CConstaterende datEmmen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 15 - Jaarrekening 2025 Drents Archief

Commissievergadering 10 september 2026, gemeente EmmenBij agendapunt: Raadsvoorstel - Jaarrekeningen 2025, Begrotingswijzigingen 2026 en Begrotingen 2027 GR-en21.275 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 1 'Gisteren bewaard, morgen ver teld' Jaarstukken 2025 - Drents Archief

Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 2 INHOUD J A A R S T U K K E N 2 0 2 5 Inleiding 3 1. Doelstellingen 5 1.1 Dienstverlening 6 1.2 Kennisdeling 6 2. Dienstverlening 7 2.1 Dienstverlening aan GR-par tners 8 2.2 Dienstverlening aan andere overheidsinstellingen 11 2.3 Collectiebeheer 13 2.3.1 Fotoarchief 13 2.3.2 Film- en audioarchief 13 2.3.3 Par ticulier archief 14 2.3.4 Bibliotheek 16 2.3.4 Depotbeheer 16 3. Kennisdeling 17 3.1 Online diensten 18 3.2 Individuele dienstverlening 22 3.3 Publieksactiviteiten 24 3.4 Educatie 26 3.5 Projecten 27 4. Bestuur 30 5. Paragrafen 32 5.1 Bedrijfsvoering 33 5.2 Onderhoud gebouw en terrein 35 5.3 IT 36 5.4 Informatiehuishouding 38 5.5 Financiële positie 38 5.6 Verbonden par tijen 41 5.7 Rechtmatigheid 41 6. Jaarrekening 42 6.1 Balans per 31 december 2025 43 6.2 Overzicht van baten en lasten 43 6.3 Resultatenanalyse 2025 44 6.4 Waarderingsgrondslagen 46 6.5 T oelichting op de balansposten 48 6.6 T oelichting overzicht van baten en lasten 55 6.7 Rechtmatigheid 59 7. Overige gegevens 61 7.1 Voorstel tot bestemming resultaat 62 7.2 Verklaring algemeen bestuur 62 7.3 Controleverklaring accountant 62 8. Bijlagen 64 Neem contact op met het Drents Archief 70 Veel voorkomende begrippen en afkor tingen 71 Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 3 Inleiding

Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 4 Het Regionaal Historisch Centrum (RHC) Drents Archief is een openbaar lichaam op grond van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen. De gemeenschappelijke regeling (GR) wordt gevormd door het Rijk, de gemeenten Assen, Emmen, Midden-Drenthe, T ynaarlo en Westerveld en het Waterschap Drents Overijsselse Delta. Het Drents Archief pro leer t zich als archiefexper t, wat resulteer t in een uitgebreide dienstverlening aan (overheids)organisaties en het delen van onze kennis aan een breed publiek. Als het geheugen van onze provincie maakt het Drents Archief het mogelijk het verhaal van Drenthe te ver tellen. Het verslagjaar 2025 is het eerste jaar binnen het meerjarenbeleidsplan 2025-2028 met als titel Gisteren bewaard, morgen ver teld . In het voorliggende document wordt verslag gedaan van de activiteiten die zijn uitgevoerd in het kader van dit meerjarenbeleidsplan en de begroting 2025. We hebben onze archiefdienstverlening uitgebreid naar vier Drentse gemeenten die in het verslagjaar zijn toegetreden tot onze GR. In de meeste gevallen betreft het diensten op het gebied van digitale archivering middels een e-depot en het uitvoeren van de archivaristaak. Daarnaast maken twee gemeenten en een omgevingsdienst in de regio T wente sinds 2025 gebruik van ons e-depot via een dienstverleningsovereenkomst (DVO).

Via een breed scala aan publieksactiviteiten deelden we onze kennis over de historie van Drenthe. Met onze social media, lezingen en podcasts bereikten we een breed publiek. Voor mensen die meer kennis willen vergaren over onderzoek naar en in bronnen organiseerden we workshops en boden we wekelijkse helpdesks aan op het gebied van genealogie, Kadaster , bewoningsgeschiedenis en de T weede Wereldoorlog. In 2025 rondden we voorlopig de laatste grote publieksprojecten af. T en behoeve van de uitvoering van ons meerjarenbeleidsplan is meer aandacht nodig voor onze collectie en dienstverlening. Om dat vorm te geven is vanaf de zomer gewerkt aan het Masterplan Archiefexper t. Dit meerjarenplan (2025-2030) geeft richting aan de diverse ontwikkelingen waar we voor staan en die vaak onderling afhankelijk van elkaar zijn. Het schetst de hoofdlijnen van wat er moet gebeuren en biedt mogelijke oplossingsrichtingen. De precieze opdrachtformuleringen en kaders voor de verschillende projectteams worden begin 2026 verder uitgewerkt. Corinne Rodenburg

Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 5 Keti Koti, foto: Pablo ter Borg 1. Doelstellingen

Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 6 T wee kerndoelen die in onze strategische visie Gisteren bewaard, morgen ver teld staan vermeld, vormden het afgelopen jaar de leidraad voor al onze activiteiten. 1.1 Dienstverlening Door het zorgvuldig bewaren en beschikbaar maken van overheidsinformatie en andere belangrijke informatiebronnen, geven we invulling aan de wettelijke taak om archieven van onze GR-par tners te beheren. Hetzelfde geldt voor organisaties die middels een dienstverleningsovereenkomst diensten van ons afnemen, zoals de provincie Drenthe en andere organisaties binnen en buiten onze provinciegrenzen. In het verslagjaar is niet alleen het aantal deelnemers aan onze gemeenschappelijke regeling toegenomen, ook onze dienstverlening aan deze deelnemers is verder uitgebreid. Met advies, begeleiding en toegang tot het e-depot ondersteunen wij deze organisaties bij het verbeteren van hun informatiehuishouding, zodat duurzame toegankelijkheid van hun (digitale) archieven wordt gewaarborgd. Daarnaast vervult in veel gevallen een van onze archivarissen de rol van toezichthouder . 1.2 K ennisdeling Het Drents Archief is een dynamisch erfgoedinformatiecentrum dat kennis deelt, verrijkt, verbindt en inspireer t door middel van toegankelijke en betrouwbare informatie. De soms eeuwenoude bronnen in onze eigen collectie vormen daarvoor de basis.

We bieden geïnteresseerden en belanghebbenden toegang tot deze bronnen en plaatsen deze in hun context. We faciliteren organisaties bij het gebruik van de bronnen ten behoeve van hun doeleinden zoals informatievoorziening, publieksprojecten of tentoonstelling. Door middel van publieksactiviteiten en social media ver tellen wij het Verhaal van Drenthe aan een breed publiek. Programmamaker en journalist Jos Maalderink gaf een lezing tijdens de Dag van de Drentse Familiegeschiedenis, januari 2025. Foto: Bob de Vries

Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 7 Verhandeling over de Drentsche slangen en adders door Johannes van Lier . Foto: Sake Elzinga 2. Dienstverlening

Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 8 Door het zorgvuldig bewaren en beschikbaar stellen van overheidsinformatie en andere belangrijke informatiebronnen geven wij invulling aan de wettelijke taak om de archieven van onze par tners te beheren. 2.1 Dienstverlening aan GR-par tners Rijk Gedurende het verslagjaar heeft een kopgroep van drie RHC’ s, waaronder het Drents Archief, wekelijks overleg gevoerd met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW) over de aankomende uittreding van het Rijk uit de gemeenschappelijke regelingen van de RHC’ s. In deze overleggen zijn voorbereidingen getroffen voor onder meer de nieuwe GR-teksten, de uittreedregeling, nanciële bijdragen en de huisvesting. Dit heeft geleid tot een uittredingsbesluit dat in december door de minister van OCW is onder tekend. In 2025 zijn daarnaast de wijzigingsregelingen van de GR Drents Archief 2024 en 2025 geformaliseerd. Via de voorgeschreven zienswijze- en instemmingsprocedure, gevolgd door voorhang in de Eerste en T weede Kamer , zijn beide regelingen door alle par tners onder tekend. Op 30 oktober 2025 vond de formele overdracht plaats van het archief van het TT Circuit Assen. Daarmee hebben tientallen jaren aan foto ’ s, lms en documenten over de TT een duurzame en publiek toegankelijke plek gekregen.

Het historische materiaal is toegevoegd aan de rijkscollectie en omvat circa 56 strekkende meter archief, variërend van iconische racebeelden en programmaboekjes tot bestuurs- en persdocumenten. Een groot deel van dit materiaal lag al opgeslagen bij het Drents Archief. Dankzij de overdracht kan de collectie stap voor stap gedigitaliseerd en ontsloten worden, zodat fans, onderzoekers en geïnteresseerden de geschiedenis van de TT in de toekomst nog beter en makkelijker kunnen terugvinden, online en in de Studiezaal van het Drents Archief. Gemeente Assen De overgebrachte analoge archiefbescheiden van de gemeente Assen worden beheerd door het Drents Archief. Voor het beheren van deze archieven beschikt het Drents Archief over fysieke archiefbewaarplaatsen, waarvan de klimatologische omstandigheden in 2025 voldeden aan de eisen die gelden voor het bewaren van analoge bescheiden. In 2025 is het analoge archief ‘Concernstaf gemeente Assen 1996-2005’ overgebracht naar de archiefbewaarplaats en zijn twee analoge par ticuliere archieven opgenomen in de collectie. Uit de analoge archieven van de gemeente Assen zijn Mark van Aalderen (directeur TT Circuit) en Marieke Doezé (rijksarchivaris in Drenthe) tijdens de overdracht van het TT - archief.

Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 9 in totaal 3.203 archiefbescheiden opgevraagd en ter inzage aangeboden en uit de analoge par ticuliere archieven gelieerd aan de gemeentelijke collectie in totaal zestien (zie ook paragraaf 3.2). Verder heeft het Drents Archief in 2025 samen met andere organisaties een groot aantal publieksactiviteiten georganiseerd, zoals lezingen, het ver tonen van documentaires, stadswandelingen en onderzoeksessies, die een relatie hebben met de stad en gemeente Assen, haar geschiedenis, archieven, inwoners of gebouwen (zie paragraaf 3.3). Ook heeft het Drents Archief voor de gemeente vier onthe ngsverzoeken voor in totaal 22 analoge archiefbescheiden afgehandeld; in alle gevallen is aan de verzoeker onder voorwaarden onthe ng verleend. De ruim 18.000 foto ’ s uit de collectie van de gemeente Assen zijn uit oude ladekasten gehaald en omgepakt naar archiefdozen, om ze duurzaam te kunnen bewaren. Vervolgens is een star t gemaakt met het individueel verpakken van de foto ’ s. Deze werkzaamheden worden in 2026 voor tgezet. Samen met het team DIV en de gri e is in de periode 2024-2025 een pilot overbrenging videotulen (videoverslagen) uitgevoerd. Er is onderzocht wat bij beide organisaties nodig is om in de toekomst videotulen over te brengen naar het e- depot van het Drents Archief.

Het gaat hierbij om kennis en kunde, procesafspraken, techniek en tijd. De pilot is succesvol afgerond met een geslaagde proefoverbrenging en akkoord vanuit de gri e als opdrachtgever . Er komt in 2026 een vervolg waarbij de daadwerkelijke overbrenging aan de orde zal zijn. T ot slot heeft er structureel overleg plaatsgevonden tussen de gemeente Assen en de gemeentearchivaris over allerlei beheer taken. De archivaris heeft diverse verzoeken tot vernietiging van archiefbescheiden goedgekeurd, er is voor medewerkers van het team DIV een kennissessie over archiveringseisen voor applicaties georganiseerd en de archivaris heeft toezicht gehouden op het beheer van de niet-overgebrachte archiefbescheiden. Hierover wordt begin 2026 verslag uitgebracht aan het college van B&W . Gemeente Emmen De gemeente Emmen is in 2025 toegetreden tot de gemeenschappelijke regeling. We verlenen aan de gemeente diensten op het gebied van het e-depot. Met de gemeente Emmen is gewerkt aan de voorbereidingen voor een vervroegde overbrenging van videotulen. Vanwege een wisseling van leverancier van het raadsinformatiesysteem eind 2022, zijn de videotulen uit de periode 2010 tot en met 2022 tijdelijk op een externe schijf opgeslagen. Hierdoor ontstond de wens om de videotulen vervroegd over te brengen naar het e-depot van het Drents Archief om duurzame toegankelijkheid te garanderen.

Tijdens dit traject heeft de gemeente Emmen inzicht gekregen in welke videotulen op welke wijze kunnen worden overgebracht. Daarnaast is in kaar t gebracht welke raadsinformatie bij de vergaderingen hoor t; naast de videotulen gaat het daarbij ook om agenda ’ s, besluitenlijsten en bijlagen uit verschillende systemen. Om deze informatie conform de voorwaarden van het Drents Archief aan te kunnen leveren, waaronder metadatering volgens de MDTO-norm, is een RP A-tool (Robotic Process Automation) ontwikkeld. Deze tool helpt om de informatie in de juiste structuur aan te bieden en lever t de gemeente Emmen aanzienlijke tijdsbesparing op. Naar verwachting zal de daadwerkelijke overbrenging star ten in de eerste helft van 2026. De videotulen zullen per jaargang overgebracht worden naar het e-depot. De gemeente Emmen zal zoals het er nu naar uitziet de eerste organisatie zijn die een (vervroegde) overbrenging heeft voltooid. Gemeente Midden-Drenthe De gemeente Midden-Drenthe is in 2025 toegetreden tot de gemeenschappelijke regeling. Aan Midden-Drenthe leveren wij archivaris- en e-depotdiensten. Daarnaast vervullen wij een rol op het gebied van acquisitie en educatie. In het verslagjaar zijn we gestar t met de overbrenging van een aantal geselecteerde zaaktypes naar het e-depot. We verwachten in 2026 dit traject succesvol af te ronden.

Ook de dienstverlening van de gemeentearchivaris is in 2025 opgestar t. De o ciële aanwijzing door het college heeft plaatsgevonden. Na een aantal overleggen in het voorjaar was de archivaris in de tweede helft van het jaar elke maand een volledige werkdag werkzaam in het gemeentehuis te Beilen. Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 10 De archivaris wordt actief betrokken bij het vernieuwen van de klimaatinstallatie van de archiefbewaarplaats in Beilen en diverse trajecten op het gebied van archiefbewerking, vernietiging en migratie van gegevens. Op het gebied van acquisitie zijn nog geen concrete stappen gezet, ten aanzien van educatie heeft een verkennend gesprek plaatsgevonden. Gemeente T ynaarlo De gemeente T ynaarlo is in 2025 toegetreden tot de gemeenschappelijke regeling. De gemeente zal in 2026 star ten met overbrengen van videotulen naar het e-depot. In 2025 zijn ter voorbereiding enkele gesprekken gevoerd en is de nodige informatie uitgewisseld. Gemeente Westerveld De gemeente Westerveld is in 2025 toegetreden tot de gemeenschappelijke regeling en zal diensten op het gebied van e- depot en de inzet van de archivaris afnemen. De archivaris heeft de archiefbewaarplaats in het gemeentehuis in Diever in beheer genomen. Een aantal dozen in de archiefbewaarplaats is in slechte staat.

Afgelopen jaar is gestar t met het ompakken zodat wordt voldaan aan de eisen van de Archiefregeling voor permanente bewaring. Ook is in een aantal stellingen in de archiefbewaarplaats lades geplaatst ten behoeve van het bevolkingsregister . Het bevolkingsregister (woning-, gezins- en persoonskaar ten) wordt hierdoor beter toegankelijk en er zal minder achteruitgang optreden in de materiële staat van de kaar ten. De archivaris heeft ook toezicht uitgevoerd op het beheer van niet-overgebrachte archieven van de gemeente Westerveld. Hiervan is een rappor tage opgesteld voor het college van B&W . Waterschap Drents Overijsselse Delta In 2025 is een aantal e-depottrajecten gestar t bij het Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDODelta). Om te onderzoeken hoe verschillende geo-producten in het e-depot opgenomen kunnen worden, is een pilot gestar t. Daarnaast is een proefoverbrenging uitgevoerd om te toetsen of te bewaren afgesloten informatie uit het zaaksysteem vervroegt overgebracht kan worden. Er is een vervolgadvies gegeven over de inrichting van metadata conform MDTO voor de inrichting van Microsoft 365/Sharepoint. T ot slot is een analyse gedaan op de impact van de nieuwe selectielijst voor het waterschap. Door de archivaris zijn goede stappen gezet in de overbrenging van de archieven van de rechtsvoorgangers van WDODelta.

Een project voor de overbrenging van alle rechtsvoorgangers van waterschap Reest en Wieden loopt inmiddels en er zijn middelen gereserveerd om ook de overbrenging van de overige rechtsvoorgangers van WDODelta de komende jaren ter hand te nemen. In 2024 werd een nulmeting op de informatiehuishouding uitgevoerd. Op basis daarvan is dit verslagjaar het uitvoeringsproject  Kracht van Informatie  gestar t. Ook is in 2025 de administratieve vastlegging van archieven onderzocht en zijn door de archivaris verbetervoorstellen gedaan. T ot slot is een advies geschreven om de risico ' s van de afhankelijkheid van techgiganten te beperken. Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 11 2.2 Dienstverlening aan andere overheidsinstellingen Provincie Drenthe In 2025 is met de provincie Drenthe een star t gemaakt met het overbrengen van videotulen. Dit aansluittraject is een vervolg op de e-depotpilot die eerder is uitgevoerd. Bij een klein deel van de negatieven van de Provinciale Fotodienst (circa duizend stuks) werd vergaande verzuring geconstateerd. Deze negatieven zijn extern gedigitaliseerd op substitutie-niveau en de scans ervan zijn in ons e-depot opgeslagen. Verder voerden we de jaarlijkse onderhoudswerkzaamheden uit aan de analoge archieven, volgens afspraak met de provinciearchivaris.

In het eerste kwar taal van 2025 is een nieuwe dienstverleningsovereenkomst voor de jaren 2025 tot en met 2028 afgesloten. Zelfstandige bestuursorganen en gemeenten In 2025 hebben de Gemeentelijke Gezondheidsdienst Drenthe (GGD) en de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) de archivaristaak afgenomen bij het Drents Archief. De archivaris was vooral betrokken bij vernietigingsvraagstukken en er is een eerste overleg geweest voor de overbrenging van fysieke archieven. Daarnaast heeft de archivaris toezicht uitgevoerd op het beheer van niet-overgebrachte archieven van de organisaties. Hiervan is een rappor tage opgesteld voor de dagelijkse besturen. Vanaf juli 2025 neemt Werkplein Drentsche Aa (WPDA) de archivaristaak af bij het Drents Archief. Er hebben diverse overleggen plaatsgevonden, de archivaris is een aantal dagdelen op locatie aanwezig geweest en is betrokken bij activiteiten op het gebied van informatie- en archiefbeheer . De archivaris heeft ook toezicht uitgevoerd op het beheer van niet-overgebrachte archieven van WPDA. Hiervan is een rappor tage opgesteld voor het dagelijks bestuur . In 2025 zijn er pilots gestar t met verschillende T wentse gemeenten en andere overheidsorganisaties. Met gemeenten Enschede en Losser is een gezamenlijke pilot uitgevoerd voor de proefoverbrenging van bouwvergunningen. In 2026 wordt deze pilot voor tgezet met een grote hoeveelheid bestanden.

Daarnaast is het e-depotteam samen met de Omgevingsdienst T wente gestar t met een pilot voor de proefoverbrenging van milieuvergunningen. Deze wordt in 2026 afgerond waarna een ander pilotonderwerp opgepakt gaat worden. Eind 2025 begon tevens een pilot met de gemeente T wenterand, deze bevond zich aan het eind van het jaar nog in de intakefase. Decentrale overheden en erfgoedpar tners Op 5 juni 2025 organiseerde het Drents Archief een netwerkmiddag voor historische verenigingen in Drenthe. Er werd een presentatie gehouden door de collectiebeheerder van ons fotoarchief over de datering van foto ' s en het toepassen van de A VG. Verder werd de stand van zaken van het Geheugen van Drenthe toegelicht en wat dit voor de historische verenigingen kan opleveren. In de tweede helft van de middag vond een gesprek plaats waarin werd onderzocht wat historische verenigingen en het Drents Archief voor elkaar kunnen betekenen en hoe we elkaar kunnen versterken. De Drentse Kring van Archiefbeheerders in Drenthe vergader t sinds jaar en dag twee keer per jaar onder voorzitterschap van het Drents Archief. De vergadering in het voorjaar werd vervangen door een kennisdag. Deze werd georganiseerd door het Drents Archief en een aantal deelnemers van het overleg. We waren te gast in het stadhuis van de gemeente Meppel.

Het was een dag vol kennisdeling en inspiratie, met boeiende presentaties door diverse Drentse organisaties over de migratie van netwerkschijven naar Microsoft 365 en over e-mailarchivering. Deze actuele thema ' s riepen veel herkenning en waardevolle discussies op. In het najaar vond de vergadering plaats bij onze GR-par tner WDODelta in Zwolle. In 2025 zijn er door het e-depotteam twee informatiesessies georganiseerd. In deze sessies kunnen medewerkers van Drentse en T wentse gemeenten, decentrale overheden en zelfstandige bestuursorganen kennis en ervaringen met betrekking tot digitaal informatiebeheer met elkaar delen. De sessies worden altijd rondom een actueel thema vormgegeven. Thema van de sessie in juni was archiving by design . Aan de orde kwamen onder andere het DUTO- raamwerk en de implementatie van de Wet open overheid (Woo). Thema van de sessie in november was MDTO en metadatering . Onderwerpen waren onder meer een introductie in MDTO , de route naar een organisatiebreed metadatamodel en de praktische implementatie van zo ’n model. Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 12 Geheugen van Drenthe Al langere tijd bestond de wens om de tijdschriften van Drentse historische verenigingen op een centrale plek digitaal toegankelijk en doorzoekbaar te maken.

De beschikbaarheid van deze periodieken verschilde namelijk sterk: sommige edities waren alleen op papier verkrijgbaar via verenigingen of in te zien in de Studiezaal van het Drents Archief, andere stonden als pdf op de website van de betreffende vereniging. In geen van deze varianten waren de publicaties goed doorzoekbaar . Daarom star tte het Drents Archief vorig jaar samen met drie verenigingen (de Drentse Historische Vereniging, de Asser Historische Vereniging en de Historische Vereniging der gemeente Gasselte) een pilot. Inmiddels staan diverse periodieken online en testen de verenigingen ook het beschrijven en ontsluiten van andere collecties, zoals foto ’ s, lms en objecten. Na deze succesvolle pilots werd op 11 maar t het vernieuwde Geheugen van Drenthe gelanceerd. Via dit online erfgoedplatform kunnen historische verenigingen en Drentse musea hun digitale collecties beheren, ordenen en presenteren. De focus lag dit jaar op het online brengen van periodieken, die nu volledig doorzoekbaar zijn. Inmiddels zijn elf verenigingen en een museum aangesloten en zijn ruim 50.000 pagina ’ s digitaal doorzoekbaar . Ber t van der Veen (Drents Archief) en Bernd Otter (Asser Historische Vereniging) voor het nieuwe erfgoedplatform Geheugen van Drenthe.

Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 13 2.3 Collectiebeheer 2.3.1 Fotoarchief Met een groei van 11.732 foto ’ s in een jaar tijd stonden er aan het eind van het jaar 252.324 foto ’ s in onze beeldbank. Het overschrijden van de kwar t miljoen foto ’ s was een mooie mijlpaal waaraan aandacht werd besteed in onze communicatie naar buiten. Van de par tners van de beeldbank waren met name de historische verenigingen van Assen, Havelte, Norg en Oosterhesselen en de T oneelvereniging Diever actief. Zij stuurden regelmatig nieuwe scans om in te laden in Memorix, zodat zij deze kunnen beschrijven. Een aantal belangrijke collecties die toegankelijk werden gemaakt zijn de opnamen van amateurfotograaf Roelf T rip (regio Emmen; ca. 1935-1955), glasnegatieven van amateurfotograaf Hindrik Schuiling (regio Roden; ca. 1932-1940), een eerste deel van de collectie familie Draaijers uit Oosterhesselen (1853-1935), een aantal albums m.b.t. Stichting Opbouw Drenthe uit de jaren ’20 en ’30, meerdere dia-collecties zoals van amateurfotograaf Wim Hiddingh (regio Gasselte; ca. 1960-1995) en A.H. Hemmes (m.b.t. geheel Drenthe; ca. 1959-1987) en een eerste deel van de uitgebreide collectie foto ’ s en ansichtkaar ten over Hoogeveen van Jan Pol. De bij de beeldbank raadpleegbare biogra eën van voor Drenthe belangrijke fotografen werden aangevuld met de biogra ën over J.G.

Kramer (1845-1903), een fotograaf uit de stad Groningen die veel van de oudste stadsgezichten (vanaf 1872) in Assen en Meppel maakte en over G.J. Landweer (1859-1924), de eerste Drentse amateurfotograaf. Er werd veel gebruik gemaakt van onze fotocollecties door tal van par ticulieren, bedrijven, verenigingen, media en musea. Ook was er in 2025 extra veel vraag naar foto ’ s over de TT en over de bevrijding, in verband met de viering van 100 jaar TT en 80 jaar bevrijding. Ook gebruikten we veel foto ’ s voor onze eigen publieksuitingen. Op basis van onze collectie organiseerden we in het archiefgebouw dit jaar drie fototentoonstellingen. In het voorjaar stond de TT centraal, ter gelegenheid van 100 jaar TT . In de zomer volgde een tentoonstelling over Dierenpark Emmen, naar aanleiding van het 90-jarig bestaan van de dierentuin. Aansluitend op de Maand van de Geschiedenis, met als thema Natuurlijk , werd een tentoonstelling ingericht over de omgang met en liefde voor de natuur in onze provincie. Bijzondere acquisities In 2025 is ons fotoarchief met een aantal bijzondere collecties verrijkt. Het betreft onder meer: De collectie van de familie Draaijers uit Oosterhesselen (ca.

1853-1960), waaronder een zeer zeldzame daguerreotypie uit 1853 en een serie glasnegatieven gemaakt door amateurfotograaf Harm Draaijers; Een omvangrijke serie negatieven van persfoto ’ s, gemaakt door Ber t en François Wieringa in de jaren ca. 1980-2000; Een grote serie foto ’ s en ansichtkaar ten van Drentse kerken van dhr . Van der Veen (periode ca. 1890-2010); Een collectie dia ’ s (ca. 1982-2004) gemaakt door Anne-Marie Oudejans uit Borger; Een omvangrijke serie persfoto ’ s uit de jaren ca. 1980-2000 van het Nieuwsblad van het Noorden; Een collectie dia ’ s en negatieven gemaakt door Roel Oostra, 1938-1940, waaronder de oudste kleurenopnamen van Assen. 2.3.2 Film- en audioarchief In het Drents Museum was in 2025 de tentoonstelling Volk van de ventweg – Reizigers in Drenthe te zien. In samenwerking met het Drents Museum zijn voor deze tentoonstelling vijftien oral history interviews gehouden. Een deel is vastgelegd op beeld, een ander deel bestaat uit geluidsbestanden. Deze worden toegevoegd aan onze groeiende oral history-collectie. Op deze manier blijven ook de verhalen van de reizigerscultuur in Drenthe bewaard. Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 14 Daarnaast zijn in het najaar een een kleine veer tig lms gescand bij het Fries lm-en audioarchief op zeer hoge resolutie (4K).

Hier tussen zit heel bijzonder historisch materiaal: ruim twee uur aan lm uit Nederlands-Indië, waaronder een zeldzame kleuren lm uit 1938. Daarop is onder meer een tabaksplantage te zien, een markt in Perapat, een stadje op Sulawesi (Sumatra), en gezinstaferelen in de tuin van de ambtswoning van de lmer , die beheerder was van een tabaksplantage van de Deli-Maatschappij. Tijdens de feestelijkheden eind juni rond 100 jaar TT is een bioscoop lm gepresenteerd over de TT waarin veel archiefmateriaal uit het Drents Archief is verwerkt. Deze lm was niet alleen in Assen te zien, maar heeft in een der tigtal bioscopen door het hele land gedraaid. Van de Buur tspeeltuinvereniging BSV De Binnenvree uit Coevorden ontvingen we een omvangrijke collectie van 78 lms die een tijdvak van ruim veer tig jaar omvat. Van lms uit het midden van de jaren zestig tot videobanden uit de eerste jaren na de eeuwwisseling. De Historische Kring Hoogeveen heeft zijn eerste stappen gezet in het delen van een grote collectie audiovisueel materiaal door middel van het schenken van een kleine collectie lms, videotapes en audiocassettes. 2.3.3 Par ticulier archief We ontvangen bij het Drents Archief wekelijks archieven: van losse snippers uit vervlogen tijden, tot complete familiearchieven die generaties lang zijn bewaard en nu bij ons een plek krijgen. Elk aanbod toetsen wij aan ons acquisitiebeleidsplan.

Bij acceptatie worden stukken opgenomen in de collectie van de gemeente Assen of ze worden toegevoegd aan de rijkscollectie. Een voorbeeld van een par ticulier archief dat is opgenomen in de gemeentelijke collectie is het archief van het Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Dit archief is in 2025 volledig beschreven. Soms verander t de juridische status, bijvoorbeeld van bewaring naar schenking. Dat was dit jaar onder meer het geval bij het archief van de TT dat wij al vele jaren in ons depot bewaarden, maar dat nu formeel aan ons is overgedragen (zie ook paragraaf 2.1) Par ticuliere archieven bevatten naast analoge (vaak: papieren) stukken steeds vaker digitale informatie, zoals bestanden of digitale foto ’ s op een meegeleverde USB-stick. Om deze reden is in februari 2025 gestar t met een pilot om het proces rondom opname van dergelijke hybride archieven (deels papier , deels digital born) in kaar t te brengen. Als casus is gekozen voor het archief van vocaalensemble Arioso uit Assen. Opname van dit hybride archief maakt duidelijk wat de mogelijkheden voor duurzame toegankelijkheid zijn voor dit soor t archieven en hoe daarvoor het huidige opnameproces, de organisatie en het beleid aangescherpt zouden moeten worden. Uitkomst van de pilot is een advies met richtlijnen hoe in de toekomst andere hybride archieven kunnen worden opgenomen. De pilot zal begin 2026 afgerond zijn.

Harm Tiesing bij hunebed D27 in Borger in 1893. Foto: collectie Johannes Landweer , Drents Archief

Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 15 Bijzondere acquisities Archief Nationaal Gevangenismuseum Vier rolcontainers met archieven uit de negentiende en twintigste eeuw , variërend van materiaal over de Maatschappij van Weldadigheid tot bouwtekeningen van huidige penitentiaire inrichtingen werd door het Nationaal Gevangenismuseum overgedragen aan het Drents Archief. Er is veel publieke belangstelling voor het dagelijks leven in Veenhuizen, maar ook voor de bijzondere architectuur en landschappelijke inrichting van de kolonie. Familiearchieven Lok, T arrij en Coelingh, familie Arends en eigenerfde en burgemeestersfamilie T en Holte Deze nieuwverworven collecties betreffen invloedrijke Drentse families die ook buiten hun eigen regio actief waren. Ze bieden inzicht in sociale en economische verhoudingen van de zeventiende tot het begin van de twintigste eeuw . Archief T oegoenezen Wij ontvingen het archief van de T oegoenezen: een Indo-Europese minderheid die na de Indonesische onafhankelijkheid vanuit Jakar ta over de wereld verspreid raakte. Hun route liep via Nieuw-Guinea en Westerbork (kamp Pieterberg) naar Suriname en uiteindelijk terug naar Nederland, onder andere Hoogeveen. Het archief bevat vooral papier , maar de kern zit in een bijzonder fotoalbum uit de Westerbork-periode en audiotapes met interviews over deze diaspora.

Zwinglibond De Zwinglibond vormde vanaf 1948 de meest vrijzinnige stroming binnen de Nederlandse Hervormde Kerk. De bond werd in Amersfoor t opgericht, op initiatief van de Odoornse predikant Harm van Lunzen. Kamp Papenvoor t Van Waterbedrijf Groningen ontvingen wij negen tekeningen van Kamp Papenvoor t. In de jaren der tig besloot de Nederlandse regering erkende dienstweigeraars onder te brengen in speciale werkkampen; Papenvoor t bij Rolde was het eerste. Omdat er weinig archiefmateriaal over dit kamp bestaat in het Drents Archief, helpen deze tekeningen om het kamp in verschillende periodes beter te duiden. Overdracht van het archief van de familie Arends. Foto: Bar t T alens

Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 16 2.3.4 Bibliotheek Begin dit jaar is een gedeelte van de bibliotheek in het Drents Archief heringericht. Het gaat hier met name om grote drukwerken. Op advies van een boekrestaurateur worden dikke banden nu liggend bewaard. Hiermee wordt voorkomen dat het boekblok naar beneden zakt en schade veroorzaakt aan de band. Hierdoor blijven de boeken beter behouden. Het aantal nieuw aan de collectie toegevoegde boeken was dit jaar 462 titels. 736 boeken zijn uitgeleend, waarvan een derde via bezoekers aan de Studiezaal. De overige uitleningen verliepen via het Interbibliothecair Leenverkeer (IBL). In 2025 werden meer boeken intern geraadpleegd, het ging toen om 666 stuks die via de Studiezaal werden aangevraagd. Dit heeft waarschijnlijk te maken met de onderzoeken die vorig jaar naar Vrouwengeschiedenis werden uitgevoerd. 2.3.4 Depotbeheer In het kader van ‘ collectie op orde ’ zijn we in 2025 begonnen met het overbrengen van archieven uit twee externe opslagen naar Assen. In januari moest de archiefopslag in Gasteren worden leeggeruimd. Deze archieven werden overgebracht naar een opslagbox in Assen en onderzocht op mogelijke schimmels. Na diverse testen kon dit vijfentwintig meter tellende archief in juli verantwoord worden overgebracht naar ons eigen depot.

Voordat het archiefmateriaal in ons depot kon worden geplaatst is het schoongemaakt en opnieuw verpakt in afwachting van inventarisatie. Ook de archiefopslag in Scheemda wordt leeggeruimd. In vier afzonderlijke leveringen zijn in de zomermaanden in totaal veer tig pallets met archiefmateriaal (ca. 500m1) teruggebracht naar Assen. Dat is ongeveer tachtig procent van al het materiaal dat daar nog lag opgeslagen. Doordat deze archieven weer in onze eigen depots zijn ondergebracht, wordt het eenvoudiger om ze nader te bewerken en toegankelijk te maken. Om het restant uit Scheemda over te kunnen brengen naar Assen zal er eerst ruimte moeten worden gecreëerd in onze depots. Momenteel wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om een aantal archieven over te brengen naar de depotruimte van het Nationaal Archief in Emmen. In het voorjaar is gestar t met het in kaar t brengen van het werkproces rondom de invoer van archieven in het collectiebeheersysteem MAIS-Flexis. Het doel was het opstellen van een heldere procesbeschrijving, van de binnenkomst van analoog archief tot en met het de nitief plaatsen en publiceren ervan. Daarbij hebben we meerdere steekproeven gehouden in de archiefdepots om te onderzoeken of archieven correct waren geregistreerd en waar knelpunten ontstonden wanneer dat niet het geval was. Uit de steekproeven kwamen diverse aandachtspunten naar voren.

In de zomer is veel tijd besteed aan het op orde brengen van deze aandachtspunten in onze depots. Als voor tvloeisel van het programma Digitale T aken Rijksarchieven (DTR) keerde in april tranche negen terug naar het Drents Archief. Dit betrof de digitalisering van delen van de Oude Staten Archieven en delen van het archief van de Maatschappij van Weldadigheid. Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 17 Workshop stamboomonderzoek. Foto: Bob de Vries. 3. K ennisdeling

Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 18 Door middel van toegankelijke en betrouwbare informatie uit onze collecties kunnen wij onze kennis van de Drentse geschiedenis delen en bronnen in hun context plaatsen. Daarmee leggen we de verbinding tussen heden en verleden en faciliteren en inspireren we individuen en organisaties. Wij ver tellen het verhaal van Drenthe via onze websites, social mediakanalen, individuele dienstverlening, publieksactiviteiten en educatieve programma ’ s. 3.1 Online diensten Beeld uit de documentaire van Erica Oudgenoeg. In 2025 werd de website van het Drents Archief met 102.146 unieke gebruikers goed bezocht. In totaal zorgden deze gebruikers voor 285.543 websitebezoeken en meer dan 3,1 miljoen bekeken pagina ' s. Gemiddeld spendeerde een bezoeker veer tien minuten op de website. Net als in voorgaande jaren was er een duidelijke piek in het aantal bezoekers rondom Openbaarheidsdag op 2 januari. Vanaf april is ook een duidelijke stijging te zien. Dit is te verklaren door de activiteiten die zijn georganiseerd voor het project 80 jaar Vrijheid . Het onderwerp T weede Wereldoorlog blijft zowel online als o ine veel vragen opleveren. De content in deze periode is hier zowel op onze website als op onze sociale media op afgestemd, mede door het project 80 jaar Vrijheid .

In 2025 is gestar t met het meten van websiteverkeer afkomstig van AI-platforms als ChatGPT , Copilot en Gemini. Hieruit blijkt dat ChatGPT een populaire bron is van bijna achthonderd websitebezoekers. De verwachting is dat dit zal toenemen. Daarnaast vormen social mediakanalen een interessante bron. Facebook is hierbij de grootste met zesduizend bezoekers. Ook hier zien we een piek in april. Met de komst van AI-systemen als ChatGPT en AI-overviews op Google, is het belangrijker geworden om actuele en juiste informatie op onze website te plaatsen. We zijn dit verslagjaar continu bezig geweest met het verbeteren van content, onder andere door deze in te richten volgens de laatste ontwikkelingen. Blogs Er zijn in 2025 meerdere blogs op onze website verschenen. Vier hiervan gingen over verschillende onderwerpen binnen het thema slavernij, naar aanleiding van het project dat hieromtrent plaatsvond. Zo schreven we onder meer over Drenten die aandelen hadden in plantages en voor of juist tegen de slavernij waren. De ar tikelen worden goed gelezen en roepen vooral op sociale media veel reacties op, in positieve en helaas ook in negatieve zin: 'Waarom hoor ik jullie nooit over de situatie in de Drentse venen, dát was pas slavernij!', 'Waarom halen jullie deze ouwe koeien weer uit de sloot, stop hier toch mee!' of ‘Hou toch op met die onzin ', zijn enkele van die reacties.

Wanneer mensen een oprechte vraag hebben, wordt hierop gereageerd. We blijven benadrukken dat in het archief álle kanten van de geschiedenis bewaard worden, ook de minder mooie. En we nodigen iedereen, die graag verdieping of verbreding van onderwerpen wil zien, van har te uit om onderzoek te komen doen in onze archieven. Onvergetelijk: 't Haantje Erica Oudgenoeg, oud-inwoner van Emmen, maakte de documentaire Blow Out over deze mysterieuze gebeur tenis bij 't Haantje. De foto die wij op sociale media deelden, heeft bijna 120.000 personen bereikt. Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 19 De populairste blog is dit jaar  Paradox van de vrijheid , geschreven door twee stagiaires van de Rijksuniversiteit Groningen. Met meer dan vijfduizend weergaven is dit de meest succesvolle blogreeks tot nu toe. Hierin worden verhalen gedeeld over het leven na de bevrijding. De studenten hebben onderzoek gedaan in het Drents Archief en de verhalen geschreven naar aanleiding van stukken uit onze collectie. De verhalen gaan onder meer over de dochter van een NSB’ er , leefomstandigheden en de terugkeer van de Joodse bevolking. Nieuwsbrieven De maandelijkse nieuwsbrieven van het Drents Archief worden goed gelezen. De nieuwsbrief blijft een goed middel om het publiek op de hoogte te brengen van activiteiten. Ook het aantal abonnees steeg in 2025 door .

Er is altijd een stijging in het aantal aanmeldingen voor publieksactiviteiten te zien, na het versturen van de nieuwsbrief. Andersom vragen wij ook actief aan het publiek of zij zich willen inschrijven voor de nieuwsbrief. Ook dit lever t veel aanmeldingen op. Digitale toegankelijkheid In 2025 is gewerkt aan onze nieuwe website die na publicatie medio 2026 weer helemaal voldoet aan de geldende toegankelijkheidseisen op basis van internationale WCAG-standaarden, zoals vastgelegd in het Besluit digitale toegankelijkheid overheid. Burgerlijke stand Verschillende (thuis)vrijwilligers zijn hard aan het werk met het ontsluiten van de openbare akten van de Burgerlijke Stand. Aan het einde van het jaar zijn alle huwelijks- en overlijdensakten geïndiceerd die per 1 januari 2026 openbaar worden, zodat we hierin gelijk oplopen met de openbaarheid. Daarnaast is gestar t met het inhalen van de achterstand bij de geboor teakten: deze zijn tot 1922 geïndiceerd, terwijl de openbaarheid loopt tot en met 1924. Verder is een vrijwilliger bezig met het koppelen van vonnissen van rechtbankverslagen aan een database van bijna 40.000 namen. Ongeveer de helft van dit werk is inmiddels afgerond. De vonnissen worden daarmee op naam doorzoekbaar . Omdat de AlleDrenten-website o ine is gehaald, worden hier geen metingen meer verricht.

Verkeer dat naar het oude webadres gaat, wordt automatisch omgeleid naar drentsarchief.nl. Deze website laat dan ook een stijging zien in het aantal bezoekers, evenals WieWasWie en Geheugen van Drenthe. Social media Op het gebied van online marketing zorgen we voor veel zichtbaarheid. Dankzij een consistente contentstrategie met vaste rubrieken op vaste momenten weten we een groot publiek te bereiken en aan ons te binden. Vooral Facebook laat groei zien, eind 2025 is de mijlpaal van tienduizend volgers bereikt. Het publiek geeft regelmatig aanvullingen, stelt vragen en deelt herinneringen. Naast vaste rubrieken zorgen we ervoor dat we ingaan op actualiteiten, onderhouden contact met het publiek en springen in op trends en ontwikkelingen. Door verhalen uit de eigen collectie centraal te stellen in onze content, laten we de meerwaarde van het Drents Archief zien. De post over de boorinstallatie bij ’t Haantje deed veel stof opwaaien en werd de meest bekeken post op Facebook. Met bijna duizend reacties werd snel duidelijk dat deze gebeur tenis in het geheugen van de mensen gegrift staat. In maar t is afscheid genomen van het medium X (voorheen T witter).

Reactie van een volger bij een bericht over het heffen van tol in een onherbergzaam heidegebied "Wow , wat een geweldig mooi verhaal over weer een stukje geschiedenis van Drenthe!" ” Jaarstukken 2025 Volgers sociale media L | I | N | K | E | D | I | N | I | N | S | T A | G | R | A | M | F A | C | E | B | O | O | K +14% | +17% | +23% Bereik Facebook Facebook | 2025 | 2024 | Verschil Facebook vrienden | 10.319 | 8.372 | ↗ 23% Aantal Facebook berichten | 420 | 454 Bericht met hoogste bereik | Boortoren 't Haantje | Reizigers Aantal bereikte mensen op dit 117.931 | 341.979 | ↘65% bericht Totaal bereik Facebook | 3.495.522 | 2.355.893 | ↗ 48% Totale betrokkenheid (like, deel, 48.492 | 42.101 | ↗15% comment) Bereik Instagram Instagram | 2025 | 2024 Instagram volgers | 2.549 | 2.168 | ↗ 17% Totaal bereik Instagram | 211.777 | 180.601 | ↗17% Totale betrokkenheid (like, deel, 8.962 | 10.523 | ↘14,8 comment) Volgers LinkedIn LinkedIn | 2025 | 2024 LinkedIn volgers | 2.178 | 1.908 | ↗14% YouTube YouTube | 2025 | 2024 YouTube abonnees | 3.001 | 2.830 | ↗6% Aantal weergaven YouTube | 118.800 | 138.100 | ↘14% Aantal lms online | 841 | 798 | ↗5% Meest populaire lms op YouTube in 2025 1. Boerenleven in Drenthe jaren 50 2. Huishouden jaren 50 3.

Jaren 50: Boerenleven Gisteren bewaard, morgen verteld | 20 Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 21 Persmomenten In 2025 waren er weer diverse momenten waarbij het Drents Archief in de media verscheen. Het jaar werd traditioneel afgetrapt op 2 januari met een item op R TV Drenthe over de openbaar gekomen stukken tijdens Openbaarheidsdag. Daarnaast waren we bij R TV Drenthe ook weer wekelijks te horen het radioprogramma Ko e & Keuvelen . Het archief van Badan Persatuan dat beschikbaar is gekomen, zorgde middenin de zomer voor veel persaandacht. Van de NOS, R TL4, het AD , T rouw , Radio 1 en R TV Drenthe tot aan Omroep Zeeland: persaanvragen kwamen vanuit het hele land. We zijn ook regelmatig in de pers genoemd in het kader van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging ( Oorlog voor de Rechter ). Verder was er aandacht voor het overdragen van archieven zoals het historische TT -archief, historische kaar ten van Kamp Papenvoor t en droegen we bij aan programma ' s als Drenthe T oen , waar onder andere de fotocollectie van Willem de Vries (1884-1945) werd besproken. T ot slot werkten we weer mee aan een uitzending van NTR' s  Verborgen verleden,  waarvan het resultaat begin 2026 te zien is. Het Drents Archief is te zien en te horen op nationale en regionale radio en TV

Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 22 3.2 Individuele dienstverlening In 2025 is een einde gekomen aan de groei van het aantal inlichtingen en aanvragen. Hoewel het aantal studiezaalbezoeken nagenoeg gelijk is gebleven, zijn er minder archiefstukken aangevraagd en waren er minder bezoekers in de Digilounge. Vooral het aantal spontane bezoekers dat langskomt voor het bekijken van een lm, de fototentoonstelling of voor Bar tje neemt af. Het aantal verstrekte inlichtingen via mail neemt ook af. Dit komt voornamelijk doordat meldingen over fouten in onze database die via WieWasWie.nl of OpenArchieven binnenkomen, sinds vorig jaar bij onze vrijwilligers terechtkomen. Zij verwerken die correcties direct in de database. Deze worden niet meer apar t geregistreerd. Daarnaast is op de website het afgelopen jaar een uitleg geplaatst hoe scans van notariële akten te vinden zijn, veel vragen gingen daarover . Daarnaast zijn we bezig met het koppelen van vonnissen aan de namendatabase, waardoor dit soor t vragen steeds minder worden gesteld. Met andere woorden: mensen kunnen informatie steeds vaker zelf vinden.

2.436 687 6.405 3.628 736 3.066 692 7.061 4.476 1.149 Digilounge bezoeken Studiezaal bezoeken Aanvragen Studiezaal Inlichtingen mail/telefoon/chat Uitleningen bibliotheek 0 2.000 4.000 6.000 8.000 2025 2024 Jaarstukken 2025 Top 10 aangevraagde archiefstukken 2025 In de top 10 van meest aangevraagde archiefstukken worden in 2025 de bouwdossiers van de gemeente Assen nog steeds veel opgevraagd door particulieren, makelaars en aannemers, vaak in verband met (ver)bouw of aankoop van een woning. Opvallend is dat het archief van de TT in de top 10 is beland, wat samenhangt met het 100-jarig bestaan van het circuit en de toegenomen historische belangstelling voor dit archief. Ook oorlogsarchieven stonden in 2025 opnieuw volop in de belangstelling. Bezoekers kwamen vaak langs om het archief van de Militaire Commissaris en de Collectie Tweede Wereldoorlog te raadplegen.

Toegangsnummer | Titel | Aantal 1060 | Bouwdossiers van de gemeente Assen - Serie II - 1905-2010 |  2.700 0186 | Maatschappij van Weldadigheid - 1818-1970 | 222 0144 | Militaire Commissaris van Drenthe - 1944-1946 | 200 0921 | Oud-Archief van de gemeente Assen - 1806-1909 | 158 0931 | Gemeentepolitie Assen - 1927-1994(1998) | 147 0969 | Secretariearchief gemeente Assen 1910-1965 - (1825) 1910-1965 (2011) | 127 0857 | Stichting Circuit van Drenthe en voorgangers (TT) - 1925-1996 [2000] | 125 0938 | Secretariearchief Gemeente Assen (1872) 1966-1983 (2006) | 101 0184 | N.V. Ontginningsmaatschappij De Drie Provinciën - 1924-1968 | 95 0581 | Collectie Tweede Wereldoorlog - 1940-1985 | 95 Onderzoekers in de Digilounge. Foto: Bob de Vries Gisteren bewaard, morgen verteld | 23 Jaarstukken 2025 3.3 | Publieksactiviteiten In 2025 organiseerden we bijna vijftig publieksactiviteiten, vaak in samenwerking met andere erfgoedorganisaties in de provincie. Met ruim 4.300 deelnemers verwelkomden we vooral veel nieuw publiek.

Aantal bezoekers Aantal bezoekers | 2025 | 2024 Publieksactiviteiten | 4.304 | 5.997 Educatie | 2.888 | 3.148 Verdeling bezoekers per leeftijd 20.2% (1.452) 39.3% (2.823) 36.3% (2.608) 4.3% (309) Kinderen 0-12 | 2.823 | Jongeren 12-18 | 309 Volwassenen 18-65 | 2.608 | Senioren 65+ | 1.452 Dag van de Drentse Familiegeschiedenis De | Dag van de Drentse Familiegeschiedenis | op 25 januari stond in het teken van verborgen bronnen. Op internet is veel informatie te vinden over Drentse voorouders, maar hoe en waar de bronnen te vinden is soms lastig. Tijdens deze dag waren er diverse workshops om dat te laten zien. Voor beginners was er de workshop | Stamboomonderzoek voor Dummies | , er waren workshops over de archieven van de Schultengerechten en de Etstoel, lezingen van schrijver en theatermaker Loes Hegger en journalist en programmamaker Jos Maalderink over de zoektocht naar hun familiegeschiedenis, rondleidingen en de stamboomhelpdesk. De middag trok 256 deelnemers, een groot deel daarvan was nieuw in de wereld van archiefonderzoek. Het Dorpse Feminisme Op 7 maart 2025, een dag voor Internationale Vrouwendag, stond het Drents Archief in het teken van vrouwengeschiedenis. Renske van Donk presenteerde haar onderzoek naar de Drentse vrouw. Het was het slotstuk van het project | Maagies en Vrouwlu | .

Ook was er een lezing van Fiona van den Bergh over het feministisch activisme in Noord-Nederland. Deze organiseerden wij samen met lmfestival IFA. Tot slot werd onze podcast | Het Dorpse Feminisme Gisteren bewaard, morgen verteld | 24 Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 25 gepresenteerd. Onder aanvoering van Dolle Mina kwam in begin jaren 70 in de Randstad de tweede feministische golf op gang. Wat bracht die teweeg in leven van de Drentse (plattelands)vrouw? Journalist Marjolein Knol gaat in deze podcast op zoek naar de uitwerking van deze tweede feministische golf in Drenthe. Open Joodse Huizen & Actie Niet Weggooien! Begin mei deed het Drents Archief mee aan twee landelijke initiatieven: Actie Niet Weggooien ! en Open Joodse Huizen | Huizen van Verzet . Bij de eerste konden mensen objecten, brieven en dagboeken uit de oorlog langsbrengen, die bewaard moeten blijven. We kregen onder meer een bijzonder dagboek van een Drent die in Duitsland te werk was gesteld. Tijdens Open Joodse Huizen | Huizen van Verzet , op zondag 4 mei, ver telden nabestaande Hélène Wolf en geschiedenisstudente Nina Venema verhalen over huizen waar mensen woonden en/of werkten tijdens en vlak na de T weede Wereldoorlog. Dit jaar werden de verhalen van de families Van Tijn, Wolf en Boekbinder en het verhaal van Anna Nieweg uitgelicht.

Ook waren er stadwandelingen door Joods Assen, in samenwerking met de Asser Historische Vereniging. In onze Studio was een lm van de Joodse lmmaker Sam Wolf te zien en in de Digilounge konden mensen terecht met vragen over de T weede Wereldoorlog. Honderden mensen bezochten Open Joodse Huizen | Huizen van Verzet . TT Film Ook dit jaar ver toonden we in de TT -week een lm. Een van onze stagiairs maakte een indrukwekkende compilatie van archiefmateriaal. Naast het Drents Archief was de lm te zien in DNK, in de binnenstad van Assen en een pop-up atelier langs de A28. De jongste bezoeker van Open Monumentendag, over het gebouw van het Drents Archief "Is dit een kasteel?" ” Dierenpark Emmen 90 jaar Dierenpark Emmen bestond in 2025 negentig jaar . Wat bescheiden begon in de ‘ achter tuin ’ van de ouders van oprichter Willem Oosting, groeide in een kleine eeuw uit tot een geliefde plek waar generaties bezoekers kennismaken met exotische dieren, leren over de natuur en zich verwonderen over de dierenwereld. In onze fototentoonstelling die tijdens de zomermaanden te zien was, namen we de bezoeker mee in drie tijdvakken door de geschiedenis van de dierentuin in Emmen: van 1935 tot nu. Open Monumentendag Assen Het Drents Archief was ook dit jaar weer par tner in de organisatie van Open Monumentendag Assen.

Meer dan vierhonderd bezoekers bewonderden op 13 september de architectuur op de eerste etage, bezochten de lezing over Asser architecten en bekeken de tentoonstelling van bouwtekeningen van markante gebouwen. Voor velen was het een eerste kennismaking met het Drents Archief. Opa- en Omadagen In samenwerking met het Drents Museum en Het Drentse Landschap organiseerden we de  Opa- en Omadagen  in de krokusvakantie. Rondom het thema De Boerenbruiloft leerden de kinderen en grootouders dansen, maakten ze een bruiloftsgedicht en gingen op zoek naar voorwerpen die tijdens een boerenbruiloft niet mogen ontbreken. Iets meer dan honderd opa ' s, oma ' s en kleinkinderen deden mee. Koloniën van Weldadigheid: Kolonistendag De Kolonistendag  in Museum De Proefkolonie in Frederiksoord trok veel belangstelling. Meer dan achthonderd bezoekers gingen op 19 oktober samen met medewerkers van het Drents Archief op zoek naar hun kolonistenvoorouders in het digitale archief van de Maatschappij van Weldadigheid. Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 26 Maand van de Geschiedenis Het thema van de Maand van de Geschiedenis  was dit jaar Natuurlijk . Archivaris Paul Brood trapte de Maand af met zijn uitverkochte lezing over de kaar tencollectie van het Drents Archief.

Een aantal van deze kaar ten, en tal van andere archiefstukken rond het thema Natuurlijk , was te zien tijdens de drie rondleidingen door ons depot. Ook de eerste editie van het Kadasterspreekuur XL was een groot succes. Tientallen mensen kwamen met hun kadastervragen op zondag 12 oktober naar het Drents Archief. Kunstenares Geke Hoogstins gaf een lezing over haar werk. Ondersteund met prachtige foto ' s en videobeelden ver telde zij hoe zij archiefmateriaal gebruikt voor haar werk. Tijdens de  Verwonderdag  in het Drents Museum maakte onze vrijwilliger Jan Bos zijn opwachting als de negentiende- eeuwse Assenaar Lucas Oldenhuis Gratama. In die hoedanigheid ver telde hij over Johannes van Lier (1726-1799), de belastingontvanger van Drenthe. Zo was Van Lier erg geïnteresseerd in natuur en geschiedenis en schreef hij onder meer een boek over Drentse slangen en adders. We sloten de Maand van de Geschiedenis af in Smilde, waar we samen met Natuurmonumenten het Veencafé organiseerden. In een volle zaal met honderd mensen werden herinneringen aan het Fochteloërveen gedeeld en waren er interessante lezingen over dit thema. T ot slot was in het Drents Archief de fototentoonstelling Liefde voor de natuur te zien. Natuurlijk was er ook dit jaar de Drentse Geschiedenisquiz in samenwerking met het Dagblad van het Noorden. Ruim negenhonderd mensen deden hieraan mee.

Het goede antwoord was 'Jeneverbesstruik' en werd door een groot deel van de inzenders goed beantwoord. Documentaire: Blow Out Op 1 december was het zestig jaar geleden dat het bij ’t Haantje helemaal misging. Tijdens een proefboring naar gas in 1965 werd de vijftig meter hoge boor toren, samen met enkele caravans, volledig door de grond verzwolgen door een gaseruptie. Oud-inwoonster van Emmen, Erica Oudgenoeg, maakte over deze raadselachtige gebeur tenis de documentaire  Blow Out . Deze ver toonden we op 23 december in onze Studio. De zaal zat twee keer helemaal vol. 3.4 Educatie In 2025 zijn iets minder leerlingen ontvangen dan in het voorgaande jaar: 2.888 tegenover 3.148 in 2024. In de gemeente Aa en Hunze is het educatieproject over de middeleeuwen Maak het en Kraak het voor het eerst uitgevoerd. Dit project, dat al liep in de gemeenten Assen en T ynaarlo, is positief ontvangen door de scholen. Daarnaast is het quizplatform Spacetime Layers vervangen door Wayground (voorheen Quizizz), aangezien het platform van Spacetime is beëindigd. De bestaande quizzen zijn overgezet en de programma ’ s draaien inmiddels via Wayground. In het verslagjaar is tevens ingezet op het aanvragen van subsidies voor de verbouwing van de kelder: de eerste subsidie is inmiddels toegekend.

Er heeft een testronde plaatsgevonden om te onderzoeken of de ruimte weer gebruikt kan worden voor lessen met leerlingen. Door vochtproblemen en daaropvolgende technische maatregelen was onderwijs in deze unieke ruimte lange tijd niet mogelijk. Na een aanvullende klimaattest en enkele aanpassingen in de inrichting wordt verwacht dat de educatiekelder in 2026 weer in gebruik kan worden genomen. Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 27 3.5 Pr ojecten Maar tje Duin en Peggy Bouva tijdens hun workshop naar aanleiding van hun podcast 'De Plantage van onze voorouders' Verdieping Drents Slavernijverleden Het Drents Archief liet in opdracht van de provincie Drenthe in 2024 onderzoek doen in het archief naar sporen van het slavernijverleden in relatie tot Drenthe. Onderzoekers Niek Hemmen en Nynke Gubbels stelden een onderzoeksgids en - rappor t op die beide in 2025 o cieel gepubliceerd werden. Naar aanleiding van hun bevindingen organiseerde het Drents Archief in 2025 een aantal publieksactiviteiten, zoals een podcast, een workshop bronnenonderzoek en een symposium ter promotie van het onderzoeksrappor t en de gids en daarmee stimulering van nader onderzoek van buitenaf. Een aantal uitkomsten van het onderzoek is te vinden in blogs.

Deze gingen over dominee Johan Picardt, Coenraad Wolter Ellents Hofstede en zijn connecties met de West-Indische slavernij, Gerard Pieter Servatius en de laatste blog in deze serie ging over de Assenaar Lucas Oldenhuis Gratama en zijn abolitionistische visie. De blogs zijn te vinden op onze website. In het Drents Archief was vanaf januari tot en met maar t 2025 een fototentoonstelling te zien van een aantal Drentse, statige panden. Voormalige bewoners of eigenaren waren - op verschillende manieren - betrokken bij het slavernijverleden. In de zomer werden verschillende wandelingen in Assen georganiseerd, langs plekken die te maken hadden met het slavernijverleden. Er is ook een speciale autoroute door Drenthe ontwikkeld over dit onderwerp, onder meer langs de havezaten Oldengaerde (Dwingeloo) en de Havixhorst (Schiphorst-De Wijk). Ook kan de podcast worden beluisterd die we in het kader van dit project maakten: Drents Archief presenteer t: Slavernijverleden . Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 28 80 Jaar vrijheid Dankzij een bijdrage vanuit de provincie Drenthe en Vfonds hebben wij diverse activiteiten georganiseerd rond de viering van 80 jaar vrijheid. Zo organiseerden wij rondleidingen in het Drents Archief en samen met de HOVO Noord-Nederland cursussen en lezingen door regionaal en landelijk bekende sprekers.

Er waren activiteiten op locaties door de gehele provincie, zoals bij het onderduikershol in het Valtherbos, Fliegerhorst Havelte en in Coevorden. In Herinneringscentrum Kamp Westerbork organiseerden we een theatervoorstelling met muziek uit de jaren 30 en 40. Speciaal voor deze laatste voorstelling konden wij met behulp van een nanciële bijdrage van de gemeente Assen pendelbussen laten rijden tussen station Assen en het Herinneringscentrum waardoor een groter publiek werd bereikt. Ook werden een tentoonstelling in het Drents Archief en DNK mogelijk gemaakt, in samenwerking met Vaar t in Assen. 100 Jaar TT Samen met het TT Festival en Vaar t in Assen is in de binnenstad de historie van de 100-jarige TT Assen tentoongesteld. Het Drents Archief leverde daarvoor foto- en videomateriaal, maar ook de afdrukken van historische TT posters zijn gebruikt voor een bierviltjesactie. Op diverse plekken in de binnenstad waren historische foto ’ s te zien langs een speurroute voor gezinnen. Een stagiair heeft op basis van lmmateriaal uit het archief een compilatie op muziek samengesteld, deze lm was te zien in DNK, in de binnenstad en in een pop-up atelier langs de A28. Drentse Soldaten in de Grande Armée In de eerste helft van 2025 rondden wij de diverse onderdelen van het project Drentse soldaten in de Grande Armée af. Er is een documentaire, boek en educatieprogramma opgeleverd.

In juni presenteerden we in DNK in Assen de documentaire gemaakt door Johan Zielstra en de historische uitgave geschreven door Hans van Koningsbrugge: Ik Bepaal! Napoleon en Nederland . Dit gebeurde in het bijzijn van tal van genodigden, zoals de burgemeesters van Hoogeveen en Assen en een gedeputeerde van Provinciale Staten in Drenthe. Zij kregen alle drie een exemplaar van het boek uitgereikt. Badan Persatuan Archief/PIED Onder grote belangstelling van regionale en nationale media is het toegankelijk gemaakte archief van Badan Persatuan gepresenteerd tijdens een feestelijke bijeenkomst op 29 juli. Dit vond plaats in aanwezigheid van oud-bestuursleden van deze Molukse belangenorganisatie. In samenwerking met Het Indisch Herinneringscentrum en het Netwerk Oorlogsbronnen zijn in diverse archieven een groot aantal beschrijvingen ver taald in het Maleis en toegevoegd aan de Indisch Erfgoed Thesaurus. Met een aanvullende bijdrage vanuit het Programma Indisch Erfgoed Digitaal (PIED), een samenwerking tussen WO2net, KB Nationale Bibliotheek en het Indisch Herinneringscentrum hebben wij deze stukken en andere Nederlands Indische bronnen uit ons archief kunnen ontsluiten richting de website Onsland.nl. Volk van de ventweg Van 16 maar t t/m 2 november was in het Drents Museum in Assen de tentoonstelling Volk van de ventweg – Reizigers in Drenthe te zien.

Het Drents Archief leverde hier verschillende bijdragen aan. Zo waren in de tentoonstelling archiefstukken en foto ' s uit onze collectie te zien en schreven we samen met het Drents Museum het bijbehorende tentoonstellingsboek. De interviews met Drentse reizigers worden opgenomen in onze oral history-collectie. Fotograaf Harry Cock Vanuit het Mondriaanfonds ontvingen we een bijdrage voor het project in samenwerking met de Asser fotograaf Harry Cock. De foto ’ s die hij gemaakt heeft voor het tijdschrift Noorderbreedte  worden gedigitaliseerd, beschreven en ontsloten. Ruim vijfduizend foto ’ s komen hiermee beschikbaar voor publiek. In de tweede helft van het jaar is een deel van onze vrijwilligers gestar t met het beschrijven van deze foto ’ s. Ze worden in 2026 aan de beeldbank toegevoegd. Restauratie oude drukken Dit jaar kon het langjarige restauratieproject van ruim honderd oude boeken in onze bibliotheek worden afgesloten. Een interessant onderdeel was de restauratie van vijf zeventiende-eeuwse atlassen van de beroemde car tografen en uitgevers Johannes Janssonius en Joan Blaeu. Het project werd ge nancierd met subsidie van Stichting Boek & Wurm. Jaarstukken 2025 Gisteren bewaard, morgen ver teld 29 Digitale T ransformatie/Microsoft 365 en AF AS In samenwerking met Het Drentse Landschap is er dit jaar gewerkt aan een veranderplan voor Microsoft 365 (MS365).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://emmen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d8b48b09-4188-46e7-b19b-2908c2af907c?agendaItemId=2f52dbb9-036b-4fab-8069-e8ee6419b11f