Bijlage 2 - Bijlagen bij de begroting 2026
Tekst van het document
Begroting 2026 - Bijlagen
2/20
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................................................................................3 Bijlage 1 Overzicht verbonden partijen .......................................................................................................................................4 Bijlage 2 Financiële kengetallen ................................................................................................................................................12 Bijlage 3 Beleidsindicatoren ......................................................................................................................................................16
3/20
Bijlage 1 Overzicht verbonden partijen Voor bepaalde verbonden partijen zijn bepaalde gegevens niet bekend of nog niet beschikbaar, hiervoor zijn de betreffende velden leeg gelaten.
Gemeenschappelijke regelingen Naam
Recreatieschap Drenthe
Openbaar belang
Het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van recreatie en toerisme.
Financieel belang Betrokkenheid
De gemeentelijke bijdrage voor de begroting 2026 van het Recreatieschap Drenthe bedraagt € 196.000. Zeggenschap bedraagt 8%. Gemeente Emmen participeert samen met 12 Drentse gemeenten en de Friese gemeente Ooststellingwerf. De portefeuillehouder Recreatie en Toerisme is lid van het algemeen bestuur. In het dagelijks bestuur heeft de gemeente Emmen geen zitting.
Risico's
Geen specifieke risico's.
(Bedragen x € 1.000)
2026
2025
2024
Eigen vermogen
1.436
1.473
1.624
Vreemd vermogen
987
906
968
0
0
Resultaat ENDPMEND Naam
Drents Archief
Openbaar belang
Het Drents Archief is een Regionaal Historisch Centrum met als taak om in overeenstemming met archiefwet- en regelgeving de digitale archieven van de gemeente Emmen te bewaren, beheren en toegankelijk te maken voor zowel medewerkers van de gemeente als informatieen rechtzoekende burgers. De gemeentelijke bijdrage voor de begroting 2026 van het Drents Archief bedraagt € 5.000. De bijdrage van gemeente Emmen bedraagt 1,5% van de totale bijdragen E-depot.
Financieel belang Betrokkenheid
De portefeuillehouder Financiën is lid van het Algemeen Bestuur.
Risico's
Het financiële risico is beperkt.
(Bedragen x € 1.000)
2026
2025
2024
Eigen vermogen
155
155
321
Vreemd vermogen
0
0
1.286
Resultaat
8
0
ENDPMEND Naam
Eems Dollard Regio (EDR)
Openbaar belang
Maatregelen ter versterking en ontwikkeling van de betrekkingen tussen de gebieden aan beide zijden van de grens afstemmen en oplossingen voor problemen treffen.
Financieel belang
De jaarlijkse ledenbijdrage bedraagt circa € 15.000. Het zeggenschap bedraagt 1%.
Betrokkenheid
De portefeuillehouder werk is lid van het dagelijks bestuur en algemeen bestuur.
Risico's
Geen specifieke risico's.
(Bedragen x € 1.000)
2026
2025
2024
Eigen vermogen
914
Vreemd vermogen
1.055
Resultaat
6
ENDPMEND
4/20
Naam
Gemeentelijke Gezondheidsdienst Drenthe
Openbaar belang
De GGD draagt fundamenteel bij aan een toegenomen gezondheid, sociale veiligheid en veerkracht van de Drentse samenleving en leefomgeving. De GGD draagt bij aan de publieke gezondheidszorg en bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van de inwoners van de twaalf Drentse gemeenten.
Financieel belang
De gemeentelijke bijdrage voor de begroting 2026 van de GGD bedraagt € 8.076.521. Zeggenschap bedraagt 8%. De 12 Drentse gemeenten participeren. De gemeente is in het dagelijks bestuur en algemeen bestuur vertegenwoordigd door de portefeuillehouder Volksgezondheid. De portefeuillehouder is tevens voorzitter. De GGD beschikt over een beperkt weerstandsvermogen omdat conform de nota 'Samen werken voor Drenthe' het benodigde weerstandsvermogen is verlegd naar de deelnemers. Dit is meegenomen in ons eigen weerstandsvermogen. De GGD is door het beperkte weerstandsvermogen in staat om eventuele financiële tegenvallers slechts tot een bepaald niveau op te vangen. Het risicoprofiel is beperkt.
Betrokkenheid Risico's
(Bedragen x € 1.000)
2026
2025
2024
Eigen vermogen
2.998
2.526
2.808
Vreemd vermogen
8.956
9.394
9.036
0
0
Resultaat ENDPMEND Naam
Gemeenschappelijke Veiligheidsregio Drenthe
Openbaar belang
Alle activiteiten van Veiligheidsregio Drenthe (VRD) richten zich op het vergroten van de veiligheid van de inwoners en bezoekers van Drenthe. Zo zorgt de VRD dat er een brandweer is. En dat alle hulpverleningspartners goed kunnen samenwerken tijdens rampen en crises. De gemeentelijke bijdrage voor de begroting 2026 van de VRD bedraagt € 8.515.853. Zeggenschap bedraagt 8%. De 12 Drentse gemeenten participeren. Het bestuur van de VRD bestaat uit de 12 burgemeesters van Drenthe. Dit is het algemeen bestuur. Het dagelijks bestuur wordt gevormd door de burgemeesters van de gemeenten Assen, Emmen en Hoogeveen. De VRD beschikt over een beperkt weerstandsvermogen omdat conform de nota 'Samen werken voor Drenthe' het benodigde weerstandsvermogen is verlegd naar de deelnemers. Dit is meegenomen in ons eigen weerstandsvermogen. De VRD is door het beperkte weerstandsvermogen in staat om eventuele financiële tegenvallers slechts tot een bepaald niveau op te vangen. Het risicoprofiel is beperkt.
Financieel belang Betrokkenheid Risico's
(Bedragen x € 1.000)
2026
2025
2024
Eigen vermogen
3.614
3.102
3.102
Vreemd vermogen
29.634
31.247
35.060
0
0
Resultaat Naam
Omgevingsdienst Drenthe
Openbaar belang
De 12 Drentse gemeenten en de provincie zijn deelnemers in de Omgevingsdienst Drenthe (ODD). Zij voert voor de deelnemers milieutaken uit: afhandeling vergunningaanvragen/meldingen, toezicht en handhaving, bodemtaken en alle overige milieu specialismen. Daarmee heeft zij een belangrijke rol in de zorg voor een veilige, schone en duurzame leefomgeving in Drenthe.
Financieel belang
De gemeentelijke bijdrage voor de begroting 2026 van de RUD bedraagt € 5.033.561. Zeggenschap bedraagt 8%. De gemeente is in het dagelijks bestuur en algemeen bestuur vertegenwoordigd door de portefeuillehouder Milieu. De ODD beschikt over voldoende weerstandsvermogen om eventuele risico's op te vangen. Het risicoprofiel is beperkt.
Betrokkenheid Risico's
5/20
(Bedragen x € 1.000)
2026
2025
2024
Eigen vermogen
1.004
1.071
1.837
Vreemd vermogen
10.879
11.207
8.909
0
0
Resultaat ENDPMEND Naam
EMCO Groep
Openbaar belang
De opdracht aan de EMCO-groep is de afstand tot de arbeidsmarkt voor verschillende groepen mensen zo mogelijk te verkleinen, zodat hun kans op een baan op de arbeidsmarkt groter wordt. Centraal staat hierbij het werken naar vermogen, leren en ontwikkelen. De gemeentelijke bijdrage aan de begroting 2026 bedraagt € 3.531.000. Zeggenschap bedraagt 81,4%. De EMCO-groep is een gemeenschappelijke regeling (GR) van de Gemeenten Emmen, Coevorden en Borger-Odoorn. De GR kent een Algemeen Bestuur dat bestaat uit leden van de colleges van de drie Gemeenten. Hieruit is een Dagelijks Bestuur benoemd dat de Directie aanstuurt. De portefeuillehouder Financiën is tevens voorzitter van zowel het AB als het DB.
Financieel belang Betrokkenheid
Risico's
(Bedragen x € 1.000)
Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat
Risico’s die zich kunnen voordoen zijn bijvoorbeeld het wegvallen van gemeentelijke opdrachten, wijziging in lumpsumfinanciering, veranderingen in de landelijke subsidie SW en beschut werken. EMCO beschikt niet over een weerstandsvermogen waardoor bij het voordoen van deze risico’s de deelnemende gemeenten hierin een bijdrage moeten leveren. Het verleden heeft aangetoond dat EMCO in staat is geweest om kleine en middelgrote negatieve afwijkingen in de begroting zelf op te vangen. 2026
2025
2024
0
0
0
14.174
16.324
18.376
0
0
ENDPMEND Naam
Publiek Vervoer Groningen Drenthe
Openbaar belang
Het doel van Publiek Vervoer is het creëren van een optimaal, duurzaam en toekomstbestendig vervoerssysteem waarin vervoer op langere termijn goed en betaalbaar aangeboden kan blijven aan alle inwoners en bezoekers van Groningen en Drenthe. Publiek Vervoer neemt de volgende taken voor haar rekening: contractbeheer, klachtenloket en kennis en adviesfunctie. De gemeentelijke bijdrage voor de begroting 2026 bedraagt €106.000, dit betreft 9,63% van de totale bijdragen. 12 Groningse gemeenten, 12 Drentse gemeenten en de provincies Groningen en Drenthe participeren. De portefeuillehouder WMO neemt deel aan het bestuur namens regio Zuidoost Drenthe. Publiek Vervoer is een bedrijfsvoeringsorganisatie (GR-light) die namens de deelnemers taken uitvoert. Er vindt geen beleidsvorming plaats, dat is aan de deelnemers. Echter als het op regelgeving aan komt moet een GR-light aan dezelfde regels voldoen als iedere andere gemeenschappelijke regeling c.q. gemeente ongeacht de omvang van de uitvoeringsorganisatie. De organisatie heeft een te kleine omvang om dit zelf te organiseren, dit heeft tot gevolg dat de organisatie afhankelijk is van externen.
Financieel belang Betrokkenheid
Risico's
Financieel is het risicoprofiel beperkt. 2025
2024
Eigen vermogen
286
483
Vreemd vermogen
10
189
(Bedragen x € 1.000)
Resultaat
2026
0
1
6/20
ENDPMEND
Vennootschappen en coöperaties Naam
Area Reiniging NV
Openbaar belang
Voor de gemeenten Coevorden, Emmen en Hoogeveen verzorgt Area onder meer de inzameling van grondstoffen en afval, reiniging van het openbaar gebied, gladheidsbestrijding en kennisdiensten. Via stemrecht op aandelen: 54,94%. De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente Emmen in de AvA. Door middel van een productovereenkomst wordt jaarlijks aan Area de opdracht verstrekt voor de uitvoering van de afvalinzameling en het reinigingsbestek. Area Reiniging NV beschikt over voldoende vermogen om eventuele financiële tegenvallers op te vangen.
Financieel belang Betrokkenheid Risico's (Bedragen x € 1.000)
2026
2025
2024
Eigen vermogen
9.032
8.231
8.956
Vreemd vermogen
24.601
20.930
20.577
500
500
Resultaat ENDPMEND Naam
Stadionbedrijf Emmen BV
Openbaar belang
Maatschappelijk belang is dat er een Stadion aanwezig is in de gemeente Emmen. Het Stadion dient toegankelijk te zijn voor de burgers van de gemeente Emmen. Daarnaast heeft het Stadionbedrijf Emmen een regionale uitstraling. Door de gemeente Emmen zijn 2 leningen verstrekt aan het Stadionbedrijf Emmen BV. Daarnaast heeft de gemeente certificaten op aandelen. De gemeente Emmen is certificaathouder van Stadionbedrijf Emmen B.V. De gemeente Emmen heeft als certificaathouder geen stemrecht binnen de algemene vergadering van Stadionbedrijf Emmen B.V., maar aan de certificaten van aandelen is wel vergaderrecht verbonden. Een vertegenwoordiging van de gemeente Emmen neemt deel aan de algemene vergadering. Risico stadionbedrijf is voor een bedrag van € 3,3 mln. meegenomen bij de berekening van het benodigde weerstandsvermogen. Na aftrek van de genomen maatregelen, getroffen voorziening ad € 1,1 mln. op de lening zonder onderpand, resteert een netto bedrag ad € 2,2 mln. tegen een percentage van 50% (kans).
Financieel belang Betrokkenheid
Risico's
De cijfers omtrent vermogen en resultaat voor het jaar 2024 betreffen de definitieve en vastgestelde jaarrekeningcijfers. (Bedragen x € 1.000)
2026
2025
2024
Eigen vermogen
-1.288
Vreemd vermogen
3.290
Resultaat ENDPMEND Naam
NV Bank Nederlandse Gemeenten
Openbaar belang
De BNG is een bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijke belang. Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. De gemeente Emmen heeft 0,105% stemrecht op de aandelen van de NV Bank Nederlandse Gemeenten. Daarnaast ontvangt de gemeente jaarlijks dividend n.a.v. vaststelling van de jaarrekening in de AVA.
Financieel belang
Betrokkenheid
De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente Emmen in de AVA
Risico's
Risico is dat de BNG een laag of negatief resultaat heeft dat leidt tot een lager of geen dividend voor de gemeente Emmen.
7/20
2026
(Bedragen x € 1.000)
2025
2024
Eigen vermogen
4.777.000
Vreemd vermogen
123.164.000
Resultaat ENDPMEND Naam
Enexis Holding
Openbaar belang
Via betrouwbare energie-infrastructuur geeft Enexis huishoudens en bedrijven in hun verzorgingsgebied toegang tot energie. Enexis ondersteund provincies en gemeenten bij de totstandkoming van Regionale Energiestrategieën door rekening te houden met de lokale situatie en ondersteund economische, sociale en ecologische ontwikkeling. Ook neemt Enexis regie in de ontwikkeling van innovatieve oplossingen met als doel energievoorziening betaalbaar te houden en te verduurzamen. De gemeente Emmen heeft 0,5917% stemrecht op de aandelen van Enexis Holding NV. Daarnaast ontvangt de gemeente jaarlijks dividend n.a.v. vaststelling van de jaarrekening in de AVA.
Financieel belang
Betrokkenheid
De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente Emmen in de AVA
Risico's
Risico is dat Enexis een laag of negatief resultaat heeft dat leidt tot een lager of geen dividend voor de gemeente Emmen. 2026
(Bedragen x € 1.000)
2025
2024
Eigen vermogen
5.538.000
Vreemd vermogen
5.949.000
Resultaat ENDPMEND Naam
Menso NV
Openbaar belang
Menso is een privaatrechtelijke partij in de vorm van een N.V. Menso voert taken uit op gebied van o.a. de Participatiewet en Leerplicht, en ondersteunt ondernemers vanuit het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz). Een aantal taken voert Menso uit voor verschillende gemeenten in Oost-Drenthe. Met Emmen is dienstverlening afgesproken en vastgelegd in de DienstVerleningsOvereenkomst (DVO).
Financieel belang
Zeggenschap via stemrecht op aandelen: 100%.
Betrokkenheid
De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente Emmen in de AvA.
Risico's
Menso N.V. wordt gefinancierd middels een lumpsumfinanciering en beschikt over een eigen weerstandsvermogen. Het risicoprofiel is hiermee beperkt. 2026
(Bedragen x € 1.000)
2025
2024
Eigen vermogen
2.168
Vreemd vermogen
9.415
Resultaat
0
Naam
NV Waterbedrijf Drenthe
Openbaar belang
WMD Waterbedrijf Drenthe wint drinkwater en levert dat aan ruim 200.000 huishoudens en bedrijven in het grootste deel van de provincie Drenthe. WMD is een publiek nutsbedrijf dat jaarlijks ruim 30 miljoen m³ drinkwater produceert. De gemeente Emmen heeft 12,02% stemrecht op de aandelen. Daarnaast ontvangt de gemeente jaarlijks dividend n.a.v. vaststelling van de jaarrekening in de AVA.
Financieel belang Betrokkenheid
De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente Emmen in de AVA.
Risico's
Aan de WMD is door de gemeente Emmen een lening verstrekt. Laag risico is dat de WMD deze lening niet terugbetaald. Daarnaast dient de WMD aan de solvabiliteitseisen te voldoen om binnen het financiële convenant te blijven. 8/20
2026
(Bedragen x € 1.000)
2025
2024
Eigen vermogen
59.992
Vreemd vermogen
195.246
Resultaat ENDPMEND Naam
Wildlands Adventure Zoo Emmen (incl. Atlas Theater)
Openbaar belang
Wildlands heeft een grote regionale en landelijke uitstraling. Voor de regio Emmen en de provincie Drenthe is Wildlands het uithangbord als lokaal attractiepark. Wildlands heeft een grote attractiewaarde en biedt naast een grote maatschappelijke en culturele waarde ook educatieve mogelijkheden aan bijv. scholen. De gemeente Emmen is 100% aandeelhouder van NDP BV (aandeelhouder van Wildlands Adventure ZOO Emmen BV).
Financieel belang Betrokkenheid
De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente Emmen in de AVA.
Risico's
De gemeente Emmen is 100% aandeelhouder van NDP BV (aandeelhouder van Wildlands Adventure ZOO Emmen BV). Er zijn diverse risico's, waarbij het risico op het terugbetalen van de lening en het liquiditeitsrisico de grootste zijn. Aan Wildlands is een lening verstrekt. Daarnaast maakt Wildlands gebruik van een Rekening Courant positie bij de gemeente Emmen. In de paragraaf weerstandsvermogen wordt uitvoerig rekening gehouden met deze risico's en worden de risico's uitgebreid toegelicht. 2026
(Bedragen x € 1.000)
2025
2024
Eigen vermogen
-37.506
Vreemd vermogen
70.795
Resultaat
1.389
477
ENDPMEND
Stichtingen en verenigingen Naam
Stichting Bodembeheer Schoonebeek
Openbaar belang
De stichting is sinds 2007 actief en is na een voorbereidingsperiode in 2008 / 2009 begonnen met haar activiteiten. De stichting houdt zich bezig om de kwaliteit van de deklaag van de wijken in Schoonebeek beter in kaart te brengen en de meest urgente wijken aan te pakken De gemeente Emmen heeft € 656.250,- bijgedragen aan het bodembeheerplan van de Stichting.
Financieel belang Betrokkenheid
De portefeuillehouder Financiën is lid van de Raad van Toezicht.
Risico's
Risico is dat de er meer bodem- en beheerskosten zijn dan dat dit in de voorziening is opgenomen.
(Bedragen x € 1.000)
2026
2025
2024
Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat Naam
PPS Bestemmingsplan Stroomdal
Openbaar belang
In de nieuwe wijk Stroomdal (Schoonebeek, gemeente Emmen) realiseert het Waterschap Velt en Vecht, de gemeente Emmen en de WMD Drenthe het aspect duurzaamheid door voor 175 woningen een zeer innovatief systeem van decentrale afvalwaterbehandeling aan te leggen.
Financieel belang
De gemeente Emmen heeft € 395.000,- bijgedragen aan de PPS constructie.
Betrokkenheid
Alle partijen hebben een gelijke stem. Besluiten kunnen alleen worden genomen als alle partijen aanwezig zijn en met unanimiteit van stemmen. Risico is dat kosten voor de duurzaamheidseisen hoger zijn dan in het bestemmingsplan zijn gesteld.
Risico's
9/20
2026
(Bedragen x € 1.000)
2025
2024
Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat Naam
Coöperatieve Vereniging DIMPACT
Openbaar belang
Dimpact is een vereniging van, voor en door gemeenten. De gemeenten zijn eigenaar en sturen de ontwikkelingen aan. Samen zorgen de gemeenten voor goede gemeentelijke dienstverlening. Dit gebeurt door software oplossingen te ontwikkelen en te verbeteren. Dimpact stimuleert en faciliteert innovaties bij gemeenten, daarnaast wordt er kennis gedeeld en inspireert men elkaar op evenementen.
Financieel belang
De gemeente Emmen betaald jaarlijks een bijdrage aan de vereniging Dimpact.
Betrokkenheid
De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente in het dagelijks bestuur van de vereniging. Risico is dat de kosten van software oplossingen zeer hoog zijn, zodat de bijdragen van deelnemende structureel hoger worden.
Risico's
2026
(Bedragen x € 1.000)
2025
2024
Eigen vermogen
703
Vreemd vermogen
7.567
Resultaat ENDPMEND
Overige verbonden partijen Naam
Vereniging Internationaler Naturpark Bourtanger Moor Bargerveen
Openbaar belang
Het Internationaler Naturpark Bourtanger Moor-Bargerveen is een grensoverschrijdend natuurpark volgens Duits concept in Zuidoost-Drenthe, het Eemsland en het Grafschaft Bentheim. Het gebied is 160 km² groot, waarvan 134 km² in Duitsland en 26 km² in Nederland. Het gebied was oorspronkelijk onderdeel van het 3000 km² grote Bourtangermoeras dat grotendeels verveend is. Zuidoost-Drenthe en aangrenzende gebieden in het Eemsland en Graafschap Bentheim behoorden tot de laatste delen die verveend werden.
Financieel belang
Geen (betreft deelneming, geen verbonden partij).
Betrokkenheid
De gemeente Emmen heeft een zetel in het Dagelijks Bestuur en de ledenvergadering.
Risico's
Risico is dat door vervuiling het natuurreservaat verontreinigd raakt. 2026
(Bedragen x € 1.000)
2025
2024
Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat Naam Openbaar belang
VEGANN (Vereniging van Gemeenten Aandeelhouders in Noord-Nederland binnen Enexis Holding N.V.) Vereniging van Gemeenten Aandeelhouders binnen Noord Nederland.De vereniging was het platform van de aandeelhouders van Essent NV en is nu het overlegorgaan van de leden van de vereniging voor de rechtsopvolgers van Essent NV, zijnde Enexis holding NV, Attero NV ( voorheen Essent Milieu Holding NV), Publiek Belang Elektriciteitsproduct BV een viertal tijdelijk transactie structuurvennootschappen in verband met de verkoop van Essent aandelen aan RWE.
Financieel belang
Geen (betreft deelneming, geen verbonden partij).
Betrokkenheid
De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente in de vereniging.
Risico's
Geen actueel risico. 10/20
(Bedragen x € 1.000)
2026
2025
2024
Eigen vermogen
42
50
58
Vreemd vermogen Resultaat
0 -8
-8
ENDPMEND Naam
Stichting Duurzaamheid Essent
Openbaar belang
In het proces rond de splitsing van energiebedrijf Essent N.V. en de overdracht in 2009 van aandelen Essent N.V. aan RWE Aktiengesellschaft, zijn op verzoek van de verkopende aandeelhouders tussen Essent en RWE afspraken gemaakt over investeringen in duurzaamheid. Insteek is het realiseren van een goede balans tussen de beschikbaarheid, betaalbaarheid en duurzaamheid van energie voor de burger. Het borgen van deze drie aspecten is een belangrijk publiek doel voor de gemeente Emmen en de andere voormalig aandeelhouders van Essent.
Financieel belang
Geen (betreft deelneming, geen verbonden partij).
Betrokkenheid
Als oud-Essent aandeelhouder neemt de gemeente Emmen deel in de Stichting.
Risico's
Risico is dat er te weinig balans is tussen de beschikbaarheid, betaalbaarheid en duurzaamheid van energie is. Energie is kostbaar wat betekent dat er voldoende oplossingen op het gebied van duurzaamheid moeten zijn voor de maatschappij die betaalbaar zijn.
(Bedragen x € 1.000)
2026
2025
2024
Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat ENDPMEND
11/20
Bijlage 2 Financiële kengetallen Kengetallen geven inzicht in de verhoudingen binnen de gemeentelijke begroting. Ze helpen om de financiële positie van de gemeente beter te begrijpen en te beoordelen. In paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicomanagement zijn de belangrijkste kengetallen opgenomen. In deze bijlage lichten we die kengetallen verder toe en laten we zien hoe ze zich de afgelopen jaren hebben ontwikkeld. Het is goed om te beseffen dat losse kengetallen op zichzelf weinig zeggen. De waarde zit vooral in: de samenhang tussen verschillende kengetallen en andere financiële gegevens; de ontwikkeling over meerdere jaren: verbeteren de cijfers of verslechteren ze? Die trends geven een beeld van hoe stevig de gemeente er financieel voor staat en of er voldoende ruimte is om tegenvallers op te vangen of nieuwe plannen te realiseren. Sommige kengetallen zeggen iets over de jaarlijkse inkomsten en uitgaven (de exploitatie), zoals: Structurele exploitatieruimte: is er voldoende ruimte in de begroting? Belastingcapaciteit: hoeveel ruimte is er om de inkomsten via belastingen te verhogen? Andere kengetallen gaan over de balans, oftewel het vermogen van de gemeente: Netto schuldquote (al dan niet gecorrigeerd voor verstrekte leningen); Solvabiliteitsratio; Grondexploitatie.
Deze cijfers geven inzicht in de schuldenpositie, het eigen vermogen en de risico’s die samenhangen met grondbezit. Netto schuldquote Dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijke schuldenlast ten opzichte van het totaal aan baten. Hiermee kan worden beoordeeld in hoeverre het inkomen van de gemeente toereikend is om aan de schuldverplichtingen te voldoen. Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. Daarnaast wordt de netto schuldquote, gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, als apart cijfer gepresenteerd. Zo wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en wat dit betekent voor de schuldenlast. In het algemeen geldt: hoe lager het percentage, hoe beter. De signaalwaarde voor de netto schuldquote is >130%. Binnen de gemeente Emmen is sprake van een relatief hoge schuldendruk. Naast de dalende gemeentelijke baten — als gevolg van een korting op het gemeentefonds vanaf 2026 — komt dit grotendeels door geplande investeringen. In 2024 en 2025 is te zien dat de netto schuldquote lager is dan in de daaropvolgende jaren. Dit komt doordat veel van de geplande investeringen, door diverse oorzaken, niet zijn uitgevoerd en zijn doorgeschoven. Denk bijvoorbeeld aan leveringsproblemen bij marktpartijen, vertraging of uitstel door aangepaste wet- en regelgeving (zoals de Stikstofwet), bezwaarprocedures en personeelsproblemen.
Ervan uitgaande dat deze investeringen alsnog worden uitgevoerd, worden ze naar rato doorgeschoven en komen ze bovenop de reeds meerjarig geplande investeringen. Het gevolg is een stijging van de schuldquote vanaf 2026. Vanwege de verstrekte lening aan Wildlands is de netto schuld quote gecorrigeerd voor verstrekte leningen lager.
12/20
Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het toont de verhouding tussen het eigen vermogen (het totaal van de algemene reserve en de bestemmingsreserves) en de totale balansomvang. Hoe hoger dit percentage, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de gemeente. De signaalwaarde is <20%. Uit onderstaande grafiek blijkt dat de gemeente Emmen structureel onder de signaalwaarde zit. Dit is het gevolg van een toename in geplande investeringen, zoals eerder toegelicht bij de netto schuldquote. Deze investeringen leiden meerjarig tot een stijging van de balanstotalen. Het eigen vermogen daarentegen stabiliseert zich in de komende jaren. Het gevolg hiervan is een dalende solvabiliteitsratio.
Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten van de gemeente. In het algemeen geldt: hoe lager dit percentage hoe beter. Een waarde onder de 10% wordt als veilig of beheersbaar gezien. In onderstaande tabel is te zien dat ook meerjarig gezien de grondexploitatie een laag risico vormt op de exploitatie van de gemeente. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. De accountant moet ieder jaar beoordelen of de gronden tegen een actuele waarde op de balans zijn opgenomen.
13/20
Structurele exploitatieruimte In dit kengetal komt tot uitdrukking of een gemeente over voldoende structurele baten beschikt om de structurele lasten te dekken. Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe wendbaar een gemeente is. Een begroting waarvan de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is meer flexibel dan een begroting waarbij structurele baten en lasten in evenwicht zijn. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van een lening) te dekken. Over de periode tot en met 2027 is sprake van structurele ruimte, oftewel een positief saldo van structurele baten/lasten, en daarmee een meerjarig structureel sluitende begroting. Het hoge kengetal in 2025 is het gevolg van zowel hogere structurele baten als lagere structurele lasten. Vanaf 2028 is er geen structurele exploitatieruimte wat wordt veroorzaakt door het negatieve begrotingsresultaat.
Belastingcapaciteit Dit kengetal geeft inzicht in hoe de woonlasten voor een huishouden met een woning van gemiddelde WOZwaarde in de gemeente zich verhouden tot de landelijke gemiddelde woonlasten. Een laag percentage betekent niet automatisch dat de gemeente meer belastinginkomsten zou kunnen genereren. Lagere woonlasten kunnen namelijk ook het gevolg zijn van een lagere gemiddelde WOZ-waarde ten opzichte van het landelijke gemiddelde. De ruimte die een gemeente heeft om belastingen te verhogen, wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Het Coelo publiceert deze gegevens jaarlijks in de Atlas van de lokale lasten. Onder woonlasten vallen de OZB, rioolheffing en reinigingsheffing voor een woning met een gemiddelde WOZ-waarde binnen de gemeente. De signaalwaarde is >105%.
14/20
De belastingcapaciteit in de gemeente Emmen ligt onder de 100%, wat betekent dat de woonlasten lager zijn dan het landelijke gemiddelde.
15/20
Bijlage 3 Beleidsindicatoren Conform de Regeling Beleidsindicatoren Gemeenten hanteren gemeenten voor het toelichten van de maatschappelijke effecten in de beleidsprogramma's en programmaverantwoording onderstaande beleidsindicatoren. Deze staan met de meest recent gemeten waarde van augustus 2024. Programma 2 Economie en werkgelegenheid Indicator
Functiemenging
eenheid
%
Vestigingen (van bedrijven)
per 1.000 inw.15 t/m 64jr
Banen
per 1.000 inwoners van 15-64 jaar
periode
2023
2023
2023
Emmen / Drenthe / Nederland
waarde
Emmen
49,9
Drenthe
51,3
Nederland
54,2
Emmen
150,1
Drenthe
171,5
Nederland
181,8
Emmen
744,5
Drenthe
783,4
Nederland
836,6
bron
omschrijving
De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de CBS BAG/LISA verhouding tussen banen en woningen, en be-werking varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen ABF Research werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
LISA
Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
CBS BeOnder een baan wordt een vervulde positie volkingsverstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, statistiek / parttimers als uitzendkrachten. De indicator LISA bebetreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de werking ABF leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. Research
Programma 3 Veiligheid Indicator
Verwijzingen Halt
eenheid
per 1.000 jongeren
Misdrijven per 1.000 Geweldsmisdrijven inwoners
Misdrijven Vernielingen en per 1.000 beschadigingen (in inwoners de openbare ruimte)
periode
2024
2024
Emmen / Drenthe / Nederland
waarde
Emmen
10
Drenthe
8
Nederland
9
Emmen
5
Drenthe
3,6
Nederland
4,3
Emmen
5,8
Drenthe
5,3
2023
bron
omschrijving
Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij Stichting Halt krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.
CBS Criminaliteit
Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).
Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag CBS zijn opruiing, huis-, computer- en Criminaliteit lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode
16/20
Misdrijven Diefstallen uit woning
per 1.000 inwoners
2024
Misdrijven Winkeldiefstallen
per 1.000 inwoners
2024
Nederland
5,8
Emmen
0,9
Drenthe
1
Nederland
1,2
Emmen
1,8
Drenthe
1,3
Nederland
2,2
geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven.
CBS Diefstallen
Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners.
CBS Diefstallen
Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.
Programma 4 Onderwijs en Jeugd Indicator
Absoluut verzuim
Relatief verzuim
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
eenheid
per 1.000 leerlingen
per 1.000 leerlingen
%
periode
2024
2024
2024 (voorl.)
Emmen / Drenthe / Nederland
waarde
Emmen
7,5
Drenthe
5,4
Nederland
6,7
Emmen
47
Drenthe
28
Nederland
28
Emmen
2,9
Drenthe
2,4
Nederland
2,3
bron
omschrijving
DUO / Ingrado
Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. De periodeaanduiding '2021' staat voor schooljaar '2020/2021'.
DUO / Ingrado
Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. De periodeaanduiding '2021' staat voor schooljaar '2020/2021'.
DUO / Ingrado
Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periodeaanduiding "2021" staat voor schooljaar "2020/2021".
Programma 5 Bouwen, Wonen en Milieu Indicator
eenheid
Omvang huishoudelijk restafval
kg per inwoner
Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit
Nieuw gebouwde woningen
%
per 1.000 woningen
periode
2023
2022
2024
Emmen / Drenthe / Nederland
waarde
Emmen
124
Drenthe
128
Nederland
150
Emmen
44,5
Drenthe
73,1
Nederland
41,3
Emmen
4,7
Drenthe
5,7
Nederland
8,4
bron
omschrijving
CBS statistiek HuisNiet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. houdelijk afval Klimaatmonitor Rijkswaterstaat
Basisregistraties adressen en gebouwen bewerking ABF Research
Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.
17/20
Programma 6 Inkomensondersteuning Indicator
Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin
Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren
Netto arbeidsparticipatie
eenheid
%
%
%
per 1.000 Personen met een inwoners bijstands-uitkering van 18 jaar en ouder
periode
2023
2023
2024
2024
Emmen / Drenthe / Nederland
waarde
Emmen
7
Drenthe
5
Nederland
6
Emmen
2
Drenthe
2
Nederland
2
Emmen
67,6
Drenthe
70,9
Nederland
73,2
Emmen
405,3
Drenthe
305,1
Nederland
343,6
bron
omschrijving
CBS Jeugd
Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.
CBS Jeugd
Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.
Het percentage van de werkzame CBS Arbeidsberoepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) deelname beroepsbevolking. Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en CBS de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen Participatie- (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders wet verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen.
Programma 6 Inkomensondersteuning Indicator
eenheid
Lopende reintegratievoorzieningen
per 1.000 inwoners van 15-64 jaar
periode
2024
Emmen / Drenthe / Nederland
waarde
Emmen
206,2
Drenthe
235,3
Nederland
203,1
bron
omschrijving
CBS Participatiewet
Het aantal reintegratievoorzieningen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Programma 8 Sport en Cultuur Indicator
Niet-sporters
eenheid
%
periode
2024
Emmen / Drenthe / Nederland
waarde
Emmen
56,2
Drenthe
48,9
Nederland
42,5
bron
omschrijving
Gezondheids-monitor Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de vol-wassenen bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 (en ouderen), jaar en ouder dat niet minstens één keer per week GGD’en, CBS aan sport doet. en RIVM
18/20
Programma 9 Sociaal Domein Indicator
Demografische druk
Jongeren met een delict voor de rechter
Jongeren met jeugdhulp
Jongeren met jeugd-bescherming
Jongeren met jeugd-reclassering
eenheid
%
%
% van alle jongeren tot 18 jaar
%
%
Cliënten met een per 10.000 maatwerkinwoners arrangement Wmo
periode
2025
2023
2024 (voorl.)
2024 (voorl.)
2024 (voorl.)
2024
Emmen / Drenthe / Nederland
waarde
Emmen
78,3
Drenthe
82,2
Nederland
70,7
Emmen
1
Drenthe
1
Nederland
1
Emmen
14,8
Drenthe
14,2
Nederland
13,7
Emmen
1,5
Drenthe
1,1
Nederland
1
Emmen
0,6
Drenthe
0,5
Nederland
0,4
Emmen
1070
Drenthe
815
Nederland
720
bron
omschrijving
CBS Statistiek De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar Bevolking en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen bewerking van 20 tot 65 jaar. ABF Research
CBS Jeugd
Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.
CBS Jeugd
Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders.
CBS Jeugd
Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst.
CBS Jeugd
Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, kan jeugdreclassering eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt.
Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende CBS - Monitor bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is Sociaal een vorm van specialistische ondersteuning Domein binnen het kader van de Wmo. Voor de WmoWMO gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.
19/20
Programma 10 Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen Indicator
Gemiddelde WOZ waarde
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
eenheid
x €1.000
€
€
periode
2025 (voorl.)
2025
2025
Emmen / Drenthe / Nederland
waarde
bron
omschrijving
Emmen
265
Drenthe
324
De gemiddelde WOZ waarde van woningen.
Nederland
398
CBS Statistiek Waarde Onroerende Zaken
Emmen
935
Drenthe
889
COELO, Groningen
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten.
Nederland
957
Emmen
968
Drenthe
936
COELO, Groningen
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
Nederland
1050
20/20