Bijlage 3 - BOPA-onderbouwing Cosis Valtherlaan
Tekst van het document
1 Emmen, Cosis Valtherlaan Plantype: Ruimtelijke onderbouwing ten behoeve van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit Procedure: Regulier Locatie: Valtherlaan, Emmen, perceel EMN00 sectie C 12380 Ontwikkeling: Het ontwikkelen van een woon-zorgcomplex Zaaknummer: VERG Datum: 05-08-2026
1 | Inleiding ....................................................................................................... 3 1.1 | Aanleiding en aanduiding projectgebied ................................................................... 3 1.2 | Omgevingsplan ........................................................................................................... 4 1.2.1 | Beschrijving strijdigheden met het Omgevingsplan .................................................................. 4 1.3 | Procedure ................................................................................................................... 5 1.3.1 | Reguliere procedure ..................................................................................................................... 5 1.3.2 | Advies met instemming (provincie/rijk/waterschap) | ................................................................ 5 1.3.3 | Bindend advies gemeenteraad ..................................................................................................... 6 1.3.4 | Adviescommissie omgevingskwaliteit | ......................................................................................... 6 2 | Projectbeschrijving .......................................................................................
7 2.1 | Ligging projectgebied ................................................................................................. 7 2.2 | Huidige situatie .......................................................................................................... 7 2.3 | Toekomstige situatie projectgebied .......................................................................... 11 2.3.1 | Stedenbouwkundige voorwaarden ............................................................................................. 11 2.3.2 | Ontwerp gebouw en inrichting ................................................................................................... 11 3 | Beleid en instructieregels ........................................................................... 16 3.1 | Inleiding .................................................................................................................... 16 3.2 | Rijksbeleid ................................................................................................................. 16 3.3 | Provinciaal beleid ...................................................................................................... 19 3.4 | Regionaal beleid .......................................................................................................
26 3.5 | Waterschap Vechtstromen ....................................................................................... 26 3.6 | Gemeentelijk beleid .................................................................................................. 27 3.7 | Conclusie beleid........................................................................................................ 32 4 | Fysieke leefomgeving en milieu .................................................................. 33 4.1 | Inleiding ................................................................................................................... 33 4.2 | MER beoordeling/ProjectMER/Besluit ................................................................... 33 4.3 | Ladder voor duurzame verstedelijking .................................................................... 34 4.4 | Duurzaamheid, energie en klimaat .......................................................................... 35 4.5 | Parkeren en verkeer ................................................................................................. 35 4.6 | Natuur ...................................................................................................................... 37 4.7 | Luchtkwaliteit ...........................................................................................................
43 4.8 | Geluid door activiteiten ............................................................................................ 44 4.9 | Geluid door wegen .................................................................................................... 46 4.10 | Geur .......................................................................................................................... 47 4.11 | Omgevingsveiligheid ................................................................................................ 47 4.12 | Trilling ...................................................................................................................... 49 4.13 | Archeologie, cultuurhistorie en landschap .............................................................. 49 4.14 | Water ........................................................................................................................ 50 4.15 | Bodem....................................................................................................................... 53 4.16 | Lichthinder ............................................................................................................... 55 4.17 | Beschermingszones radioastronomie ......................................................................
56 4.18 | Gezondheid ................................................................................................................57 4.19 | Adviescommissie voor omgevingskwaliteit .............................................................. 58 5 | Kostenverhaal/Nadeelcompensatie ........................................................... 60 6 | Participatie ................................................................................................. 61 7 | Eindconclusie ETFAL ................................................................................. 62 8 | Voorstel voor het opnemen van het initiatief in het omgevingsplan .......... 63 2 3 1 Inleiding 1.1 Aanleiding en aanduiding projectgebied Cosis heeft het voornemen voor het ontwikkelen van een woon-zorgcomplex met 69 kamers, inclusief gezamenlijke huiskamers en een slaapwachtruimte aan de Valtherlaan te Emmen. Dit ten behoeve van zorg en huisvesting voor jongeren met een lichamelijke en verstandelijke beperking. In de afgelopen jaren is gebleken dat het faciliteren van adequate zorg en huisvesting in de huidige kleinere locaties lastiger is geworden. Dit o.a. vanwege personeel, mogelijkheden in de bedrijfsvoering, verhoogde duurzaamheidseisen, maar ook eigen duurz aamheidswensen.
Het projectgebied – te weten perceel EMN00 sectie C 12380 – is gelegen in de woonwijk Emmermeer binnen stedelijk gebied aangrenzend aan het Valtherbos (zie afbeelding 1.1) . Naast het nieuw te ontwikkelen gebouw zal het projectgebied, behalve bijhorende voorzieningen worden ingericht met de benodigde parkeerplaatsen, een berging, twee toegangswegen en een tuin met speelplaats en een kleine wadi. Momenteel zijn de g ronden aangewezen voor parkeer - en groen activiteiten. Aldus is de beoogde ontwikkeling in strijd met het Omgevingsplan. Om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken is de gemeente voornemens een omgevingsvergunning te verlenen voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (hierna: BOPA). Deze BOPA zal worden verleend voor gebruiksactiviteiten in strijd met het omgevingsplan: te weten, de activiteit woon-zorgcomplex. De gemeente kan alleen medewerking verlenen aan een omgevingsvergunning voor een BOPA indien sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). In deze ruimtelijke onderbouwing wordt gemotiveerd dat de ontwikkeling voldoet aan ETFAL. De omgevingsvergunning ziet alleen op de gebruiksactiviteit woon -zorgcomplex, incluis het geprojecteerde gebouw, inrichting alsmede de landschappelijke inpassing van het plan binnen de directe omgeving.
Nadat de omgevingsvergunning voor het gebruik (ook wel genoemd, ‘planologisch basisbesluit ’ of eerste fase BOPA) onherroepelijk is vastgesteld kan , vervolgens, een omgevingsvergunning voor het bouw -en technisch deel worden aangevraagd. De gronden zijn momenteel in gemeentelijk eigendom. De gemeente heeft met Cosis afgesproken dat laatstgenoemde de gronden koopt nadat het planologisch besluit onherroepelijk is vastgesteld Afbeelding 1.1 a en b: locatie en Begrenzing van het projectgebied.
4 1.2 Omgevingsplan Volgens het bestemmingsplan ‘Emmen, Emmermeer’ (2012), welke onderdeel is van het tijdelijke Omgevingsplan gelden op het projectgebied momenteel de volgende bestemmingen: 'Verkeer - Verblijfsgebied' (art. 23) deze gronden zijn bestemd voor: • woonstraten en wegen voor de ontsluiting van de aanliggende percelen; • erven en pleinen; • garageboxen, ter plaatse van de aanduiding 'garage' • een ondergrondse parkeergarage, ter plaatse van de aanduiding 'parkeergarage'; • toegangsgebouwen ten behoeve van de parkeergarage, ter plaatse van de aanduiding 'specifieke bouwaanduiding - toegangsgebouw parkeergarage'; met bijbehorende: andere bouwwerken; kunstwerken en waterwerken; sport - en speelgelegenheden; fiets- en voetpaden; parkeervoorzieningen; groenvoorzieningen; nutsvoorzieningen en waterhuishoudkundige voorzieningen. Groen (art. 14) Deze gronden zijn o.a. bestemd voor: • groen(voorziening); • gebouw; • water; met bijbehorende: andere bouwwerken;sport - en spe(e)lgelegenheden; fiets - en voetpaden; toegangswegen in- en uitritten. nutsvoorzieningen en waterhuishoudkundige voorzieningen. ‘Waarde - Archeologie 4’ Via het ‘facetbestemmingsplan Archeologie’ (2022) geldt op locatie de bestemming ‘ Waarde - Archeologie 4’ (art. ).
Deze gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor: • terreinen van middelhoge of hoge archeologische verwachtingen; • bescherming en veiligstelling van de vastgestelde archeologische waarden, met dien verstande dat de bestemming niet geldt voor het gebied dat is gelegen binnen de dubbelbestemmingen 'Leiding - Gas' en 'Leiding - NAM leiding (boven- en ondergronds)'. Afbeelding 1.2: uitsnede Omgevingsplan-kaart (Bestemmingsplan ‘Emmen, Emmermeer’) 1.2.1 Beschrijving strijdigheden met het Omgevingsplan Voorliggend project ziet op de realisatie van een woon -zorgcomplex met 69 kamers, inclusief gezamenlijke huiskamers en een slaapwachtruimte. Daarbij wordt ook de inrichting rondom het gebouw voorzien van een nieuwe parkeerplaats (aan de westzijde); een binnenplaats met tuin, speelplaats en een kleine wadi (in het midden van het perceel) ; en een toegang aan de oostzijde van het gebouw met draailus. Aan de noordzijde van het perceel wordt een berging gerealiseerd voor het stellen van fietsen, opbergen van speeltoestellen en als berging voor bewoners en logees.
Het gebouw heeft vier bouwlagen (begane grond plus drie verdiepingen) De bruto vloeroppervlakte van het complex bedraagt ongeveer 1.200 m2. | De bouwhoogte bedraagt 15 meter | vanwege | de liftopbouw op het dak (13.3m zonder liftopbouw). Het plangebied heeft een oppervlakte van circa 5.200 m2. De gebruik -en bouwactiviteiten die gepaard gaan met de realisatie en gebruik van het beoogde woon- zorgcomplex zijn in strijd met de gebruik -en bouwbepalingen gesteld in artikel 14 (groen) en artikel 23 (verkeer – verblijfsgebied) geldend onder het bestemmingsplan ‘Emmen, Emmermeer’ (2012). Gebruik van gronden en bouwwerken t.b.v. | woonactiviteiten, een zorgfunctie en milieubelastende activiteiten is in strijd met de specifieke gebruiksregels (art. 14.1, art. 23.1, en art. 23.5). Hoofdgebouwen en bijbehorende bouwwerken | zijn niet toegestaan binnen de | parkeerbestemming (art. 23.2). Daarnaast zijn binnen de groenbestemming gebouwen met een bouwhoogte groter dan 3.5 meter niet toegestaan en dienen gebouwen binnen het bouwvlak te worden gebouwd (art. 14.2). Het projectgebied is niet voorzien van een bouwvlak. 1.3 | Procedure 1.3.1 | Reguliere procedure Voor deze buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) | is de reguliere procedure van toepassing verklaart. Immers, deze activiteit betreft geen geval als bedoeld in artikel 16.65 Ow (in samenhang gelezen met artikel 10.24 Ob).
Voor deze activiteit hoeft geen MER | te worden opgesteld (artikel 16.50 Ow), want uit de vormvrije mer beoordeling volgt dat het initiatief geen aanzienlijke milieugevolgen heeft voor de omgeving en | vice versa. (Wel is de vormvrije mer (aanmeldnotitie) van toepassing). 1.3.2 | Advies met instemming (provincie/rijk/waterschap) In de Omgevingswet (art. 16.16) is bepaald dat bevoegde gezagen verplicht gesteld kunnen worden om advies te vragen over een aanvraag om besluit. Rijk Vanwege de schaal en aard van de voorgenomen ontwikkeling hoeft deze niet voorgelegd worden aan het Rijk voor advies met instemming. Waterschap Vechtstromen De ontwikkeling hoeft niet voorgelegd worden aan het Waterschap voor advies met instemming. Wel is de ontwikkeling in het kader van vooroverleg gedeeld. Het Waterschap heeft op 26 januari 2026 een positieve adviesreactie gegeven. In paragraaf 5.14 wordt ingegaan op hoe rekening is gehouden met de waterbelangen. Provincie Drenthe Gedeputeerde | Staten | hebben | op | 29 | december | 2023 | buitenplanse | omgevingsplanactiviteiten aangewezen waarvoor advies of advies met instemming, zoals bedoeld in artikel 16.15a sub d OW, verplicht is (‘Vaststelling Aangewezen buitenplanse omgevingsplanactiviteiten’).
Dit zijn de gevallen waarvoor | instructieregels | zijn | gesteld | in | hoofdstuk | 3 | van | de | Omgevingsverordening | Indien aantoonbaar vooroverleg is gevoerd én naar aanleiding hiervan een positieve overlegreactie is gegeven door de provincie, kan worden afgeweken van de verplichting tot advies met instemming. Op de beoogde ontwikkeling zijn meerdere instructieregels uit de Provinciale Omgevingsverordening van toepassing: o.a. artikel 3.1 (landschap), 3.2 (cultuurhistorie) en 3.5 (natuur). De gemeente heeft op 19 November een adviesreactie ontvangen van de provincie Drenthe aangaande de ontwikkelmogelijkheden | binnen | het | projectgebied | gezien | het | aangrenzende | NNN | -gebied Valtherbos (zie paragraaf 3.3.3). Hierop heeft de gemeente voorliggende ruimtelijke onderbouwing nader uitgewerkt. De gemeente heeft | vervolgens | in het kader van | vooroverleg | op | 11 augustus 2026 | (tijdens de conceptverzoekfase) | de provincie | Drenthe | wel | gevraagd advies uit te brengen | op de beoogde ontwikkeling in het kader van vooroverleg. De provincie heeft op 11 augustus 2026 advies uitgebracht. Aldus kan wel afgeweken worden van de verplichting tot advies met instemming.
5 1.3.3 | Bindend advies gemeenteraad De gemeenteraad kan vooraf gevallen aanwijzen waarin een bindend advies nodig is voordat een omgevingsvergunning voor een BOPA wordt verleend (artikel 16.15a en artikel 16.15b, | Ow). | De gemeenteraad van Emmen heeft bij besluit van | 29 januari 2022 | met de Bindend Advieslijst activiteiten aangewezen waarbij bindend advies van de gemeenteraad verplicht is (artikel 16.55 lid 7 Ow). Het bouwen van meer dan 10 woningen binnen de bebouwde kom is door de gemeenteraad aangewezen als aangewezen activiteit voor adviesrecht (Bijlage 1, Bindend Advieslijst, Emmen, art. 1.1). De beoogde ontwikkeling omvat toevoeging van 69 (zorg)woningen. Dat | betekent dat bindend advies van de raad verplicht is voor de voorgenomen ontwikkeling. Op 24 september 2026 heeft de gemeenteraad positief/negatief advies uitgebracht. Advies hield in: …….. Wel geen aanpassingen aan het plan 1.3.4 | Adviescommissie omgevingskwaliteit Het | bouwplan | is | in | het | kader | van | preadvies | op | 11 | augustus | 2025 | besproken | in | de | grote welstandscommissie. Op 20 augustus heeft de commissie haar advies gedeeld. Het bouwplan is op 24 november 2025 en op 20 juli 2026 met de ontwerper besproken in de kleine commissie. Het plan is daarbij getoetst aan de criteria voor omgevingskwaliteit, zoals omschreven in de gemeentelijke welstandsnota (2016).
Daarbij heeft ze geoordeeld dat met het nu voorliggende project voldoende is gereageerd op de opmerkingen van de grote commissie met betrekking tot het gebouw. Daarmee heeft de commissie akkoord gegeven op de voorliggende ontwikkeling. 6 7 2 Projectbeschrijving 2.1 Ligging projectgebied Het projectgebied – te weten perceel EMN00 sectie C 12380 – is gelegen in de woonwijk Emmermeer binnen het stedelijk gebied . De locatie is begrenst door het Valtherbos (ten noorden) en omsloten door de woonwagenlocatie (west) en reguliere woningbouw (oost, zuid) (zie afbeelding 2.1). Afbeelding 2.1 a Begrenzing van het projectgebied. De wijk Emmermeer is ingeklemd tussen bossen (ten noorden, en (oosten), agrarische percelen (ten westen) en het centrum van Emmen (ten zuiden). Het projectgebied ligt op ongeveer 1,5 km van het centrum van Emmen (zie afbeelding 2.2a en 2.2b). Afbeelding 2.2a en b locatie van het projectgebied (rood gearceerd, rood kruisje) in de wijk Emmermeer. 2.2 Huidige situatie 2.2.1 Historische ontwikkeling van de wijk De wijk Emmermeer is één van de oudste woonwijken van Emmen. In 1948 is begonnen met de bouw van de eerste woningen. Emmermeer is daarmee de oudste naoorlogse wijk van Emmen. De wijk is ontstaan als gevolg van de groeiende industrialisatie in de jaren '50 welke werd gefaliciteerd met het doel om de grote werkloosheid in zuidoost Drenthe tegen te gaan.
De naam van de huidige wijk Emmermeer is afkomstig van een meer dat zich oorspronkelijk op deze plek bevond. Het feit dat op deze plaats water aanwezig was heeft er toe bijdragen dat het omringende landschap een lange bewoningsgeschiedenis kent. Tussen 1853 en 1858 werd dwars door Drenthe het Oranjekanaal gegraven, toen de gravers het gebied ten oosten van Emme n bereikt hadden, bleek dat het waterpeil van het pas gegraven Oranjekanaal ten opzichte van het meer ten Noorden van Emmen veel lager was en het meer langzaam leegliep. Er ontstond hierdoor een moerassig gebied. Nadat het meer was leeggelopen is het gebied ingericht als landbouwgrond, de zgn. kampen (Nijkampen).
8 De eerste wegen in het drooggevallen gebied waren de zandwegen zoals Meerstraat (aanvankelijk Meerweg genoemd), Haagjesweg, Walstraat en de Nijkampenweg. De voormalige paden - en verkavelingstructuur van het gebied is tot op de dag van vandaag gedeeltelijk aanwezig. Dit geldt vooral voor de drie noord - zuid gerichte paden, de Meerstraat, de Nijkamperweg en Warmeerweg, de oost - west gerichte Valtherzandweg en Walstraat. Emmermeer onderscheidde zich van de meeste naoorlogse wijken die elders in Nederland ontstonden. De opzet was ruimer, met bomen en gazons, de architectuur was zeer afwisselend en ook de ligging, met aan de westzijde de es en aan de noord - en de oostzijde bos was zeer bijzonder. De wijk werd daardoor een laboratorium voor de architecten en stedenbouwkundigen. Afbeelding 2.3 illustreert de historische ontwikkeling van de wijk Emmermeer van 1875, 1925, 1975 tot 2023. De structuur van de wijk is sinds de jaren '50 aantoonbaar behouden. Afbeelding 2.3 Historische ontwikkeling van Emmermeer. Van links naar rechts en van boven naar beneden de wijk Emmermeer in de jaren 1875, 1925, 1975 en 2023 (bron: Topotijdreis.nl) 2.2.2 Stedenbouwkundige structuur De oorspronkelijke en huidige stedenbouwkundige opzet van Emmermeer, de bloksgewijze invulling van deelprojecten met de oude paden - en kavelstructuur als basis, wordt door het openbaar groen versterkt.
Enerzijds doordat het groen zich vooral manifesteert in de ruime straatprofielen van met name de historische wegen en paden. De bloksgewijze uitbreiding van de wijk door de tijd heen alsmede het ontwerp van grote groene ruimtes heeft geresulteerd in een 'lappendeken' van verschillende (woning)bouwvormen en groene velden, parken en elementen verspreid over de wijk (zie afbeelding 2.4 en 2.5). De samenstelling qua eigenaarschap is dat ongeveer de helft van de woningen in bezit zijn van een huurcorporatie, een derde deel bestaat uit koopwoningen en de rest is overige huur. Twee derde van de woningen in Emmermeer zijn eengezinswoningen, het rester ende derde deel bestaat uit meergezinswoningen. De grondgebonden woningen bestaan veelal uit één of twee bouwlagen, al dan niet afgedekt met een (bescheiden, flauwe) kap.
9 Afbeelding 2.4: Cultuurhistorie en stedenbouwkundige opzet van Emmermeer. Afbeelding 2.4: Verschillende soorten bebouwing en bouwhoogtes in Emmermeer (gemeente Emmen).
10 2.2.3 Huidige situatie projectgebied De directe omgeving van het projectgebied is wijds opgezet qua bebouwing met veel grote groene open ruimten. In de wijk zijn voorzieningen (zoals detailhandel, onderwijs en horeca) met name geconcentreerd in het winkelcentrum 'Emmermeer'. De locatie ligt ten noorden van dit wijkcentrum. Tot medio jaren 70 is het plangebied onbebouwd geweest. Destijds maakte het gebied nog deel uit van het Valtherbos. Nadien is in het plangebied een sportzaal gebouwd (afbeelding 2.5).. De sportzaal is rond 2002 gesloopt Het terrein is daarna ongeveer 10 jaar gebruikt voor tijdelijke huisvesting van studenten (zie afbeelding 2. 6). Nadat de studentenhuisvesting is afgebroken is het plangebied niet meer ontwikkeld. De huidige situatie is dan ook openbaar grasland (zie afbeelding 2.7). Afbeelding 2.5: luchtfoto situatie rond 2000 Afbeelding 2.6 Situatie rond 2009 gezien vanuit de zuidkant richting het noorden. Afbeelding 2.7: huidige situatie gezien vanuit de zuidkant richting het noorden.
11 2.3 Toekomstige situatie projectgebied Voorliggend planologisch basisbesluit ziet op de realisatie van een woon-zorgcomplex met 69 kamers, inclusief gezamenlijke huiskamers en een slaapwachtruimte. Met deze huisvesting ondersteunt Cosis het wonen en leven van mensen met een verstandelijk en/of psychische beperking. 2.3.1 Stedenbouwkundige voorwaarden Het plangebied heeft een oppervlakte van circa 5.200 m2 en is omsloten door bomen en houtwallen. Voor een goede stedenbouwkundige en landschappelijke inpassing waarbij rekening wordt gehouden met de cultuurhistorische waarde en stedenbouwkundige structuur van Emmermeer alsmede de landschappelijke -en natuurwaarden van het Valtherbos zijn door de gemeente voorwaarden gesteld. Daarbij dient o.a. aansluiting te worden gezocht bij het bestaande stratenpatroon, relatie met constellaties van bouwvolumes in de directe omgeving , het ruime, groene karakter van de wijk Emmermeer, gekenmerkt door de grote open ruimten, de vele bomen en grasvelden, de duidelijke doch zachte groene scheiding van publiek en private grond , en experimentele bouwvormen . Hierbij is aangegeven dat het gebouw aan de oostzijde van het projectgebied kan worden gesitueerd en de parkeerplaatsen aan de westzijde. Op deze manier fungeert de parkeerplaats als scheiding tussen het woonwagenerf en het terrein van Cosis.
Het maximumaantal bouwlagen van het hoofdgebouw bedraagt vier. Dit komt neer op een maximale bouwhoogte van 15. Dit vanwege de liftopbouw op het dak. De rest van het gebouw heeft een bouwhoogte van 13.3 meter. De berging dient qua vorm en situering ondergeschikt en gekoppeld te zijn aan het hoofdgebouw. Situering en omvang van bouwwerken dient voldoende ruimte te bieden voor een groene inrichting en in proporties te zijn t.o.v. omliggende bebouwing en het bos. Verder dient het gebouw landschappelijk ingepast te worden met betrekking tot het Valtherbos (ten noorden) en de woonwijk (overige windrichtingen). Zo dient het groen rondom het plangebied zoveel mogelijk behouden en versterkt te worden. Concreet dient het gebouw en de gronden met groen (boschages en groene hagen) te worden afgeschermd van de openbare ruimte en tegelijkertijd verweven met het Valtherbos. Een belangrijk onderdeel hierin is het bospad (geitenpaadje) dat in de huidige situatie (vanuit het bos gezien) eindigt ter hoogte van de noordelijke perceelsgrens.
Voorwaarde n van de gemeente zijn dat; in de nieuwe situatie de aansluiting van dat bospad met de woonwijk wordt hersteld ; dat het bospad met groen is afgeschermd van de gronden van de ontwikkelende partij en openbaar toegankelijk blijft voor wijkbewoners (ook wanneer deze aansluiting deels over de gronden van de ontwikkelende partij zal lopen); dat deze aansluiting niet ten koste gaat van de bomenrij met cultuurhistorische waarde langs de oostelijke perceelsgrens ; en, dat voor deze aansluiting geen (half)verharding wordt toegepast. 2.3.2 Ontwerp gebouw en inrichting Het woon-zorgcomplex heeft vier bouwlagen, een bouwhoogte van 13.3 meter (maximum 15m) en een bruto-oppervlakte van 1.300 m2. Het complex wordt gerealiseerd aan de oostzijde van het perceel op een afstand van 5 tot 13,4 meter afstand van de noordelijke perceelsgrens, op 7,5 meter afstand van de oostelijke perceelsgrens en op 64 meter afstand van de zuidelijke perceelsgrens (zie situatietekening op afbeelding 2 .8). Binnen het ‘denkbeeldige bouwvlak’ wat hierbinnen ontstaat is, in overeenstemming met de AvO, relatieve vrijheid gegeven voor de exacte vormgeving van het gebouw. Hierbij is uiteindelijk gekozen voor een C-vormig gebouw.
Het gebouw wordt aan drie zijden ontsloten: aan de westzijde via de tuin en parkeerpl aats; aan de oostzijde met een entree voor licht vrachtverkeer, kleine vuilniswagen en kiss -and-ride; en, aan de zuidzijde (voorzijde) met een toegang voor voe tgangers die vanaf het openbaar gebied langs de Valtherlaan toegang geeft tot het pad dat door de tuin loopt . Deze toegang wordt ontsloten met het openbaar gebied door het pad dat door de tuin loopt door te trekken tot de Valtherlaan. Op afbeelding 2.8 wordt de situatietekening van de toekomstige situatie verbeeld. 12 Afbeelding 2.8: situatietekening toekomstige situatie Inrichting van het terrein Met de gekozen situering en vormgeving van het gebouw blijft voldoende ruimte over voor benodigde voorzieningen, inritten, tuin, speelplaats, parkeerplekken; en voor de groene inpassing en afscherming van het gebouw en omliggende terrein binnen het project gebied. Door het parkeerterrein te situeren aan de zijde van het woonwagenkamp ontstaat tussen het parkeerterrein en het complex een tussenliggende ruimte welke wordt ingevuld met groen, een afgesloten speelplaats, een kleine wadi en een wandelpad. Op deze manier kan deze tussenruimte fungeren als ontmoetingsplek/ buitenruimte voor de bewoners , maar ook als onderdeel van de ontsluiting van het gebouw aan de westzijde richting de parkeerplaatsen.
Door deze indeling van het terrein ontstaat ook een duidelijke scheidi ng tussen publiek en privaat terrein. Daarmee is het mogelijk om ook de privacy en het woongenot van de gebruikers (zorgbehoevenden) te borgen in het ontwerp; in het bijzonder de afgesloten speelplaats. Aan de noord (oost)zijde van het projectgebied nabij het parkeerterrein wordt een berging gerealiseerd. Deze berging heeft een bebouwingsoppervlakte van 161 m2 en een maximale bouw -en goothoogte van 3 meter. Deze bergring dient als overdekte fietsenstalling (OV-fietsen, driewielers) en opslag van materiaal t.b.v . de naastgelegen speelplaats. De berging is qua omvang en situering dusdanig vormgegeven dat deze geen afbreuk doet aan het kenmerkende straat en bebouwingsbeeld. Architectonisch is deze verbonden aa n het hoofdgebouw d.m.v. een hangende balk Daarmee wordt het open en groene karakter van de wijk niet onderbroken. De resterende ruimte aan de oostzijde van het nieuwe complex wordt ingevuld met een inrit en draai- lus ten behoeve van het halen en brengen van de cliënten (kiss-and-ride) alsmede licht vrachtverkeer (t.b.v. bedrijfsvoering) en een kleine vuilniswagen. De initiatiefnemer heeft uiteindelijk gekozen om vuilzinzameling te regelen met dezelfde dienst die ook het huisvuil van omliggende woningen ophaalt. Afval wordt net als bij de omliggende woningen opgeslagen in ondergrondse containers.
Deze containers zijn gepositioneerd aan de Valtherlaan een paar meten ten westen van de inrit van de oostelijke ingang op voldoende afstand van de nog aanwezige bomen.
13 Om het gebouw en de inrichting landschappelijk in te passen – met betrekking tot het Valtherbos (ten noorden) en de woonwijk (overige windrichtingen) – wordt het groen rondom het plangebied zoveel mogelijk behouden en versterkt. Het gebouw en de gronden worden met groen (boschages en groene hagen) afgeschermd van de openbare ruimte en tegelijkertijd verweven met het Valtherbos. Een belangrijk onderdeel van de landschappelijke inpassing is het herstel van de verbinding van de woonwijk met het bospad in het Valtherbos (zie bruine lijn op afbeelding 2.8). Om deze aansluiting te herstellen , wordt vanaf het bestaande voetpad voor de Valtherzandweg 95 langs de oostelijke perceelsgrens op openbaar gebied (ter hoogte van de oostelijke ontsluiting) een onverhard pad (geitenpaadje) aangelegd welke loopt aan het bospad. Deze aansluiting loopt lichtglooiend langs de oostelijke perceelsgrens opdat de naastgelegen bomenrij niet wordt aangetast en herkenbaar wordt gehouden. Tussen het pad en de oostelijke inrit wordt een rechte groene haag van 1 meter hoogte gerealiseerd. Het geitenpaadje wordt vervolgens met een slinger over de gronden van de ontwikkelende partij getrokken zodat deze naadloos aansluit op het bestaande bospad. Ook hier wordt het bospad afgeschermd van het terrein met een blokhaag. Afbeelding 2.9 a, b en c: 3D-impressies van het gebouw en de inrichting van het terrein.
(voetpad lands de noordzijde van de Valtherlaan op bovenstaande afbeelding wordt niet gerealiseerd).
14 Bomen effect analyse Om te beoordelen of het beoogde project inpasbaar is binnen de aanwezige bomen rondom het projectgebied, waaronder de bomen in het aangrenzende NNN -gebied (boswachterij Valtherbos), is in November 2025 een Bomen Effect Analyse uitgevoerd door Heldergroen Advies (2025 ; kenmerk 25-087). Uit deze analyse volgt dat met de situering van bouwwerken, inritten/toegang (west en oostzijde), parkeerplaats, tuin en speelplaats, voldoende afstand wordt gehouden van de bomen gelegen binnen het aangrenzende Valtherbos (no ordzijde) en de houtwallen en bomen aan de westelijke en oostelijke perceelsgrenzen (zie afbeelding 2.10). Afbeelding 2.10: Overzicht van bomen, inclusief boomkronen, binnen en rondom het projectgebied. Met betrekking tot de bomen aan de bosrand van het Valtherbos is geconcludeerd dat geen bomen (hoeven te) worden gekapt als gevolg van de beoogde ontwikkeling. Ten eerste is geconstateerd dat de beoogde activiteiten op welke de omgevingsvergunning ziet, buiten dit NNN -gebied blijven. Ten tweede is geconstateerd dat naast de te realiseren bouwwerken, inrit/toegang, parkeerplaats, tuin en speelplaatsen, ook de benodigde onderhoudswerkzaamheden en de fundering ten behoeve van dezen niet zullen leiden tot aantasting van ter plekke aanwezige boomkronen, wortels en bosschages.
Van een aantal bomen – te weten nummers: 15, 22, 24, 28, 29, 30 en 36 - waren ter plekke van planvorming een aantal takken waarvan nader diende te worden onderzocht of deze zouden kunnen worden beschadigd door bouw en onderhoudswerkzaamheden. Daarnaast diende de bomen te worden onderzocht in het kader van soortenbescherming. Uit het natuurwaardenonderzoek (Natuurtoets Light, Antea Group, 18 juni 2026 met kenmerk 0510708.100) is gebleken dat geen rust en/of nestplaatsen van beschermde soorten aanwezig zijn in de bomen in de bosrand. In overleg met Staatsbosbeheer is duidelijk geworden dat zij deze bomen reeds heeft gedund in het kader van (haar eigen taak tot) gebiedsbescherming (zie afbeelding 2.11). Deze bomen verkeerden namelijk in slechte staat en hadden een negatieve impact op de andere bomen aan de bosrand. Daarnaast staan deze bomen te dicht op de perceelsgrens van gronden van een andere eigenaar c.q. projectgebied De overige bomen zijn door Staatsbosbeheer reeds gesnoeid (conform haar werkprotocol). Deze markering (blauwe lijn) die Staatsbosbeheer hanteert voor het periodiek snoeien van bomen aan de bosrand biedt zekerheid dat de beoogde bouwwerken alsmede hieraan gerelateerde bouw -en
15 onderhoudswerkzaamheden niet zullen leiden tot aantasting van de boomkronen en wortels van de bomen aan de bosrand binnen het Valtherbos. Wel is geconstateerd dat de zomereiken nr. 47,48,49 en 50 in het zuid en zuidoostelijke deel van het projectgebied niet duurzaam behouden kunnen blijven in relatie tot bouw van het complex en realisatie van de inrit/toegangsweg. Dit betreffen gemeentelijke bomen zonder beschermde status. Zodoende is geen ontheffing van het bevoegd gezag nodig om deze bomen te kappen. Deze bomen zijn reeds verwijderd. In plaats hiervan worden nieuwe bomen teruggeplaatst, zoals weergegeven op de situatietekening (afbeelding 2.8). Door het ontwerp aan te laten sluiten bij zowel de cultuurhistorische kenmerken van Emmermeer als de landschappelijke waarden van het Valt herbos ontstaat een situatie waarbij de bewoners als het ware wonen in het bos – tussen de bomen en het groen – en tegelijkertijd integraal onderdeel zijn van woonwijk Emmermeer. Afbeelding 2.11. Protocol gedunde bomen door Staatsbosbeheer
16 3 Beleid en instructieregels 3.1 Inleiding Een belangrijke verbeterdoelstelling van de Omgevingswet is dat decentrale overheden meer bestuurlijke afwegingsruimte krijgen. De mate van de afwegingsruimte is opgenomen in instructieregels. Het Rijk en provincie hebben hun eigen instructier egels. De instructiegels van het Rijk staan voornamelijk in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) maar ook het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het Besluit bouwwerken (Bbl) kunnen instructieregels bevatten. Als het Bal of het Bbl voor bepaalde activiteiten of bouwwerken regels stellen, is het mogelijk dat er maatwerkregels kunnen worden opgenomen in het omgevingsplan, bijvoorbeeld om cumulatie van de gevolgen van effecten van Bal-activiteiten te beperken. De volgende drie typen instructieregels worden onderscheiden: 1. Betrekken bij: de gemeente moet aandacht schenken aan feiten of verwachtingen over feiten, maar heeft daarbij veel keuzeruimte; 2. Rekening houden met : deze formulering stuurt inhoudelijk de belangenafweging; als de gemeente daar goede redenen voor heeft, is afwijken gemotiveerd toegestaan; 3. In acht nemen of een vergelijkbare dwingende formulering : de gemeente moet zich bij de uitoefening van de bevoegdheid aan de achterliggende norm houden.
Instructieregels van het Rijk in afdeling 5.1 Bkl gelden alleen voor de omgevingsplanregels die nodig zijn met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). Over de onderwerpen waarvoor het Bkl geen instructieregels heeft opgenomen is de gemeente vrij om regels te stellen, mits dat past binnen de andere kaders. Daarnaast bevat afdeling 5.2 van het Bkl instructieregels voor de uitoefening van taken voor de fysieke leefomgeving. Daarbij gaat het onder meer om het voorkomen van belemmeringen van gebruik en beheer van spoorwegen en rijkswegen. In heel bijzondere geva llen kan het college van burgemeester en wethouders de Minister vragen om een ontheffing van bepaalde instructieregels te verlenen. Dit volgt uit afdeling 5.3 van het Bkl. 3.2 Rijksbeleid 3.2.1 De Nationale omgevingsvisie Het Rijk werkt aan de aanscherping van de Nationale omgevingsvi sie (NOVI). Dit leidt tot nieuw nationaal ruimtelijk beleid dat wordt vastgelegd in de nieuwe Nota Ruimte. De planning is dat in 2024 het ontwerp verschijnt. Tot vaststelling hiervan is de Nationale omgevingsvisie van toepassing. De NOVI bevat de hoofdzaken van het beleid voor de fysieke leefomgeving.
Uit de Omgevingswet volgt dat al het strategische beleid uit de bestaande beleidsdocumenten, met en zonder wettelijke grondslag, én het nieuwe strategische beleid op het beleidsterrein van de fysieke leefomgeving worden opgenomen in de NOVI. In zijn totaliteit kent de NOVI 21 nationale belangen en opgaven die het verder uitwerkt. Die opgaven zijn niet meer op zichzelf staand op te lossen, maar grijpen in elkaar. Met de NOVI zoekt het Rijk een perspectief om de grote opgaven aan te pakken, om Nederland mooier en sterker te maken en daarbij voort te bouwen op het bestaande landschap en de (historische) steden. Om die reden worden binnen de NOVI prioriteiten gesteld. De NOVI stelt daarbij een integrale aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisaties, en met meer regie vanuit het Rijk. Met steeds een zorgvuldige afweging van belangen werkt het Rijk aan de vier prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; 2. Duurzaam economisch groeipotentieel; 3. Sterke en gezonde steden en regio's; 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Centraal bij de afweging van belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving, zowel van de boven- als van de ondergrond. De NOVI onderscheidt daarbij drie afwegingsprincipes: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2.
Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; en. 3. Afwentelen wordt voorkomen. Het Rijk zal bij de uitvoering van de NOVI zichtbaar maken hoe de omgeving -inclusieve benadering vorm krijgt en de afwegingsprincipes benut worden. 17 Met de NOVI presenteert het Rijk een integrale, op samenwerking gerichte aanpak. De NOVI geeft een gebiedsgericht afwegingskader en sturende visie in een, gericht op het realiseren van een gezond, leefbaar, herkenbaar en economische sterk Nederland. Uitvoering De NOVI gaat vergezeld van een uitvoeringsagenda, waarin staat aangegeven hoe het Rijk invulling geeft aan zijn rol bij de uitvoering van de NOVI. In de Uitvoeringsagenda zijn onder andere een overzicht van instrumenten en (gebiedsgerichte) programma's op de verschillende beleidsterreinen te vinden. De Uitvoeringsagenda zal, indien nodig, jaarlijks worden geactualiseerd. 3.2.2 Karakter, Visie erfgoed en ruimte – Wederopbouwgebieden De Visie erfgoed en ruimte geeft aan hoe het rijk het onroerend cultureel erfgoed borgt in de ruimtelijke ordening, welke prioriteiten het kabinet daarbij stelt en hoe het wil samenwerken met publieke en private partijen. Vanuit een brede erfgoedvisie word t ingezoomd op de meest actuele en urgente opgaven van nationaal belang. De visie is complementair aan de Structuurvisie infrastructuur en ruimte.
De heersende opvatting in de visie is dat verankering van cultureel erfgoed in de ruimtelijke ordening vraagt om twee zaken. In de eerste plaats dient het belang van het cultureel erfgoed volwaardig mee te worden genomen in de integrale afweging van belangen die plaatsvindt ten behoeve van het goed functioneren van de ruimte. In de tweede plaats dient cultureel e rfgoed dat van bijzondere betekenis is, te worden benoemd. Zo kan er op voorhand rekening mee worden gehouden in ruimtelijke plannen en ontwikkelingsprocessen Op basis van onderzoek van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed zijn 30 gebieden geselecteerd uit de periode 1940-1965 die van nationaal cultuurhistorisch belang zijn. De gebieden zijn beoordeeld op onder andere de kwaliteit van het oorspronkelijke pl an of ontwerp, de toenmalige ontwerpprincipes, de huidige stedenbouwkundige gaafheid en zeldzaamheid, de voorbeeldfunctie van ontwerp en uitvoering, het (inter)nationale belang en hun huidige cultuurhistorische waarde. Hierbij is onderscheid gemaakt naar drie typen gebieden: 1. de daadwerkelijk wederopgebouwde kernen / gebieden (herstel oorlogsschade); 2. naoorlogse woonwijken, en; 3. landelijk gebied (reconstructie na oorlogsschade, ruilverkavelingen en nieuw land). De woonwijk Emmermeer , waarbinnen het projectgebied gelegen is, is één van de drie naoorlogse wijken binnen de gemeente die zijn geselecteerd.
Tegelijkertijd zijn de specifieke ensembles en structuren van Emmermeer an sich nooit beleidsmatig vastgelegd (op rijks -, provinciaal, 0f gemeentelijk niveau). Emmermeer, kent de volgende fysieke kwaliteiten: • compositie van 3 wijken rond bos in voormalig veengebied • hiërarchisch stratenpatroon met centraal gelegen voorzieningenstroken • experimentele woningbouw en ruime groenvoorziening van nationale betekenis. De voorgenomen ontwikkeling wordt gesitueerd aan de stadsrand aangrenzend aan het Valtherbos . In het projectgebied was eerder een oude sportzaal gelegen. Daarna heeft het terrein een periode braakgelegen waarbij deze met name werd gebruikt als grasveld en voor opslag van bouwmaterialen voor (woning)bouwprojecten in de directe omgeving. De voorgenomen ontwikkeling wordt gesitueerd en qua volume vormgegeven in aansluiting op het bestaande stratenpatroon en stedelijke wijkstructuur welke kenmerkend zijn voor Emmermeer. Daarbij wordt het woon-zorgcomplex dusdanig gesitueerd dat voldoende ruimte over blijft om de het ruime groene karakter van de wijk te behouden en te versterken . Door de groene inpassing van het gebouw in de wijk, en ten opzichte van het Valtherbos, is de locatie geschikt voor het beoogde gebruik waarbij voldoende privacy geboden is voor de zorgbehoevenden die intrek zullen nemen in het complex.
Tegelijkertijd zorgt deze inpassing voor een groene overgang tussen het woon-zorgcomplex enerzijds, en de omliggende woningen (ten westen, oosten, en zuiden) alsmede het Valtherbos anderzijds. Hieruit volgt dat de ontwikkeling in overeenstemming is met het beleidskader uit 'Karakter, Visie erfgoed en ruimte - wederopbouwgebieden'. 18 3.2.3 Instructieregels Bkl voor het gebied en functie 3.2.3.1 Ladder voor Duurzame Verstedelijking Bij gebiedsontwikkeling is 'een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten' van belang. Hierbij hanteert het Rijk de ladder voor duurzame verstedelijking. Deze is opgenomen in het Besluit Kwaliteit Leefomgeving (Artikel 5.129). De ontwikkeling die met deze omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit mogelijk wordt gemaakt is een stedelijke ontwikkeling. Aangezien de ontwikkeling binnen het stedelijk gebied ligt, wordt in principe voldaan aan de Ladder. Wel dient gemotiveerd te worden of er sprake is van ETFAL door onder andere de behoefte van de activiteit woon -zorgcomplex – in het bijzonder: het aantal woon-zorgeenheden – te onderbouwen. Motivering duurzame verstedelijking Het woon-zorgcomplex vervangt vier bestaande zorgvoorzieningen in de gemeente Emmen. Drie in in de plaats Emmen en één in Klazienaveen.
De bestaande woon -zorgcomplexen krijgen nadat dit nieuwe complex is gerealiseerd een andere (niet zorg) functie. Aangezien er sprake is van vervangende nieuwbouw waarbij geen sprake is van een grotere zorgaanbod blijft voldaan worden aan de huidige behoefte. Doordat er sprake is van het samenvoegen van vier locaties neemt het ruimtebeslag in het binnenstedelijk gebied niet toe. Eerder is er sprake van afname. 3.2.4 Conclusie Rijksbeleid Er is sprake van een ruimtelijke ontwikkeling waarvan de beleidsvrijheid bij de gemeente en de provincie ligt. Er wordt richting gegeven aan de opgave voor 'De bouw van ongeveer 1 miljoen nieuwe woningen' en om 'Steden en regio's sterker en leefbaarder mak en'. De ontwikkeling past verder binnen de kaders van het rijksbeleid, zoals uitgelegd in de Visie Erfgoed en Ruimte. Omdat met realisatie van het woon -zorgcomplex niet leidt tot een netto toename van het aantal woon(zorg)appartementen binnen de gemeente en sprake is van ETFAL dient niet nader gemotiveerd te worden dat wordt voldaan aan de Ladder voor Duurzame Verstedelijking. 19 3.3 Provinciaal beleid 3.3.1 Omgevingsvisie Drenthe Op 3 oktober 2018 is door de Provinciale Staten van Drenthe de Omgevingsvisie Drenthe vastgesteld.
Een belangrijke opgave uit de Omgevingsvisie Drenthe is het waarderen van de Drentse kernkwaliteiten en het ontwikkelen van een bruisend Drenthe passend bij deze kernkwaliteiten. De kernkwaliteiten zijn de kwaliteiten die bijdragen aan de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe. Het provinciaal belang is het behouden en, waar mogelijk, ontwikkelen van de kernkwaliteiten. De kernkwaliteiten zijn: • landschap, • natuur, • cultuurhistorie, • archeologie, • aardkundig erfgoed en • rust (stilte en duisternis). Naast bovenstaande kernkwaliteiten hecht de provincie Drenthe waarde aan een zorgvuldig ruimtegebruik en de bescherming van de milieu - en leefomgevingskwaliteit. Veel ingrepen in de ruimte hebben gevolgen voor de langere termijn en beperken ontwikkelingsmo gelijkheden in de toekomst. Het zorgvuldig gebruiken van de ruimte is van provinciaal belang. Het beschermen van de milieukwaliteit van de leefomgeving is veelal op Europees en nationaal niveau geregeld. Daarbij zijn diverse taken en verantwoordelijkheden bij de provincies neergelegd. Deze taken, gericht op het beschermen van de kwaliteit van lucht, water en bodem en het verbeteren van verkeersveiligheid, waterveiligheid en externe veiligheid, zijn van provinciaal belang.
3.3.2 Provinciaal beleid voor het gebied en functie De beoogde ontwikkeling raakt de volgende kernkwaliteiten: Landschap (stad- en dorpsranden) De doelstellingen voor de kernkwaliteit landschap zijn het behouden en versterken van • de ruimtelijke afwisseling van landschapstypen; • de karakteristieke kenmerken van de verschillende landschapstypen die we in Drenthe onderscheiden: • de karakteristieke macrogradiënten van het Drents Plateau in relatie tot de aangrenzende en lager liggende veengebieden. Stads -en dorpsranden Het projectgebied is gelegen binnen ‘Bestaand stedelijk gebied’ en grenst ten noorden aan Natuurnetwerk Nederland (NNN) in het deelgebied Boswachterij Valtherbos (gelegen in landelijk gebied). Van belang op deze locatie aan de stadsrand is dat een ontwikkeling houdt rekening met de aanwezige landschappelijke waarden ; in dit geval het deelgebied Boswachterij Valterbos en de intrinsieke kenmerken en waarden van de wederopbouwwijk Emmermeer . In paragraaf 3.3.4 en 4.13 (cultuurhistorie) wordt, met verwijzing naar paragraaf 2.3 (toekomstige situatie projectgebied), onderbouwd op welke manier rekening is gehouden met de landschappelijke waarden van het Valterbos. Daarbij wordt gemotiveerd hoe de ontwikkeling de wezenlijke kenmerken en waarden van het Valtherbos (NNN gebied) niet negatief aant ast.
Ook wordt gemotiveerd hoe de ontwikkeling aansluit bij de stedenbouwkundige karakteristieken en ambities van de naoorlogse wederopbouwwijk Emmermeer. Drents Plateau Het Drents Plateau, inclusief de Hondsrug, bestaat uit een hoger gelegen keileemplateau afgedekt met dekzand. Door de plaatselijk ondiepe ligging van het keileem reageert het gebied sterk op weersomstandigheden. De functies zijn daardoor kwetsbaar voor zowel natte als droge perioden. Op het Drents plateau stimuleert de provincie het vasthouden van water, bijvoorbeeld door het verontdiepen van sloten, het plaatsen van boerenstuwtjes en het toepassen van slimme drainage. Ook zetten we in op het verbeteren van de bodemvitaliteit en gaan we sturen op een evenwichtige verdeling van de beschikbare grondwatervoorraad. Het doel is dat de kwaliteit en hoeveelheid grondwater voldoet aan de doelen van de Kaderrichtlijn Water. In paragraaf 4.14 en 4.15 wordt beschreven hoe het project omgaat met de water -en bodembelangen en wordt onderbouwd dat deze geen belemmeringen vormen voor het project. 20 Cultuurhistorie De locatie is gelegen in een wederopbouwwijk dat een kenmerkend stedenbouwkundig concept heeft van de naoorlogse wijken van Emmen, gekenmerkt door grote open ruimte, groen en constellaties van verschillende woonvormen welke aansluiten op historische naoorlogse stratenpatroon.
Het bebouwen van de locatie is vanuit het provinciaal cultuurhistorisch belang mogelijk. In paragraaf 3.3.4 en 4.13 (onderzoek cultuurhistorie) wordt, met verwijzing naar paragraaf 2.3 (toekomstige situatie projectgebied), onderbouwd hoe de inpassing van het plan invulling geeft aan de karakteristieke stedenbouwkundige structuur van Emmermeer. Archeologie Het archeologisch erfgoed behoort tot het ruimtelijk erfgoed en is een belangrijke bouwsteen van de ruimtelijke kwaliteit en identiteit van Drenthe. Het provinciaal beleid voor de Drentse archeologie richt zich zowel op instandhouding en bescherming van he t bodemarchief als op het ontsluiten, beleven en benutten ervan door een zo groot mogelijk publiek. De inhoudelijke kaart archeologie geeft een overzicht van de archeologische waarden en verwachtingen die de provincie van provinciaal belang achten. In gebieden of terreinen met een archeologische verwachting op de archeologiekaarten, wordt gestuurd op een goede uitvoering van archeologisch onderzoek. Niet voor alle bodemingrepen is archeologisch onderzoek vereist. Dit hangt af van de omvang en aard van de ingreep, de waarde/verwachting van de locatie en het vrijstellingenbeleid zoals dat is uitgewerkt in de gemeentelijke archeologiekaarten.
Het projectgebied is volgens de geactualiseerde, gemeentelijke beleidskaart archeologie (2025) gelegen in een gebied waarvoor geen archeologische waarde geldt. De reden hiervoor is dat in 2005 voor dit plangebied een archeologisch bureau - en inventariserend veldonderzoek is uitgevoerd (zie Bureau en inventariserend veldonderzoek aan de Valtherlaan te Emmen, Oranjewoud/Visser, 2005). Zie ook paragraaf 4.13 Archeologie. Natuur (NNN) Drenthe is rijk aan karakteristieke en vaak unieke natuur, zowel binnen als buiten de bekende natuurgebieden. Er leven hier nog veel soorten die elders schaars zijn of zelfs verdwenen. Dat geeft ons een grote verantwoordelijkheid om goed voor die natuur te zorgen, voor de natuur zelf, maar ook voor onze toekomst. Beschermen, beleven en benutten van de natuur moet in balans zijn, waarbij het uitgangspunt is dat beleven en benutten niet ten koste gaan van de natuur, de biodiversiteit en de potentiële waarden van de natuur. Immers als we de natuur onvoldoende beschermen, dan valt er ook niets meer te beleven en te benutten. Van belang met betrekking tot de beoogde ontwikkeling is haar relatie tot bestaande natuurwaarden binnen het projectgebied en met betrekking tot het aangrenzende Valtherbos. In paragraaf 3.3.4 en 4.6 (Ecologie) wordt onderbouwd hoe in de beoogde ontwikkeling rekening is gehouden met de bestaande natuurwaarden in de directe omgeving.
Daarbij wordt o.a. gemotiveerd dat het project niet leidt tot (negatieve) aantasting van de wezenlijke waarden en kenmerken van het Valtherbos. Aardkundige waarden Aardkundige waarden die bijdragen aan het specifieke Drentse karakter wil de provincie behouden en, waar mogelijk, herstellen. Het provinciaal belang ligt in het behouden en, waar mogelijk, ontwikkelen van de kernkwaliteit aardkundige waarden. De provincie wil inhoud geven aan ruimtelijke kwaliteit, om de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe te behouden en te versterken. Het doel is de archiefwaarde van de bodem te behouden en de landvormen, die karakteristiek zijn voor het Drentse landschap, te beho uden en te versterken, als onderdeel van de kernkwaliteit oorspronkelijkheid. Het plangebied ligt in het in de Omgevingsvisie aangeduide aardkundig hoofdlandschap ‘De Hondsrug, subglaciale deformatie’. In paragraaf 5.14 (water) en 5.15 (bodem) wordt beschreven hoe het project omgaat met de water -en bodembelangen en wordt onderbouwd dat deze geen belemmeringen vormen voor het project. 3.3.3 Instructieregels Provinciale omgevingsverordening (POV) Provinciale Staten van Drenthe hebben de Provinciale omgevingsverordening Drenthe (hierna POV) vastgesteld. In de POV is het beleid uit de Omgevingsvisie Drenthe vertaald naar juridische regels en zijn instructieregels opgenomen.
21 3.3.4 Instructieregels POV voor het gebied en functie In paragraaf 3.3. 2 is reeds ingegaan hoe het project omgaat met de instructieregels aangaande Archeologie (art. 3.3) en Aardkundige waarden (art. 3.4). Hieronder wordt nader ingegaan op de volgende instructieregels in de POV: ‘Cultuurhistorie’ (art. 3.2), ‘Landschap’ (art. 3.1), ‘Natuur’ (art. 3.6 en 3.30), en ‘Gesloten bodemenergiesysteem’ (art. 10.22). Artikel 3.2 Kernkwaliteit Cultuurhistorie – ‘betrekken bij’ Het projectgebied is conform artikel 3.2 van de omgevingsverordening aangewezen als 'Deelgebied 10.b: Emmen, venen en randveenontginningen'. Het sturingsniveau dat hierbij geldt is 'betrekken bij'. Dit beleid van de provincie Drenthe t.a.v. cultuurhistorie is tevens beschreven in de beleidsnota Cultuurhistorisch Kompas Drenthe. Hieronder wordt ingegaan op de karakteristieken voor het deelgebied, de structuur van Emmen en de ambities voor het deelgebied. Karakteristieken • Meervoudig systeem van kanalen en wijken; • Licht slingerend verloop van de weg als ontginningsas parallel aan het Schoonebekerdiep; • Een onderscheid tussen oost en west in lintdorpen en esgehuchten; • Een optrekkende verkaveling vanuit het lint. De voorgenomen ontwikkeling wordt gerealiseerd binnen het ‘Bestaand Stedelijk Gebied’. Derhalve zullen de karakteristieken van het deelgebied niet worden aangetast.
Emmen Hoofdstructuur van naoorlogse wijken met de functiescheiding wonen, werken, recreatie en verkeer daarbinnen; • Hoofdstructuur van naoorlogse uitleg met de functiescheiding wonen, werken, recreatie en • verkeer daarbinnen (toegevoegd vanuit beschrijving Culuurhistorisch Kompas); • De naoorlogse woonwijken Emmermeer, Angelslo en Emmerhout als gave representanten van stedenbouwkundige concepten; • De aanwezigheid van (restanten van) esdorpstructuren van (het centrum van) Emmen, Barge en Westenesch en prehistorische sporen die de route van Coevorden naar Groningen over de Hondsrug weerspiegelen. Ambitie Bepalend voor dit deelgebied is de stad Emmen als naoorlogse groeikern op de rand van de Hondsrug met een omringend veengebied.
In dit deelgebied wil de provincie specifiek sturen op: • Het behouden van de kenmerkende stedenbouwkundige concepten van de naoorlogse wijken van Emmen als representanten van opeenvolgende fasen in het denken over wonen en de stad; • Bij nieuwe ontwikkelingen van Emmen consequent vasthouden aan het wijkontwerp als totaalbeeld en als uitdrukking van een vernieuwend denkbeeld over de wijze van wonen; • Het benadrukken van het lineair patroon van hunebedden, grafheuvels en andere zichtbare en onzichtbare prehistorische relicten die samenhangen met de prehistorische route over de Hondsrug; • Het herkenbaar houden van de lintstructuur van de randveenontginningen met een variatie aan bebouwing langs de slingerende oost-west georiënteerde wegen. Toetsing Het provinciaal belang met betrekking tot cultuurhistorie is hoog. Omdat de voorgenomen ontwikkeling wordt gerealiseerd binnen de bestaande sted elijke context van de naoorlogse wijk Emmermeer is het bebouwen van de locatie vanuit het provinciaal cultuurhistorisch belang mogelijk.
Om rekening te houden met de karakteristieken, stedenbouwkundige concepten en ambities van de naoorlogse wijk Emmermeer dient in de planvorming in ieder geval aansluiting te worden gezocht bij: - het bestaande stratenpatroon - constellaties van bouwwerken in de directe omgeving (situering, volume) - behoud van open en groene karakter van de woonwijk - Scheiding tussen publiek en privaat. - Vernieuwende denkbeelden over de wijze van wonen. 22 In het ontwerp van het woon -zorgcomplex en bijhorende inrichting van de binnenplaats, inclusief parkeerplekken, is aansluiting gezocht met het bestaande, kenmerkende stratenpatroon, constellaties en clustering van bouwwerken, en het open en groene karakter van de wijk Emmermeer. Het gebouw wordt gerealiseerd aan de oostzijde van het perceel (zie situatietekening op afbeelding 2.8). De parkeerplaats wordt ontsloten via Valtherbospad. Op deze manier sluit de ontwikkeling aan op het bestaande straat -en bebouwingsbeeld. Door het hanteren van een maximum bouwhoogte van 15 meter (13.3 meter bouwhoogte gebouw zonder liftopbouw) en een bruto -oppervlakte van ongeveer 1.200 m2 blijft het gebouw binnen de proporties van constellaties van omliggende woon/appartementsgebouwen in de woonwijk en de nabije omgeving.
Door de gekozen situering en vormgeving van het gebouw (aan de oostzijde van het perceel ) en de parkeerplekken (aan de westzijde) blijft voldoende ruimte over om de resulterende binnenruimte (tuin, speelplaats, parkeerplekken) en de grenzen van het gebouw en omliggende terrein in te richten en af te schermen door het aanbrengen en behoud van groen (bomen, houtwallen, tuin en bosschages). De balkons worden gesitueerd aan de westzijde van het complex, gericht op de binnenplaats. Hierdoor ontstaat een situatie waarbij de bewoners als het ware wonen in het bos (tussen de bomen en het groen) en tegelijkertijd integraal onderdeel zijn van de omliggende woningbouw in de woonwijk. Door deze indeling van het terrein ontstaat ook een duidelijke scheiding tussen publiek en privaat terrein. Zowel het behoud en versterken van groene elementen als de typische scheiding tussen publiek en privaat zijn kenmerkend voor de wijk Emmermeer. De combinatie van woon-zorgappartementen met zowel eigen en gezamenlijke ruimten, gesitueerd in de wijk, omsloten door groen, en n aansluiting met het Valtherbos, sluit ook aan op het concept van experimentele woningbouw kenmerkend voor Emmermeer. Het parkeerterrein is tevens groen ingepast.
De overdekte fietsenstalling , gesitueerd nabij het parkeerterrein, is qua omvang en situering dusdanig vormgegeven dat deze geen afbreuk doet aan het kenmerkende straat en bebouwingsbeeld. Daarmee wordt het open en groene karakter van de wijk niet onderbroken. Wel zijn een aantal (onbeschermde) bomen, aan de zuidelijke perceelsgrens langs de Valterlaan, gekapt omdat ruimte te maken voor de bouw van het complex. In plaats hiervan worden op dezelfde locatie nieuwe bomen terug geplant. Op basis van het bovenstaande is gemotiveerd dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de instructieregels voor het 'deelgebied 10.b: Emmen, venen en randveenontginningen'. Hieruit volgt dat er kan worden voldaan aan de instructieregels uit artikel 3.2 Kernkwaliteit Cultuurhistorie van de POV. De laatste twee punten onder 'ambitie' zijn voor de ontwikkeling niet relevant door de ligging in het stedelijk gebied/locatie buiten Landelijk Gebied. Artikel 3.1 Landschap – stads- en dorpsranden Artikel 3.1 lid 4 van de POV stelt dat “een omgevingsplan dat betrekking heeft op een stads - of dorpsrand rekening houdt met de aanwezige landschappelijke waarden”. Het projetgebied is gelegen aan de rand van de stad Emmen, in het ‘bestaand stedelijk gebied’ , aangrenzend aan het NNN deelgebied boswachterij Valtherbos .
Om rekening te houden met de aanwezige landschappelijke waarden van het Valtherbos dient de ontwikkeling te voorzien in een deugdelijke landschappelijke inpassing. Dit mede in samenhang met mogelijke impact op natuurwaarden (zie kopje ‘artikel 3.6 Natuur’ hieronder). Toetsing De beoogde activiteiten (gerelateerd aan gebruik én bouw) vinden plaats buiten het NNN-gebied. Om te beoordelen of het beoogde project inpasbaar is binnen de aanwezige bomen rondom het projectgebied, waaronder de bomen in het aangrenzende NNN -gebied (boswachterij Valtherbos), is een Bomen Effect Analyse uitgevoerd door Heldergroen Advies (2025). Uit deze analyse volgt dat met de situering van bouwwerken, inritten/toegang (west en oostzijde), parkeerplaats, tuin en speelplaats, voldoende afstand wordt gehouden van de bomen gelegen binnen het aangrenzende Valtherbos (noordzijde) en de houtwallen en bomen aan de westelijke en oostelijke perceelsgrenzen. Harde overgangen tussen bebouwing en bosgrond behorende bij het NNN-gebied worden vermeden. In plaats daarvan worden de verhardingen en bebouwing binnen het projectgebied omsloten door een groene haag. Tussen de verharding/bebouwing en de haag worden bodembekkers met enkele opgaande heesters geplaatst welke passen bij het Valtherbos .
Door deze keuzes worden ook de 23 wezenlijke kenmerken en waarden van het Valtherbos niet negatief aangetast (zie volgende kopje hieronder). Rondom het woon-zorgcomplex, het parkeerterrein, de buitenruimte tussen beide, en de toegang aan de oostzijde worden de overige bomen , houtwallen en bosschages (aan de westelijke en oostelijke perceelsgrens) behouden. Wel zijn de (niet -beschermde) gemeentelijke bomen aan de zuidzijde van het perceel reeds gekapt om de bouwwerkzaamheden ten behoeve van het complex mogelijk te maken. In plaats hiervan worden nieuwe bomen terug geplant, zoals weergegeven op de situatietekening. In het ontwerp is gekozen om de verlichting van het gebouw en het terrein dusdanig in te vullen dat aan de zuidzijde (aan de kant van de woonwjik) wordt voldaan aan de grenswaarden voor omgevingszone E2 uit de Richtlijn Lichthinder 2020 van het NSVV – d.w.z. ‘gebieden met een zeer lage omgevingshelderheid’ – en aan de noordzijde aan omgevingszone E1 – d.w.z. ‘gebieden met een zeer lage omgevingshelderheid’. Op basis van het ‘Onderzoek lichthinder’ door Buro Hollema (10 juli 2026; k enmerk: 20260710 -010284-LH-D-01) wordt aangetoond dat de lichtsterkte t.a.v. de noordelijke perceelsgrens (bosrand van het Valtherbos) voldoet aan de omgevingszone E 1 uit de Richtlijn Lichthinder 2020 van het NSVV .