Bijlage 1: Toelichting Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188

Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

Inhoudsopgave

Toelichting

3

Hoofdstuk 1 Inleiding

4

Hoofdstuk 2 Beleid

8

Hoofdstuk 3 Planbeschrijving

17

Hoofdstuk 4 Onderzoeken en milieubeoordeling

23

Hoofdstuk 5 Toelichting op de planregels en verbeelding

39

Hoofdstuk 6 Maatschappelijke betrokkenheid

46

Hoofdstuk 7 Economische uitvoerbaarheid

47

2

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

Toelichting

3

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Het voorliggende bestemmingsplan heeft betrekking op de (voormalige) agrarische bedrijfspercelen aan de Europaweg 186, 187 en 188 in Schoonebeek, gelegen in het buitengebied van de gemeente Emmen. Initiatiefnemer heeft de gemeente verzocht om in het kader van de provinciale Ruimte voor Ruimte regeling medewerking te verlenen aan de realisatie van drie vrijstaande woningen en de daarmee verbonden beëindiging en bestemmingswijziging van de agrarische bedrijfspercelen aan de Europaweg 187 en 188. In het kader van de voorgenomen Ruimte voor Ruimte regeling wordt in totaal circa 3.083 m 2 aan landschapsontsierende voormalige agrarische bedrijfsgebouwen gesloopt. In ruil voor de voorgenoemde sloop bestaat het voornemen om twee vrijstaande woningen te realiseren ten noorden van de woning aan de Europaweg 188. Daarnaast is het voornemen om een derde vrijstaande woning te realiseren ten oosten van de woning aan de Europaweg 187. Het geheel wordt landschappelijk ingepast. Samenhangend met de voorgenomen Ruimte voor Ruimte ontwikkeling is verzocht om het agrarische bedrijfsperceel aan de Europaweg 186 te herbestemmen naar de bestemming 'Wonen - Voormalige agrarische bebouwing'. De agrarische bedrijfsactiviteiten ter plaatse worden beëindigd en worden ook niet meer opgestart. Het is daarom gewenst om de agrarische bedrijfsbestemming te herbestemmen naar een passende woonbestemming.

De ontwikkeling bestaat samenvattend uit: Sloop van circa 3.083 m 2 aan landschapsontsierende bebouwing aan Europaweg 187 en 188; Sanering van alle aanwezige asbest; Sanering van overtollige erfverharding; Realisatie van één vrijstaande woning in het kader van de Ruimte voor Ruimte regeling ten oosten van de woning aan de Europaweg 187; Realisatie van twee vrijstaande woningen in het kader van de Ruimte voor Ruimte regeling ten noorden van de woning aan de Europaweg 188; Bestemmingswijziging van de agrarische bedrijfsbestemmingen aan de Europaweg 186, 187 en 188 naar een 'reguliere' woonbestemming; Het zorgvuldig landschappelijk inpassen van de sloop- en bouwlocaties. De voorgenomen ontwikkeling is niet in overeenstemming met de bouw- en gebruiksregels van het geldend bestemmingsplan “Buitengebied 2011”. Een herziening van het bestemmingsplan is dan ook noodzakelijk om de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken. Hierbij worden de drie agrarische bedrijfspercelen voorzien van een passende woonbestemming met daarbij de mogelijkheid tot het realiseren van drie extra vrijstaande woningen. Het voorliggende bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch-planologische kaders. In deze toelichting wordt aangetoond dat het voornemen in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologische oogpunt verantwoord is.

4

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

1.2

Plangebied

Het plangebied omvat de drie agrarische bedrijfspercelen aan de Europaweg 186, 187 en 188. Het plangebied ligt in het buitengebied van de gemeente Emmen, op circa 350 meter ten westen van de kern Schoonebeek. Aan de Europaweg is sprake van (verspreid liggende) lintbebouwing, wat zich kenmerkt door een mix van functies zoals wonen, (kleinschalige) bedrijvigheid, agrarische bedrijfspercelen en agrarische cultuurgronden. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied weergegeven.

Afbeelding 1.1: Ligging plangebied (Bron: PDOK) 1.3

Huidige planologische regelingen

1.3.1

Algemeen

Het voorliggende bestemmingsplan “Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188” vervangt gedeeltelijk het bestemmingsplan “Buitengebied 2011”, vastgesteld op 30 oktober 2014. De gronden binnen het plangebied zijn voorzien van de bestemming 'Agrarisch Grondgebonden 1' (met bouwvlak en gevellijn) en de gebiedsaanduiding 'wro-zone wijzigingsgebied 1'. In paragraaf 1.3.2 wordt nader ingegaan op de binnen het plangebied geldende bestemmingen en aanduidingen. In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding van het bestemmingsplan "Buitengebied 2011" opgenomen. Het plangebied is indicatief weergegeven met de rode omlijning.

5

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

Afbeelding 1.2: Uitsnede van het bestemmingsplan "Buitengebied 2011" (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)

1.3.2

Bestemmingen

Zoals reeds aangegeven in paragraaf 1.3.1 zijn de gronden binnen het plangebied voorzien van de bestemming 'Agrarisch - Grondgebonden 1' (met bouwvlak en gevellijn) en de gebiedsaanduiding 'wro-zone - wijzigingsgebied 1'. Hierna wordt nader ingegaan op de betreffende bestemmingen en aanduidingen. Agrarisch met waarden - Kleinschalige Veenontginningen De voor 'Agrarische met waarden - Kleinschalige Veenontginningen' aangewezen gronden zijn hoofdzakelijk bestemd voor behoud en herstel van de landschappelijke en natuurlijke waarden, agrarische doeleinden, extensief recreatief medegebruik en het behoud en herstel van watergangen. Op deze gronden mogen geen gebouwen of overkappingen worden opgericht. Agrarisch - Grondgebonden 1 De voor 'Agrarisch - Grondgebonden 1' aangewezen gronden zijn hoofdzakelijk bestemd voor de uitoefening van een grondgebonden agrarisch bedrijf en de daarbij behorende bedrijfsgebouwen. Daarnaast is maximaal één bedrijfswoning met bijbehorende bouwwerken toegestaan. In de bouwregels is bepaald dat gebouwen uitsluitend binnen een bouwvlak mogen worden gebouwd. Verder dient de voorgevel van de bedrijfswoning in de 'gevellijn' te worden opgericht, dan wel op de bestaande locatie indien de huidige voorgevel achter de 'gevellijn' is opgericht. Wro-zone - wijzigingsgebied 1

6

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

De gebiedsaanduiding 'wro-zone - wijzigingsgebied 1' heeft betrekking op het gehele plangebied. a. Burgemeester en wethouders zijn bevoegd het plan te wijzigen, in die zin dat de bestemming ter plaatse van de aanduiding ''wro-zone - wijzigingsgebied 1' ten behoeve van de aanleg van leidingen wordt gewijzigd in de bestemming Leiding - NAM leiding (boven- en ondergronds). b. Burgemeester en Wethouders zijn bevoegd het plan te wijzigen, in die zin dat aan de bestemming ter plaatse van de aanduiding wro-zone - wijzigingsgebied 1 een specifieke aanduiding "specifieke vorm van verkeer - erftoegangsweg NAM" wordt toegekend ten behoeve van de aanleg van NAM wegen.

1.3.3

Strijdigheid

De voorgenomen ontwikkeling gaat uit van het toevoegen van drie vrijstaande woningen met bijbehorende bouwwerken. De vereiste bouw- en gebruiksmogelijkheden voor het realiseren van deze woningen ontbreken in het geldende bestemmingsplan. Daarnaast is het gewenst om de drie agrarische bedrijfspercelen aan de Europaweg 186, 187 en 188 te herbestemmen naar een woonbestemming. Het voorliggende bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken. 1.4

Opzet bestemmingsplan

Het bestemmingsplan ''Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188” bestaat uit de volgende stukken: verbeelding (tek.nr NL.IMRO.0114.2021044-B701) en een renvooi; regels (met bijbehorende bijlagen). Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan. 1.5

Overzicht verricht onderzoek

Ter voorbereiding van het bestemmingsplan 'Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188' zijn diverse onderzoeken verricht en adviezen gegeven. Daarnaast is informatie gebruikt uit onderzoeken en adviezen die in een ander kader zijn uitgevoerd. De conclusies uit de onderzoeken en adviezen zijn verwerkt in de toelichting. Ter voorbereiding van het bestemmingsplan zijn de volgende onderzoeken verricht en adviezen gegeven: Advies landschappelijke inpassing Quickscan flora en fauna; Bodemonderzoek; Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai; Watertoets. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de resultaten uit deze onderzoeken en adviezen.

7

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

Hoofdstuk 2

Beleid

2.1

Gemeentelijk beleid

2.1.1

Structuurvisie gemeente Emmen 2020, Veelzijdigheid troef

2.1.1.1 Algemeen De Structuurvisie Emmen 2020, ‘Veelzijdigheid Troef’, is op 24 september 2009 vastgesteld. Het document is opgesteld als ruimtelijke vertaling van de ambities gesteld in de Strategienota Emmen 2020. De structuurvisie geeft de hoofdlijnen van de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente Emmen. In de structuurvisie wordt de ruimtelijke structuur van 2020 geschetst aan de hand van een aantal thema's, te weten landschap, duurzaamheid, verkeer, werken, wonen, voorzieningen en veiligheid. Voor ieder thema is een hoofdkoers bepaald. Voor het bestemmingsplan "Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188" zijn vooral de thema’s wonen en landschap van belang. 2.1.1.2 Wonen De opgave ligt er om de woningvoorraad in lijn te brengen en te houden met de woonwensen van huidige én toekomstige inwoners. Dit betekent meer levensloopbestendige woningen en meer ruimte voor bouwkavels. Om ervoor te zorgen dat de woningmarkt op orde blijft, is een continue aanpassing aan de veranderende vraag geboden. Dit geldt niet alleen voor de kern van Emmen, maar ook voor de dorpen. 2.1.1.3 Landschap Versterken van het landschap door in te zetten op bebossing van de Hondsrug, het vrijwaren van de steilrand, het koesteren van de openheid, de herkenbaarheid van de kanalenstructuur te vergroten, de beekdalen te herstellen en het gebruik van de essen te vergroten.

2.1.1.4 Toetsing van het initiatief aan de Structuurvisie gemeente Emmen 2020, Veelzijdigheid troef De voorgenomen ontwikkeling ziet toe op het toevoegen van drie vrijstaande woningen op basis van de provinciale Ruimte voor Ruimte regeling. Hiermee wordt (in beperkte) mate bijgedragen aan de (lokale) woningbehoefte. Daarnaast wordt met voorgenomen ontwikkeling een aanzienlijke ruimtelijke kwaliteitswinst behaald door het slopen van circa 3.083 m 2 aan landschapsontsierende (voormalige) agrarische bedrijfsgebouwen en de landschappelijke inpassing van de bouw- en slooplocaties. Geconcludeerd wordt dat de 'Structuurvisie gemeente Emmen 2020, Veelzijdigheid troef' de voorgenomen ontwikkeling niet in de weg staat. 2.1.2

Woonbeleid

2.1.2.1 Algemeen De Structuurvisie gemeente Emmen 2020, ‘Veelzijdigheid troef’ richt zich op een accentverschuiving van kwantiteit naar kwaliteit en differentiatie van woonmilieus: De opgave ligt er om de woningvoorraad in lijn te brengen en te houden met de woonwensen van huidige én toekomstige inwoners. Dit betekent meer levensloopbestendige woningen en meer ruimte voor bouwkavels. Om ervoor te zorgen dat de woningmarkt op orde blijft, is een continue aanpassing aan de veranderende vraag geboden. Dit geldt niet alleen voor de kern van Emmen, maar ook voor de dorpen. Zo ontstaat op termijn een cyclische vernieuwing van de bestaande woongebieden. In de gemeentelijke woonvisie ’Thuis in Emmen: snoeien doet bloeien, woonvisie 2018-2023’ wordt het woonbeleid van de gemeente Emmen beschreven. In het buitengebied kunnen in 8

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

het kader van Ruimte voor Ruimte beperkt woningen worden toegevoegd. Ook zijn en blijven er bouwmogelijkheden in de linten. In de structuurvisie ‘Bouwen in de linten’ staat beschreven waar gebouwd mag worden. Vanuit het woonbeleid wordt het bouwen in de linten begrensd. Er wordt tussen 2018 en 2023 ruimte geboden voor het bouwen van 50 woningen. 2.1.2.2 Toetsing van het initiatief aan de woonvisie 'Thuis in Emmen: snoeien doet bloeien, woonvisie 2018-2023' Het voorliggende plan betreft een particulier initiatief waarbij sprake is van het toevoegen van drie vrijstaande woningen met bijbehorende bebouwing. Het voornemen wordt mogelijk gemaakt op basis van de provinciale Ruimte voor Ruimte regeling. Daarnaast worden de drie aanwezigen bedrijfswoningen aan de Europaweg 186, 187 en 188 voorzien van een passende woonbestemming ('Wonen - Voormalige agrarische bebouwing'). Het gemeentelijke woonbeleid biedt voldoende ruimte voor het realiseren van de beoogde Ruimte voor Ruimte woningen. 2.1.3

Ruimtelijke waardenkaart

2.1.3.1 Algemeen In het uitvoeringsprogramma behorende bij de Structuurvisie gemeente Emmen 2020, Veelzijdigheid troef is de Ruimtelijke waardenkaart opgenomen. In september 2011 is de Ruimtelijke waardenkaart vastgesteld door de gemeenteraad. De Ruimtelijke waardenkaart belicht de cultuurhistorische en de landschappelijke waarden van het grondgebied van de gemeente Emmen. Het geeft een beschrijving van het ontstaan van het landschap en stelt de belangrijkste karakteristieken van het landschap vast, geeft de knelpunten aan met betrekking tot hedendaagse ruimtelijke ontwikkelingen en stelt een strategie op voor behoud, versterking en ontwikkeling van landschap in relatie tot cultuurhistorie. De Ruimtelijke waardenkaart biedt een beleidskader voor landschap en cultuurhistorie; de 'onderlegger' voor het ruimtelijk beleid en beheer binnen de gemeente. Het document biedt concrete handvatten voor de ontwikkeling van het landschap in relatie tot cultuurhistorie en geeft aan met welke aspecten in de planvorming rekening dient te worden gehouden. 2.1.3.2 Deelgebieden en kenmerken per deelgebied De RWK maakt een onderscheid in deelgebieden. Het plangebied ligt binnen het deelgebied “Randveenontginning Schoonebeek”. Het landschap van Schoonebeek bestaat uit een reeks van zeer smalle oost-west gerichte dekzandruggen/dekzandkopjes welke langs het beekdal liggen.

Op deze ruggen/koppen zijn de buurtschappen tot ontwikkeling gekomen. Daarmee weerspiegelt de bebouwing de opbouw in de ondergrond. Kenmerkend in het landschap zijn onder andere het microreliëf van de zandkoppen, de ensemblekwaliteit Westerse Bos, Middendorp, Oosterse Bos en de opstrekkende verkaveling en in samenhang daarmee een opstrekkend sloten- en houtwallenpatroon. Behoud van deze kenmerken is van belang. De Ruimtelijke waardenkaart omvat een drietal kaarten. Ruimtelijke aspecten, genoemd voor de omgeving van het plangebied: Kanaal (opstrekkend slotenpatroon) Visuele aspecten, genoemd voor de omgeving van het plangebied: Robuuste ruimte hoogveen ontginning Elementen, genoemd voor de omgeving van het plangebied. Voor onderliggend plan betekent dit dat er bij de landschappelijke inpassing van de te bouwen woningen rekening moet worden gehouden met de genoemde ruimtelijke waarden. 9

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

2.1.3.3 Toetsing van het initiatief aan de 'Ruimtelijke waardenkaart' In het kader van de voorgenomen ontwikkeling is een landschappelijk inpassingsplan opgesteld om de ruimtelijke kwaliteit van het plangebied te waarborgen. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 3.3. Hier wordt geconcludeerd dat de beoogde ontwikkeling in overeenstemming is met de ter plaatse aanwezige gebiedskenmerken. 2.1.4

Cultuurhistorische Waardenkaart en Erfgoednota 2017- 2022

De Cultuurhistorische Waardenkaart Emmen betreft een inventarisatie en waardering van de cultuurhistorische waarden en bestaat uit een beleidskaart, bronnenkaart en een toelichtende rapportage. Aansluitend is een beleidsnota geschreven: Erfgoednota Emmen 2017-2022. De Cultuurhistorische Waardenkaart en Erfgoednota 2017-2022 zijn op 28 september 2017 door de gemeenteraad vastgesteld. De Cultuurhistorische Waardenkaart en Erfgoednota hebben de volgende systematiek gebaseerd op beleidskeuzes. Er is op basis van analyse gekozen voor een drietal beleidskeuzen met bijbehorend maatregelenpakket, welke afloopt naar zwaarte: Beschermen; Herkenbaar houden; Respecteren en rekening mee houden. De maatregel ‘Beschermen’ heeft betrekking op erfgoed met een zeer hoge cultuurhistorische waarde, zoals monumenten (Rijk, provincie, gemeente), monumentale en waardevolle bomen en beschermde dorpsgezichten (Rijk). 'Herkenbaar houden' heeft betrekking op gebieden en structuren van hoge cultuurhistorische waarde, te weten: Landschappelijke gebieden en structuren van hoge cultuurhistorische waarde Stedenbouwkundige gebieden en structuren van cultuurhistorische waarde Groenstructuren van hoge cultuurhistorische waarde Infrastructuur en waterwegen van hoge cultuurhistorische waarde Ten slotte is de maatregel ‘Respecteren en rekening mee houden’ geformuleerd.

Deze maatregel heeft betrekking op beeldbepalende bouwwerken, Canon van Emmen, inventarisatie ErfgoedNetwerk, tradities en de top vijf bewonersavonden. Op de Cultuurhistorische Waardenkaart is het plangebied aangeduid als gelegen binnen het 'Randveenontginningslandschap - Westeindsche Veen'' en 'Beekdallandschap Schoonebeker Stukken en Boeën''. Het Westeindsche Veen, of de Westeindsche Landen, betreft een gebied met een gecompliceerde ontginningsgeschiedenis. In de tweede helft van de 19e eeuw is dit gebied als bovenveencultuurgrond in cultuur gebracht. Begin 20e eeuw wordt, nadat voor de ontsluiting van het Schoonebeekerveld het Kanaal A is gegraven, het gebied voor een tweede maal ontgonnen, waarbij het gebied wordt verveend. Hiertoe wordt een wijkenstelsel gegraven, dat ten dele niet loodrecht op Kanaal A staat, maar de richting van de oorspronkelijke verkaveling volgt. Op elementenniveau geldt bij het randveenontginningslandschap dat de kenmerkende smalle strokenverkaveling van Roswinkel en het Schoonebeekerveld en de doorgaande weg langs Schoonebeek en Nieuw-Schoonebeek een hoge of zeer hoge historisch geografische waardering kennen. Op grond van de Erfgoednota Emmen 2017-2022 valt het plangebied binnen de beleidskeuze 'herkenbaar houden'. Als maatregel is in de Erfgoednota genoemd: herkenbaar houden van de historische en ruimtelijke structuur en samenhang.

De gemeentelijke opgave 10

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

in deze categorie luidt ontwikkelingen zodanig vroegtijdig te begeleiden dat deze aansluiten of inspelen op de cultuurhistorische kwaliteiten. Voor onderliggend plan betekent dit dat er bij de landschappelijke inpassing van de te bouwen woningen rekening wordt gehouden met de genoemde cultuur-historische waarden. Voor een nadere uitwerking wordt verwezen naar paragraaf 3.3. 2.1.5

Welstandsbeleid

Bouwwerken moeten voldoen aan 'redelijke eisen van welstand'. Een welstandscommissie beoordeelt bouwplannen aan de vooraf vastgestelde welstandscriteria opgenomen in de Welstandsnota. Op 30 juni 2016 heeft de gemeenteraad de Welstandsnota vastgesteld. In deze nota wordt vooraf bepaald wat de redelijke eisen van welstand zijn. Dit betekent dat gekeken wordt of een bouwplan qua uitstraling past bij de omgeving. Het bestemmingsplan en de Welstandsnota zorgen samen voor het behoud van de ruimtelijke kwaliteit. Het welstandsbeleid heeft zo min mogelijk regels. Voor de meeste gebieden, ook voor dit gedeelte van het buitengebied waar het plangebied gelegen is, geldt het welstandsniveau 'welstandsluw'. In dit gebied richt het welstandsbeleid zich met name op de voorkanten van bouwwerken en bouwblokken en het aanzicht op deze bebouwing vanuit de openbare ruimte. Ingrepen worden beoordeeld in relatie tot de naastgelegen bebouwing en het straatbeeld. Het beleid is alleen op hoofdzaken gericht en niet op details. Ten behoeve van voorgenomen ontwikkeling is een landschappelijk inpassingsplan opgesteld om de ruimtelijke kwaliteit van het plangebied te waarborgen. Verwezen wordt naar paragraaf 3.3 waar hier nader op wordt ingegaan. 2.1.6

Conclusie toetsing gemeentelijk beleid

Het bestemmingsplan past binnen het geldende gemeentelijke beleid. In hoofdstuk 3 Planbeschrijving wordt nader ingegaan op de landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing van het plan, rekening houdend met genoemde ruimtelijke en cultuur-historische waarden. 2.2

Provinciaal beleid

2.2.1

Omgevingsvisie Drenthe 2018

De Omgevingsvisie is hét strategische kader voor de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe. De visie formuleert de belangen, ambities, rollen, verantwoordelijkheden en sturing van de provincie in het ruimtelijke domein. De Omgevingsvisie beschrijft de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe in de periode tot 2030, met in sommige gevallen een doorkijk naar de periode daarna. Als in de tekst wordt gesproken over ‘lange termijn’, betreft het de periode na 2030. De Omgevingsvisie heeft voor de provincie vooral een interne binding. Dit betekent dat de provincie bij de uitoefening van haar taken aan de Omgevingsvisie gebonden is. De missie van de provincie is het waarderen van de Drentse kernkwaliteiten en het ontwikkelen van een bruisend Drenthe, passend bij de kernkwaliteiten. Deze missie is ingegeven door wat inwoners, medeoverheden en maatschappelijke partners belangrijk vinden voor de toekomst van Drenthe. De kernkwaliteiten zijn samen met partners en de inwoners van Drenthe benoemd, te weten landschap, cultuurhistorie, aardkundige waarden, archeologie, rust en natuur. Kernkwaliteit Landschap Het plangebied is gelegen binnen het landschap Wegdorpen van de randveenontginningen. De randveenontginningen vormen binnen Drenthe een bijzonder landschapstype. Ze liggen

11

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

langs de randen van de Veenkoloniën en zijn ontstaan door het ontginnen van de randen van het toenmalige immense hoogveenpakket. Het kleinschalige, meer onregelmatige beeld van dit landschapstype wordt bepaald door de dorpen: langgerekte bebouwingslinten met dwars daarop een smalle, onregelmatig opstrekkende verkaveling. Het provinciaal beleid is gericht op het behouden en versterken van de kavelstructuur met de omringende kenmerkende open ruimtes en de ontsluitingsstructuur. Dit gebeurt mede door het behouden van de wegbeplanting langs de hoofdontsluiting. Kernkwaliteit Cultuurhistorie Het beleid van de provincie Drenthe ten aanzien van cultuurhistorie is beschreven in de beleidsnota Cultuurhistorisch Kompas Drenthe. Het plangebied is gelegen binnen het gebied Emmen en haar venen. Vanuit provinciaal cultuurhistorisch belang kent dit gebied de sturingscategorie ‘voorwaarden verbinden’, wat inhoudt dat bij ruimtelijke ingrepen de provincie op het gebied van cultuurhistorie actief wil meedenken in planprocessen. Het Cultuurhistorisch Kompas meldt het volgende: Het Bargerveen en het Amsterdamscheveld zijn een uniek toonbeeld van de verschillende stadia van de machinale veenontginning in Drenthe. Deze kwaliteit wordt echter nauwelijks herkend en erkend. Bovendien heeft natuurbescherming en natuurontwikkeling een hoge prioriteit in het Bargerveen.

Dit kan in dat geval ten koste gaan van de cultuurhistorische sporen in het gebied. Om de herkenbaarheid van de stadia van de veenontginning rond het Amsterdamscheveld te waarborgen, zullen wij vanuit de cultuurhistorie voorwaarden verbinden aan ontwikkelingen. Wij willen actief meedenken in planprocessen. De ambitie richt zich op het zichtbaar houden van de machinale veenwinning en veenverwerking op het Amsterdamscheveld en het Bargerveen, zowel in het landschap als in de bebouwing. Conclusie ten aanzien van de kernkwaliteiten Het bestemmingsplan leidt niet tot een aantasting van de beschreven kernkwaliteiten. In Hoofdstuk Planbeschrijving en Hoofdstuk 4 Onderzoeken en milieubeoordeling wordt nader ingegaan op de ruimtelijke inpassing van het plan. Voormalige agrarische bebouwing In de Omgevingsvisie van de provincie Drenthe staat aangegeven dat gemeenten in principe zelf mogen bepalen welke activiteiten worden toegestaan in voormalige agrarische bebouwing (VAB). Het provinciaal beleid stelt verder geen specifieke bepalingen voor een functiewijziging van voormalige agrarische bebouwing naar wonen. In onderhavig initiatief is er geen sprake van vestiging van een nieuwe bedrijfsactiviteit (de woonfunctie blijft gehandhaafd). Er vinden bouw- en sloopwerkzaamheden plaats die inbreuk zouden kunnen doen op de ruimtelijke kwaliteit.

Daarom is ten behoeve van voorgenomen ontwikkeling een landschappelijk inpassingsplan opgesteld om de ruimtelijke kwaliteit van het plangebied te waarborgen (zie paragraaf 3.3). Geconcludeerd wordt dat de functiewijziging van voormalige agrarische bebouwing naar wonen (Europaweg 186) in overeenstemming is met het provinciale beleid. Ruimte voor Ruimte-regeling In de Omgevingsvisie en de daaraan gekoppelde Omgevingsverordening van de Provincie Drenthe is een zogenaamde Ruimte voor Ruimte regeling opgenomen. Deze regeling beoogt de sloop van landschap ontsierende (voormalige) agrarische bebouwing te stimuleren door ter compensatie de bouw van een nieuwe woning toe te staan. Om in 12

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

aanmerking te komen voor de regeling dient voor één woning minimaal 750 m² aan bebouwing te worden gesloopt. Om in aanmerking te komen voor twee woningen dient minimaal 2.000 m 2 gesloopt te worden. Om aan deze sloopnorm te voldoen is saldering van bebouwing op verschillende locaties toegestaan. De provincie Drenthe biedt ruimte voor woningbouw ter vervanging van het slopen van landschap ontsierende (voormalige) agrarische bedrijfsgebouwen (Ruimte voor Ruimte-regeling). Deze regeling heeft als doel de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit in het landelijk gebied door het verwijderen van landschap ontsierende agrarische bedrijfsgebouwen, die geen agrarische functie meer hebben en waarvoor ter compensatie van de sloop een woning mag worden gebouwd. Aan de Europaweg 188 en 187 wordt respectievelijk circa 2.300 m 2 en 700 m 2 gesloopt. Voor het realiseren van twee compensatiewoningen bij de Europaweg 188 is er een 'overschot' aan sloopmeters van 300 m 2 . Deze sloopmeters worden ingezet om aan de Europaweg 187 tot een sloopoppervlak van minimaal 750 m 2 te komen. Hierdoor wordt aan de Europaweg 187 het recht verkregen tot het realiseren van één compensatiewoning. 2.2.2

Omgevingsverordening Drenthe 2018

Uit de omgevingsverordening Drenthe 2018, vastgesteld op 3 oktober 2018 zijn de volgende artikelen van toepassing: 1. Een ruimtelijk plan voor een gebied, niet gelegen binnen het bestaand stedelijk gebied, kan voorzien in een ruimte-voor-ruimte regeling als in dat gebied voormalige agrarische bebouwing aanwezig is. Het plangebied ligt in het buitengebied van de gemeente Emmen en bestaat uit voormalige agrarische bebouwing. a. toepassing van de regeling is alleen mogelijk voor agrarische bebouwing die op 2 juni 2010 al aanwezig was; De bebouwing was aanwezig op 2 juni 2010. b. de randvoorwaarde dat de sloopnorm voor 1 compensatiewoning tenminste 750m² en tenminste 2.000 m² voor maximaal 2 compensatiewoningen aan agrarische bedrijfsbebouwing bedraagt. Aan de Europaweg 188 en 187 wordt respectievelijk circa 2.300 m 2 en 700 m 2 gesloopt. Voor het realiseren van twee compensatiewoningen bij de Europaweg 188 is er een 'overschot' aan sloopmeters van 300 m 2 . Deze sloopmeters worden ingezet om aan de Europaweg 187 tot een sloopoppervlak van minimaal 750 m 2 te komen. Hierdoor wordt aan de Europaweg 187 het recht verkregen tot het realiseren van één compensatiewoning. c. een beperkte afwijking van de onder b genoemde randvoorwaarde is mogelijk mits sprake is van een extra kwaliteitsslag; Niet van toepassing. d.

In het ruimtelijk plan mag de mogelijkheid geboden worden tot het samenvoegen van agrarische bebouwing op meerdere percelen (saldering) te kunnen komen tot de sloopnorm van 750m² of tot 2.000m². Zie sub b, e. randvoorwaarden voor inpassing, omvang, inhoud en uiterlijk van de compensatiewoning worden vastgelegd; Er is voor de woningen een landschappelijk inpassingsplan opgesteld. Voor een nadere toelichting hierop wordt verwezen naar paragraaf 3.3.

13

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

f. de randvoorwaarde dat de bouw van een compensatiewoning niet plaatsvindt in gebieden die op kaart D3 Natuurnetwerk Nederland en/of kaart D11 (Beekdal en bergingsgebied) zijn aangeduid, tenzij de oorspronkelijke agrarische bebouwing wordt verwijderd in de betreffende gebieden. Het plangebied ligt niet een gebied die op kaart D3 als Natuurnetwerk Nederland en/of kaart D11 (Beekdal en bergingsgebied) zijn geduid. 2.2.3

Conclusie toetsing provinciaal beleid

Het bestemmingsplan leidt niet tot een aantasting van de beschreven kernkwaliteiten en voldoet aan de randvoorwaarden voor toepassing van de Ruimte voor Ruimte regeling. Geconcludeerd wordt dat de functiewijziging van voormalige agrarische bebouwing naar wonen in overeenstemming is met het provinciale beleid en het bestemmingsplan past binnen de omgevingsvisie. In Hoofdstuk 3 Planbeschrijving en Hoofdstuk 4 Onderzoeken en milieubeoordeling wordt nader ingegaan op de ruimtelijke inpassing van het plan. 2.3

Rijksbeleid

2.3.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

2.3.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 2.3.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut.

Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3. Sterke en gezonde steden en regio's Er zijn vooral in steden en stedelijke regio's nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke

14

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

regio's behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio's geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 2.3.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.

Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3. Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten komst gaat van die van toekomstige generaties. 2.3.1.4 Toetsing van het initiatief aan de NOVI De NOVI laat zich niet specifiek uit over dergelijke kleinschalige ontwikkelingen. Het betreft een ontwikkeling waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling. 2.3.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

2.3.2.1 Algemeen De ladder voor duurzame verstedelijking is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigt en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk

15

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

inzicht te geven in de begrippen 'bestaand stedelijk gebied' en 'stedelijke ontwikkeling'. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur'. stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ 2.3.2.2 Toetsing aan de Ladder voor duurzame verstedelijking Wat betreft de 'Ladder voor duurzame verstedelijking' wordt opgemerkt dat de ladder van toepassing is bij 'nieuwe stedelijke ontwikkelingen' (3.1.6 Bro). Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze begripsdefinitie. Uit Afdelingsjurisprudentie blijkt dat de vraag wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in grote mate casuïstisch wordt beantwoord. Zo heeft de Afdeling uitgemaakt dat de bouw van 11 woningen niet als stedelijke ontwikkeling wordt gezien. De raad is van oordeel dat gelet het aantal woningen dat het plan mogelijk maakt, het plan niet voorziet in een woningbouwlocatie of andere stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1 eerste lid, aanhef en onder i van het Bro.

Artikel 3.1.6, tweede lid, van het Bro is dan ook niet van toepassing (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921). In voorliggend geval is de ladder voor duurzame verstedelijking dan ook niet van toepassing aangezien sprake is van het toevoegen van drie woningen. Verder is er uitsluitend sprake van sloop van voormalige landschapsontsierende bebouwing en de bestemmingswijziging van de agrarische bedrijfsbestemming naar een passende woonbestemming. Dit is niet te kwantificeren als Ladderplichtige stedelijke ontwikkelingen. 2.3.3

Conclusie toetsing aan het rijksbeleid

Geconcludeerd wordt dat het relevante ruimtelijke ordeningsbeleid op rijksniveau de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling niet in de weg staat. 2.4

Conclusie

Voor het voorliggende bestemmingsplan wordt geconcludeerd dat het plan niet in strijd is met het geldende gemeentelijke-, provinciale en rijksbeleid, wanneer rekening wordt gehouden met de landschappelijke inpassing. Hierop wordt nader ingegaan in de volgende hoofdstukken.

16

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

Hoofdstuk 3 3.1

Planbeschrijving

Ontstaansgeschiedenis

Het plangebied ligt in het buitengebied binnen de gemeente Emmen op circa 350 meter ten westen van de kern Schoonebeek. De gemeente Emmen ligt in het zuidoosten van de provincie Drenthe en heeft een oppervlakte van 350 km². Emmen heeft een inwonertal van 107.113 inwoners (CBS 1 januari 2019). De gemeente Emmen bestaat uit de volgende kernen; Emmen, Klazienaveen, Emmer-Compascuum, Nieuw-Amsterdam/Veenoord, Schoonebeek, Erica, Nieuw-Weerdinge, Zwartemeer, Nieuw-Dordrecht, Barger-Compascuum, Weiteveen, Nieuw-Schoonebeek en Roswinkel. Verder bevinden zich binnen deze kernen verschillende wijken en buurtschappen. De Europaweg is een verbindingsweg tussen de kernen Schoonebeek en Coevorden. Aan de Europaweg is sprake van (verspreid liggende) lintbebouwing, wat zich kenmerkt door een mix van functies zoals wonen, (kleinschalige) bedrijvigheid, agrarische bedrijfspercelen en agrarische cultuurgronden. 3.2

Bestaande situatie

De (voormalige) agrarische bedrijfspercelen aan de Europaweg 186, 187 en 188 liggen in het buitengebied van de gemeente Emmen, op circa 350 meter ten westen van de kern Schoonebeek. De erven bestaan uit een bedrijfswoning met bijhorende bebouwing, (voormalige) agrarische bedrijfsgebouwen, kuilvoerplaten en erfverharding. Ten oosten van de (bedrijfs)woningen aan de Europaweg 186 en 187 is sprake van agrarische cultuurgrond. De drie erven zijn ontsloten op de Europaweg.

Afbeelding 3.1: Huidige situatie plangebied (Bron: PDOK)

17

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

3.3

Beschrijving nieuwe situatie

3.3.1

Algemeen

Verzocht is om in het kader van de Ruimte voor Ruimte-regeling medewerking te verlenen aan de realisatie van drie vrijstaande woningen aan de Europaweg in Schoonebeek. Met het wijzigen van de bestemming naar 'Wonen' wordt de realisatie van drie vrijstaande woningen mogelijk gemaakt binnen het plangebied. Daarnaast voorziet het plan in de sanering van stallen van de melkveehouderijen en het beëindigen van de agrarische activiteiten op de locaties. De bestaande bedrijfswoningen krijgen de bestemming Wonen-Voormalige agrarische bebouwing. De sloop en het planologisch ontbinden van de agrarische activiteiten is positief voor de woonomgeving. In het kader van de voorgenomen Ruimte voor Ruimte regeling wordt in totaal circa 3.083 m 2 aan landschap ontsierende voormalige agrarische bedrijfsgebouwen gesloopt. In ruil voor de voorgenoemde sloop bestaat het voornemen om twee vrijstaande woningen te realiseren ten noorden van de woning aan de Europaweg 188. Daarnaast is het voornemen om een derde vrijstaande woning te realiseren ten oosten van de woning aan de Europaweg 187. Het geheel zal landschappelijk worden ingepast.

18

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

Samenhangend met de voorgenomen Ruimte voor Ruimte ontwikkeling is verzocht om het agrarische bedrijfsperceel aan de Europaweg 186 te herbestemmen naar de bestemming 'Wonen - Voormalige agrarische bebouwing'. De agrarische bedrijfsactiviteiten ter plaatse worden beëindigd en worden ook niet meer opgestart. Het is daarom gewenst om de agrarische bedrijfsbestemming te herbestemmen naar een passende woonbestemming. De ontwikkeling bestaat samenvattend uit: Sloop van circa 3.083 m 2 aan landschapsontsierende bebouwing aan Europaweg 187 en 188; Sanering van alle aanwezige asbest; Sanering van overtollige erfverharding; Realisatie van één vrijstaande woning in het kader van de Ruimte voor Ruimte regeling ten oosten van de woning aan de Europaweg 187; Realisatie van twee vrijstaande woningen in het kader van de Ruimte voor Ruimte regeling ten noorden van de woning aan de Europaweg 188; Bestemmingswijziging van de agrarische bedrijfsbestemmingen aan de Europaweg 186, 187 en 188 naar een 'reguliere' woonbestemming; Het zorgvuldig landschappelijk inpassen van de sloop- en bouwlocaties. 3.3.2

Situering compensatiewoningen en landschappelijke inpassing

In het kader van de voorgenomen ontwikkeling is door Libau een advies opgesteld aangaande de landschappelijk inpassing en situering van de compensatiewoningen. Het volledige advies is opgenomen in Bijlage 2 van deze toelichting. Hierna wordt ingegaan op de belangrijkste uitgangspunten. 3.3.2.1 Gebiedskarakteristieken De voor de voorgenomen ontwikkeling revelatie gebiedskarakteristieken zijn: De locatie maakt deel uit van een kleinschalig coulisselandschap met kenmerkende opstrekkende strokenverkaveling met singelbeplanting in een dominante noord-zuidrichting. De Europaweg is een ruimtelijk historisch waardevolle route en is bovengeschikt aan (halfverharde) kavelpaden haaks op de weg. De hoofdgroenstructuur wordt bepaald door laanbomen langs de Europaweg en houtsingels haaks op de weg. Richting het beekdal van het Schoonebeeker Diep gaan de houtsingels over in sloten. Erven hebben doorgaans een eenvoudige groeninrichting gerelateerd aan boerenerven met van oorsprong tuinakkertjes (goorns) en (hakhout)bosjes. De bebouwing heeft een individueel karakter. Ritme van bebouwde en onbebouwde percelen aan de Europaweg. Langs de Europaweg komen grote boerderijen en burgerwoningen voor met een wisselende oriëntatie en variabele afstanden ten opzichte van elkaar en ten opzichte van de weg. Incidenteel is bebouwing in de tweede lijn op afstand van de Europaweg aanwezig.

Deze bebouwing wordt ontsloten door (halfverharde) paden en is in maat en schaal ondergeschikt aan de boerderijen aan de Europaweg. De boerderij met huisnummer 188 heeft status 'beeldbepalend'.

19

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

3.3.2.2 Situering compensatiewoningen en landschappelijke inpassing Voor de situering van de compensatiewoningen is aangesloten bij huidige landschappelijke en stedenbouwkundige structuren, zodanig dat de nieuwe bebouwing zich kan voegen in de bestaande structuur en bestaande structuren en karakteristieken herkenbaar blijven. Met dit initiatief wordt een kwaliteitsslag gemaakt in het landschap. Daarbij is aandacht besteed aan de kaders en randvoorwaarden van de gemeente Emmen voor wat betreft inpassing, omvang, inhoud en uiterlijk van de compensatiewoningen. In het rapport van Libau (zie Bijlage 2) zijn de spelregels voor de woningen en de erven nader uitgewerkt. In afbeelding 3.2 is de landschappelijke inpassing van de drie compensatiewoningen en het overige plangebied in beeld gebracht (zie ook Bijlage 2). Bij de landschappelijke inpassing is zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij bestaande landschappelijke elementen. Tevens is aansluiting gezocht bij de ontginningsgeschiedenis van het veengebied. Bestaande landschapselementen worden hersteld en er wordt een natuurlijke overgang gecreëerd tussen wonen en natuur.

Afbeelding 3.2: Situering compensatiewoningen en erfinrichting (Bron: Libau)

Met voorliggend initiatief wordt eendachtig de Ruimte voor Ruimte regeling een kwaliteitsimpuls aan het landschap gegeven. Ontsierende bebouwing, sleufsilo's en verhardingen worden verwijderd. In plaats daarvan wordt de hoofdgroenstructuur versterkt door de houtsingel ten oosten van het pad richting Europaweg 188 te herstellen. Ook wordt het westelijk deel van het perceel weer ingericht als weide. Aan de andere zijde van de Europaweg, bij nummer 187, wordt de singelstructuur langs de westrand van het perceel versterkt. De kenmerkende sloot aan de oostzijde van dit perceel wordt behouden. Het zicht op het landschap in de richting van het Schoonebeeker Diep wordt geborgd door een deel van dit perceel in te richten als weide.

20

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

De bestaande, beeldbepalende boerderij komt door de sloop van bebouwing, sleufsilo's en verhardingen ook veel beter tot haar recht. Achter de boerderij is ruimte gereserveerd voor een (half)verhard achtererf en een garage parallel aan de Europaweg. De garage markeert de achtererfgrens en doet tevens dienst als privacy-scherm. De bestaande hagen op het erf worden behouden en daar waar nodig aangevuld. De bestaande boomgaard wordt doorgetrokken langs het pad tot aan de achtererfgrens. Aan de westkant van het erf is er een open doorzicht over de weide in de richting van het Westerse Bos. 3.3.3

Verkeer en parkeren

3.3.3.1 Algemeen Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte en de verkeersgeneratie die ontstaat door de nieuwe ontwikkeling. Hiertoe kunnen berekeningen worden uitgevoerd op basis van parkeerkencijfers van het CROW. Het CROW ontwikkelt en publiceert kennis onder andere op het gebied van verkeer en parkeren. Deze kencijfers zijn gebaseerd op literatuuronderzoek en praktijkervaringen van gemeenten. De kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeergeneratie en het benodigde aantal parkeerplaatsen. In oktober 2017 heeft de gemeenteraad van Emmen de "Integrale parkeervisie gemeente Emmen" vastgesteld. Het is een leidraad voor het beoordelen van de parkeeropgave van stedenbouwkundige visies & plannen voor (her-)ontwikkeling van de fysieke leefomgeving en is ook het kader dat invulling geeft aan het begrip "voldoende parkeer- of stallingsruimte dan wel voldoende laad- of losruimte in bestaande en op ontwikkeling gerichte nieuwe bestemmingsplannen en/of ruimtelijke onderbouwingen. In de visie is vastgelegd dat de CROW normen worden gebruikt voor het vaststellen van het aantal benodigde parkeerplaatsen. Uitgangspunt is daarbij dat de parkeerplaatsen zoveel mogelijk op eigen terrein worden gerealiseerd.

Als dat niet mogelijk is, dienen de parkeerplaatsen in de nabijheid van het plangebied in de openbare ruimte beschikbaar te worden gesteld. 3.3.3.2 Algemeen

Situatie plangebied

In voorliggend geval is voor de gemeente Emmen uitgegaan van een stedelijkheidsgraad 'Weinig stedelijk' (Bron: CBS Statline). Het plangebied ligt in een stedelijke zone wat is aan te merken als 'buitengebied'. De te realiseren compensatie woningen binnen het plangebied worden vergeleken met de volgende CROW-functie: 'Koop, huis, vrijstaand'. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de te hanteren uitgangspunten: Functie

Verkeersgeneratie (per weekdag etmaal)

Parkeerbehoefte

Koop, huis, vrijstaand

8,2

2,4

Verkeersgeneratie De verkeersgeneratie behorend bij de drie compensatiewoningen komt neer op (8,2*3=) 24,6 verkeersbewegingen per weekdagetmaal. Ten aanzien van de bestaande (bedrijfs)woningen aan de Europaweg 186, 187 en 188 wordt opgemerkt dat het hier gaat om reeds aanwezige woningen. De bestemmingswijziging van deze (bedrijfs)woningen resulteert niet in een toename van de verkeersgeneratie.

21

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

Verder dient opgemerkt te worden dat het voorliggende bestemmingsplan uitgaat van het wegbestemmen van drie agrarische bedrijfspercelen. Hiermee komt, vanuit planologisch oogpunt, de bij de agrarische bedrijfspercelen behorende verkeersgeneratie te vervallen. Aangenomen wordt dat per saldo het aantal verkeersbewegingen niet of slechts in beperkte mate toeneemt. Bovendien is de Europaweg in voldoende mate ingericht om de huidige en toekomstige verkeersbewegingen eenvoudig en veilig af te kunnen wikkelen. Parkeerbehoefte De parkeernorm voor de beoogde compensatiewoningen bedraagt 2,4 parkeerplaatsen per woning. De kavels van de compensatiewoningen zijn van (ruim) voldoende omvang om deze parkeerbehoefte op eigen terrein op te vangen. Ten aanzien van de drie bestaande (bedrijfs)woningen aan de Europaweg 186, 187 en 188 zal, overeenkomstig de huidige situatie, op eigen terrein worden geparkeerd. Ook deze percelen zijn van voldoende omvang om te voldoen aan de parkeernorm van 2,4 parkeerplaatsen. Conclusie Gezien het vorenstaande wordt geconcludeerd dat er op de aspecten verkeer en parkeren geen bezwaren zijn tegen de in dit plan beoogde ontwikkeling.

22

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

Hoofdstuk 4

Onderzoeken en milieubeoordeling

4.1

Archeologie en monumenten

4.1.1

Algemeen

De gemeente Emmen heeft archeologie beleid vastgesteld op 30 mei 2013. Hiervoor is een archeologische beleidsadvieskaart gemaakt met daarbij een beleidsrapport, dit rapport dient als toelichting op de kaart. Het doel van deze documenten is om aan te geven wat de kern vormt van het archeologiebeleid en waarop de beleidskeuzes zijn gebaseerd. De verschillende archeologische waarden en verwachtingen en de maatregelen die daaraan zijn gekoppeld zijn in de gemeentelijke archeologische beleidsadvieskaart vertaald naar diverse categorieën "Waarde - Archeologie" in het bestemmingsplan 'Buitengebied 2011'. Met de vertaling is op eenvoudige wijze voor het gehele gebied van de gemeente Emmen in beeld gebracht of archeologische waarden in het geding zijn of kunnen zijn en zo ja, op welke manier daarmee dient te worden omgegaan. Onderstaande tabel geeft de onderverdeling van de vier gemaakte categorieën weer: Tabel 1-1 categorieën Waarde- Archeologie Categorie

Archeologische waarde

Oppervlakte

Diepte

Drainage

Rijksmonument

beschermd

-

-

verbod

Waarde Archeologie 1

zeer hoge archeologische waarde

0 m²

30 cm + 10 c m

verbod

Waarde Archeologie 2

(zeer)(hoge) archeologische waarde

100m²

30 cm + 10 c m

verbod

Waarde Archeologie 3

Middelhoge of 1000m² hoge verwachting

30 cm + 10 c m

verbod

Waarde archeologie 4

Middelhoge of 1000m² hoge verwachting

30 cm + 10 c m

toegestaan

Deze beleidskeuzes zijn vertaald in dubbelbestemmingen. Per archeologische kwaliteit zijn planregels opgenomen voor de te bebouwen oppervlakte en een omgevingsvergunningsstelsel voor het uitvoeren van werken, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden. De maatvoering voor afwijking is afhankelijk van de te verwachten waarden of verwachtingen en de uitkomsten van archeologisch onderzoek. 4.1.2

Archeologische waarden in het plangebied

Op basis van het bestemmingsplan 'Buitengebied 2011' gelden ter plaatse van het plangebied geen archeologische dubbelbestemmingen. De gronden binnen het plangebied hebben geen archeologische waarde. Het uitvoeren van een archeologisch onderzoek is dan ook niet noodzakelijk. Verder zijn in of nabij het plangebied geen monumenten aanwezig.

23

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

4.2

Ecologie

4.2.1

Algemeen

Bescherming in het kader van de natuur wet- en regelgeving is op te delen in gebieds- en soortenbescherming. Sinds 1 januari 2017 is het wettelijk kader ten aanzien van gebieds- en soortenbescherming vastgelegd in de Wet natuurbescherming. Bij gebiedsbescherming heeft men te maken met Natura 2000-gebieden en het Natuurnetwerk Nederland. Soortenbescherming gaat uit van de bescherming van dier- en plantensoorten. 4.2.2

Gebiedsbescherming

4.2.2.1 Natura 2000-gebieden In de Wet natuurbescherming heeft Nederland de Europese Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn in nationale wetgeving verankerd. Nederland zal aan de hand van een vergunningenstelsel de zorgvuldige afweging waarborgen rond projecten die gevolgen kunnen hebben voor Natura 2000-gebieden. Deze vergunningen worden verleend door de provincies of door de Minister van EZ. Het plangebied ligt niet binnen of nabij een Natura 2000-gebied. Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied 'Bargerveen' ligt op circa 6,6 kilometer afstand van het plangebied. Voor elk Natura 2000-gebied zijn instandhoudingsdoelstellingen geformuleerd voor alle beschermde soorten en habitats die daar aanwezig zijn. Per soort of habitat is aangegeven of behoud van de huidige aantallen/arealen voldoende is, danwel of uitbreiding of een verbetering nodig is. Niet alleen activiteiten binnen een Natura 2000-gebied maar ook activiteiten buiten een Natura 2000-gebied kunnen de instandhoudingsdoelstellingen in gevaar brengen. Dit wordt externe werking genoemd. Gezien de mogelijke externe werking van de beoogde ontwikkeling op het nabijgelegen Natura 2000-gebied, is het van belang om te toetsen of de realisatie van de beoogde ontwikkeling conflicteert met de waarden waarvoor dit gebied is aangewezen. Hiervoor is in elk geval een toetsing aan de Wet natuurbescherming noodzakelijk.

Gelet op de onderlinge afstand is directe hinder (bijv. geluid, verstrooiing van licht etc.) niet aan de orde. Naast directe hinder dient tevens te worden gekeken naar de mogelijke toename van stikstofdepositie op kwetsbare habitatypen binnen Natura 2000-gebieden. In voorliggend geval worden drie agrarische bedrijfspercelen herbestemd tot woonpercelen en drie vrijstaande woningen toegevoegd. Door de herbestemming van de agrarische bedrijfspercelen komen de stikstof- en ammoniakemissies te vervallen. Daarnaast worden de drie toe te voegen woningen gasloos uitgevoerd. Gelet op het vorenstaande en de afstand van het plangebied tot Natura 2000-gebieden, kan er redelijkerwijs vanuit worden gegaan dat er geen sprake zal zijn van een toename van stikstofdeposities. Gesteld kan worden dat per saldo juist sprake zal zijn van een afname van stikstof- en ammoniakemissies. Geconcludeerd wordt dat geen sprake is van negatieve effecten op de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebieden, 4.2.2.2 Natuurnetwerk Nederland (NNN) Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is de kern van het Nederlands natuurbeleid. Het NNN is in provinciale structuurvisies uitgewerkt. In of in de directe nabijheid van het NNN geldt het 'nee, tenzij'- principe. In principe zijn er geen ontwikkelingen toegestaan als zij de wezenlijke kenmerken of waarden van het gebied aantasten.

Het dichtstbijzijnde gebied dat is aangewezen als NNN is gelegen op circa 1,7 kilometer van het plangebied. Gezien de onderlinge afstand, de aard en omvang van de ontwikkeling en lokale invloedssfeer van de voorgenomen activiteit, wordt gesteld dat als gevolg van

24

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

voorliggend initiatief geen aantasting plaatsvindt van de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN. 4.2.3

Soortenbescherming

4.2.3.1 Algemeen Wat betreft de soortbescherming is de Wet natuurbescherming van toepassing. Hierin wordt onder andere de bescherming van dier- en plantensoorten geregeld. Bij ruimtelijke ontwikkelingen dient te worden getoetst of er sprake is van negatieve effecten op de aanwezige natuurwaarden. Als hiervan sprake is, moet er worden bekeken of hier een vrijstelling voor geldt anders moet er een ontheffing worden gevraagd. In voorliggend geval is door Eelerwoude een quickscan natuurwaardenonderzoek uitgevoerd. Hierna zijn de resultaten van het onderzoek opgenomen. Voor het volledige onderzoek wordt verwezen naar Bijlage 3 van deze toelichting. 4.2.3.2 Situatie plangebied Conclusie planten: nader onderzoek of ontheffing Wet natuurbescherming voor beschermde flora is niet aan de orde. Conclusie vleermuizen: Neem bij het plaatsen van verlichting de maatregelen in acht om verstoring op vleermuizen te voorkomen. Indien dit wordt gedaan is er geen sprake van overtreding van de Wet natuurbescherming. Conclusie grondgebonden zoogdieren: nader onderzoek of ontheffing Wet natuurbescherming is voor zoogdieren niet aan de orde. Conclusie soorten van de vogelrichtlijn: nader onderzoek of ontheffing Wet natuurbescherming is voor vogels niet aan de orde. Bij de werkzaamheden dient rekening te worden gehouden met (in gebruik zijnde) nesten van vogels.

Conclusie reptielen: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming voor reptielen niet noodzakelijk. Conclusie amfibieën: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming voor amfibieën niet noodzakelijk. Conclusie vissen: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming voor vissen niet noodzakelijk. Conclusie ongewervelden: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming voor ongewervelden niet noodzakelijk. Indien rekening wordt gehouden met de genoemde maatregelen voor vleermuizen is nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing niet noodzakelijk. Te allen tijde dient rekening gehouden te worden met de algemene zorgplicht (art. 1.11 Wnb). Dit betekent dat eenieder voldoende zorg moet dragen voor in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. Indien iemand weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor in het wild levende dieren en planten moeten dergelijke handelingen achterwege worden gelaten. Indien dit redelijkerwijs niet kan worden gevergd, worden de noodzakelijk maatregelen getroffen, om die gevolgen te voorkomen.

Indien daarnaast rekening wordt gehouden met broedende vogels worden met de voorgenomen ontwikkelingen in dit plangebied geen negatieve effecten verwacht op beschermde soorten. Op deze wijze is een ontheffing Wet natuurbescherming niet noodzakelijk. 4.2.4

Conclusie

Er worden geen negatieve effecten op de NNN en Natura 2000-gebieden verwacht. Daarnaast zijn er geen negatieve effecten op beschermde soorten te verwachten.

25

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Schoonebeek, Europaweg 186, 187 en 188 (vastgesteld)

4.3

Externe veiligheid

4.3.1

Algemeen

Externe veiligheid is een beleidsveld dat is gericht op het beheersen van risico's die ontstaan voor de omgeving bij de productie, de opslag, de verlading, het gebruik en het transport van gevaarlijke stoffen. Bij nieuwe ontwikkelingen moet worden voldaan aan strikte risicogrenzen. Een en ander brengt met zich mee dat nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moeten worden getoetst aan wet- en regelgeving op het gebied van externe veiligheid. Concreet gaat het om risicovolle bedrijven, vervoer gevaarlijke stoffen per weg, spoor en water en transport gevaarlijke stoffen via buisleidingen. Op de diverse aspecten van externe veiligheid is afzonderlijke wetgeving van toepassing. Voor risicovolle bedrijven gelden onder meer: het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi); de Regeling externe veiligheid inrichtingen (Revi); het Registratiebesluit externe veiligheid; het Besluit risico's zware ongevallen 2015 (Brzo 2015); het Vuurwerkbesluit. Voor vervoer van gevaarlijke stoffen geldt de 'Wet Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen' (Wet Basisnet). Dat vervoer gaat over water, spoor, wegen of door de lucht. De regels van het Basisnet voor ruimtelijke ordening zijn vastgelegd in: het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt); de Regeling basisnet; de (aanpassing) Regeling Bouwbesluit (veiligheidszone en plasbrandaandachtsgebied).