Bijlage 1 - Uitvoeringsplan Veiligheid 2025
Tekst van het document
UITVOERINGSPLAN VEILIGHEID 2025 Samen bouwen aan een weerbare en veilige gemeente Emmen
Datum: 02.12.2024
Woord vooraf Het afgelopen jaar was in veel opzichten een bewogen jaar. Hoogtepunt was de viering van Koningsdag in onze gemeente. Het was een prachtige dag waarop we ons van onze beste kant hebben laten zien, met duizenden inwoners en bezoekers die genoten van de festiviteiten. Helaas werden we ook geconfronteerd met twee zeer tragische incidenten: een geëscaleerd conflict, waarbij twee inwoners om het leven kwamen en een tragische gebeurtenis binnen de relationele sfeer, waarbij ook een slachtoffer om het leven kwam. Deze incidenten hebben een diepe indruk gemaakt. Voor ik inhoudelijk in ga op het Veiligheidsplan 2025 stel ik vast dat veiligheid dan ook een kwetsbaar begrip is. In 2025 zetten we onverminderd in op de aanpak van ondermijning. We willen zoveel mogelijk voorkomen dat georganiseerde misdaad via soms moeilijk zichtbare wegen invloed uitoefent op onze maatschappij. Een van de structuren die we hiervoor inzetten, is de Drentse Aanpak Ondermijning. Door samen te werken met de andere gemeenten in Drenthe, de Provincie en waterschappen, werken we ernaar toe criminelen het zo moeilijk mogelijk te maken om zich hier te vestigen of gebruik te maken van onze diensten en structuren.
Ook blijven we samenwerken met de politie, het Openbaar Ministerie en andere partners om ondermijnende activiteiten te voorkomen, tegen te gaan of aan te pakken en onze lokale weerbaarheid te versterken. Voor een succesvolle aanpak is het essentieel dat wij gezamenlijk met onze inwoners en ondernemers een vuist ballen tegen ondermijning. Meldingen en signalen van mogelijke ondermijning zijn belangrijk voor ons werk. Alleen door samen te werken kunnen we ondermijning een stap voorblijven en een dam opwerpen. Het front dat we vormen wordt steeds breder nu ook het sociaal werk in Noord-Nederland medewerkers wil trainen in het herkennen van signalen van ondermijning. Door de krachten te bundelen versterken we de veiligheid in onze gemeenschap. Tegen deze achtergrond maak ik me ook zorgen over de zogenaamde ‘Jonge Aanwas’ – jongeren die steeds vaker de ondermijnende criminaliteit in worden gezogen. Door uiteenlopende oorzaken, zoals een gebrek aan perspectief, groepsdruk of financiële verleiding, kunnen jongeren in aanraking komen met criminele netwerken. Dit is zorgwekkend, omdat het hun toekomst ernstig kan beïnvloeden. Bovendien zet het de veiligheid van onze gemeente onder druk. Als gemeente zetten wij ons, samen met onze partners, in om deze jongeren op tijd te bereiken, te ondersteunen en hen perspectief voor de toekomst te bieden.
Voorkomen dat jongeren in de criminaliteit belanden, is daarmee een prioriteit. Daarnaast worden we geconfronteerd met complexe vraagstukken rondom de opvang van asielzoekers. We worden nog steeds volop geconfronteerd met de overlast en incidenten die worden veroorzaakt door zogeheten veilige landers die in het aanmeldcentrum in Ter Apel verblijven. Hun gedrag heeft gevolgen voor het gevoel van veiligheid in met name Nieuw-Weerdinge. Ook vergt de situatie bovenmatig veel inzet van boa’s. De grenzen aan personele en financiële inzet zijn bereikt. Daarom zetten we onverminderd in op de inrichting van een Proces Beschikbaarheids Locatie om veilige landers versneld door de asielprocedure te loodsen. Een andere prioriteit in het veiligheidsdomein blijft de aanpak van woonoverlast. Ik stel vast dat het aantal gevallen van woonoverlast snel toeneemt. Wat ronduit zorgelijk is dat conflicten steeds vaker dreigen te escaleren. Een breed samengesteld woonteam zet zich in om te bemiddelen en verdere escalatie te voorkomen. Van ons als gemeente wordt verwacht dat we steeds wendbaarder zijn om de diverse uitdagingen het hoofd te bieden. Wendbaarheid vraagt dat we voortdurend anticiperen op maatschappelijke ontwikkelingen en nieuwe vormen van dreiging. Cybercrime is daarbij een belangrijk punt van aandacht. In 2025 ontwikkelen we een hernieuwd Integraal Veiligheidsplan.
Dit plan vormt het fundament onder onze veiligheidsaanpak en is mede gericht op het snel en flexibel kunnen inspelen op de steeds veranderende omstandigheden in de maatschappij. Als burgemeester ben ik trots op wat we samen met onze partners en inwoners bereiken. Veiligheid is niet alleen een verantwoordelijkheid van de gemeente en haar partners, maar van ons allemaal. [1]
We werken gezamenlijk aan een veilige en leefbare omgeving waarin iedereen zich thuis en welkom voelt. Eric van Oosterhout, Burgemeester van de gemeente Emmen
[2]
Inhoudsopgave Woord vooraf
1
Inhoudsopgave
3
Datagericht werken Terugblik 2024 Vooruitblik 2025
4 5 8
Prioriteiten Integriteit en veiligheid Ondermijning Jonge aanwas Cybercrime/gedigitaliseerde criminaliteit Mensenhandel Veilige woon- en leefomgeving Woonoverlast Asielproblematiek Nieuw-Weerdinge Opvang Oekraïne Zorg en veiligheid Huiselijk geweld en kindermishandeling Bedrijvigheid en veiligheid Evenementen & veilig uitgaan Veilige bedrijventerreinen Veilig uitgaan Fysieke / externe veiligheid Verkeersveiligheid
9 9 9 12 15 16 17 17 18 18 21 21 24 24 24 24 27 27
Beschikbare financiële middelen
30
[3]
Datagericht werken Het gebruik van data speelt een steeds centralere rol in het ontwikkelen en uitvoeren van effectief veiligheidsbeleid binnen onze gemeente. Deze waardevolle informatie geeft ons inzicht in trends en patronen, waarmee we de veiligheid van onze gemeenschap kunnen versterken. Door het analyseren van gegevens kunnen we criminaliteitstrends en risicovolle situaties signaleren. Dit stelt ons in staat om probleemgebieden te identificeren, gerichte maatregelen te nemen en onze middelen doelgericht in te zetten. Met behulp van voorspellende analyses kunnen we preventieve acties ondernemen en mogelijke veiligheidsproblemen in een vroeg stadium aanpakken. Dit draagt bij aan een efficiënter en responsiever veiligheidsbeleid. Tegelijkertijd werken we ook met de realiteit dat deze cijfers een volledig beeld geven. Het is belangrijk om rekening te houden met criminaliteit en overlast die niet wordt geregistreerd. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen doordat mensen, uit schaamte of andere redenen, misdrijven zoals online oplichting niet melden.
Dashboard Veiligheid: inzicht en actie Het Dashboard Veiligheid, ontwikkeld door ons Datalab, vormt een belangrijk hulpmiddel om data toegankelijk te maken. Dit dashboard presenteert relevante cijfers van de politie en de gemeente en geeft bijvoorbeeld maandelijks een overzicht van de zeven meest voorkomende meldingen. In 2024 bleek dat deze meldingen, zoals woonoverlast, jeugdoverlast en horizontale fraude, nauw aansluiten bij de prioriteiten die we eerder hebben vastgesteld. Op basis van deze inzichten zijn de prioriteiten voor 2025 opnieuw bepaald. Het dashboard biedt niet alleen een langetermijnperspectief, maar helpt ook bij het maken van aanpassingen op korte termijn. Als de cijfers dat vereisen, kunnen we snel bijsturen. Het juist interpreteren en duiden van deze cijfers blijft echter essentieel om de onderliggende oorzaken van schommelingen goed te begrijpen.
Doelen en prioriteiten voor 2025 De doelstellingen per prioriteit voor 2025 zijn zoveel mogelijk gebaseerd op de gegevens uit het dashboard en (door)ontwikkelingen die binnen de thema’s plaatsvinden. Daarbij houden we rekening met het feit dat deze doelen zijn opgesteld op basis van de huidige situatie. Onvoorziene externe factoren kunnen uiteraard van invloed zijn op de uiteindelijke resultaten. Sterke schommelingen in cijfers worden steeds zorgvuldig onderbouwd en verklaard door middel van verdiepende analyses.
[4]
Terugblik 2024 Ondermijnende criminaliteit Onder ondermijnende criminaliteit vallen de volgende thema’s: handel/bezit van drugs, horizontale fraude (zoals bijv. Marktplaatsfraude, identiteitsfraude of fraude met betaalproducten), mensenhandel, vuurwapenbezit, etc. Hieronder is te zien dat het aantal registraties omtrent ondermijnende criminaliteit ietwat is afgenomen ten opzichte van het jaar daarvoor. Dat is vooral te verklaren vanuit de afname van de horizontale fraude. Handel/bezit drugs is daarentegen toegenomen. Dit kan mede verklaard worden door de extra aandacht die hier vanuit de politie aan wordt besteed.
Woonoverlast Onder het veiligheidsveld Veilige woon- en leefomgeving staat de aanpak van woonoverlast centraal. In de onderstaande afbeelding is het aantal meldingen per maand tussen 2019 en 2024 weergegeven. Opvallend is dat dit jaar de gebruikelijke piek in de zomer niet zichtbaar is. Daarnaast is het aantal overlastmeldingen dat bij de politie geregistreerd is, gedaald. De politie meldt dat met de aanstelling van de procesregisseur woonoverlast vaak direct contact met haar wordt opgenomen, zowel door de politie als door woningcorporaties. De procesregisseur zelf ervaart dit ook zo en heeft daadwerkelijk veel zaken in behandeling. Dit resulteert hierdoor in een verminderde registratie van woonoverlast. Ook laat dit het belang van de procesregisseur woonoverlast zien. Immers worden er minder meldingen gedaan bij de politie, wordt sneller de juiste persoon/instantie ingeschakeld en kan er sneller opgeschaald worden in aanpak.
[5]
Huiselijk geweld/kindermishandeling Onderstaande grafiek laat het aantal registraties zien, waarbij door de politie de projectcode ‘HG’ (huiselijk geweld) is toegevoegd. Meldingen hieromtrent variëren van woordelijke ruzies tot ernstige mishandelingen. Net als vorig jaar is er ook nu weer een daling te zien in het aantal HG-registraties. Bij Veilig Thuis Drenthe (VTD) stijgt het aantal adviesvragen en daalt het aantal meldingen. VTD duidt dit door te stellen dat ze meer weten te voorkomen waardoor een advies voldoende is en niet hoeft te worden overgezet in een melding. Een zorgelijke ontwikkeling is dat de wachtlijsten bij VTD oplopen en een tekort aan capaciteit heeft om meldingen af te handelen.
[6]
Veilige evenementen en veilig uitgaan Met ruim 400 evenementen per jaar in onze gemeente en een divers aanbod aan horeca, is er veel gelegenheid om er op uit te gaan. Momenteel registreren we in ons dashboard hoofdzakelijk de overlastmeldingen die gedaan worden gericht op evenementen/horeca. Zoals te zien is in onderstaande grafiek, is het aantal overlastmeldingen in verhouding zeer laag te noemen.
Jonge Aanwas / overlast jeugd Onderstaande grafiek geeft inzicht in het aantal overlastmeldingen vanuit jeugd. Dat betekent niet dat dit ook altijd ‘jonge aanwas betreft’. Echter, jeugdoverlast, zoals vandalisme, kleine diefstallen en groepsgedrag op straat, kan een voorstadium zijn voor ernstigere criminele activiteiten. Jongeren die in aanraking komen met jeugdoverlast raken soms bekend met illegale structuren en worden gemakkelijker gerekruteerd voor ondermijnende activiteiten. Door deel te nemen aan jeugdoverlast en lichte vormen van criminaliteit, kunnen jongeren het normaal gaan vinden dat regels overtreden wordt geaccepteerd, wat de drempel verlaagt om door te stromen naar georganiseerde criminaliteit. De toename in het aantal registraties die in onderstaande grafiek ten zien zijn opzichte van vorig jaar is deels te verklaren door een groter aantal jeugdgroepen dat actief is in de gemeente Emmen. Ketenpartners geven aan dat ook in onze buitendorpen steeds meer problematische jeugdgroepen in zicht komen. De jongeren verplaatsen zich snel en daarom is het noodzakelijk om de jeugdoverleggen breder in te richten, zowel horizontaal als verticaal. De focus moet liggen op een samenhangende en integrale aanpak op verschillende niveaus met onze ketenpartners om jonge aanwas en/of de ervaren overlast te voorkomen, dan wel te doen reduceren.
Dat vraagt om stevige procesregie op de jeugd vanuit onze gemeente. Dit wordt verderop in dit plan toegelicht.
[7]
Verkeersveiligheid Vanuit verkeersveiligheid wordt een eigen dashboard bijgehouden. Hierin staan niet alleen de ongevallen geregistreerd, maar ook met welk type voertuig, drukke punten, potentieel gevaarlijke wegsituaties, etc. Zowel landelijk als provinciaal zijn het aantal geregistreerde ongevallen, als letselslachtoffers, als dodelijke slachtoffers gestegen. Met name de oudere fietser (80+) valt daarbij op. In de gemeente Emmen zijn in de periode 2018 tot 2022 geen dodelijke fietsongevallen voorgevallen. In 2023 zijn er helaas drie dodelijke fietsslachtoffers gevallen en in 2024 (tot 24-102024) twee dodelijke fietsslachtoffers. Het aantal verkeersongevallen (50 á 60) en aantal letselslachtoffers (30 á 40) is de afgelopen 5 jaar stabiel. De media berichten regelmatig over verkeersongevallen waarbij fietsers, e-bikes en fatbikes betrokken zijn (waarbij een fatbike formeel een type e-bike is). Het fietsgebruik is toegenomen, mede door de opkomst van e-bikes en de coronajaren. Daarnaast is ook de populariteit van fatbikes gestegen. Onder jongeren van 12 tot en met 24 jaar valt 32% van de slachtoffers. Binnen de groep van kwetsbare verkeersdeelnemers – waaronder voetgangers, fietsers, e-bikes en bromfietsers (zoals bromfietsen, snorfietsen, speed pedelecs, scootmobielen en brommobielen) – valt ongeveer 48% van de verkeersslachtoffers.
Vooruitblik 2025 Prioriteiten De prioriteiten, die we de afgelopen jaren in de uitvoeringsplannen veiligheid benoemd hebben, zijn hardnekkige en complexe vraagstukken die vragen om een meerjaren aanpak. Dat is ook terug te zien in ons Dashboard, waaruit blijkt dat deze thema’s nog steeds onze meeste aandacht en inzet vragen. Dat betekent dat we ook in 2025 onze aanpak hierop continueren. Onze prioriteiten blijven daarbij: Ondermijnende criminaliteit & jonge aanwas Aanpak woonoverlast Terugdringen huiselijk geweld en kindermishandeling Veilige evenementen en veilig uitgaan Verkeersveiligheid Bovenstaande punten sluiten aan op het jaarwerkplan van de Politie Zuidoost-Drenthe. Zo kunnen we, met de beperkt beschikbare capaciteit, zo effectief en efficiënt mogelijk samenwerken.
[8]
Prioriteiten INTEGRITEIT EN VEILIGHEID Ondermijning, jonge aanwas, cybercrime, mensenhandel Ondermijnende criminaliteit Ondermijning blijft een aanzienlijk probleem voor onze maatschappij en vormt een bedreiging voor de integriteit en veiligheid van onze samenleving. Hoewel het bewustzijn rondom de problematiek en de verschillende risico’s van ondermijnende criminaliteit breed gedragen is, is blijvende inzet op dit thema essentieel. In februari 2024 is door alle gemeenten van Drenthe, de waterschappen en de provincie de handtekening gezet onder de Drentse Aanpak Ondermijning (DAO). In Drenthe leggen we met de DAO een stevige basis om criminele activiteiten tegen te gaan en te voorkomen dat de onderwereld en de bovenwereld verder met elkaar verweven raken. Deze aanpak richt zich op het versterken van de weerbaarheid door intensieve samenwerking tussen overheden, ondernemers en inwoners. Daarnaast werpen we zoveel mogelijk barrières op om te voorkomen dat criminelen zich vestigen binnen onze gemeente en provincie. Hieronder staan de vijf pijlers met bijbehorende ambities waarop de DAO zich richt. Hieraan is in 2024 al deels uitvoering gegeven, en zal in 2025 verder doorlopen.
Bewustwording en organisatie o Aandacht voor weerbaarheid en integriteit en bewustwording o Nadrukkelijk aandacht voor zorgcriminaliteit o Vast onderdeel op de agenda van de lokale driehoek o Deelnemen of actief bijdragen aan integrale casuïstiek, thema’s en fenomeenonderzoeken binnen de wettelijke kaders o Er is een actueel plan van aanpak / uitvoeringsplan of werkwijze waarin de aanpak van ondermijning is beschreven o Verkennen hoe het thema kan worden opgenomen in overige beleidsstukken en in reguliere plannings- en verantwoordingsdocumenten
Informatiepositie- en huishouding o Er is een interne meldmogelijkheid waarover actief wordt gecommuniceerd o Meldingen worden conform wet- en regelgeving behandeld door het bevoegd gezag o Signalen van ondermijning worden ingebracht in de casustafel en geduid. Indien nodig worden hierbij andere partners betrokken o Er is aangesloten bij Meldpunt Misdaad Anoniem o Er is een adequate en juiste informatiebeveiliging en privacywetgeving in het kader van ondermijning en tegen cybercrime
Beleid en handhaving o De APV is ondermijningsproof o Er is sprake van een actueel Bibob-beleid o De Wet Bibob wordt in ieder geval toegepast bij: alcoholwetgeving, exploitatievergunning voor openbare inrichtingen, coffeeshops, prostitutie/escort/ seksinrichtingen, omgevingsvergunning voor bouwactiviteit en milieubelastende activiteit. o Er wordt actief gebruik gemaakt van de tipbevoegdheid volgens art. 26 wet Bibob o Er is een actueel Damoclesbeleid o Het gemeentelijk drugsbeleid is conform het geactualiseerde regionale drugsconvenant o Er is een (provinciaal) afgestemd mensenhandelbeleid o Toezichthouders en boa’s zijn opgeleid in het signaleren van en handhaven op ondermijnende criminaliteit o Er wordt samengewerkt in uitvoering van toezicht- en handhavingsacties in de aanpak van ondermijning, zowel preventief als repressief
[9]
Integere en veilige werkomgeving o Interne processen worden zo ingericht dat medewerkers en politieke ambtsdragers optimaal beschermd worden tegen agressie en geweld o Er is een actueel integriteitsbeleid, waarin screening van ambtenaren en bestuurders, de risico’s van kwetsbare functies en processen en de maatregelen voor het tegengaan van deze risico’s staan beschreven o Er wordt periodiek aandacht besteed aan het onderwerp integriteit o Voor zover daar aanleiding toe is, wordt er gezorgd voor een consequente screening van medewerkers, zowel bij nieuwe medewerkers als (tijdelijke) inhuur. o Er wordt een aangescherpte screening (VOG-politiegegevens) uitgevoerd voor (nieuwe) medewerkers die werkzaam zijn in de domeinen veiligheid, Bibob, ondermijning, informatievoorziening en toezicht en alle boa’s.
Communicatie o Er is een interne en externe communicatiestrategie gericht op het verhogen van bewustwording van meldingsbereidheid. Periodieke externe voorlichtings- en bewustwordingscampagnes maken deel uit van deze strategie o Periodiek wordt er een generiek bericht opgeleverd over een relevant onderwerp binnen de thema’s ondermijning, weerbaarheid of integriteit en gedeeld binnen de bij de DAO aangesloten organisaties gedeeld.
Om Drentse Aanpak Ondermijning nog verder te versterken, willen we ons als gemeente extra inspannen en proactief werken aan concrete acties. Hiermee versterken we niet alleen de bestaande structuren, maar investeren we ook in aanvullende initiatieven en innovatieve methoden. Ons doel is om, samen met onze partners, een weerbare en veilige omgeving te waarborgen, waarin criminaliteit geen kans krijgt om te ontstaan of zich te verdiepen. Naast het implementeren van de ambities uit de DAO zoals die hierboven staan benoemd, willen we binnen onze gemeente nog een stap extra doen. De verwevenheid van ondermijning zit daarbij in vrijwel alle prioriteiten die in dit uitvoeringsplan staan benoemd.
ONDERMIJNENDE CRIMINALITEIT AMBITIE Samen met onze partners zetten we ons in om de georganiseerde criminaliteit te verstoren, met als doel het bevorderen van een eerlijk ondernemingsklimaat. Tegelijkertijd streven we naar het versterken van zowel de ambtelijke als bestuurlijke veerkracht en weerbaarheid. Ons streven is om te voorkomen dat criminele activiteiten gebruik kunnen maken van de diensten die de gemeente verleent. We richten ons op een benadering die zich richt op specifieke gebieden, fenomenen en bedrijfstakken. In regionaal verband werken we samen met andere instanties aan kwesties zoals mensenhandel en milieufraude. RESULTATEN 2024
In het oktober hebben we samen met het RIEC, de Omgevingsdienst en de politie zo’n zestig boerenbedrijven bezocht in het kader van preventie én informatieverzameling. Tijdens de Vlindermarkt heeft de Ondermijningsbus bij het gemeentehuis gestaan. Deze bus was te bezoeken voor zowel onze collega’s als onze inwoners en richtte zich op bewustwording en de meldroute. De Drentse Aanpak Ondermijning is ondertekend en er is gestart met de uitvoering en implementatie van de daarin benoemde ambities We hebben bewustwordingssessies gehouden voor collega’s Raadsbijeenkomst ondermijning i.c.m. mensenhandel
[10]
DOELSTELLINGEN 2025
ACTIES 2025
We hebben diverse cases behandelt / in behandeling bij de casustafel ondermijning. We zijn aangesloten bij MMA We vergroten de bewustwording in het kader van ondermijnende criminaliteit verder in de volledige breedte van onze gemeente (zowel intern als extern) We blijven ons inzetten voor Drentse Aanpak Ondermijning en implementeren de gestelde ambities hieruit We vernieuwen of passen ons beleid, waar nodig, aan om zowel preventief als repressief zo optimaal mogelijk gebruik te maken van de mogelijkheden die de wet ons biedt om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan en aan te pakken. We voeren ten minste twee integrale branchecontroles uit We geven uitvoering aan de geformuleerde ambities in de DAO We starten in de gemeente Emmen met de programma-aanpak ondermijning om alle processen, werkwijzen, beleid, etc die betrekking hebben op de aanpak van ondermijning (waartoe naast alle acties uit de DAO bijvoorbeeld ook mensenhandel, jonge aanwas, etc behoren) gestructureerd en samenhangend weg te zetten in onze gemeente. We gaan in 2025 vervolg geven aan interne bewustwordingssessies. Hierbij wordt, met behulp van partners, voorlichting gegeven in het herkennen van ondermijningssignalen en hoe onze meldroute loopt. We organiseren een ‘signalensafari' waarbij we partners en medewerkers actief willen betrekken bij het signaleren van ondermijnende kenmerken.
We bespreken alle ontvangen signalen m.b.t. ondermijnende criminaliteit aan de casustafel ondermijning en onderzoeken de mogelijkheden tot interventie, maatregelen en/of eventuele opschaling richting het districtelijk integraal ondermijningsoverleg (DIO). We geven vervolg aan het vergroten van de maatschappelijke weerbaarheid in onze gemeente, gericht op onze inwoners, bedrijven en instellingen. Dit doen we door middel van voorlichting of bijeenkomsten afgestemd op de doelgroep. We geven vervolg aan het vergroten van de weerbaarheid van externe sleutelfiguren, onder andere door een bijeenkomst voor notarissen en makelaars. We sluiten aan bij landelijke campagnes We sluiten aan bij het digitaal opkopersloket (DOL) wat bijdraagt aan het tegengaan van heling. We onderzoeken welke barrières we kunnen opwerken, en implementeren deze, om malafide zorgaanbieders zoveel mogelijk te weren in onze gemeente. We onderzoeken signalen van zorgfraude aan de casustafel ondermijning We gaan in gesprek met Sedna om te onderzoeken hoe medewerkers die in de haarvaten van de samenleving werkzaam zijn, een bijdrage kunnen leveren aan de bestrijding van ondermijning. Uit onderzoeken is gebleken dat sociaal werkers in Noord-Nederland regelmatig vastgoed- en zorgfraude signaleren.
[11]
Jonge aanwas Zowel landelijk als in Emmen, zijn er zorgen over de groeiende criminaliteit onder jongeren. Deze ontwikkeling vinden we verontrustend en daarom richten we ons op het ontwikkelen van een lokale aanpak gericht op deze jongeren. Het is van belang dat we specifiek aandacht blijven hebben voor de vroegsignalering en ook het contact met jongeren mag daarbij niet ontbreken. Bij vroege signalen willen we passende maatregelen treffen, om zo zwaardere incidenten/misdrijven te voorkomen. Bij de aanpak van jeugdcriminaliteit is het wenselijk om aan de voorkant te acteren, om nieuw aanwas te voorkomen en vroegtijdig in te grijpen om problemen te voorkomen en jeugdigen te helpen op het rechte pad te blijven. Het voorkomen van jonge aanwas en/of de ervaren overlast daarvan vraagt om een integrale aanpak op verschillende niveaus met onze partners. Samen met partners wordt ingezet op een lokaal plan ‘Jonge Aanwas’. Door ook gesprekken met onze partners te hebben gevoerd over hoe de jeugdoverleggen ingericht moeten gaan worden, willen we met dit plan ‘ Jong Aanwas’ beter in staat zijn om de kwetsbare jongeren in Emmen (vroegtijdig) te signaleren en daar waar nodig te ondersteunen. Dit om te voorkomen dat zij de stap naar de (ondermijnende) criminaliteit maken. Naast het plan houden we ook rekening met het vergroten van de lokale kennis over Jonge Aanwas.
Immers, door goed op de hoogte te zijn van hoe jeugddelinquentie werkt, des te effectievere interventies er tegenover gezet kunnen worden. Dergelijke interventies moeten voorkomen dat jongeren in het criminele systeem belanden. Uiteraard houdt het plan ook rekening met het feit dat we niet alles kunnen voorkomen en dat er soms repressieve maatregelen ingezet moeten worden. De toegenomen digitalisering heeft geleid tot nieuwe veiligheidsuitdagingen voor jongeren, zoals online pesten, cybercriminaliteit en de blootstelling aan ongepaste inhoud. Het bevorderen van digitale geletterdheid en online veiligheidsonderwijs voor jongeren is van cruciaal belang. Diverse partners, waaronder Halt, spelen hierop in.
[12]
JONGE AANWAS AMBITIE
In 2025 zetten we in op een lokaal plan Jonge Aanwas, in samenwerking met onze partners. Dit plan gaat ervoor zorgen dat we met elkaar beter in staat zijn om de kwetsbare jongeren in Emmen (vroegtijdig) te ondersteunen om te voorkomen dat zij de stap naar de (ondermijnende) criminaliteit maken. Het plan houdt er rekening mee dat we jongeren soms ook repressief moeten aanpakken. We ontwikkelen de lokale PGA-jeugd door op wijkniveau om zo dicht mogelijk bij onze inwoners te kunnen interveniëren. We maken afspraken om de schakelfunctie van het Zorg-& Veiligheidshuis tussen de regionale strafrechtketen en de lokale PGA te optimaliseren. Met de politie en andere partners kijken we hoe we op basis van de PGA tot samenwerkingsafspraken kunnen komen.
RESULTATEN 2024
Vanuit programma Angelslo is in oktober 2024 Angelslo Academy gestart. Angelslo Academy is een veilige en inspirerende plek waar jongeren samen kunnen komen om hun talenten te ontwikkelen, te leren en te groeien. Dit wordt gedaan met een mix van sport, cultuur, educatie en persoonlijke ontwikkeling. Het doel van Angelslo Academy is het creëren van meer perspectief voor de jeugd, wat leidt tot minder jonge aanwas in 2025. In 2024 is er met twee gebiedsoverleggen (Noord en Oost) geëxperimenteerd. In dit overleg werden (vroegtijdige) signalen m.b.t. jeugdoverlast en/of jeugdcriminaliteit besproken met relevante partners. De gebiedsoverleggen waren meer preventief van aard, naarmate de problematiek dusdanig groot werd dat een preventieve aanpak niet meer afdoende was werd er opgeschaald naar de Casustafel Jeugd.
DOELSTELLINGEN 2025
ACTIES 2025
Samen met ketenpartners stellen we een lokaal plan van aanpak ‘Jonge Aanwas’ op waarmee we beter in staat zijn om (vroegtijdig) signalen van jeugdcriminaliteit aan te pakken om erger te voorkomen. We verbreden de bestaande jeugd overleggen Noord en Oost, door meer partners aan te laten sluiten in de jeugdketen (van vroeg signalering tot repressie) en door overleggen op te starten voor onze buitendorpen (structureel en incidenteel). Op deze manier verbinden we partijen uit zorg, veiligheid en onderwijs. Zo kunnen we in een vroeg stadium de eerste signalen met elkaar delen en hierop acteren. We verbreden en intensiveren de samenwerking met de scholen en buitenschoolse activiteiten, zoals Angelslo Academy. Het aantal overlastmeldingen met jeugd is gedaald ten opzichte van 2024. Intensiever samenwerken met ouders/opvoeders, wijk- en maatschappelijke partners (zoals het onderwijs of welzijnsinstanties) om jongeren op een positieve manier onderdeel te laten zijn en blijven van een vertrouwde, veilige buurt. Dit willen we bereiken door gebruik te maken van de contacten van bestaande projecten zoals de Angelslo Academy. De regievoerder jeugd speelt hier een grote rol in. De regievoerder jeugd zorgt ervoor dat er vanuit de gemeente stevige regie komt op de ketensamenwerking door de leiding te nemen in de overleggen en te zorgen voor commitment van alle betrokken partijen.
Er wordt (vroegtijdig) geïnvesteerd in een
[13]
integrale (groeps)aanpak middels het 7- stappen model (methodiek) en een structurele overlegstructuur. Door het organiseren van bewustwordingssessies en netwerkbijeenkomsten creëren we meer bewustwording in de keten op kansen en risicofactoren bij jongeren op het gebied van kwetsbaarheden zoals criminaliteit (jonge aanwas) en polarisatie/radicalisering. Alle partners weten elkaar op deze manier te vinden en de juiste route te volgen bij een signaal. Inzet van jeugd- en jongerenwerk daar waar en wanneer nodig, in nauwe afstemming met gemeente, politie en eventueel buurtbewoners. De regievoerder jeugd stelt samen met de betrokken partners een integrale aanpak op bij jongeren die (dreigen) aan te sluiten op criminele netwerken/activiteiten (voorkomen jonge aanwas). Dit gebeurt op diverse niveaus, waarbij de ketensamenwerking optimaal wordt benut. Organiseren van preventieactiviteiten voor jongeren op het gebied van (digitale) weerbaarheid, alcohol- en middelengebruik, polarisatie, criminaliteit en andere risicofactoren in samenwerking met maatschappelijke partners, zoals het onderwijs en welzijnsinstanties.
[14]
Cybercrime/gedigitaliseerde criminaliteit Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit zijn termen die elkaar vaak overlappen. Cybercrime verwijst specifiek naar criminaliteit die volledig afhankelijk is van digitale middelen. Dit omvat bijvoorbeeld hacking, verspreiding van malware, DDoS-aanvallen, en het stelen van data via online kanalen. Cybercrime kan dus uitsluitend plaatsvinden in de digitale wereld. Gedigitaliseerde criminaliteit omvat traditionele misdrijven die door digitalisering makkelijker of effectiever kunnen worden uitgevoerd. Denk hierbij aan oplichting, identiteitsfraude, of drugshandel waarbij technologie zoals internet en sociale media wordt ingezet om het bereik te vergroten, slachtoffers te vinden, of anoniem te blijven. Zowel cybercrime als gedigitaliseerde criminaliteit kunnen de privacy en veiligheid van individuen en organisaties in gevaar brengen. Beide kunnen leiden tot financiële verliezen, identiteitsdiefstal, en stress. Zowel cybercrime als gedigitaliseerde criminaliteit hebben hierin een sterke verbinding met ondermijning.
INFORMATIEVEILIGHEID/ GEDIGITALISEERDE CRIMINALITEIT AMBITIE RESULTATEN 2024
We versterken de cyberweerbaarheid van onze gemeente door het eigen huis op orde te hebben en de inwoners voor te lichten
We hebben een bestuurlijke cybersecurityoefening uitgevoerd We hebben een Noord-Nederlandse cyber-oefendriehoek bijgewoond We hebben een informatiebrief verstuurd naar onze inwoners die kwetsbaar zijn voor bankhelpdeskfraude en nepagenten
DOELSTELLINGEN 2025
Minder slachtoffers van cybercrime in 2025 (op basis van cijfers uit het dashboard veiligheid)
ACTIES 2025
We voeren preventiemaatregelen uit op het gebied van digitale fraude en online criminaliteit gericht op onze inwoners. We sluiten aan bij /voeren oefeningen uit op het gebied van cybersecurity
[15]
Mensenhandel Mensenhandel is een ernstig misdrijf en een schending van de mensenrechten die zich manifesteert in verschillende vormen, zoals gedwongen arbeid, seksuele uitbuiting en uitbuiting van kwetsbare personen. Het raakt de kern van onze samenleving en heeft grote gevolgen voor slachtoffers, maar ook voor de gemeenschap als geheel. Mensenhandel en ondermijning hebben daarmee duidelijke raakvlakken: beide vormen van criminaliteit zijn vaak goed verborgen, maken gebruik van kwetsbaarheid en dwang en verstoren de sociale en economische veiligheid. Mensenhandel voedt bovendien de onderwereld door het leveren van goedkope of gedwongen arbeid, wat de reguliere economie schaadt en bijdraagt aan illegale netwerken. Het versterken van onze weerbaarheid tegen mensenhandel betekent dan ook dat we ondermijnende criminaliteit als geheel beter kunnen bestrijden.
MENSENHANDEL AMBITIE
RESULTATEN 2024
We tolereren geen mensenhandel omdat het gaat om grove schendingen van mensenrechten, waarbij lichamelijke integriteit en persoonlijke vrijheden worden aangetast.
Aandachtsfunctionarissen zijn aangesteld en opgeleid We zijn aangesloten bij de regionale meldroute signalen mensenhandel We hebben bewustwordingstrainingen gehouden voor raadsleden en medewerkers
DOELSTELLINGEN 2025
Het voorkomen van slachtoffers van mensenhandel Het goed in beeld krijgen van slachtoffers van mensenhandel Frustreren en aanpakken van daders van mensenhandel Borging van voldoende inzet van zorgcoördinatie en van de ketenregisseur
ACTIES 2025
We brengen in kaart welke risicosectoren, -locaties en eventuele andere risico’s en gelegenheden we binnen onze gemeente zien die ons kwetsbaar maken voor mensenhandel Op basis van de resultaten die hieruit voortvloeien, voeren we ten minste twee controles uit
[16]
VEILIGE WOON- EN LEEFOMGEVING Prioriteit: Woonoverlast Woonoverlast In het afgelopen jaar heeft de aanpak van woonoverlast hoge prioriteit gekregen. Dit betekent concreet dat er veel aandacht is besteed aan individuele casussen, waarbij een integraal plan van aanpak centraal staat. Er wordt nauw samengewerkt met ketenpartners zoals woningcorporaties, welzijns- en hulpverleningsorganisaties, de politie en het Zorg- en Veiligheidshuis. Een integraal plan is noodzakelijk omdat de problemen steeds complexer worden. Woonoverlast gaat vaak gepaard met andere problematiek zoals verslaving, psychiatrische stoornissen en armoede. De woonoverlastregisseur vormt de verbindende schakel tussen het veiligheids- en zorgdomein en zorgt ervoor dat het integrale plan wordt uitgevoerd. Naast de ketenpartners weten ook steeds meer inwoners van de gemeente Emmen de woonoverlastregisseur te vinden wanneer zij overlast ervaren. Door deze directe benadering van inwoners zien we een daling in het aantal meldingen bij de politie. Er wordt gewerkt volgens de escalatieladder woonoverlast, zoals beschreven in de "procesaanpak Woonoverlast Emmen". Hierbij is het belangrijk dat omwonenden, eventueel met ondersteuning van Buurtbemiddeling, eerst zelf met elkaar in gesprek gaan. Te snel ingrijpen door de gemeente of andere partijen kan namelijk bijdragen aan escalatie.
In de gemeente Emmen behandelt Buurtbemiddeling meer complexe casussen dan andere landelijke buurtbemiddelingsorganisaties. Dit is waardevol, omdat dit leidt tot meer duurzame oplossingen en minder inzet vereist van zwaardere middelen zoals een gedragsaanwijzing. Bij complexe casussen blijkt dat het ontbreken van de juiste indicatie voor hulpverlening, lange wachttijden bij instanties zoals de GGZ, en het tekort aan geschikte woonplekken een toenemend knelpunt vormen. Zo zijn er onvoldoende passende woonvoorzieningen zoals Paradijsvogelwoningen. De gemeente Emmen werkt aan de realisatie hiervan. Daarnaast worden gesprekken gevoerd met onder andere De Toegang over indicatiestelling bij woonproblemen zoals woonoverlast, vervuiling en verzamelwoede. In 2024 is de gemeente Emmen gestart met een Woonteam. Dit team bestaat uit verschillende specialisten van de gemeente, die zich bezighouden met wonen. Denk aan medewerkers van Bouwen Woningtoezicht, Toezicht en Handhaving en de woonoverlastregisseur. Het Woonteam signaleert woonproblemen, zoals vervallen woningen of woningen met te veel bewoners die overlast veroorzaken. Met de specialisten wordt een gezamenlijk plan van aanpak opgesteld. In alle dorpen en wijken spelen veiligheids- en leefbaarheidsproblemen in meer of mindere mate.
Door de inzet van de woonoverlastregisseur en het Woonteam in alle dorpen en wijken is er sprake van een eenduidige aanpak. In veel wijken en dorpen houden wijkboa’s en wijkagenten gezamenlijke spreekuren. Zij zijn goed op de hoogte van de aanpak en hebben binnen de gemeente de woonoverlastregisseur als vast aanspreekpunt. Hierdoor worden problemen sneller en effectiever aangepakt. Het voordeel hiervan is dat deze aanpak gezamenlijk wordt uitgevoerd, waardoor inwoners beter worden geholpen.
[17]
Asielproblematiek Nieuw-Weerdinge De asieloverlast blijft een aandachtspunt, zolang in ter Apel grote groepen kansarme asielzoekers verblijven. Deze asieloverlast spitst zich vooral toe op het dorp Nieuw-Weerdinge en omgeving, aangezien dat dorp op een steenworp afstand van de COA-locatie in ter Apelervenen ligt, waar iedere nieuwe asielzoeker die in Nederland aankomt zich moet melden. Door de geografische ligging van Emmen reizen de meeste nieuwkomers via Emmen, waar moet worden overgestapt van de trein naar de (pendel)bus. Dat geeft extra druk op het stationsgebied. Dit heeft ertoe geleid dat er diverse veiligheidsmaatregelen zijn genomen in het stationsgebied, in Nieuw-Weerdinge en op het traject Emmen – Ter Apel. Deze maatregelen worden genomen in nauw overleg met onze samenwerkingspartners. Het gaat om beveiligingscamera’s, toezicht en handhaving, particuliere beveiliging en extra inzet door politie en koninklijke marechaussee. De ontwikkelingen worden continue gemonitord en maatregelen worden daarop steeds aangepast. Parallel aan de maatregelen in het openbaar gebied zijn we steeds in overleg met het ministerie van Asiel en Migratie voor financiering van maatregelen, versnelde afdoening van asielaanvragen van kansarme asielzoekers en de verspreiding van deze groep over Nederland. Hierin treden we gezamenlijk op met onze buurgemeente Westerwolde.
In het kader van de versnelde afdoening van asielaanvragen pleiten wij voor een snelle herinvoering van de zogenaamde Proces BeschikbaarheidsLocatie (PBL) in Ter Apel, met als doel de overlast van kansarme asielzoekers te verminderen. Hierin treden we gezamenlijk op met onze buurgemeente Westerwolde. De aangekondigde maatregelen door het nieuw aangetreden kabinet hebben als doel de instroom van en de overlast door asielzoekers te beperken, maar de invoering daarvan laat nog op zich wachten, laat staan dat daarvan als merkbare resultaten zijn.
Opvang Oekraïne Waar mensen dicht bij elkaar wonen, kunnen er spanningen ontstaan. Dit geldt ook voor mensen die langdurig in de opvang voor Oekraïense vluchtelingen verblijven. Hoewel er relatief weinig problemen zijn binnen de opvang, komen er soms toch incidenten voor, zoals overlast, relationele conflicten of onaangepast gedrag. Afgelopen jaar hebben we samen met de medewerkers van de opvang een proces ontwikkeld om effectief met deze situaties om te gaan. Dit proces sluit aan op het landelijke overheidsbeleid, maar wij gaan nog een stap verder. Wij vinden het belangrijk dat medewerkers goed zijn toegerust voor hun taak en weten hoe ze leefbaarheidsproblemen in de opvang moeten aanpakken. Daarom is er een trainingsprogramma gestart voor de medewerkers. In deze training leren zij hoe ze om kunnen gaan met specifieke problemen zoals overlast en onaangepast gedrag. Daarnaast is er een adviseur Openbare Orde en Veiligheid (sociaal domein) verbonden aan de gemeentelijke opvang. Complexe problematiek wordt besproken met deze adviseur en waar nodig wordt een plan van aanpak opgesteld. Dit kan variëren van het organiseren van hulpverlening voor een bewoner tot het geven van een gedragsaanwijzing bij ernstige overlast, of het geven van handelingsadvies aan medewerkers. Met deze aanpak willen we escalatie van problemen binnen de opvang voorkomen, wat de leefbaarheid ten goede komt.
[18]
VEILIGE WOON- EN LEEFOMGEVING AMBITIE Leefbaarheid en veiligheidsvraagstukken in de directe woon- en leefomgeving worden effectief opgepakt in nauwe samenwerking met ketenpartners. Vroegsignalering, een integraal plan van aanpak, afstemming en regie zijn daarbij sleutelwoorden. Hierdoor wordt de leefbaarheid en de veiligheid in wijken en dorpen vergroot.
RESULTATEN 2024
DOELSTELLING 2025
ACTIES 2025
In 2024 is procesaanpak woonoverlast verder doorontwikkeld Er is gestart met een Woonteam binnen de gemeente Emmen De procesaanpak is bij ketenpartners bekend en die doen een beroep op de woonoverlastregisseur daar waar nodig Er is een procesaanpak binnen de Oekraïne opvang opgesteld Er zijn trainingen verzorgd voor medewerkers van de opvang over veiligheid- en leefbaarheidsvraagstukken De wijkagenten zien een afname van overlastmeldingen in wijken en dorpen Naast de eerder genomen maatregelen is begin 2024 particuliere beveiliging ingezet in en rond Nieuw-Weerdinge tijdens de nachtelijke uren. Daarmee is de objectieve en subjectieve veiligheid verbeterd.
We willen de impact van overlast op de buurt beperken door een effectieve aanpak waarbij we zo snel mogelijk willen komen tot een integraal plan van aanpak bij complexe woonoverlast. Dit plan wordt gemaakt door het Woonteam en de uitvoering wordt gemonitord door de woonoverlastregisseur. Hierdoor wordt escalatie voorkomen en de leefbaarheid vergroot. We willen de overlast in het stationsgebied en Nieuw-Weerdinge beperken en voorkomen, zodat bewoners en reizigers zich veilig kunnen voelen.
We blijven de procesaanpak woonoverlast toepassen en het aspect van ondersteuning aan de buurt wordt daarin doorontwikkeld. Woonoverlast heeft een grote impact op een leefbaarheid in een straat of buurt. Belangrijk is dat slachtoffers van woonoverlast ook worden ondersteund. Dit doen wij door bijeenkomsten te organiseren waarbij buurtbewoners op de hoogte worden gebracht, welke inzet er gaat plaatsvinden om de overlast te stoppen. Daarnaast wordt door de woonoverlastregisseur ook Sedna betrokken bij het ondersteunen van de buurt. Dit kan zijn door middel van individuele gesprekken, groepsgesprekken, activiteiten in de straat om de leefbaarheid te verbeteren. Het woonteam komt in actie als conflicten uit de hand dreigen te lopen. Het woonteam is in 2024 nauwer gaan samenwerken met externe partners, ook is het aantal externe partners uitgebreid, met als doel complexe casuïstiek waarbij sprake is van woonproblemen aan te pakken. Deze aanpak en samenwerking wordt in 2025 verder geïntensiveerd. Dat biedt de mogelijkheid om geschillen in een breder bestuurlijk kader te beoordelen zodat (maatwerk)oplossingen kunnen worden geboden. Er wordt door coördinator Woonteam nadere afstemming gezocht met gebiedsnetwerken, zodat er een doorlopend proces ontstaat. In de verschillende gebieden zijn nu gebiedsnetwerken actief. Deze gebiedsnetwerken bespreken leefbaarheidsproblematiek per gebied.
Hier wordt de lichtere problematiek besproken. Het Woonteam werkt gebiedsoverstijgend en pakt de zwaardere casuïstiek met woonproblemen op. Hierdoor ontstaat een doorlopende lijn. Mocht [19]
lichtere problematiek zwaarder worden dan kan opgeschaald worden en vice versa. Er is tenminste tweemaal per jaar een partnerbijeenkomst Woonoverlast, waarbij kennis en expertise wordt vergroot. Er is regelmatig overleg en afstemming met samenwerkingspartners om ervoor te zorgen dat de maatregelen tegen overlast in het stationsgebied en Nieuw-Weerdinge blijven passen bij de ontwikkelingen en onderling op elkaar zijn afgestemd. Daartoe wordt informatie en expertise gedeeld met onder meer de politie, gemeente Westerwolde, COA, Arriva, Qbuzz en het ministerie van Asiel en Migratie.
[20]
ZORG EN VEILIGHEID Prioriteit: huiselijk geweld en kindermishandeling De afgelopen jaren zijn er steeds meer verantwoordelijkheden verschoven vanuit het Rijk richting gemeenten. Hierdoor is de verbinding tussen zorg en veiligheid nog belangrijker geworden vanuit gemeentelijk perspectief. Tussen het Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe (ZVHD), de Stichting de Toegang, Sedna, de hoofdaanbieders, de onderaannemers in het sociaal domein, en de gemeente Emmen zullen gezamenlijke afspraken worden vastgelegd over het op- en afschalen van zorg en de verantwoordelijkheid voor casus- en procesregie. Dit zal bijdragen aan het tijdig leveren van passende zorg waardoor de overlast in de woonomgeving beter teruggedrongen kan worden. Dit wordt gedaan via het implementeren van de Aanpak ter Voorkoming van Escalatie (AVE). Met een integrale aanpak vanuit veiligheid, onderwijs, sport, gezondheid, cultuur is onze inzet erop gericht dat huiselijk geweld en kindermishandeling wordt teruggedrongen. Het landelijk programma Geweld Hoort Nergens Thuis maakt vanaf 2023 deel uit van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Vanuit het Rijk wordt er in dit kader gestuurd op een structuurwijziging. Deze structuurwijziging moet ervoor zorgen dat de jeugdbeschermingsketen er in de toekomst slimmer en effectiever uit gaat zien, waarbij de belangen van zowel het kind maar ook het hele gezin centraal staan.
Voor Emmen betekent dit dat we (blijven) inzetten op het versterken van ons lokale veld door letterlijk kennis toe te voegen en over te dragen aan onze lokale uitvoeringspartners. Een beweging die bijdraagt aan écht samenwerken. In plaats van na elkaar en naast elkaar werken, naar samen en met elkaar werken ten behoeve van veiligheid in gezinssituaties (zowel met als zonder kinderen). Het Rijk heeft via het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming aan gemeenten de opdracht gegeven tot het versterken van de lokale teams. Om hieraan te voldoen heeft de gemeente Emmen op haar beurt opdracht gegeven aan Veilig Thuis Drenthe (VTD) om kennis en expertise toe te voegen aan onze lokale infrastructuur. Deze opdracht houdt een uitbreiding van rol en taken in waarvoor extra middelen nodig zijn. De kennis van VTD moet meer worden gedeeld en ingezet in de lokale teams. Via een zestal pilots heeft VTD hier al ervaring mee opgedaan, ook in Emmen. De resultaten waren zo goed dat VTD deze beproefde aanpak in 2024 zou gaan uitrollen in alle Drentse gemeenten. Vanwege capaciteits- en kwaliteitsvraagstukken bij VTD is deze uitrol vertraagd. Deze is eind 2024 op gang gezet en zal door worden gezet in 2025. Mogelijk gaat VTD samen met de Raad voor de Kinderbescherming en GI’s een regionaal Veiligheidsteam vormen. De uitspraak van het Rijk over de invulling hiervan is meerdere keren vertraagd.
Verwacht wordt dat er voor de start van 2025 duidelijkheid is.
[21]
ZORG EN VEILIGHEID AMBITIE
We willen slachtoffers van huiselijk geweld en kindermishandeling voorkomen. Daarbij past een aanpak die er op gericht is huiselijk geweld en kindermishandeling nog eerder en beter in beeld te hebben. We ontwikkelen een efficiëntere en effectievere aanpak waardoor inwoners van de gemeente Emmen beter geholpen kunnen worden. Daarbij is het goed om te bedenken dat veiligheidsproblemen zowel in het publieke domein als achter de voordeur plaatsvinden. Het aantal inwoners en huishoudens met een opeenstapeling van complexe problemen die zorgen voor (sociale) overlast en onveiligheid neemt toe. Daarbij zetten we passende ondersteuning in om herhaling te voorkomen. Een sterke regierol is daarbij essentieel. We moeten de komende jaren blijven toewerken naar een sterke keten van welzijn, zorg en veiligheid. Daarbij hebben we te maken met uitdagingen van een steeds grotere (zorg)vraag, krapte in het hulpaanbod en een overbelaste strafrechtketen. We ontwikkelen de persoonsgebonden aanpak (PGA) door om op wijkniveau zo dicht mogelijk bij onze inwoners te kunnen interveniëren. We maken afspraken om de schakelfunctie van het Zorg- & Veiligheidshuis tussen de regionale strafrechtketen en de lokale PGA te optimaliseren. Met de politie en andere partijen kijken we hoe we op basis van de PGA tot samenwerkingsafspraken kunnen komen.
RESULTATEN 2024
DOELSTELLINGEN 2025
ACTIES 2025
Er is geïnvesteerd op de signalerende functie van het onderwijs voor huiselijk geweld en kindermishandeling en om daarbij gebruik maken van meldcode veilig thuis. Hierdoor zijn het aantal contactmomenten tussen Veilig Thuis Drenthe en onderwijsinstellingen in Emmen gestegen. Traumasensitief werken is verwerkt in opdrachtverleningen richting Stichting de Toegang, Sedna en Wender. Er zijn aandachtsfunctionarissen huiselijk geweld en kindermishandeling geïnstalleerd bij onderwijsinstellingen, huisartsen, consultatiebureaus, sportverenigingen etc. Er is een Drentse pilot Stalking en een 3Noord Pilot Stalking slachtofferdevice gestart. We willen de impact van huiselijk geweld en kindermishandeling terugdringen door het eerder en beter in beeld te krijgen. Het verbeteren van de samenwerking tussen de partners door ontschotting. Het vergroten van kennis en expertise op specifieke doelgroepen bij specialistische partners Terugdringen van veiligheidsproblemen veroorzaakt door personen met onbegrepen gedrag Implementeren van de AVE Nader implementeren pilot VTD (waarin regionale expertise is toegevoegd aan ons lokale veld) in een structurele werkwijze Medewerkers van VTD werken twee dagen per week vast op locatie bij de Toegang in Emmen. Dit verbetert de samenwerking en zorgt ervoor dat we situaties eerder en beter in beeld hebben. De pilot is in 2023 afgerond.
Doordat er extra capaciteit nodig was, is eind 2024 begonnen met de structurele implementatie van deze werkwijze en wordt dit in 2025 nader uitgevoerd. Optimaliseren dashboard ‘geweld hoort nergens thuis’ en verbinding zoeken met dashboard ‘veiligheid’ Optimaliseren van de werkwijze omtrent provinciale aanpak stalking. De pilot Stalking is gestart in 2024 en loopt door in 2025. Het doel [22]
hiervan is een betere samenwerking tussen de partners en een betere triage. In 2025 worden de samenwerkingsafspraken met de gemeente verder verstevigd.
[23]
BEDRIJVIGHEID & VEILIGHEID Prioriteiten: evenementen, veilige bedrijventerreinen en veilig uitgaan Evenementen en veilig uitgaan De afgelopen jaren hebben we ons ook gericht op veilige evenementen en veilig uitgaan. De organisatie en afstemming hiervan is inmiddels goed geborgd en we gaan de werkwijze dan ook continueren of aanpassen waar en wanneer nodig. Wat daarnaast opvalt, zoals te concluderen is uit onze data, dat het aantal geregistreerde incidenten in de horeca en tijdens evenementen laag is. In 2025 zal coördinatie en samenwerking met andere bij de veiligheid betrokken diensten worden afgestemd op basis van de vastgestelde evenementenkalender. Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Een van de vereisten daarin is dat de gemeente een omgevingsplan moet opstellen, waarin de gebruiksregels staan voor evenementen die op een bepaalde locatie zijn toegelaten. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet staan de meeste gebruiksregels nog in verschillende gemeentelijke verordeningen en maken van rechtswege deel uit van het tijdelijke Omgevingsplan. Deze verordeningen blijven gedurende de overgangsfase nog gewoon van kracht. Voor eind 2031 moeten deze worden overgezet naar het definitieve omgevingsplan.
Veilige bedrijventerreinen Een goed vestigingsklimaat krijgt vorm in een omgeving waarin ondernemers hun bedrijfsvoering onbelemmerd kunnen uitvoeren, zonder dat ze daarbij gehinderd worden door criminaliteit en onveiligheid. Onveiligheid op bedrijventerreinen kent zowel sociale als fysieke aspecten: ondermijning, bedrijfsinbraak, diefstal, overvallen en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de terreinen, verkeersveiligheid en brandveiligheid. Ook kunnen zich illegale bewoning en drugsdelicten als hennepplantages voordoen. Om het veiligheidsniveau te handhaven/bevorderen is het noodzakelijk om controles (toezicht en handhaving) uit te voeren. Veilig uitgaan Uitgaansvoorzieningen hebben enerzijds een positief effect op de veiligheid: het culturele en sociale klimaat varen er wel bij. Ook zijn er economische voordelen. Maar er kunnen zich ook veiligheidsproblemen rond uitgaansvoorzieningen voordoen, zoals geweld, overlast en vernielingen (eventueel vernielingen rond de zgn. (s)looproutes). Daarnaast gaan steeds meer mensen in het centrum van Emmen wonen, hetgeen een knelpunt kan vormen met betrekking tot de overlastbeleving in het centrum. De inzet van de gemeente is erop gericht een goed evenwicht te bewaren tussen een bruisend uitgaanscentrum enerzijds en het beperken van overlast anderzijds.
[24]
BEDRIJVIGHEID EN VEILIGHEID AMBITIE Emmen profileert zich als bruisende stad, waar voor jong en oud wat te beleven valt en waar veilig uitgaan, veilige evenementen en het veilig kunnen bezoeken van betaald voetbalwedstrijden vanzelfsprekend zijn. RESULTATEN 2024
Evenementen en veilig uitgaan De organisatie van kleine en grote evenementen, zoals het Hello-festival, verliep mede dankzij een goede samenwerking tussen organisatoren, gemeente en politie in het algemeen zonder problemen. Daarbij is een beweging gemaakt naar een grotere verantwoordelijkheid van de particuliere organisatoren voor het borgen van de veiligheid van hun evenement. Om alcoholgebruik onder minderjarigen tegen te gaan, zijn bij grotere evenementen speciaal daarvoor getrainde boa’s ingezet. In 2024 is in regionaal (Drents) verband de planning van evenementen afgestemd, zodat de capaciteit van politie en handhaving efficiënt kon worden verdeeld. Bij daarvoor in aanmerking komende evenementen is rekening gehouden met stikstof. In 2024 is een samenhangend horeca-beleid in concept opgesteld. De ontwerp-Nota Horeca is in oktober 2024 door het college ter inzage gelegd. Ook in 2024 is er geïnvesteerd in de samenwerking met de diverse partners rond de voetbalwedstrijden van FC Emmen. Mede door een goede gezamenlijke voorbereiding verliepen de wedstrijden veilig. Daarbij is nauw samengewerkt met FC Emmen, de politie en boa’s. Ook in 2024 heeft het thuispubliek zich op een positieve wijze gemanifesteerd.
Veilige bedrijventerreinen In 2024 zijn vier bedrijventerreinen voorzien van het Keurmerk Veilig Ondernemen: De Meerdijk/Barger-Oosterveld, Klazienaveen, De Tweeling en Bargermeer. In het kader van de Week van de Veiligheid zijn er in samenwerking met Ondernemend Emmen verschillende kennissessies georganiseerd, zoals over cybersecurity en drugsgebruik op de werkvloer.
DOELSTELLINGEN 2025
Het aantal (ernstige) incidenten in de horeca en tijdens evenementen blijft in 2025 minimaal stabiel. Minder incidenten is het streefbeeld. Het protocol Collectieve Horeca Ontzegging (CHO) is in 2025 volledig geïmplementeerd Twee bedrijventerreinen ontvangen het Keurmerk Veilig Ondernemen
[25]
ACTIES 2025
Continuering van het overleg met horeca Emmen-centrum, Koninklijke Horeca Nederland (KHN), afdeling Emmen met als doel een veilig uitgaansleven te bewerkstelligen. In 2025 is een samenhangend horeca-beleid door de raad vastgesteld. Afstemming regionale evenementenkalender 2025 Blijvend afstemmen met organisatoren van (grote) evenementen, waardoor we voorbereid zijn en juiste voorzorgsmaatregelen getroffen kunnen worden Tijdige afstemming over handhavingsprioriteiten met Omgevingsdienst Drenthe Grote gezamenlijke oefening bij FC Emmen De voorbereiding op de wedstrijden van FC Emmen wordt onverminderd doorgezet. Zowel de thuis- als de uitwedstrijden met roerige supportersgroepen blijven continu aandacht vragen en leggen een extra beslag op de menskracht bij politie, voetbalclub en gemeente. Daarbij gaan we uit van promotie naar de eredivisie in het seizoen 2025/2026. De gevolgen van de stikstofregels voor evenementen zijn afhankelijk van de specifieke locatie en omstandigheden van een evenement. In de praktijk zal het erop neerkomen dat ieder evenement een stikstofberekening moet inleveren bij de vergunningaanvraag om aan te tonen dat er geen negatief effect optreedt in natura 2000 gebieden. De gemeente Emmen werkt ook in 2025 samen met Ondernemend Emmen aan het verkrijgen van het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) voor bedrijventerreinen.
[26]
FYSIEKE/EXTERNE VEILIGHEID Prioriteiten: fysieke leefomgeving en verkeersveiligheid Fysieke leefomgeving De Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging zijn op 1 januari 2024 in werking getreden. De maatschappelijke doelen van de Omgevingswet zijn het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving. Bij het beschermen gaat het om het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Om deze doelen te bereiken kent de wet instrumenten zoals de omgevingsvisie, het omgevingsplan en algemene regels van het Rijk. Deze instrumenten kunnen wij inzetten op het gebied van externe veiligheid. De Omgevingsvisie dient integraal, participatief en daardoor gedragen tot stand te komen. Het streven is om de Omgevingsvisie eind 2025 vastgesteld te hebben. In de Omgevingswet is de belangrijkste verandering voor externe veiligheid het werken met aandachtsgebieden. In plaats van alleen het groepsrisico (het risico dat meerdere mensen tegelijk kunnen worden getroffen door een ongeval) te benoemen, richten we ons nu ook op aandachtsgebieden. Dit zijn specifieke zones waarin de risico's voor de externe veiligheid extra aandacht krijgen. Daarnaast is een zeer kwetsbaar gebouw een nieuwe categorie gebouwen die overheden extra moeten beschermen. Gebouwen als ziekenhuizen, kinderdagverblijven en bejaardentehuizen, worden aangemerkt als zeer kwetsbare gebouwen.
Deze moeten extra beschermd worden tegen externe veiligheidsrisico's. Het nieuwe register voor externe veiligheidsrisico's vervangt het oude register risicosituaties gevaarlijke stoffen (RRGS). Dit nieuwe register bevat gegevens over de locaties en activiteiten die risico's met zich meebrengen, en helpt bij het opstellen van beleid en het nemen van maatregelen. Deze worden opgenomen in het op te stellen Omgevingsplan. Verkeersveiligheid Dankzij het programma Duurzaam Veilig behoort Nederland tot de top-10 van veilige landen in Europa. Toch blijft er werk aan de winkel. Het aantal geregistreerde verkeersongevallen met letsel is in 2022 toegenomen. Deze trend betreft niet alleen de gemeente Emmen, maar is ook regionaal en landelijk waarneembaar. Het aantal gewonden onder fietsers, e-bikes en bromfietsers is in één jaar verdubbeld. De aanpak van verkeersveiligheid doen we samen met ketenpartners zoals, rijk, provincie, politie en VVN. Naast repressieve aanpak is een plan opgesteld voor preventieve risicogestuurde aanpak in het SPV2030 (Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030). We zien dat jongeren (15-17 jaar) en senioren steeds vaker betrokken zijn bij een verkeersongeluk. We vermoeden dat dit komt door de onervarenheid, het vertraagde reactievermogen en doordat de risico’s die verkeersdeelname met zich meebrengt, worden onderschat.
Onder jongeren, in de leeftijd van 12 tot en met 24 jaar, valt 32% van de slachtoffers. In de groep kwetsbare vervoerswijzen (voetgangers, fietsers, e-bike- en fatbike en bromfiets+ (=bromfiets, snorfiets, scootmobiel en brommobiel) valt ongeveer 48% van de verkeersslachtoffers. De stijging van verkeersongevallen met jongeren op zogenaamde fatbikes, formeel een e-bike, maar opgevoerd verboden op de openbare weg, heeft landelijk de aandacht. In Emmen zijn we in 2024 begonnen met handhavingsacties gericht op de aanpak van opgevoerde fatbikes, wat in 2025 zal worden gecontinueerd. De gemeente Emmen is ambtelijk deelnemer aan de provinciale werkgroep fiets, waar we ons richten op de fietsverkeersveiligheid. De Emmense risicothema’s rondom verkeersveiligheid zijn in de afgelopen jaren duidelijk geworden. Het benoemen en in kaart brengen van deze belangrijkste risicothema’s in het verkeerssysteem is de basis van het risicogestuurd werken. De risicothema’s worden vertaald in maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren door risico’s en verkeersongevallencijfers te verlagen. Een goede balans tussen maatregelen gericht op gedragsbeïnvloeding, infrastructuur en voertuigtechnologie is hierbij essentieel. Op basis van risicoanalyses pakken we locaties aan met de hoogste risico’s op verkeersonveilige situaties.
Het gaat om de volgende vier kruispunten: Boslaan-Houtweg, Houtweg-Laan van de MarelLaan van de Bork, Nieuw-Amsterdamsestraat-Brinkenweg en Statenweg-Veldlaan. Daarnaast treffen we kleine verkeerstechnische maatregelen op locaties met een hoog en zeer hoog risico. Naast [27]
infrastructuur voeren we jaarlijks een 40-tal projecten uit binnen het programma Verkeerseducatie Regio Zuidoost-Drenthe. Eén van de onderdelen die vanuit de provincie Drenthe bijzondere aandacht heeft is het programma Doortrappen waarbij wordt gestimuleerd dat ouderen langer en veilig blijven fietsen. Sinds 2024 werken we samen met NHL Stenden en het consortium aan het project BikeSafeAi. Met dit project richten we ons op het leveren van deze inzichten in fietsgedrag en verkeerssituaties door middel van geavanceerde AI-technologieën. Dit project beoogt niet alleen de huidige kennis over fietsgedrag en verkeersveiligheid uit te breiden, maar ook de manier waarop beleidsmakers en educatieve instellingen met deze kwesties omgaan. Tot slot blijven we ook in 2025 aandacht houden voor het terugdringen van alcohol- en drugsgebruik in het verkeer. Dit gebeurt onder meer door educatie, het inzetten van gespecialiseerde boa’s tijdens evenementen en gerichte verkeerscontroles.