bijlage 2 - Rapport EARTH Integrated Archaeology Rapport concept juli 2023

39

LITERATUUR Bakker, H. de en J. Schelling, 1989. Systeem van bodemclassificatie voor Nederland. De hogere niveaus. Wageningen. Bosch, J.H.A., 2005. Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode, Versie 5.2. TNO rapport NITG 05-043-A, Utrecht De Moor, J., 2023. Archeologisch onderzoek Bedrijvenpark A37 te Emmen door middel van een verkennend booronderzoek (IVO-O protocol 4003); Plan van Aanpak. EARTH Jansen of Lorkeers, L., 2022. Emmen, Bedrijvenpark A37, gemeente Emmen; Een Archeologisch Bureauonderzoek (BO). Transect rapport 4197. SIKB, 2018: Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, versie 4.1. SIKB, Gouda. Stouthamer, E., Cohen, K.M., Hoek, W.Z., 2015. De Vorming van het Land; Geologie en Geomorfologie. Perspectief Uitgever, Utrecht.

EARTH Integrated Archaeology

BIJLAGE 1: BOORSTATEN VERKENNEND BOORONDERZOEK Algemene beschrijvingsmethode Soort boring Kaartblad Projectnummer Projectnaam Organisatie Zaak ID Archis Coördinatensysteem Locatiebepaling Referentievlak Bepaling maaiveldhoogte Uitvoerder Opdrachtgever Vertrouwelijkheid Organisator beschrijver lithologie Bodemgebruik

ASB BAR 18C 2023-038 Verkennend booronderzoek bedrijvenpark A37, gemeente Emmen EARTH Integrated Archaeology BV 5431417100 RD2000 LDGZ NAP MDGP EARTH Integrated Archaeology BV Goldbeck Nederland B.V. Openbaar EARTH Integrated Archaeology BV Grasland

EARTH Integrated Archaeology

41

BIJLAGE 2: ANALYSE ZEEFRESIDUEN ANTROPOGEEN VUURSTEEN Boornr

Aantal

Beschrijving

Bewaring

57

1

splinter

redelijk goed

Prioriteit 2

70

2

afslagfragment (14x13x4 mm) en splinter

redelijk goed

1

85

1

splinter

redelijk goed

1

86

1

afslagfragment (10x7x1 mm)

redelijk goed

1

90

1

splinter

licht afgerond

3

118

1

splinter

goed

1

120

1

splinter (patina ?)

goed

1

125

1

splinter (patina dorsaal)

redelijk goed

2

128

1

splinter

goed

1

161

1

splinter

goed

1

163

1

splinter

goed

1

190

1

afslag (11x8x3 mm)

goed

1

197

1

splinter (patina dorsaal)

goed

2

202

3

splinters en splinter (hoekig)

goed

1

207

1

splinter

goed

1

221

2

splinter en splinter (hoekig)

goed

1

229

1

splinter

goed

1

233

2

afslag (13x7x3 mm) en splinter (hoekig)

redelijk goed

1

240

1

splinter

licht afgerond

3

250

1

splinter

redelijk goed

2

256

1

splinter

goed

1

257

1

splinter (hoekig)

goed

2

259

1

splinter (patina ?)

goed

2

263

1

splinter (hoekig)

goed

2

273

1

splinter

goed

1

301

1

splinter

redelijk goed

2

302

4

splinter en splinters (hoekig)

goed

1

304

1

splinter (patina ?)

redelijk goed

2

306

1

splinter

afgerond

3

317

3

afslagfragment (7x8x2 mm) en splinters

goed en redelijk goed

1

329

1

splinter

goed

1

330

1

splinter

redelijk goed

1

334

1

splinter

goed

1

335

2

splinters

redelijk goed

1

EARTH Integrated Archaeology

MOGELIJK ANTROPOGEEN VUURSTEEN Boornr 55

Aantal 1

Beschrijving mogelijke afslag

Bewaring licht afgerond

Prioriteit 2-3

79

1

mogelijke potlid

verglaasd ?

3

114

1

mogelijke splinter

redelijk goed

2-3

141

2

brokjes

redelijk goed

3

142

1

mogelijke afslag (patina dorsaal)

goed

2-3

201

1

mogelijke splinter (hoekig)

redelijk goed

2-3

226

1

mogelijke splinter (hoekig)

licht afgerond

3

237

1

brokje

redelijk goed

3

247

1

mogelijke splinter (hoekig)

redelijk goed

3

260

2

mogelijke splinters (patina dorsaal)

licht afgerond

2-3

296

1

mogelijke splinter

redelijk goed

2-3

300

3

brokjes en mogelijke splinter (hoekig)

licht afgerond

3

305

1

mogelijke splinter

licht afgerond

3

312

1

brokje

licht afgerond

3

316

1

mogelijke splinter (hoekig)

redelijk goed

2-3

320

2

mogelijke splinters (patina dorsaal)

redelijk goed

2-3

332

1

mogelijke splinter

redelijk goed

2-3

EARTH Integrated Archaeology

43

BIJLAGE 3: 14C DATERING In totaal is 1 houtmonster geselecteerd en opgestuurd voor een datering. Het monster is gedateerd door het Ångström Laboratory van de Uppsala Universitet, Zweden. Voor de kalibratie van het monster is gebruik gemaakt van het programma programma IOSACal v0.4.1, met de dataset IntCal20 van Reimer et al. (2020). Voorbewerking: 1. Extractie in een mengsel van ether en ethanol (2:1 w./w.) in een ultrasoon bas (10 minuten) 2. Wassen met ethanol in een ultrasoon bad (5 min, RT) 3. Wassen met water in een ultrasoon bad (5 min RT), vervolgens gedroogd in oven 4. 1% HCI is toegevoegd, het mengsel is gedurende 8-10 uur verhit tot net onder het kookpunt; tijdens dit proces worden de carbonaten verwijderd. 5. 0.5% NaOH is toegevoegd, het mengsel is gedurende 1 uur verhit (60 °C). Bij dit proces wordt zowel een oplosbare als een niet-oplosbare fractie dateerbaar materiaal verkregen. De oplosbare fractie (SOL-fractie) slaat onder invloed van geconcentreerd HCl neer. Deze neerslag, welke voornamelijk uit humus bestaat, wordt gewassen en gedroogd. De niet-oplosbare fractie (INSfractie genoemd) bestaat voornamelijk uit het originele organische materiaal en zou de meest betrouwbare datering moeten opleveren. Invloeden van vervuiling kan verkregen worden van de SOL fractie. 6.

Voor de AMS-meting is het gewassen en gedroogde materiaal (op pH 3) verbrand tot CO 2 en omgezet tot grafiet, gebruikmakend van een Fe-katalyst reactie. De ouderdom van de INS fractie is uiteindelijk gemeten. Vindplaats / monster M1 (boring 5)

Lab nr. Ua-78858

Vindplaats / monster

Lab nr.

M1 (boring 5)

Ua-78858

M32

Ua-61922

14C ouderdom BP

5774 ± 32 Gekalibreerde ouderdom 1σ (68,2%) 4681 - 4589 BC (61,8%); 4563 - 4554 BC (5,8%) 480-440 BC (27,3%); 435-395 BC (40,9%)

δ13C‰ VPDB -24,8 Gekalibreerde ouderdom 2σ (95,4%) 4709 - 4542 BC (95,3%) 540-390 BC (95,4%)

Reimer, P.J., Austin, W.E.N., Bard, E., Bayliss, A., Blackwell, P.G., Bronk Ramsey, C., Butzin, M., Cheng, H., Edwards, R.L., Friedrich, M., Grootes, P.M., Guilderson, T.P., Hajdas, I., Heaton, T.J., Hogg, A.G., Hughen, K.A., Kromer, B., Manning, S.W., Muscheler, R., Palmer, J.G., Pearson, C., van der Plicht, J., Reimer, R.W., Richards, D.A., Scott, E.M., Southon, J.R., Turney, C.S.M., Wacker, L., Adolphi, F., Bϋntgen, U., Capano, M., Fahrni, S.M., A, F.S., Friedrich, R., Köhler, P., Kudsk, S., Miyake, F., Olsen, J., Reing, F., Sakamoto, M., A, S., S, T., 2020. The IntCal20 Northern Hemisphere Radiocarbon Age Calibration Curve (0–55 cal kBP). Radiocarbon 62, 725–757. doi:10.1017/RDC.2020.41.

EARTH Integrated Archaeology

EARTH Integrated Archaeology