Bijlage 1 - Uitvoeringsplan Veiligheid 2023 aangepast na college 191222

Daarbij wordt gemeentelijk beleid getoetst en aangescherpt en willen we aan de voorkant zorgen voor een kwaliteitsimpuls en waar mogelijk barrières inbouwen om zorgfraude te voorkomen. - We zijn gestart met de voorbereiding voor de integrale controles (Octopus). Zodat deze begin 2023 kan starten. De volgende thema’s: kamerverhuur, prostitutie, autohandel en kringloopwinkels worden daarin meegenomen. - Met samenwerkingspartners is toezicht uitgevoerd op bedrijventerreinen. Hierdoor is een actueel beeld verkregen en het vergunningenbestand geactualiseerd. Waar nodig is bestuurlijke handhaving opgestart. - We stroomlijnen via het Datalab onze gemeentelijke informatie en onderzoeken hoe we de medewerkers belast met toezicht kunnen faciliteren om signalen eenvoudiger (digitaal) te melden. We werken in dit kader samen met beheerders van de website Zicht op ondermijning. - We hebben in een aparte bijeenkomst in het politiebureau de nieuwe raad geïnformeerd over de aanpak van ondermijning en aandacht geschonken aan het belang van een veilige werkomgeving, mogelijke integriteitsvraagstukken en bestuurlijke weerbaarheid.

19

- We zijn gestart met de voorbereiding van de voorlichtingsbijeenkomst Cybercrime/ondermijning voor ondernemers op 19 januari 2023 om de bewustwording en de weerbaarheid van ondernemers op dit thema te versterken. Resultaten 2023: - We vergroten de weerbaarheid van onze inwoners, bedrijven en instellingen. - Door gerichte communicatie willen we de betrokkenheid van onze inwoners en bedrijven bij de aanpak versterken en de maatschappelijke verontwaardiging vergroten door te benadrukken dat ondermijnende criminaliteit nooit ‘normaal’ gevonden mag worden. - Eind 2023 willen we met behulp van bestuurlijke maatregelen (aanwijzing risicogebieden en risicobranches) meer barrières ingebouwd hebben. - Eind 2023 hebben we onze informatiepositie nog verder versterkt en maken de verschillende teams (Vergunningverlening, Gebiedstoezicht en Toezicht en handhaving) gebruik van de beschikbare ondersteuningstools. - Vanuit informatie-gestuurd werken versterken informatiepositie en als specifiek project het uitvoeren gerichte analyse fraude adresbestanden. Acties 2023: - In de uitvoering van de aanpak van ondermijning brengen we focus aan op de inzet op een beperkt aantal fenomenen. In 2023/2024 gaan we gericht aan de slag met de geselecteerde fenomenen.

- Via de casustafel en het Tactisch Veiligheidsoverleg Ondermijning (TVO) bouwen we enerzijds casuïstiek zodanig op dat het na instemming van de driehoek kan worden aangeboden aan het RIEC-NN. - In het TVO wordt daarnaast afgestemd over de mogelijke lokale interventies die in het kader van de aanpak van ondermijning (gebruikmakend van de bevoegdheden van de burgemeester) kunnen worden uitgevoerd. - We organiseren minimaal twee integrale thematische controles door goede voorlichting en communicatie over ondermijning. - We continueren aanpak Toezicht en handhaving team zorgfraude en implementeren mogelijke verbeterpunten die voortvloeien uit het onderzoek versnelling op zorgfraude. - We trainen de verschillende teams in het werken met Web-IQ om zo aan de voorkant mogelijke fraude/ondermijning te signaleren, branches te duiden en mogelijke risicobranches gericht aan te pakken; - We verzorgen gerichte communicatiecampagnes om de alertheid en de weerbaarheid t.a.v. ondermijning te vergroten. - Vanuit Emmen leveren wij een bijdrage aan de RIEC- samenwerking in Noordelijk verband. - We gaan in samenwerking met de RUD en onze handhavingspartners verder met branchegerichte controles op industrieterreinen. - We trainen personeel in het herkennen van signalen van ondermijning en ambtenaren met een belangrijke signaalfunctie (zoals BOA’s, toezichthouders en KCC).

We bevorderen het direct intern melden van signalen in een veilige omgeving. - We verzorgen fraude-alertheidstrainingen voor personeel t.a.v. zorgfraude. Samenhangend beleid: - Aanpak georganiseerde misdaad politie, OM en andere partners - Drugs- en coffeeshopbeleid/Damoclesbeleid, - Prostitutie- en Horecabeleid - Aanpak oneigenlijk gebruik en misbruik Sociaal Domein (Participatiewet, Wmo & Jeugdwet) 3.6.2 Polarisatie en radicalisering De in de inleiding geschetste onzekerheden gekoppeld aan een groeiend ongenoegen over politieke (landelijke) besluitvorming vormen een goede voedingsbodem voor polarisatie en radicalisering. Polarisatie en radicalisering tasten het lokale gezag aan. Hierdoor kan de veiligheid en de leefbaarheid in onze gemeente onder druk komen te staan. De groeiende verschillen tussen bewonersgroepen 20

maakt dat verhoudingen in wijken en dorpen meer op scherp kunnen komen te staan. De kans dat we verder van elkaar af komen te staan en wegkijken van problemen die spelen verkleint het corrigerend vermogen van onze inwoners. Dit is een onwenselijke ontwikkeling. Ten aanzien van radicalisering blijft de ongerustheid over de kans op een aanslag in Nederland bestaan. Het dreigingsniveau blijft op niveau 3. Niveau 3 houdt in dat een terroristische aanslag in Nederland voorstelbaar is. Er zijn op dit moment in Nederland personen die radicaliseren of sterk geradicaliseerd zijn en een dreiging (kunnen) vormen. Wellicht versneld door corona zien we een dreiging vanuit het links – en rechts-radicale gedachtengoed. Veelal jonge Nederlanders kunnen zich aangetrokken voelen tot de groeiende internationale rechts-extremistische internetwereld die op kleine schaal in het Nederlands doorklinkt in heimelijke digitale groepen. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) heeft deze ontwikkeling al eerder benoemd. De mogelijkheid dat een extreemrechts georiënteerde alleen-handelende dader in Nederland een aanslag pleegt is eveneens voorstelbaar. Polarisatie en radicalisering Ambitie: Wij willen onze inwoners een veilige omgeving bieden waarin er ruimte is voor diversiteit en vrijheid van meningsuiting.

Wij steunen het naoberschap in wijken en dorpen en realiseren ons dat dit bijdraagt aan de onderlinge samenhang en een veilige omgeving. Wat hebben we bereikt in 2022, het effect/resultaat van onze inzet? - We hebben jongerenwerkers en hulpverleners getraind in het herkennen van signalen van radicalisering. De training is gericht op alle aspecten van radicalisering (vanuit geloofsovertuiging tot en met links-, rechtsradicalisering en dierenactivisme). - We dragen zorg voor goede contacten en afstemming met demonstranten. Waarbij wij ruimte bieden voor standpunten en meningen en tegelijkertijd zorgen voor een veilig verloop van demonstraties. - Twee gemeentelijke aandachtfunctionarissen radicalisering zijn in 2022 getraind en daardoor beter in staat om hun interne/externe rol goed te vervullen. Laatste ontwikkelingen m.b.t. radicalisering in Nederland zijn daarin ook meegenomen. - Als we signalen met betrekking tot radicalisering ontvangen dan wordt dit direct doorgespeeld en besproken met de politie/Cter team. - We hebben ter voorbereiding van de intocht van Sinterklaas met voor – en tegenstanders van ‘Zwarte Piet’ gesproken om op dit thema te zorgen voor meer wederzijds begrip. - We onderhouden goede contacten met de Turkse moskee en het Marokkaanse gebedshuis. - Ontwikkelingen rondom corona en mogelijke anti-islam sentimenten worden besproken.

Mede door het goede contact worden we tijdig geïnformeerd over mogelijke onrust of spanningen. Resultaten 2023 - We streven naar een open dialoog waarbij er ruimte is voor verschil in religie, van meningen en de vrijheid van meningsuiting binnen de geldende normen kan plaatsvinden. Acties 2023 - Met het basisteam van de politie stemmen we periodiek (3 x per jaar) af over ontwikkelingen op dit thema. In overleg wordt politie-informatie en gemeentelijke informatie gebundeld en verrijkt. - We gaan het laagdrempelige informatiepunt (ippr@emmen.nl) evalueren. Vanuit de evaluatie bepalen we het vervolg. De evaluatie vormt aanleiding voor bijstelling dan wel de overweging om te stoppen met het informatiepunt. - In 2023 blijven we bij signalen van spanningen op dit thema het onder de aandacht brengen van de scholen en instellingen. Als er wensen zijn om dit thema nader uit te werken pakken we dit samen met de gebiedscoördinator en de voorzitter van de wijkteams op. - Erkende Overlegpartners benaderen we over polarisatie en op welke wijze dit binnen dorpen en wijken besproken kan worden.

21

Samenhangend beleid: Al het gemeentelijk beleid van leefbaarheid, gezondheid tot en met werkgelegenheid, onderwijs etc. 3.6.3 Cybercrime De Cyberaanvallen op de gemeenten Lochem, Hof van Twente en de aanvallen op de Universiteit van Maastricht maken duidelijk dat organisaties maar ook gemeenten fors meer aandacht moeten hebben voor cybercrime. De grote hoeveelheid aan verschillende data maakt dat gemeenten gewilde objecten zijn en dus om extra alertheid vraagt hoe zij omgaan met datasafety. Uit de Veiligheidsmonitor 2021 blijkt dat 17% van onze inwoners in 2020 slachtoffer geworden is van online criminaliteit. Vooral in De Blokken zien we een toename van 22% slachtofferschap ten opzichte van het gemiddelde van 17% slachtofferschap in de gemeente Emmen. Over de hele linie lijkt de toename van het aantal meldingen cybercrime en digitale fraude zich wat te stabiliseren. Naast de zorg voor de beveiliging van alle gemeentelijke systemen, wat op zich al een forse opgave vormt, heeft de gemeente een belangrijke verantwoordelijkheid om inwoners, bedrijven, en instellingen bewust te laten zijn van de risico’s van cybercrime. Hierdoor zijn ze beter weerbaar en lopen minder kans om slachtoffer te worden van cybercrime. In 2023 zal de aanpak van het tegengaan van cybercrime via gerichte voorlichting naar onze inwoners, bedrijven en instellingen vorm krijgen.

Zelf geven we het goede voorbeeld door een duidelijke focus te hebben op het onderwerp en ervoor te zorgen dat we ‘het eigen huis op orde hebben’. Waardoor we als gemeente minder kwetsbaar zijn voor hackers. Cybercrime Ambitie: We versterken de cyberweerbaarheid van onze gemeente door het eigen huis op orde te hebben en inwoners voor te lichten. Wat hebben we bereikt in 2022, het resultaat van onze inzet? - Door een daadwerkelijke hack van meerdere gemeentelijke systemen is door goed handelen de crisisorganisatie als het ware ‘live’ getraind. - Het college is met een gerichte training op dit onderwerp ook getraind. - Eind 2022 zijn we met vertegenwoordiger van de ondernemers op het industrieterrein - Bargermeer gestart met de voorbereiding voor een bijeenkomst in begin 2023. Met ondernemers bespreken we de cyberweerbaarheid en risico's met betrekking tot Ondermijning. - Vanuit BDO heeft een onderzoek plaatsgevonden naar de governance rondom informatiebeveiliging. Mede op basis van de uitkomsten daarvan wordt het informatiebeveiligingsbeleid herijkt. - Er zijn twee pentesten uitgevoerd, eind 2021 (december) en begin 2022 (april). De bevindingen hieruit zijn in de planning van ICT opgenomen. - Aan de hand van het incident eind december 2021 en januari 2022 is een handelingskader opgesteld om vast te leggen waar op welk moment welk besluit ligt in geval van ernstige incidenten.

Doel hiervan om snel en adequaat te kunnen handelen en daarvoor ook mandaat georganiseerd te hebben. - We volgen de landelijke campagnes op dit thema en zijn op de hoogte van het feit dat banken en verzekeringsmaatschappijen ook inzet plegen op dit thema. - Door de inzet op andere prioriteiten zijn we niet in staat geweest om informatiebijeenkomst voor inwoners over de gevaren van internetfraude en onvoldoende beveiliging van computers. Resultaat 2023: - We streven naar een optimale interne cybersafety en voeren in dat kader een pallet aan interventies, (zoals preventie, verstoring, opsporing en recidivebeperking) uit. Dit met het doel een zo groot mogelijk maatschappelijk effect te bewerkstelligen.

22

- We bevorderen het belang van cybersafety bij bedrijven en instellingen. Dit om de weerbaarheid te versterken en de kwetsbaarheid te verminderen. Acties 2023: - Met ondernemers gaan we branchegericht in 2023 in gesprek over cyberweerbaarheid en de wijze waarop zij de cybersafety van hun bedrijven kunnen bevorderen. Wij faciliteren ondernemers door het aanbieden van vervolgbijeenkomsten zoals bijv. een masterclass op dit onderwerp. - Per gebied gaan we onderzoeken op welke manier we inwoners kunnen waarschuwen voor de gevaren van internetfraude en onvoldoende beveiliging van computers. - We trainen met het nieuwe genoemde handelingskader, het incidenten proces, het proces ernstige verstoringen en de crisisorganisatie op elkaar afgestemd worden. - In 2023 wordt de bestuurlijke cybersecurityoefening uitgevoerd. Indicator: Minder slachtoffers digitale fraude (cybercrime) 3.7.4 Mensenhandel Mensenhandel speelt zich vaak af in de verborgenheid. Signalen worden niet altijd herkend en wanneer dit wel het geval is, zijn ze lastig om te duiden. Mensenhandel wordt niet getolereerd omdat het om grove schendingen van de mensenrechten gaat en de lichamelijke integriteit en persoonlijke vrijheid worden aangetast. Aan de aanpak van mensenhandel is in Noordelijk verband hoge prioriteit toegekend.

Dit betekent dat samen met de politie, het Openbaar Ministerie en alle gemeenten in Groningen, Friesland en Drenthe de intentie is uitgesproken, zich in te spannen voor de bestrijding van mensenhandel. Slachtoffers van mensenhandel hebben te maken met dwang, (dreiging met) geweld en misleiding. Vaak zijn ze te bang of niet in staat om zelf aangifte te doen. We bieden hulp en ondersteuning bij het doen van aangifte. Het signaleren van mensenhandel is belangrijk, omdat slachtoffers afhankelijk kunnen zijn van mensen uit hun omgeving om uit de uitbuitingssituatie te komen. Om slachtoffers van mensenhandel te herkennen is vaak een combinatie van signalen nodig. Baliemedewerkers van gemeenten, toezichthouders of inspectiemedewerkers kunnen in contacten of bij controles signalen van mensenhandel tegenkomen. Gemeenten vervullen een belangrijke rol in de aanpak van mensenhandel. In de afgelopen jaren zijn onze medewerkers getraind in het herkennen van signalen van mensenhandel. Gemeenten worden gewezen op het belang om hun rol in de aanpak van mensenhandel verder in te vullen. Bijvoorbeeld door regelgeving en beleid te maken dat de aanpak van mensenhandel ondersteunt. En door te zorgen voor passende opvang, ondersteuning en nazorg voor slachtoffers van mensenhandel in de gemeente. Dit gebeurt op grond van de Wmo en de Jeugdwet.

Terugdringen mensenhandel Ambitie: We tolereren geen mensenhandel omdat het gaat om grove schendingen van mensenrechten, waarbij lichamelijke integriteit en persoonlijke vrijheden worden aangetast. Algemeen resultaat: We versterken de bewustwording en het herkennen van signalen van mensenhandel door onze medewerkers te scholen/trainen. We betrekken het onderwerp mensenhandel bij de periodieke Octopuscontroles (vanuit ondermijning) en geven uitvoering aan een pallet van interventies, zoals preventie, opsporing en hulpverleningstrajecten voor slachtoffers. Indicator: Minder slachtoffers mensenhandel

4.

Beschikbare financiële middelen

Het Uitvoeringsplan Veiligheid 2023 vloeit voort uit het eerder door de raad vastgesteld bestuursprogramma Veiligheid 2016-2018. De verschillende veiligheidsthema’s 2023 kennen een meerjaren uitvoering. In dat kader hebben we gemeend om een financiële doorkijk voor komende jaren te geven. In de afgelopen jaren zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor de Veiligheidsregio 23

Drenthe, het Zorg & Veiligheidshuis Drenthe en de uitbreiding van Boa toezicht en ook een krediet voor vervanging van camera’s. Duidelijk is dat de uitgaven vanuit het Uitvoeringsplan Veiligheid 2023 binnen de voor Veiligheid bestemde middelen in de Begroting 2023 kunnen worden opgevangen. Onderstaande overzichten maken inzichtelijk dat het overgrote deel van de in de begroting 2023 beschikbare budgetten betrekking heeft op niet-beïnvloedbare middelen en middelen die direct gekoppeld zijn aan andere teams zoals Gebiedstoezicht (GTZ) en Toezicht en Handhaving (TNH). Dit zijn de oranje kolommen. De blauwe kolommen hebben betrekking op de beïnvloedbare middelen die grotendeels behoren bij het team BOS. Deze middelen zijn direct gekoppeld aan de uitvoering op de zes veiligheidsvelden. Daarbij wordt inzichtelijk dat het merendeel van de beschikbare middelen veiligheid betrekking heeft op verplichtingen die in regionaal verband zijn afgesproken zoals bijv. het Zorg & veiligheidshuis, het RIEC, en Burgernet en de bijdrage aan de GGD voor de uitvoering van de Wvggz. Voor onvoorziene extra kosten van veiligheidsmaatregelen en -activiteiten hebben we nog de beschikking over de structurele middelen Veiligheid en een klein restant incidenteel budget (Reservefonds Veiligheid) vanuit de deelname Grotestedenbeleid. Hieronder volgt een overzicht van de budgetten.

4.1 Voorlopige inzet middelen Veiligheid voor de uitvoering in 2023 Hieronder treft u de Middelen Veiligheid aan voor het jaar 2023. Ook worden de middelen in het perspectief van 2023-2026 geplaatst. Dit mede vanuit het feit dat diverse activiteiten een langere doorlooptijd hebben. Budget VRD/Brandweerzorg 60466

3.1

VGZ Brandweerlocaties (budget Vastgoed)

60977

3.1

Gemeenschappelijk regeling VRD

60606

3.1

X € 1000

2023 496 7.461

niet beïnvloedbaar gerichte budgetten

Budget GTZ/TNH

7.957 67

Totaal budget rampenplannen

X € 1000

2.023

60092

3.2

APV + bijz, wetten (o.a. lijkbez.)

60187

3.2

Markttoezicht

0,5

60189

3.2

Controle openbare ruimte

155

60373

3.2

Toezicht Evenementen

2,5

60665

3.2

Toezicht/vergroten veiligheid/Camera

145

607050

3.2

Gebiedstoezicht

0,1

volledige personeelslasten

1.151 1.454

24

25

Bijlage 1 Overzicht gehanteerde afkortingen Afkorting

Betekenis

AVE Boa BW BO BOCE

Aanpak Voorkomen Escalatie Buitengewoon opsporingsambtenaar Bescherm Wonen Basis Onderwijs Samenwerkingsverband gemeenten Borger-Odoorn, Coevorden en Emmen Beleid en Ontwikkeling Sociaal domein (team gem. Emmen) Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid Crisis Management Organisatie Concern Management Team ( gem. Emmen) Erkende overleg partner Gemeentelijke Gezondheidsdienst Drenthe Geestelijke Gezondheidszorg Drenthe Geweld Hoort Nergens Thuis Gebiedstoezicht (team gem. Emmen) Het Alternatief (kortlopende interventies om jeugdcriminaliteit te voorkomen) Informatie- en Communicatietechnologie. huiselijk geweld /kindermishandeling Klant Contact Centrum (team gem. Emmen) Kwaliteitskeurmerk Beschermd Wonen Keurmerk Veilig Ondernemen VTH-software systeem voor de dagelijkse VTH-werkzaamheden Middelbaar Beroeps Onderwijs Multidisciplinaire Aanpak bij complexe problematiek Maatschappelijke Opvang Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) of bemoeizorg Openbaar Ministerie Penetratie test t.b.v. cybersafety Persoonsgerichte aanpak Regionaal Informatie en Expertise Centrum Noord Nederland Register risicosituaties gevaarlijke stoffen Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 Stichting de Toegang Toezicht en Handhaving (team gem.

Emmen) Verslavingszorg Noord Nederland Voortgezet Onderwijs Vereniging Parkmanagement Bedrijventerreinen Emmen Veiligheidsregio Drenthe Veilig Thuis Drenthe Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen Wet maatschappelijke ondersteuning Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg Zuidoost Drenthe Zorg & Veiligheidshuis Drenthe

BOS CCV CMO CMT EOP GGD GGZ GHNT GTZ HALT ICT HG/KM KCC KBW KVO LEEF MBO MDA++ MO NCTV OGGZ OM Pentest PGA RIEC-NN RRGS RUD SPV2030 SdT TNH VNN VO VPB VRD VTD WABO Wkb WMO Wvggz ZOD ZVHD

26

Bijlage 2: Overzicht veiligheidsvelden Veiligheidsveld

Veilige woonleefomgeving

Hoofdthema Sociale kwaliteit en Fysieke kwaliteit Objectieve veiligheid

Subthema's Woonoverlast Alcohol- en drugsoverlast Vernielingen/verloedering/ zwerfafval Vermogenscriminaliteit Geweldscriminaliteit

Subjectieve veiligheid Integrale wijkaanpak Angelslo Huiselijk geweld, kindersmishandeling en seksueel geweld. Zorg en veiligheid

Bedrijvigheid veiligheid

en

Nazorg Personen met verward gedrag/ kwetsbaren Maatschappelijke opvang (zwervers) Veilig winkelgebied Veilig bedrijventerrein Veilig uitgaan Veilige evenementen

Betaald voetbal Evenementen

Jeugd en veiligheid

Fysieke veiligheid

Integriteit en veiligheid

Veilig toerisme Jeugdoverlast Jeugdcriminaliteit/ individuele Jonge aanwas probleemjongeren Jeugd, alcohol, drugs Lokaal preventieakkoord Veilig in en om school Dienst bevolkingszorg Rampenbestrijdingen Betaald voetbal crisisbestrijding Feestdagen (oud/nieuw, Pasen, carnaval) Demonstraties Verkeersveiligheid Brandveiligheid Externe veiligheid Gevaarlijke stoffen Polarisatie en radicalisering Drugshandel Georganiseerde/ ondermijnende Mensenhandel criminaliteit Octopus Zorgfraude Wmo en Jeugdwet Veilige publieke taak Informatieveiligheid Cybercrime Ambtelijke en bestuurlijke integriteit

27