Advies Auditcommissie begroting 2027
Tekst van het document
Raadhuisplein 1 | Postbus 30001 7811 AP Emmen | 7800 RA Emmen t. 14 0591 | e. gemeente@emmen.nl f. 0591 377602 | i. gemeente.emmen.nl Aan de gemeenteraad van Emmen ons kenmerk | zaaknummer | bijlage | behandeld door 383280-2026 | J.T.M. Idema - Herder datum | telefoon | fax | e-mail 5 november 2026 | 14 0591 | gemeente@emmen.nl onderwerp Advies auditcommissie begroting 2027 Geachte leden van de raad, In mei heeft de auditcommissie een advies uitgebracht over de kaderbrief. Daarin heeft zij aangegeven de komende jaren te willen werken aan de verdere ontwikkeling van de planning-en-control-cyclus (P&C-cyclus). Hierbij streeft de auditcommissie ernaar haar rol te verbreden en de gemeenteraad proactiever te informeren en te adviseren. Het uitbrengen van een afzonderlijk advies over de begroting 2027 is hiervan een concrete uitwerking. Verbinding tussen het coalitieakkoord en de begroting In juni is het coalitieakkoord besproken. Dit akkoord bevat de politieke afspraken en ambities van de coalitiepartijen voor de bestuursperiode. Deze ambities vormen een belangrijk uitgangspunt voor de uitwerking van het gemeentelijk beleid en de financiële keuzes binnen de planning-en-control-cyclus. De auditcommissie mist in de begroting 2027 een duidelijke en inzichtelijke verbinding met het coalitieakkoord.
Zij beschouwt dit als een gemiste kans om de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad te ondersteunen en te versterken. Wanneer niet inzichtelijk is hoe de politieke ambities worden vertaald naar concrete beleidsdoelstellingen, beoogde prestaties en de daarvoor benodigde financiële middelen, wordt het voor de raad lastiger om de voortgang en realisatie van deze ambities te volgen en het college hierop te controleren. Een expliciete koppeling tussen het coalitieakkoord, de beleidsdoelstellingen en de financiële middelen kan bijdragen aan meer samenhang binnen de P&C-cyclus, een transparantere inzet van gemeentelijke middelen en betere mogelijkheden voor de raad om waar nodig bij te sturen. Wildlands De auditcommissie wil opnieuw aandacht vragen voor Wildlands. Hierbij verwijst de auditcommissie naar het eerder uitgebrachte advies bij de kaderbrief. De auditcommissie Gemeente Emmen, 190559-2026:184942 blad 2-3 adviseert dat de gemeenteraad het college van B&W oproept om uiterlijk in 2026 te komen tot een bestendiger model voor de waardering van, en risicobeheersing rondom, Wildlands. Jeugdzorg Binnen het sociaal domein liggen grote financiële risico's, met name door de onzekere ontwikkeling van de jeugdzorg. Deze onzekerheid kan leiden tot financiële tegenvallers en daarmee een verdere druk leggen op de financiële positie van de gemeente.
Gelet op deze onzekerheden is het advies om het college te vragen verschillende scenario's uit te werken voor de financiële ontwikkeling van de jeugdzorg. De auditcommissie vindt het van belang dat deze scenario's tijdig aan de gemeenteraad worden voorgelegd en dat de mogelijke financiële gevolgen inzichtelijk worden gemaakt. Hierdoor kan de raad deze informatie tijdig betrekken bij de afwegingen over de financiële positie van de gemeente en waar nodig passende keuzes maken. Stelposten De auditcommissie ziet binnen de begroting een aantal financiële kwetsbaarheden en wil daarin de aandacht vragen voor twee stelposten: kostenbesparing jeugdhulp hervormingsagenda en onderuitputting kapitaallasten. Gezien de afnemende financiële ruimte is het van belang dat de risico's rondom deze stelposten voldoende in beeld zijn en dat tijdig inzicht bestaat in de mogelijke financiële gevolgen. Voor deze beide stelposten geldt namelijk dat het nog verre van zeker is dat ze op termijn houdbaar zijn. De auditcommissie adviseert hierin terughoudendheid en realisme. Meerjarenbegroting De auditcommissie maakt zich zorgen over de omstandigheid dat er geen sluitende meerjarenbegroting voorligt. Voor de jaren 2028 en verder is het financiële perspectief niet gunstig.
Om ook op langere termijn tot een financieel gezond meerjarenperspectief te komen, adviseert de auditcommissie dat de raad zijn ambities en prioriteiten in lijn brengt met de financiële mogelijkheden. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt niet uitsluitend bij de raad. Het college van B&W heeft hierin een belangrijke rol, onder meer door het uitwerken van mogelijke maatregelen en scenario's en het inzichtelijk maken van de financiële gevolgen daarvan. De auditcommissie betreurt het dat hier niet voor is gekozen bij de begroting 2027. De auditcommissie adviseert de gemeenteraad om nadrukkelijk aan het college te vragen hoe zij dit proces willen vormgeven en op welke wijze de raad tijdig bij de voorbereiding en afweging van mogelijke maatregelen wordt betrokken, zodat de raad zijn kaderstellende en budgettaire rol de komende jaren goed kan vervullen. Solvabiliteitsratio In de begroting is een streefnorm van 20% voor de solvabiliteitsratio opgenomen. De auditcommissie constateert dat de solvabiliteitsratio inmiddels onder deze norm is gezakt, terwijl het college aangeeft te blijven sturen op het behalen van de streefnorm. De auditcommissie adviseert hierover het college van B&W te bevragen, waarbij in ieder geval de volgende twee vragen van toepassing kunnen zijn.
Welke maatregelen worden genomen om de solvabiliteitsratio op termijn weer op het gewenste niveau van 20% te brengen? Op welke wijze wordt de raad betrokken en geïnformeerd over de voortgang? Investeringen en investeringskredieten In de gemeentelijke begroting wordt jaarlijks een overzicht opgenomen van de voorgestelde investeringskredieten voor de komende jaren. Een integraal overzicht van de lopende investeringen uit voorgaande jaren, de reeds bestede bedragen en de resterende kredietruimte ontbreekt echter. Het is wenselijk om een dergelijk totaaloverzicht onderdeel te laten uitmaken van de begroting. Hierdoor krijgt de gemeenteraad beter inzicht in de Gemeente Emmen, 190559-2026:184942 blad 3-3 totale omvang van het investeringsprogramma, de voortgang van lopende investeringen en de financiële ruimte voor nieuwe investeringen. Op basis van deze informatie kan de gemeenteraad zijn kaderstellende en controlerende rol beter invullen. De raad kan de verschillende investeringen integraal afwegen, prioriteiten stellen en beoordelen of bijsturing noodzakelijk is. Daarbij kan de raad ook bepalen of nog niet geautoriseerde investeringen doorgang moeten vinden. Voor reeds goedgekeurde investeringen kan worden beoordeeld of aanpassing of heroverweging wenselijk en financieel haalbaar is, rekening houden met aangegane verplichtingen.
Op deze manier kan de gemeenteraad beter sturen op een realistisch, financieel verantwoord en uitvoerbaar meerjarig investeringsplan. De auditcommissie hoopt met dit advies bij te dragen aan de verdere ontwikkeling van de P&C-cyclus en de kwaliteit van de informatievoorziening aan de gemeenteraad. Met vriendelijke groet, namens de Auditcommissie, J.H. Koops Voorzitter auditcommissie gemeente Emmen