Bijlage 1- Beleidsnota sport en bewegen concept t.b.v. besluitvorming gemeenteraad
Tekst van het document
55 54 Beleidsnota 2026-2030 Conceptversie tbv de gemeenteraad 5.3 Monitoring en lerend beleid Het afgelopen jaar heeft team sport al een flinke stap gezet met datagedreven werken in de operationele cyclus. Een voorbeeld hiervan is de uitvoering van een groot onderzoek naar het sport en beweeggedrag van inwoners van de gemeente Emmen. De opbrengst komt binnenkort beschikbaar en zal worden benut voor de verdere vormgeving en uitwerking van het sport en beweegbeleid. De operationele cyclus is een continu proces van doelen stellen, proces ontwikkelen en uitvoeren, feedback vragen en resultaten in kaart brengen. Lerend beleid betekent dat het niet statisch is, maar dat het zich continu ontwikkelt door systematisch te leren van wat werkt, voor wie, waarom en in welke context. Dit lerend beleid gebruikt data en vraaggericht werken aan de voorkant om prioriteiten te stellen, wetenschappelijk kennis en professionele ervaring (mechanismen) om de juiste activiteiten te doen. In de strategische cyclus wordt geëvalueerd op basis van data, ervaringen, uitkomsten van experimenten en in samenwerking met partners in het veld. Hierbij evalueren wij of de resultaten uit de operationele cyclus ook daadwerkelijk leiden tot een positieve verandering op de gestelde beleidsindicatoren.
De resultaten van de operationele cyclus worden jaarlijks teruggekoppeld aan het college en de raad, de strategische cyclus wordt in ieder geval aan het einde van de looptijd van het beleidskader geëvalueerd. Door meer kort cyclisch te werken streven wij ernaar beter in staat te zijn om in te spelen op veranderingen in de omgeving, maar ook om de uitvoering elk jaar een stukje effectiever te maken. Samen juiste dingen doen voor de inwoner en de juiste dingen zo goed mogelijk doen. Operationele cyclus Strategische cyclus Input Proces Resultaten Effecten Impact Ambities Doelen en doelstellingen Middelen Wie doet wat? Uitvoeringsplan (DOE-agenda) Effectieve interventies en inspanningen Uitvoering Bereik Tevredenheid, Samenwerking Resultaat-indicatoren Zichtbaarheid Kwaliteit en divers aanbod Gedrags-verandering Cultuur- verandering Gezondheid Welzijn Kansengelijkheid Leefbaarheid Duurzaamheid Vrijetijdseconomie Keuzes maken Evalueren Monitoren Onderzoeken Samen leren Figuur 10: Theorie van verandering sport en bewegen 57 56 Beleidsnota 2026-2030 Conceptversie tbv de gemeenteraad 5.4 Financiën De gemeente Emmen voert een evenwichtig financieel beleid. De uitvoering van dit beleidskader vindt plaats binnen de budgetten uit de (meerjaren)begroting.
Zoals eerder aangegeven hebben de inspanningen niet alleen betrekking op de sportbegroting en is het de ambitie om samen met het sociaal, ruimtelijk en economisch domein te werken aan de ambities in dit beleidskader. En hiermee direct te werken aan de ambities die in de visies van deze domeinen zijn geformuleerd. Jaarlijks in de begrotingscyclus zal gekeken worden of er knelpunten zijn binnen de uitvoering van dit beleidskader.
Hoofdstuk 6 Cooling down Eindnoten | 10 | Kenniscentrum Sport & Bewegen: Human Capital | 19 | Wijn, C. & Ruis, A. (2025). Position paper en | Den Haag: Nederlandse Sportraad. Model: Sporteffecten | achtergronddocument recreatie en toerisme. Den | 29 | NOC*NSF (2022). Nederland: het sportiefste land ter 11 | Holt, N. L., Neely, K. C., Slater, L. G., Camiré, M., | Haag: IPO. | wereld. Sportagenda 2032. Arnhem: NOC*NSF. 1 | Gemeente Emmen (2017). Kadernota sportief | Côté, J., Fraser-Thomas, J., ... & Tamminen, K. | 20 | Hover, P., Dijk, B., Breedveld, K., van Eekeren, F. J. | 30 | Zes contexten waar bewogen kan worden: bewegen 2017-2030. Emmen: gemeente Emmen. | A. (2017). A grounded theory of positive youth | A., & Slender, H. (2016). Creating social impact with | Beweegalliantie. Netwerk voor méér bewegen 2 | Bruins, M. & Zijl, M. (2019). Sportakkoord Emmen | development through sport based on results from a | sport events. Utrecht: Mulier Instituut. | 31 | Eldert, P. van (2025). Monitor sportuitgaven Beweegt! Emmen: gemeente Emmen. | qualitative meta-study. International review of sport | 21 | Arends, H. (2020). Hoe draagt lokaal sportbeleid bij | gemeenten. Gemeentelijke uitgaven aan sport in 3 | Geurink, N., Hoekman, R. & van Vugt, H. (2024). | and exercise psychology, 10(1), 1-49. | aan lokale welvaart? Utrecht: Kenniscentrum Sport & | de periode 2017 tot en met 2023.
Utrecht: Mulier Sport in Emmen: bijsturen met kennis. Rapport | 12 | Yperen, N. van (2019). Levenslessen. SportScience | Bewegen. | Instituut. Rekenkameronderzoek Sport Emmen. Utrecht: Mulier | Blog. | 22 | Peters, N., Gerretsen, B. & Geijsen, T. (2020). De | 32 | Vereniging Nederlandse Gemeenten (2025). Instituut. | 13 | Voorst van Beest, M. van (2021). Medeopvoeders in | sociaaleconomische waarde van sporten en bewegen. | Raadgever Gemeentelijk sportbeleid. De Haag: VNG. 4 | Gemeente Emmen (2021). Strategienota Emmen. | de vrije tijd. Utrecht: Nederlands Jeugd Instituut. | Rotterdam: Ecorys. | 33 | Toekomst van Nederland: https:// Ambities van Emmen voor de middellange termijn in | 14 | Kenniscentrum Sport & Bewegen (z.d.). Argumenten | 23 | Pol, F. van der (2021). Wat levert sporten en bewegen | toekomstnederland2040.nl/ een snel veranderende wereld. Emmen: gemeente | voor een beweegvriendelijke omgeving. Utrecht: | op? Utrecht: Kenniscentrum Sport & Bewegen. | 34 | Berkel, K. van & Manickam, A. (2019). Wicked World. Emmen. | Kenniscentrum Sport & Bewegen. | 24 | Dool, R. van den (2023). Welke groepen mensen | Systeeminnovatie voor complexe vraagstukken. 5 | Gemeente Emmen (2023). Erbij horen en meedoen in | 15 | Vanderbos, J., Hosper, K. & Loenen, T. van (2023). | bewegen minder? Utrecht: Mulier Instituut. | Groningen: Noordhoff Uitgevers. Emmen! Emmen: gemeente Emmen.
| Leefomgeving en gezondheidsverschillen. Utrecht: | 25 | Trendbureau Drenthe: Sport- en beweegmonitor - | 35 | ZonMW MOOI in Bewegen: Aan de slag met 6 | Gemeente Emmen (2025). Kadernota Economie. | Pharos. | Trendbureau Drenthe | complexe maatschappelijke uitdagingen in de sport Duurzaam en veerkrachtig met impact. Emmen: | 16 | Kenniscentrum Sport & Bewegen (z.d.). Routekaart | 26 | Meliefste, J. & Jannink, B. (2024). Tekort aan groen | 36 | Collard, D. & Gutter, K. (2023). Sport en bewegen gemeente Emmen. | verduurzamen sport. ‘Succesvol verduurzamen in de | in Nederlandse steden Onderzoek naar de verstening | wordt te weinig ingezet in de gezondheidszorg. 7 | Gemeente Emmen (2025). Ontwerp Omgevingsvisie | sportsector doe je zo’. Utrecht: Kenniscentrum Sport | van Nederlandse gemeenten. Utrecht: Sweco / Natuur | Kennis- en innovatiescan WP3. Utrecht: Mulier Emmen 2040 ‘Sterke stad, vitale dorpen, veelzijdig | & Bewegen. | & Milieu. | Instituut. buitengebied’ (concept). Emmen: gemeente Emmen. | 17 | *NSF (z.d.). Strategie duurzaamheid, | 27 | Gemeente Emmen (2024). Cultuurnota 2025- | 37 | Stuij, M. & Pulles, I. (2023). Bewoners in 8 | Pharos: Sociaal economische Gezondheidsverschillen | toekomstbestendig sportplezier. Arnhem: NOC*NSF. | 2028 ‘Het verhaal van Emmen’. Emmen: gemeente | aandachtswijken sporten minder. Kennis- en (SEGV) | 18 | Gemeente Emmen (2022).
Beleidskader | Emmen. | innovatiescan WP1. Utrecht: Mulier Instituut. 9 | Movisie: Tips en belemmeringen bij versterken sociale | Vrijetijdseconomie 2022-2025. Waardevol toerisme - | 28 | Nederlandse Sportraad (2024). Nederland, sta op! | 38 | Hover, P. & Eldert, P. van (2023). Betaalbaarheid van netwerken van mensen in armoede | Movisie | bestemming Emmen. Emmen: gemeente Emmen. | Maak dagelijks voldoende bewegen vanzelfsprekend. | sport. Kennis- en innovatiescan WP6. Utrecht: Mulier 58 | 59 Instituut. | Beweegvriendelijke Omgeving (BVO-model). Utrecht: 39 | Hoekman, R. & Schadenberg, B. (2023). | Kenniscentrum Sport & Bewegen. Onderbenutting van sportaccommodaties. Kennis- en | 47 | Sallis, J. F., Owen, N., & Fisher, E. (2015). Ecological innovatiescan WP5. Utrecht: Mulier Instituut. | models of health behavior. Health behavior: Theory, 40 | Singh, A., Veldman, S. & Jonge, M. de (2023). | research, and practice, 5(43-64). Kinderen en jongeren bewegen minder en hun | 48 | Schipper-van Veldhoven, N. (2025). Sociale veiligheid motoriek gaat achteruit. Kennis- en innovatiescan | en risicobeheersing in de georganiseerde sport: WP2. Utrecht: Mulier Instituut. | Een verantwoordelijkheid van het gehele systeem. 41 | Balk, L. & Veldman, S. (2023). De maatschappelijke | Enschede: Universiteit Twente. waarde van topsport is onvoldoende bewezen. | 49 | Hiemstra, A.
(z.d.) Een écht inclusief GALA: Kennis- en innovatiescan WP4. Utrecht: Mulier | bereikbaar of begoocheling? Rotterdam: Pharos. Instituut. | 50 | Gemeente Emmen (2023). Samen voor een sportief 42 | Vandamme, R. (2024). Wicked Skills. Floreren op de | Emmen. IHP Binnensport 2023-2032. Emmen: Plek der Moeite. De Ronde Tafel SU. | gemeente Emmen. 43 | Singh, A., Plompen, E., Veldman, S. & Heerschop, | 51 | Indicator aantal sportaccommodaties per inwoner: Op M. (2025). Beweegwijsheid: de basis voor een leven | de kaart: Sportaccommodaties | Sport en bewegen in langbewegen. Visiedocument. Utrecht: Mulier | cijfers Instituut. | 52 | Indicator gemiddelde afstand tot 44 | Bailey, R. (2021). Defining physical literacy: making | sportaccommodaties: Op de kaart: Afstand tot sense of a promiscuous concept. Sport in Society, | sportaccommodaties | Sport en bewegen in cijfers 25(1), 163-180. | 53 | Indicator beweegvriendelijke omgeving: Op de kaart: 45 | Rowe, N. F. (2015). Sporting capital: a theoretical and | Beweegvriendelijke omgeving | Sport en bewegen in empirical analysis of sport participation determinants | cijfers and its application to sports development policy and practice. International journal of sport policy and politics, 7(1), 43-61. 46 | Hoyng, J. & Eck, M. van (2021).
Model 60 | 61 Bijlage 1 Totstandkoming In eerste instantie was de ambitie van deze | Daarom hebben we op meerdere manieren interne én | • | Bouwen. | • | Besluiten herijking van de bestaande Kadernota Sportief | externe stakeholders betrokken in de totstandkoming van | Er zijn diverse bijeenkomsten geweest met | - Na de periode van ter inzagelegging is de actuele Bewegen1 erop gericht om te voldoen aan | dit beleidskader: | vertegenwoordigers uit het veld. | conceptversie voorgelegd aan het college van B&W. de adviezen van het rekenkameronderzoek3 | • | Verkennen. | - Tijdens een brede bijeenkomst vanuit het lokale | In de collegevergadering van 30 juni 2026 is besloten en daarmee het bestaande beleid effectiever | Er is een projectgroep samengesteld met | sportakkoord is een interactieve workshop gedaan om | om de gemeenteraad voor te stellen de beleidsnota te maken. Gaandeweg het proces is er steeds | vertegenwoordigers uit diverse relevante | de mening van inzichten van ruim 50 stakeholders op | sport en bewegen 2026-2030 “Samen actief in meer het gevoel gekomen dat het meer dan | beleidsdomeinen die we gedurende het proces een | te halen. | Emmen” vast te stellen. een technische herijking aan het worden was | aantal keren hebben geconsulteerd.
| - Thematische bijeenkomsten en gesprekken over | • | Bekendmaken en dat het goed zou zijn om naast andere | - Er zijn 30 interviews en gesprekken gevoerd | leren bewegen, jeugdsport, ondernemend aanbod, | - Na vaststelling door de gemeenteraad zal de nota domeinen binnen de gemeente ook het sport- | met stakeholders uit het sportdomein en andere | kwetsbare doelgroepen en talentontwikkeling. | worden bekendgemaakt en gedeeld op en beweegveld en de partners waarmee | relevante beleidsdomeinen zoals gezondheid, jeugd, | Hierbij hebben in totaal ongeveer 60 stakeholders | www.overheid.nl in een standaard, toegankelijke samengewerkt wordt te betrekken om tot een | onderwijs, welzijn, openbare ruimte, gebiedsteams, | geparticipeerd. | versie. kwalitatief goed en toekomstbestendig beleid | talentontwikkeling, data/onderzoek, economie en | • | Toetsen. | Daarnaast is er ook een versie beschikbaar, die is te komen. | evenementen. | Conceptversies van de beleidsnota zijn getoetst en van | opgemaakt in de huisstijl (boekje en digitaal).
- Om de nieuwste inzichten te kunnen benutten in | feedback voorzien door: deze nota zijn er gesprekken gevoerd met experts | - De initiële projectgroep, een aantal medewerkers vanuit NOC*NSF, BeweegAlliantie, Vereniging | uit andere domeinen binnen de gemeente, Sport & Gemeenten, Maatschappelijke Organisaties | beleidsmedewerkers sport, de buurtsportcoaches en in de Sport (MOS), Platform Ondernemende | het CMT. Sportaanbieders (POS), Topsport Noord, GGD | - Deze conceptversie is vastgesteld in het college en Drenthe, Trendbureau Drenthe, Hanzehogeschool | ter inzage gelegd voor inwoners van de gemeente Groningen, Hogeschool Windesheim Zwolle, | Emmen. Er zijn geen formele zienswijzen ingediend. Hogeschool Arnhem & Nijmegen en Universiteit | De reacties hebben geleid tot enkele aanscherpingen Utrecht. | in de tekst of vormen aandachtspunten bij de uitvoering van de nota. 62 | 63 49366 Colofon Een uitgave van de gemeente Emmen Bezoekadres Raadhuisplein 1, 7800 RA Emmen Telefoon: 14 0591 gemeente.emmen.nl gemeente@emmen.nl