Bijlage 3 - Effecten decembercirculaire 2025 en actueel financieel perspectief 2026-2029 inclusief bijlagen

Bijlage 1 – details berekeningen decembercirculaire 2025 Effect op het begrotingsresultaat 2025 tot en met 2029 Bij het maken van de berekeningen is als volgt gehandeld: • • •

•

gebruik makend van de rekenmodule Pauw wordt de uitkomst van de decembercirculaire 2025 berekend; hiervan wordt dan de uitkomst van de berekening van de berekening septembercirculaire 2025 afgetrokken het alsdan ontstane verschil is nog niet het resultaat voor onze begroting; daarvoor wordt het verschil gecorrigeerd voor o inbegrepen bedragen van taakmutaties; o inbegrepen bedragen van integratie-decentralisatieuitkeringen; o inbegrepen bedragen van de integratie-uitkering sociaal domein; o inbegrepen bedragen voor compensatie Oekraïne vervolgens resteert het effect op het begrotingsresultaat

Cijfermatig ziet het er als volgt uit:

Taakmutaties Het effect van de taakmutaties is als volgt te specificeren:

Kinderopvang pleegouders Bij Voorjaarsnota 2025 is door de Rijksoverheid extra geld beschikbaar gesteld als bijdrage voor de kosten die pleegouders maken voor kinderopvang en buitenschoolse opvang van hun pleegkinderen. Besloten is om alsnog voor 2025 deze middelen eenmalig € 10,7 miljoen toe te voegen aan de algemene uitkering van het gemeentefonds. Voor gemeente Emmen geeft dit een voordelig financieel effect van afgerond €61.000. Voor de jaren 2026 en 2027 staan de middelen gereserveerd op de begroting van het ministerie VWS. Hervormingsagenda jeugd Op de begroting van het ministerie van VWS zijn in 2025 middelen gereserveerd voor de uitvoering Hervormingsagenda Jeugd. Deze middelen zijn niet volledig tot besteding gekomen. Het ministerie van VWS boekt de resterende middelen van het beschikbaar gemaakte budget voor de Hervormingsagenda Jeugd voor 2025 naar de algemene uitkering van het gemeentefonds. Wat voor de gemeente Emmen een voordelig effect van afgerond € 17.000 geeft. ‘Weeffout’ jeugdzorg Bij de decentralisatie van de jeugdzorg is de verantwoordelijkheid voor de jeugdzorg overgegaan van de provincies naar de gemeenten. Bij de berekening van de bedragen is geen rekening gehouden met het feit dat de steden Amsterdam, Rotterdam en Den Haag zelf al verantwoordelijk waren voor de jeugdzorg.

Er is destijds € 10 miljoen structureel teveel overgeheveld van het provinciefonds naar het gemeentefonds. Deze ‘weeffout’ wordt in deze circulaire voor het jaar 2025 hersteld. Voor de gemeente Emmen bedraagt dit een nadelig effect van afgerond € 83.000. Naar verwachting zal bij de Voorjaarsnota 2026 de correctie voor jaarschijf 2026 en verder worden gemaakt. Wet versterking regie volkshuisvesting Met de inwerkingtreding van het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting ontstaan extra werkzaamheden voor de medeoverheden. Ter compensatie van de incidentele uitvoeringslasten is € 48,8 miljoen aan de algemene uitkering toegevoegd. Voor de gemeente Emmen geeft dit in 2025 een voordelig effect van € 284.000. Landelijke vreemdelingen Voorziening Het pilot-programma voor de Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV) had na verlenging een looptijd van 2019 tot en met 2024. Vanaf 2025 hebben de gemeenten de mogelijkheid om onderdak voor niet rechtmatig in Nederland verblijvende vreemdelingen zelfstandig te financieren.

De VNG heeft, met instemming van haar leden, de fondsbeheerders verzocht om voor het jaar 2025 nog eenmaal het bedrag van € 9,4 miljoen uit de algemene uitkering van het gemeentefonds te onttrekken en middels een decentralisatie-uitkering aan de desbetreffende gemeenten te verstrekken (gemeente Emmen is één van deze gemeenten, zie DU tijdelijke voorziening bed, bad en brood ad. €86.630). Dit verzoek is in deze circulaire verwerkt, wat voor de gemeente Emmen hier een nadeel geeft van afgerond € 50.000. Samengenomen met de DU tijdelijke voorziening bed, bad en brood geeft dit een voordeel van € 37.000. Bijdrage gebruik BRP / BRP experiment / BRP logisch ontwerp Met betrekking tot de basisregistratie Personen (BRP) vindt een drietal mutaties plaats. In verband met extra gebruik door gemeenten in 2025 wordt een aanvullende bijdrage doorbelast van € 31.000. In verband met een experiment waarbij gemeenten ingeschrevenen actief moeten informeren ontvangen wij een incidentele vergoeding van € 2.400 voor de periode 2023-2026. Tot slot ontvangen wij een vergoeding van € 8.000 in verband met extra kosten die gemeenten maken in 2025 als gevolg van aanpassingen aan het logisch ontwerp van de BRP. De genoemde bedragen vallen vrij ten laste c.q. gunste van het resultaat 2025.

Handelsregister KvK De Kamer van Koophandel (KvK) beheert in opdracht van het ministerie van Economische Zaken (EZ) het Handelsregister. Sinds 1 januari 2014 is er sprake van inputfinanciering voor het overheidsgebruik van het Handelsregister waarbij gemeenten bijdragen in de kosten. Deze mutatie heeft betrekking op een aanvullende bijdrage in de kosten voor 2025. De verhoging is een gevolg van sterk gestegen kosten en wegvallende inkomsten, hetgeen een nadelig effect geeft van afgerond € 14.000.

Integratie-decentralisatieuitkeringen Het effect van de integratie-decentralisatieuitkeringen is als volgt te specificeren:

Impulsbudget arbeidsmarktregio’s Aanvullend op de eerder beschikbaar gestelde middelen wordt er nu aanvullend een totaalbedrag van € 5,5 miljoen beschikbaar gesteld voor eenmalige kosten die te maken hebben met de transitie of implementatie van het Werkcentrum. Hierbij kan gedacht worden aan benodigde extra inzet voor de integratie van het Werkgevers Servicepunt in het Werkcentrum, het ontwikkelen van een aanpak voor de implementatie van Verbeteren Uitwisselen Matchingsgegevens (VUM) of de aanschaf van ondersteunende software voor matching en talentontwikkeling. Het totaalbedrag wordt evenredig over de centrumgemeenten van de 35 arbeidsmarktregio’s verdeeld, wat resulteert voor onze arbeidsmarktregio in een bedrag van € 157.066. Actieagenda MKB-dienstverlening De Actieagenda midden- en kleinbedrijf (mkb)-dienstverlening 2024-2026 is opgesteld om overheden en andere partijen beter te laten samenwerken en zo de dienstverlening aan het brede MKB effectiever en toegankelijker te maken. Met de actieagenda wordt beoogd 100.000 mkb-ondernemers te bereiken en te ondersteunen bij het toekomstbestendig maken van hun bedrijf (tot 2028). Het totaalbedrag bedraagt € 166.000. De gemeente Emmen en Enschede ontvangen in 2025 elk € 83.000.

Gebiedsgerichte leeraanpak funderingsproblematiek Vanuit het budget van de Nationale aanpak funderingsproblematiek is er een deelbudget gereserveerd voor een gebiedsgerichte leeraanpak. In 2025 ondersteunt het Rijk de zes koplopergebieden bij het vormgeven van deze gebiedsgerichte leeraanpak. Het betreft vijf gemeenten en de provincie Fryslân. Het totale budget voor de vijf koplopergemeenten bedraagt € 650.000. De gemeenten Arnhem, Dordrecht, Emmen, Rotterdam en Zaanstad ontvangen elk een bijdrage van € 130.000. Naar verwachting zal er voor deze middelen een resultaatbestemmingsvoorstel worden ingediend bij de jaarrekening 2025. Tijdelijke voorziening Bed, Bad en Brood Zoals vermeld bij de taakmutatie landelijke vreemdelingen voorziening, heeft de VNG, met instemming van haar leden, de fondsbeheerders verzocht om voor het jaar 2025 nog eenmaal het bedrag van € 9,4 miljoen uit de algemene uitkering van het gemeentefonds te onttrekken en middels een decentralisatieuitkering aan de desbetreffende gemeenten te verstrekken. Gemeente Emmen één van deze gemeenten, wat een voordelig effect geeft van afgerond €87.000. Compensatie medewerkers sociaal ontwikkelbedrijven Medewerkers van sociaal ontwikkelbedrijven ondervinden nadelige gevolgen van de fiscale maatregelen uit het Belastingplan 2025.

Via het amendement Van Kent6 is € 40 miljoen beschikbaar gekomen om medewerkers van sociaal ontwikkelbedrijven compensatie te bieden voor deze nadelige gevolgen. Echter is er in het Belastingplan 2026 een oplossing voor het financiële nadeel van een brede groep werknemers met een laag inkomen (waaronder de medewerkers van sociaal ontwikkelbedrijven) gekomen, waardoor eventuele voortzetting van deze decentralisatie-uitkering in 2026 niet aan de orde is. De grootste

gemeente binnen een samenwerkingsverband rondom een sociaal ontwikkelbedrijf ontvangt de financiële middelen van afgerond € 660.000, welke middelen beschikbaar worden gesteld aan de EMCO-groep (378925-2025). Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp Het beoogde doel van deze decentralisatie-uitkering is om gemeenten de mogelijkheid te bieden om de lokale hulp voor huishoudens met een hoge energierekening en laag inkomen te intensiveren. Gemeenten ontvangen in 2025 een bijdrage van € 9,8 miljoen, wat een voordeel geeft in 2025 voor de gemeente Emmen van afgerond € 88.000. Vrouwenopvang In de Rijksbegroting 2026 is vanaf 2026 structureel € 12 miljoen toegevoegd aan de decentralisatieuitkering Vrouwenopvang ten behoeve van extra opvangplekken. Deze middelen zijn toen nog niet verdeeld. Bij deze circulaire wordt dit nu gedaan, wat voor de jaren 2026 – 2029 € 258.000 per jaar bedraagt. Deze middelen worden centraal gereserveerd en kunnen worden opgehaald door middel van een collegevoorstel.

Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid De minister van KGG heeft de toezegging aan gemeenten gedaan dat ze voor de basisfinanciering uit de CDOKE minimaal kunnen rekenen op het bedrag dat zij in 2025 via de basisfinanciering hebben ontvangen, daarom een bedrag van € 3,6 miljoen toegevoegd aan de basisfinanciering wat voor de gemeente Emmen resulteert in een bedrag van afgerond € 2.000. Wet betaalbare huur De Wet maximering huurprijsverhogingen geliberaliseerde huurovereenkomsten is samen met de Wet betaalbare huur in werking getreden op 1 juli 2024. De wet maximering huurprijsverhogingen geliberaliseerde huurovereenkomsten stelt een maximum aan de jaarlijkse huurverhogingen voor geliberaliseerde huurovereenkomsten. Gemeenten hebben sinds 1 juli 2024 handhavende bevoegdheden ten aanzien van verhuurders die zich niet aan deze maximering houden. De gelden zijn bestemd voor de implementatie van de wet en de daaruit volgende toezicht- en handhavingskosten in 2024. Gemeente Emmen ontvangt hiervoor in 2025 een bedrag van afgerond € 4.000. De middelen voor de periode 20262029 volgen naar verwachting in de meicirculaire 2026. Implementatie plateau 2 Gegevens over inburgeraars die vallen onder de Wet inburgering 2021 worden op dit moment veelal handmatig (via portalen en bestanden) uitgewisseld. Dit is niet alleen foutgevoelig, maar ook zeer arbeidsintensief.

Om die reden worden op dit moment voorbereidingen getroffen om de geautomatiseerde uitwisseling van gegevens binnen de inburgeringsketen (“plateau 2”) mogelijk te maken. De implementatie hiervan zal stapsgewijs vanaf 2026 gaan plaatsvinden. De bijdrage die gemeenten ontvangen, kan worden gebruikt voor eventuele investeringen die voor deze overstap nodig zijn. Dit geeft een voordeel van afgerond € 13.000.

Integratie-uitkering sociaal domein Het effect op de budgetten van de decentralisaties sociaal domein is als volgt te specificeren:

Compensatie Oekraïne In de decembercirculaire 2025 ontvangen wij compensatiemiddelen Oekraïne. Deze compensatie is als volgt te specificeren:

De compensatie Oekraïne wordt in de reserve calamiteitenfonds gestort. Op basis van college en/of raadsbesluiten worden middelen onttrokken aan deze reserve.

De post is als volgt toe te lichten: Meerkosten Oekraïne sociaal domein De verantwoordelijkheid voor de zorg en ondersteuning vanuit de Wmo 2015 en de Jeugdwet, en de uitvoering van het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg, het Rijksvaccinatieprogramma en het prenataal huisbezoek uit de Wet publieke gezondheid ligt óók voor Oekraïense ontheemden bij gemeenten. Het aantal Oekraïense ontheemden is dusdanig groot in omvang dat dit niet als een onderdeel van gebruikelijke fluctuaties gezien kan worden. Daarnaast leidt de opvang van Oekraïense ontheemden tot clustering bij specifieke gemeenten, namelijk in die gemeenten waar opvanglocaties zijn gerealiseerd.

FCL Code

FCL Omschrijving

ECL Code

ECL Omschrijving

Taak Code

Taak Omschrijving Rubriek

2026

2027

2028

2029

Omschrijving

42.000

50.000

58.000 Decembercirculaire 2025

60602

Algemene uitkering

41101I

Algemene uitkering

0

-

Baten

-260.000

60602

Algemene uitkering

41101U

Algemene uitkering

0

-

Lasten

258.000 258.000 258.000 258.000 Decembercirculaire 2025 - Vrouwenopvang (DU)

61116

Programma Duurzaamheid Energie en Klimaat

41100U

Inkomensoverdracht Rijk

4326

CDOKE 2026

Lasten

2.000

0

0

0

300.000

308.000

0 Decembercirculaire 2025 - CDOKE (DU) 316.000