Bijlage 3 - Jaarverslag 2024 Discriminatie.nl Drenthe
Tekst van het document
Jaarverslag 2024
Een jaar vol uitdagingen en groei!
21 maart 2025 Discriminatie.nl Drenthe Weiersstraat 1E 9401 ET Assen +31 (0)6 13 57 48 87 drenthe@discriminatie.nl
Jaarverslag 2024 Discriminatie.nl Drenthe
Inhoudsopgave Inleiding...................................................................................................................................... 3 1. Over ons en onze werkwijze in 2024 ..................................................................................... 4 1.1 Werken aan een stevige basis: laagdrempelig en onafhankelijk..................................... 4 1.4 Over de koers van Discriminatie.nl in 2024 ..................................................................... 5 2. Onafhankelijke bijstandverlening in 2024 ............................................................................. 6 2.1 Iemand meldt en dan? ..................................................................................................... 6 2.2 Totaal aantal meldingen in Drenthe ................................................................................ 7 2.3 Meldingen per gemeente in 2024 ................................................................................... 8 2.4 Wettelijke gronden en Drentse ervaringen in 2024 ........................................................ 9 2.5 Niet-wettelijke gronden en Drentse ervaringen in 2024 ............................................... 10 2.6 Maatschappelijk terrein waar discriminatie in Drenthe ervaren is in 2024 .................. 10 3.
Rapportage, monitoring en beleidsadvisering..................................................................... 11 3.1 Regionaal Discriminatie Overleg (RDO) ......................................................................... 12 3.2 Monitoring, signalering & beleidsadvisering ................................................................. 12 4. Preventie, netwerken en projecten ..................................................................................... 12 4.1 Bekend en zichtbaar in Drenthe .................................................................................... 13 4.4 Assen, Coevorden en Emmen ........................................................................................ 14 5. Financieel verslag basisvoorziening 2024 ............................................................................ 17
2
Jaarverslag 2024 Discriminatie.nl Drenthe
Inleiding Op 1 januari 2024 is een grote stap gezet naar een landelijke antidiscriminatie organisatie. Alle antidiscriminatievoorzieningen (ADV's) in Nederland die aangesloten zijn bij de branchevereniging, noemen zich voortaan Discriminatie.nl, met regio aanduiding. In ons geval Drenthe. Met de lancering van deze gezamenlijke naam, is er voor inwoners één plek waar zij terecht kunnen bij discriminatie. Bijstand verlenen we nog altijd vanuit de eigen regio. Zo begon voor ons een jaar vol uitdagingen en groei. Een korte terugblik op 2024: • Al meteen in januari was er sprake van een grote toename van het aantal meldingen. • Ook in de daaropvolgende maanden wisten melders de ADV's heel goed te vinden. • Meer melders betekende ook meer registratie en vaker verlenen van bijstand. • Vaker dan andere jaren zorgden specifieke voorvallen in de (sociale) media voor pieken aan binnenkomende meldingen. "In Drenthe is er in 2024 een significante groei van het totaal aantal melders. In totaal waren 347 melders tegenover 104 in het voorafgaande jaar. Dat is meer dan een verdriedubbeling" •
• •
•
De komst van de nieuwe regering zorgde voor meer aandacht voor discriminatie. In de landelijke debatten, door uitspraken van ministers of staatssecretarissen en in onze samenleving. Ook in Drenthe. In 2024 leek antisemitisme en moslimhaat in ons land toe te nemen (Gaza). Ruim 850 Drentse jongeren gaven in het jeugdpanel van Trendbureau Drenthe aan dat zij veel discriminatie en pestgedrag ervaren. Op school, online en in de woonomgeving. Zij weten niet wat ze ermee moeten doen. Dit geluid nemen we serieus. Van de 2.300 volwassenen in het Drentse panel gaf 1 op 10 aan het afgelopen jaar gediscrimineerd te zijn en 4 op de 5 mensen ervaart een toename van polarisatie. Het panelonderzoek van Trendbureau Drenthe, Omgaan met verschillen (nov. 2024) biedt inzicht in hoe Drenten omgaan met verschillen in de samenleving.
Belangrijkste groei • De stem van Drentse jongeren (Jeugdpanel) is meegenomen in de landelijke ontwikkeling binnen Discriminatie.nl voor kindvriendelijke manieren om discriminatie te melden. Onze ADV neemt deel aan de landelijke werkgroep. • Discriminatie.nl is een stevig traject gestart voor verdere professionalisering van ADV's. Wij werken hieraan actief mee. • Vanaf oktober zijn er twee Drentse consulenten discriminatiezaken in plaats één consulent. • Met de aangesloten gemeenten is toegewerkt naar een nieuw basiscontract voor 2025. Kortom, 2024 was een jaar vol uitdagingen en groei. In dit jaarverslag presenteren we onze cijfers, activiteiten en resultaten. Met aandacht voor duiding van de cijfers en het verhaal achter de melders.
3
Jaarverslag 2024 Discriminatie.nl Drenthe
1. Over ons en onze werkwijze in 2024 1.1 Werken aan een stevige basis: laagdrempelig en onafhankelijk Bij Discriminatie.nl Drenthe geloven we in een samenleving waar gelijkheid en respect voorop staan. Het is onze missie om discriminatie te voorkomen en een inclusieve samenleving te bevorderen. Discriminatie.nl Drenthe voert de Wet Gemeentelijke Antidiscriminatievoorzieningen uit voor de gemeenten Aa en Hunze, Assen, Borger-Odoorn, Coevorden, De Wolden, Emmen, Hoogeveen, Meppel, Midden-Drenthe, Noordenveld en Westerveld. Hierdoor is er tussen de Drentse gemeenten uniformiteit, kwaliteit en dienstverlening volgens de wettelijke eisen. Discriminatie.nl Drenthe is ondergebracht bij CMO STAMM en gehuisvest in Assen. We zijn geen zelfstandige organisatie. Onafhankelijkheid vraagt daarom extra aandacht. Binnen CMO STAMM is de ADV een apart onderdeel op inhoud. Klachten over aangesloten gemeenten of over CMO STAMM moeten en willen we objectief kunnen behandelen. We volgen de landelijke kwaliteitseisen en klachtenprocedure (inclusief een Externe Klachtencommissie).
Onze dienstverlening bestaat uit: • Onafhankelijke bijstandverlening. • Monitoring, rapportage & beleidsadvisering. • Preventie en educatie. Provinciaal bundelen, lokaal invullen Met de elf aangesloten gemeenten is er een vierjarig bedrijfsplan afgesproken, Bedrijfsplan Meldpunt Discriminatie Drenthe 2021-2024, Provinciaal bundelen, lokaal invullen (18 maart 2021). Deze was doorlopend met een basisfinanciering van € 0,27 per inwoner per aangesloten gemeente en voor maximaal 200 meldingen per jaar in de provincie. In goed overleg met de aangesloten gemeenten is er in 2024 besloten om alle basiscontracten per 1 januari 2025 te beëindigen. In plaats van een doorlopend contract met een vast basistarief, is er het afgelopen jaar gezamenlijk toegewerkt naar een nieuw basiscontract voor het jaar 2025. Passend bij de huidige kosten en wettelijke vereisten.
4
Jaarverslag 2024 Discriminatie.nl Drenthe
Het aantal meldingen nam in 2024 al vanaf januari toe. In het eerste kwartaal waren dit er in totaal 171. In het tweede kwartaal waren dit er 97. Halverwege het jaar was het aantal van maximaal 200 melders bereikt. In overleg met alle opdrachtgevers heeft de ADV een eenmalige extra financiering ontvangen om zo alle melders optimaal te kunnen blijven ondersteunen in 2024. Uiteindelijk 'normaliseerde' het aantal binnenkomende meldingen in de tweede helft. Er zijn in totaal 347 meldingen binnengekomen. Het gaat hierbij nog altijd om een topje van de ijsberg van het aantal potentiële melders.
1.4 Over de koers van Discriminatie.nl in 2024 De meeste ADV's in Nederland zijn aangesloten bij Discriminatie.nl. Naast het voeren van dezelfde naam en huisstijl, werken we aan: • Gezamenlijke positionering van de wettelijke taken, dit zorgt voor een herkenbare en toegankelijke inrichting van de ADV. Hierdoor is er meer onderlinge samenwerking en een sterkere positie en lobby in het maatschappelijke en politieke veld. • 1 naam, 1 huisstijl = 1 registratiesysteem. Alle aangesloten ADV's registreren in ADV-net. Dit is in 2024 aangevuld met een werkprotocol en een office 365-werkomgeving. Alle medewerkers hebben een account bij discriminatie.nl en werken in de SharePoint omgeving van de branchevereniging. • Discriminatie.nl Drenthe is actief in de werkgroep Kindvriendelijk Melden (VN-Kinderrechten). Hiermee is een concrete vervolgstap gezet met de stem van jongeren in het Drentse Jeugdpanel. Landelijk is deze stem gehoord, met als resultaat dat er vanaf 2025 vanuit ADV's ingezet wordt op nauwere samenwerking en afstemming met het onderwijs en het trainen van de consulenten in het voeren van gesprekken met kinderen en jongeren. • Deze training wordt een vast onderdeel van een ADV-academie. Een centrale plek voor consulenten discriminatiezaken voor intervisie, kennisuitwisseling en onderlinge consultatie.
In 2024 is het volgende uitgewerkt: een structureel trainingsaanbod, een gestandaardiseerd inwerkprogramma, structuren om leerervaringen te borgen en te toetsen. • In 2024 heeft Discriminatie.nl Drenthe deelgenomen aan de Dag van de Klachtbehandelaar, aan trainingen, zoals 'Gesprekstechnieken" of "Discriminatie in het voetbal" en aan de werkgroep kwaliteit & klachtenprotocol. Op 1 januari 2024 is het Meldpunt Discriminatie Drenthe zowel voor de wettelijke taken als voor de hieruit voortvloeiende preventieve taken overgegaan naar de naam Discriminatie.nl Drenthe. Alles wat met discriminatiezaken te maken heeft voeren we vanaf dan uit onder deze naam. Hiermee spelen we inhoudelijk in op de toekomstige herziening waarin gestreefd wordt naar één landelijk aangestuurde organisatie, met locaties in regio's en gemeenten in Nederland. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken streeft ernaar om de herziening op 1 januari 2027 in te voeren. Halverwege 2025 komt zij met een concept wetsvoorstel. Hiermee zullen de wettelijke taken veranderen.
5
Jaarverslag 2024 Discriminatie.nl Drenthe
2. Onafhankelijke bijstandverlening in 2024 Bestaansrecht van een ADV Melders geven een ADV bestaansrecht. Het gaat om mensen die discriminatie ervaren. Het overkomt hen zelf of mensen zien dit gebeuren. Discriminatie.nl Drenthe biedt iedereen onafhankelijke bijstand. Dit gebeurt volgens een landelijk vastgestelde richtlijn 'klachtbehandeling'. Doelen van bijstandverlening: • Onafhankelijke bijstand van inwoners die discriminatie ervaren. • Bevordering zelfredzaamheid. • Signaleren structurele discriminatiepatronen. • Gedrags- en beleidsbeïnvloeding. • Toetsing aan wetgeving. • Ontwikkelen jurisprudentie.
2.1 Iemand meldt en dan? Als iemand uit Drenthe belt, wordt deze doorgeschakeld naar een consulent discriminatiezaken van onze ADV. Vult iemand het centrale meldformulier in, dan komt deze in onze mailbox. Bijstandverlening kent verschillende vormen en fasen. Denk aan het bieden van een luisterend oor, juridische ondersteuning of bemiddeling bij discriminatie. Het is belangrijk dat een ADV werkt met ervaren discriminatie. Een ADV oordeelt niet of het om discriminatie gaat. Hiervoor zijn andere instanties, zoals het College voor de Rechten van de Mens. Aan de hand van vaste stappen wordt een melding onderzocht. De wensen van de melder staan steeds centraal. De bijstandverlening kan bestaan uit: • Een telefonische of schriftelijke melding (per post of digitaal). • Eerste contact. • Intakegesprek. • Registratie in het landelijke registratiesysteem ADV-net. • Initiële beoordeling, • Klachtenbehandeling (hoor, wederhoor) • Vervolgstappen, bijvoorbeeld informatie en advies, bemiddeling, begeleiding bij juridische procedures of het doen van aangifte en doorverwijzing. Een bijstandverlening kost gemiddeld 7,5 uur per melding (landelijk cijfer). Wanneer er overkoepelende zaken zijn aan één of meerdere meldingen, nemen wij contact op met de betreffende gemeente of een andere partij die het aangaat.
Andersom kan ook: wanneer een gemeente of organisatie merkt of vermoedt dat er overkoepelende zaken spelen, kan zij Discriminatie.nl Drenthe benaderen.
6
Jaarverslag 2024 Discriminatie.nl Drenthe
2.2 Totaal aantal meldingen in Drenthe Alle binnenkomende meldingen worden geregistreerd in het ADV-net. Als we kijken naar Drenthe, dan zien we onderstaand beeld over het totaal aantal meldingen in de afgelopen jaren. Wat meteen opvalt, is de piek in 2024.
AANTAL MELDERS BIJ ADV DRENTHE 400 350
347
300 250 200 150 103
100 50
68
59
103 60
79
79
73
74
104
80
0 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2022 2023 2024
Voor alle provinciale cijfers in dit jaarverslag geldt dat het hier om melders gaat die wonen in een van de elf aangesloten gemeenten. Als inwoners van Tynaarlo via het landelijk meldformulier of telefoonnummer een melding plaatsen, worden zij doorverwezen naar het meldpunt in deze gemeente. De meldingen van deze inwoners komen niet in het landelijk registratiesysteem, omdat de gemeente niet is aangesloten bij Discriminatie.nl. Verdriedubbeling in 2024 In 2024 is er sprake van een verdriedubbeling van het totaal aantal melders ten opzichte van het jaar 2023. Vooral in het eerste halfjaar is er een piek geweest ten opzichte van voorgaande jaren. In het laatste halfjaar van 2024 nam het tempo waarop de meldingen binnenkwamen af, maar ook in deze periode is er sprake van een toename ten opzichte van voorgaande jaren. Meldingen bij Drents meldpunt Kwartaal 1 kwartaal 2 Kwartaal 3 Kwartaal 4 Totaal
2022 27 22 24 30
2023 30 24 23 27
2024 171 98 37 40
103
104
346*
* 1 melding is via een andere adv bij ons binnengekomen, totaal 347 meldingen
Alleen registratie of ook bijstand verleend? Als iemand discriminatie bij een ADV meldt, kijken de consulent discriminatiezaken en de melder samen welke ondersteuning passend en mogelijk is. Sommige mensen willen vooral hun verhaal kwijt, anderen hebben bemiddeling nodig en weer anderen willen begeleiding bij de weg naar het
7
Jaarverslag 2024 Discriminatie.nl Drenthe
College voor de Rechten van de Mens. De tijdsinvestering per melder verschilt. Het is daarom interessant om te kijken welke vormen van ondersteuning het afgelopen jaar geboden is. Van de 347 melders, zijn er 168 meldingen alleen geregistreerd. Dit waren vooral anonieme meldingen. 179 mensen vroegen om bijstand. Omgezet in percentages ontstaat voor de provincie Drenthe onderstaand beeld.
Registratie of bijstand in 2024? 7% 6% 14% 48%
25%
Alleen registratie
Advies & informatie
Bemiddeling
Doorverwijzing
Overig
In 2024 hebben de consulenten discriminatiezaken in ieder geval 1 keer contact gehad met 179 inwoners in Drenthe. Met veel mensen is er vaker contact geweest en de bijstandverlening was bij de ene melder complexer dan bij een andere melder.
2.3 Meldingen per gemeente in 2024 Waar kwamen de meldingen vandaan? In welke gemeente woonde de melder op het moment dat de melding is gedaan? Van bijna alle binnengekomen meldingen bij de Drentse ADV is de woongemeente van de melder bekend. Als we kijken naar de afgelopen drie jaren, zien we het volgende beeld in de provincie Drenthe.
Melder per woongemeente 70 60 50 40 30 20 10 0
2022
2023
2024
8
Jaarverslag 2024 Discriminatie.nl Drenthe
In alle gemeenten is er een toename van het aantal meldingen te zien. Vooral in de gemeenten: Aa en Hunze, Coevorden, Emmen, Hoogeveen en Midden-Drenthe. Het is interessant om te kijken in welke gemeente discriminatie is ervaren. Die plek hoeft niet per se dezelfde te zijn als waar iemand woont. Soms ervaart iemand bijvoorbeeld discriminatie tijdens een dagje uit buiten Drenthe of tijdens een reis met het openbaar vervoer in ons land. Ook komen er soms meldingen binnen over online discriminatie ("anders") of over landelijke voorvallen. Wat opvalt, is dat Drentse melders (blauwe balk) vooral discriminatie ervaren buiten hun eigen woongemeente (oranje lijn). In de gemeenten De Wolden, Meppel, Midden Drenthe en Noordenveld zijn er vooral meldingen over ervaringen in de eigen gemeente. In de gemeenten Assen, Coevorden, Emmen en Hoogeveen zijn er relatief veel ervaringen buiten de gemeente waar de melder woont.
Woongemeente en voorvalgemeente 160 140 120 100 80 60 40 20 0
Woongemeente
Waar discriminatie ervaren?
Er is vooral een piek bij 'nationaal/landelijk'. Hierin zitten alle meldingen over 'COVID-beleid' en voorvallen in de media in het afgelopen jaar. Ook vallen hier meldingen onder over discriminatie door een zorgverzekeraar of aanbieders van abonnementen. Zie ook 2.5. over de niet-wettelijke gronden.
2.4 Wettelijke gronden en Drentse ervaringen in 2024 ADV's krijgen te maken met ervaren discriminatie, wij oordelen niet. Een rechter of het College voor de Rechten van de Mens kan objectief vaststellen of er daadwerkelijk sprake is van discriminatie. Veel incidenten komen niet voor een commissie of rechter. Vaak is bemiddeling al een oplossing. Melders willen soms ook alleen maar een registratie en een luisterend oor. Discriminatie is het beoordelen van mensen op kenmerken die er niet toedoen. Iemand wordt onterecht anders behandeld dan iemand anders in het gelijke geval. De wettelijk beschermde discriminatiegronden staan in verschillende gelijke behandelingswetten, zoals de Algemene Wet gelijke behandeling of de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd. Binnenkomende meldingen op deze discriminatiegronden, registreren we hieronder.
9
Jaarverslag 2024 Discriminatie.nl Drenthe
In 2024 is er het meest gemeld op grond van Herkomst/afkomst (of juridisch: 'ras'). Hieronder staat de top 6 van discriminatiegronden in Drenthe. Naast 'herkomst/afkomst is er relatief veel gemeld over niet-wettelijke discriminatiegronden.
Discriminatiegronden Top 6 Ras (Herkomst/afkomst) Niet-wettelijke gronden Handicap of chronische ziekte Geslacht Godsdienst en levensovertuiging Seksuele gerichtheid 0
20
40
60
80
100
120
140
160
2.5 Niet-wettelijke gronden en Drentse ervaringen in 2024 Er is sprake van discriminatie als iemand wordt beoordeeld op kenmerken die er op dat moment niet toedoen. Iemand met rood haar, die daarom uitgesloten wordt van een groep, kan zich gediscrimineerd voelen. Mensen kunnen zich ook buitengesloten voelen door armoede of laaggeletterdheid. De wet zegt niks over deze discriminatiegronden. Mensen ervaren het wel als discriminatie. In 2024 is er een grote groep mensen die melden over voorvallen die wettelijk gezien niet onder discriminatie vallen. In totaal ging het om 116 melders.
2.6 Maatschappelijk terrein waar discriminatie in Drenthe ervaren is in 2024 Als er meldingen binnenkomen, geven melders aan waar zij wonen en in welke gemeente de discriminatie ervaren is. Daarnaast houden ADV's ook bij binnen welk maatschappelijk terrein die ervaring was. Denk aan buurt/wijk of aan arbeidsmarkt. Al een aantal jaren komen de meeste meldingen binnen over collectieve voorzieningen. Dit zijn voorzieningen die voor iedereen toegankelijk zijn (openbaar). Hieronder vallen verschillende soorten organisaties. Denk aan gezondheidszorg, welzijn, jeugdhulp en ouderenzorg. Ook het handelen van overheidsorganen valt hieronder, zoals het Rijk of gemeenten en zelfstandige bestuursorganen zoals het CBR en UWV.
10
Jaarverslag 2024 Discriminatie.nl Drenthe
Voor het jaar 2024 is onderstaande top 6 weergegeven.
Top 6 Maatschappelijk terrein Collectieve voorzieningen Arbeidsmarkt Media en reclame Buurt/wijk Openbare ruimte/publieke ruimte Onderwijs 0
20
40
60
80
100
120
140
160
In de afgelopen jaren is er vooral een stijging ten aanzien van de landelijke overheid. Voor het merendeel zijn dit meldingen over discriminatie als gevolg van beleid. Bijvoorbeeld meldingen over de toeslagenaffaire of meldingen over het COVID beleid. Het aantal meldingen op het terrein van collectieve voorzieningen blijft stijgen. In 2024 was dit in Drenthe hét maatschappelijk terrein waar melders discriminatie hebben ervaren.
3. Rapportage, monitoring en beleidsadvisering Het college van Burgemeesters en wethouders is verplicht om jaarlijks voor 1 april verslag uit te brengen aan de minister van Binnenlandse Zaken (BZK) over de klachten die in het daaraan voorafgaande kalenderjaar zijn ontvangen door een ADV. Discriminatie.nl Drenthe levert voor de aangesloten gemeenten deze cijfers aan via de landelijke vereniging en in afstemming met de Politie. In het landelijke 'multi-agency' rapport staan de cijfers van: • Alle ADV's in Nederland. • De Politie. • Meld.onlinediscriminatie.nl • Het College voor de Rechten van de Mens. • Cijfers van de Nationale Ombudsman en de Kinderombudsman. Monitor Discriminatie Noord-Nederland Tegelijkertijd met het landelijk rapport, verschijnt ook de Monitor Discriminatie Noord-Nederland. Hierin publiceren de drie noordelijke meldpunten en de politie Eenheid Noord-Nederland jaarlijks hun cijfers. Deze monitor geeft een totaaloverzicht van discriminatie volgens de registratie van de betrokken organisaties.
11
Jaarverslag 2024 Discriminatie.nl Drenthe
3.1 Regionaal Discriminatie Overleg (RDO) Drie keer per jaar is er een Regionaal Overleg Discriminatie (RDO). Aan dit overleg nemen de drie noordelijke ADV's1, Regiopolitie Noord-Nederland en Openbaar Ministerie deel. Dankzij dit overleg zijn er korte lijnen tussen de betrokken organisaties. In het eerste half jaar van 2024 zijn de ADV's door het OM geschoold over de ontwikkeling van extreemrechts en strafbaarheid hiervan. Waar nodig vindt dit overleg vaker plaats. Op individueel casusniveau weten medewerkers van de drie specifieke organisaties elkaar te vinden. De samenwerking op lokaal niveau met de politie vraagt nog wel aandacht.
3.2 Monitoring, signalering & beleidsadvisering Alle meldingen worden geregistreerd in ADV-net, volgens richtlijnen van de landelijke branchevereniging. Door het gehele jaar heen kan de landelijke vereniging trend labels toevoegen om signalen en ontwikkelingen scherper in beeld te verkrijgen. Denk aan: melders van minderjarige leeftijd, gebeurtenissen in de media of aan informatie over de veroorzaker van discriminatie. Zodra er bij een ADV veel meldingen over een bepaald onderwerp binnenkomen, nemen consulenten onderling contact op om te checken of dit bij meer ADV's gebeurt. Soms volgt er een nieuwe trendlabel, soms komt er een landelijke standaardreactie die consulenten naar melders kunnen sturen en soms blijkt het om een incident in één provincie of regio te gaan. Discriminatie.nl Drenthe heeft inzicht in de actuele situatie rond discriminatie in Drenthe. Jaarverslag en kwartaalrapportages • Sinds een paar jaar publiceert Discriminatie.nl Drenthe het jaarverslag op 21 maart. Dit is de internationale dag tegen Racisme en discriminatie. Het jaarverslag is bedoeld als verantwoording naar opdrachtgevers. • Elk kwartaal ontvangen de beleidsmakers van de aangesloten gemeenten een kwartaalrapportage van binnenkomende meldingen. Dit biedt inzicht in ontwikkelingen en trends in de provincie.
Waar nodig geven wij een signaal af als er significante veranderingen zijn in het aantal binnenkomende meldingen. Bijvoorbeeld dat er geen enkele melding binnenkomt. Of juist ineens heel veel. Hiermee houden de gemeenten zicht op de ontwikkeling van de omvang van het aantal meldingen en op de inhoud van meldingen (discriminatiegrond, woongemeente melder, voorvalgemeente, aard van de melding, maatschappelijk terrein en geboden klachtbehandeling). Deze rapportages kunnen beleidsmakers helpen om trends en patronen te signaleren voor eventuele aanpassing van lokaal beleid. • Voor aangesloten gemeenten fungeren wij ook als vraagbaak voor beleidsmedewerkers. Bijvoorbeeld: Goed Verhuurderschap, financiële middelen van het Rijk etc.
4. Preventie, netwerken en projecten Hoewel het aantal Drentse meldingen in 2024 enorm is gegroeid, gaat het nog altijd om een topje van de ijsberg. Vaak is melden de allerlaatste stap die mensen zetten als zij discriminatie ervaren. Wat opvalt, is dat de binnenkomende meldingen steeds complexer worden. Vaak is er meer aan de 1
Tynaarlo neemt niet deel aan het RDO in Noord-Nederland
12
Jaarverslag 2024 Discriminatie.nl Drenthe
hand dan op het eerste gezicht lijkt. Een ADV kan ondersteuning bieden bij ervaren discriminatie. Wij zijn geen hulpverlenende instantie. Als mensen in een vroeg stadium durven te melden, gaat het vaak nog alleen om de ervaren discriminatie. Hierop kunnen wij bijstand bieden. Mensen krijgen hiermee ook het gevoel dat melden zin heeft.
4.1 Bekend en zichtbaar in Drenthe Om mensen in een vroeg stadium te kunnen bereiken, is naamsbekendheid en zichtbaarheid nodig. Begin 2024 is er een provinciale campagne ontwikkeld, waarmee we inwoners in alle aangesloten gemeenten wilden bereiken. Aanleiding hiertoe was onze nieuwe naam vanaf januari. We wilden dit bekend maken bij Drentse inwoners en (potentiële) samenwerkingspartners. De campagne is echter niet uitgevoerd, want het aantal binnenkomende meldingen in 2024 bleef maar groeien en het behandelen hiervan vroeg veel tijd. De campagne is daarom uitgesteld naar 21 maart 2025 (Internationale dag tegen Racisme en Discriminatie). Bespreekbaar maken Uit ervaring weten we dat discriminatie in de provincie Drenthe een moeilijk te bespreken onderwerp is. Aan de ene kant schamen mensen zich als hen dit overkomt. Aan de andere kant hebben veroorzakers vaak niet door dat zij discrimineren. Of mensen hebben beperkte kennis over wat discriminatie is en denken alleen aan bijvoorbeeld huidskleur. Ook werkgevers ontbreekt het soms aan kennis en ontslaan vrouwelijke werknemers als zij zwanger worden. Ondanks een ontslagverbod. Ook overheden, organisaties, instellingen en bedrijven hebben vaak helemaal niet door dat hun beleid of uitvoering discriminatie voedt.
In ons dagelijkse werk merken we dat veel mensen in Drenthe een mening hebben over discriminatie, maar ook dat veel mensen nog beperkte kennis hierover hebben. Dat is een belemmering om te kunnen melden. Onze primaire preventie is gerelateerd aan de wettelijke taken. Deze richt op provinciaal niveau op het vergroten van naamsbekendheid en zichtbaarheid. Bijvoorbeeld door middel van het geven van voorlichting over onze dienstverlening, workshops over het meldproces en alles wat hierbij komt kijken en een provinciale publiekscampagne. Onze maatschappij is voortdurend in beweging. Vanuit de ADV proberen we een brug te slaan tussen individuen en de wet. Iedereen is welkom om bij te dragen aan een samenleving waarin discriminatie geen ruimte krijgt. Elke melding draagt bij aan een grotere verandering. Naast de uitvoering van wettelijke taken, werken we nauw met andere instanties samen om een omgeving te creëren waarin iedereen gelijke kansen heeft. Het voorkomen en aanpakken van discriminatie is een zaak voor ons allemaal. Preventie en educatie zijn daarom essentiële diensten. In 2024 voerde Trendbureau Drenthe twee onderzoeken uit die belangrijk zijn voor onze ADV. In deze onderzoeken zijn zowel jongeren als volwassenen gevraagd naar thema's die voor ons werk belangrijk zijn. In mei zijn jongeren gevraagd hoe zij aankijken tegen discriminatie.
Naar aanleiding hiervan zijn er gesprekken gevoerd met leerlingen van een aantal scholen. Met de opbrengsten hiervan kunnen we in 2025 nog beter inspelen op de wensen en behoeften van de jeugd en op die van het onderwijs.
13
Jaarverslag 2024 Discriminatie.nl Drenthe
Ruim 850 jongeren gaven aan dat zij veel discriminatie en pestgedrag ervaren. Op school, online en in de woonomgeving. Zij weten niet wat ze ermee moeten doen. Dat is een geluid voor ons om op te pakken in Drenthe. In november 2024 vroeg Trendbureau Drenthe aan 2.300 volwassenen in het Drentse panel hoe zij omgaan met verschillen. Hierop gaf 1 op 10 aan het afgelopen jaar gediscrimineerd te zijn en 4 op de 5 mensen ervaart een toename van polarisatie. Hoe Drenten omgaan met verschillen in de samenleving is belangrijke informatie voor de verdere ontwikkeling van onze preventie en educatie.
4.4 Assen, Coevorden en Emmen In 2024 zijn er in totaal 12 voorlichtingen gegeven aan leerlingen van basisscholen (groep 7/8). In de gemeente Coevorden zijn er 9 gegeven. In de gemeente Assen 3.
Lokale aanpak Emmen De gemeente Emmen heeft sinds 2023 extra inzet op een lokale aanpak discriminatie tot en met 2024. De startnotitie van de gemeente is hierbij leidraad. De focus voor het uitvoeringsplan ligt op jeugd (10-27-jarigen) en op de discriminatiegrond 'ras'. Onderdelen van het uitvoeringsplan zijn: a) Een vraaggerichte invulling van het preventiepluspakket voor het basisonderwijs, voor leerlingen en voor beroepskrachten en andere betrokkenen. b) Een Sinterklaasfeest voor iedereen. c) Een publieksactiviteit rond de internationale dag tegen racisme en discriminatie (21 maart). Wat hebben we in 2024 in Emmen gedaan? a) Vraaggerichte preventie Het is zowel de wens van basisscholen als van onze ADV om voorlichtingen voor leerlingen op basisscholen meer onderdeel te laten zijn van het onderwijsprogramma. Het aanbieden van voorlichtingen op een school is pas echt effectief als dit onderdeel uitmaakt van een groter geheel. Wat is het beleid van een school ten aanzien van discriminatie, wat speelt er op een school (actualiteit), welke behoefte is er ten aanzien van kennis, deskundigheid en handelingsperspectieven? En er is vanuit het onderwijs een behoefte om ook voorlichtingen in huis te hebben gericht op ouders/opvoeders. Al deze vragen zijn voor Discriminatie.nl Drenthe ingebracht in de landelijke werkgroep Kindvriendelijk Melden.
Gedurende het gehele jaar is er in deze werkgroep gewerkt aan een kindvriendelijk klachtenprotocol. Hiermee is er afstemming mogelijk met het onderwijs in het kader van de Wet Vrij en Veilige School. Verder is er een leeftijdsladder ontwikkeld. Hierin staat welke verantwoordelijkheden je als ADV hebt bij verschillende leeftijden (denk aan: wanneer ouders/opvoeders toestemming vragen, juridische kaders etc.). En in afstemming met de landelijke Kinderombudsman, het Kinderrechtencollectief, Veilig Thuis is verkend welke routes mogelijk zijn voor 'warme overdracht'. Voor consulenten discriminatiezaken is er een training ontwikkeld om kindvriendelijk te kunnen werken. In 2025 volgen we deze training en zoeken we concrete samenwerking met het onderwijs in de gemeente
14
Jaarverslag 2024 Discriminatie.nl Drenthe
Emmen op drie sporen: afstemming meldstructuren, mogelijkheden voor ondersteuning en ontwikkelen van voorlichting gericht op beroepskrachten in het onderwijs, op leerlingen en op hun ouders/opvoeders. Scholen hebben aangegeven hoe belangrijk het is dat thuis en op school afstemming is over een aanpak van discriminatie, bijvoorbeeld d.m.v. ouder-bijeenkomsten op scholen. Heel actueel is het thema: digitaal pesten en discrimineren. Grondrechtenfestival 25 november 2024 Studenten van het Drenthe College in Emmen namen in november deel aan het Grondrechtenfestival. Deze werd georganiseerd door de Nationale Jeugdraad en ProDemos. Tijdens dit festival is met studenten het gesprek gevoerd over hoe grondrechten je dagelijkse leven beïnvloeden. Thema's waren: vrijheid van meningsuiting, recht op privacy en discriminatie. Onder leiding van Discriminatrie.nl Drenthe doken studenten dieper in op het thema discriminatie. Via een touwtrekspel en stellingen werden studenten uitgedaagd om hun mening te delen en om de tegenpartij letterlijk 'over de streep' te trekken. Denk aan: "Een werkgever mag iemand ontslaan omdat zij zwanger is.' Voor velen bleek het lastig om minder bekende vormen van discriminatie te herkennen, zoals op basis van genderidentiteit of gezondheid.
Het Grondrechtenfestival creëerde bewustwording en liet zien dat studenten behoefte hebben aan meer educatie en dialoog over verschillende vormen van ongelijkheid in onze samenleving. Naast een preventie aanbod voor basisscholen, is er in de gemeente Emmen ook behoefte aan aanbod voor andere onderwijstypen. b) Een Sinterklaasfeest voor iedereen In 2024 zijn er meerdere bijeenkomsten geweest met Sinterklaas comités in de gemeente om gezamenlijk toe te werken naar een kinderfeest voor iedereen. Dit traject startte in 2024 en eindigde in 2024, omdat de comités op één gezamenlijke lijn voor de intochten in de gemeente zijn gekomen. Er mogen verschillen zijn in het tempo waarop ieder comité daar naar toe werkt, maar elk comité werkt hieraan mee. c) Publieksactiviteit 21 maart en lokaal netwerk Op 21 maart is het de internationale dag tegen Racisme en Discriminatie. In 2024 zijn er rond deze dag twee filmbijeenkomsten georganiseerd. Centraal stond de film "The Hate U Give", met daarna ruimte voor het gesprek. Op 6 april in Emmen en op 19 april in Klazienaveen. Vervolgens is er met Facet in Klazienveen verder gesproken over mogelijke vervolgactiviteiten in dit dorp. De bibliotheek grenst aan een school en is hierbij een goede plek om verdere samenwerking op te kunnen starten. Er is inmiddels een goede samenwerking met Facet Emmen en met het Flimhuis Emmen.
Het lokale netwerk is verder versterkt met de welzijnsinstelling Sedna. Jongerenwerkers van de Angelslo Academy en een medewerker bij Movements Emmen verkennen mogelijkheden voor verdere samenwerking. Gericht op het herkennen van signalen bij jongeren en het creëren van bewustwording wat de impact van discriminatie kan zijn bij jongeren. Tijdens de Regenboogweek in 2024 heeft Discriminatie.nl meegewerkt aan de talkshow in de Grote Kerk "Standhouden bij Tegenwind".
15
Jaarverslag 2024 Discriminatie.nl Drenthe
Gemeenteraadsbijeenkomst Diversiteit en Inclusie In mei 2024 organiseerde onze ADV een werksessie voor raadsleden om hun kennis te vergroten over diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid voor en met de inwoners in de gemeente. Er is hierbij samengewerkt met Aquarene (zwembad en een praktijkvoorbeeld) en de Regio Politie. Financiële verantwoording extra inzet Emmen
Beroepskrachten Activiteitenbudget
Realisatie 2024 €50.300 € 3.559 €53.859
16
Jaarverslag 2024 Discriminatie.nl Drenthe
5. Financieel verslag basisvoorziening 2024 In het onderstaande realisatieoverzicht zijn zowel de begroting als realisatie in 2024 weergegeven. Discriminatie Drenthe
Assen, 29 januari 2025
Realisatieoverzicht
Kostensoort Personeel
2024
Realisatie 149.840
Begroting 161.200
Saldo -11.360
Huisvesting en organisatie Huisvesting en servicekosten Energie en waterverbruik Kantoorinrichting, computers en software Porti / telefonie Vakliteratuur en documentatie Systeembeheer Deskundigheidsbevordering Administratie & accountantskosten
37.460
40.300
-2.840
Activiteitenkosten PR en communicatie Website Bijeenkomsten en voorlichting Reis- en verblijfkosten Lidmaatschap landelijke vereniging Juridische advisering
5.721
10.000
-4.279
193.021
211.500
-18.479
Inkomsten Gemeentelijke bijdragen Reservering MDD 2023
211.500 10.388
211.500 -
10.388
Totaal
221.888
211.500
10.388
Saldo *
28.867
-
28.867
Coördinatie Klachtconsulenten Administratie en registratie
Totaal uitgaven
* saldo per 31-12-2024 wordt gereserveerd ten behoeve van uitvoering Discriminatie Drenthe 2025
17