ook met 2 maaipalen 30cm; indien beplanting grenst aan terreinen die worden beweid door vee of waar men met voertuigen rijdt, dient deze beplanting te worden beschermd tegen vraatschade/aanrijschade/ verdichting van de wortelzone.

Legenda

3

1. Inzaaien kruidenrijk grasland met mengsel Cruydthoeck als bijvoorbeeld G5 of BW1 (indien er schapen weiden) 2. Aanplant wilde liguster - Ligsutrum vulgaris Aanplantmaat 80-100 met 5 st/m1 in driehoeksverband Eindbeeld is een geschoren haag van max. 1,8 (m) hoog en 1 (m) breed

5 1

3. Nieuwe sloot met natuurlijke oever aan noordzijde (talud 1:3) eventueel opslag van berk/zwarte els of wilg pleksgewijs laten staan 4. Aanplant zwarte els - Alnus glutinosa Aanplantmaat 14-16 Totaal 11 stuks Eindbeeld is een boomrij met een onderlinge plantafstand van min 7 (m) 5. Nieuw aan te planten wilde haag bestaande uit: Alnus glutinosa - zwarte els 15% Betula pendula - ruwe berk 15% Corylus avellana - hazelaar 10% Cornus alba - witte kornoelje 20% Acer campestre - veldesdoorn 20% Salix purpurea - Bittere wilg 20%

5

Aanplanten met 4 st/m1 Eens per jaar scheren (kan machinaal) Eindbeeld is een geschoren gemengde haag van max. 3 (m) hoog

4

6. Aanplant Winterlinde - Tilia tomentosa Aanplantmaat 16-18 totaal 2 stuks Eindbeeld is een solitaire boom 7. Laurierkers rooien Aanplant beukenhaag - Fagus sylvatica Aanplantmaat 80-100 Aanplanten met 5 st/m1 Eindbeeld is een geschoren haag van max. 1 (m) hoog

2

6

7 6

laat je erf groeien! 9

concrete maatregelen t.b.v. de landschappelijke inpassing