Zienswijze Uitgangspuntennota 2027 GGD NOG’

Geacht Dagelijks Bestuur, Op 28 november jl. ontvingen wij van u de concept Uitgangspuntennota 2027 van GGD Noord- en OostGelderland (GGD NOG). U gaf aan dat de gemeenteraad de mogelijkheid heeft om voor 1 maart 2026 een zienswijze in te dienen. De raad van Elburg heeft op 2 februari 2026 besloten de volgende zienswijze in te dienen. Uit de uitgangspuntennota 2027 blijkt opnieuw dat er de komende jaren veel op de GGD NOG afkomt en dat er ook in financieel opzicht onduidelijkheid is. De raad constateert dat de informatievoorziening en verantwoording richting de raden structureel tekortschiet. De raad roept u nadrukkelijk op om de raden van de 22 deelnemende gemeenten tijdig, volledig en transparant te betrekken bij vraagstukken die om besluitvorming in de raden vragen. Concretisering afspraken, acties en indicatoren De raad van Elburg heeft u in eerdere zienswijzen meerdere malen gewezen op het belang van concrete, verifieerbare afspraken en acties. Er is nadrukkelijk gevraagd om SMART geformuleerde doelstellingen in het kader van IZA en GALA en om het structureel opnemen van kengetallen en indicatoren. Het is goed om in de uitgangspuntennota te lezen dat u op dat terrein vorderingen maakt en toch constateert de raad dat deze concretisering opnieuw niet is afgerond en wederom wordt doorgeschoven.

De raad verwacht dat in de programmabegroting 2027 daadwerkelijk en volledig inzicht wordt geboden door middel van concrete doelstellingen, kengetallen en indicatoren, zodat de raden hun kaderstellende en controlerende rol ook feitelijk kunnen uitoefenen. IZA, GALA en AZWA De raad heeft in eerdere zienswijzen al gevraagd meer duidelijkheid te geven over welke taken u voor het GALA en IZA vanuit de inwonerbijdrage uitvoert. En ook welke taken u uitvoert vanuit eventuele plustaken of extra opdrachten. Dit inzicht is tot op heden onvoldoende geleverd. Met het recent afgesloten Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) neemt het belang van deze duidelijkheid verder toe. De raad verwacht dat u in de nieuwe raadsperiode inzicht biedt in taken, kosten en financieringsstromen binnen GALA, IZA en AZWA. U heeft eerder aangegeven de Bestuursagenda 2023–2027 tussentijds te evalueren. Deze evaluatie heeft bij het opstellen van de uitgangspuntennota 2027 nog altijd niet plaatsgevonden en is doorgeschoven naar eind 2025. De raad hecht er groot belang aan dat deze evaluatie daadwerkelijk plaatsvindt en dat de uitkomsten aantoonbaar worden betrokken bij de nieuwe Bestuursagenda en de uitgangspuntennota 2028. De raad verwacht hierover actief te worden geïnformeerd.

Bezuinigingen en inwonerbijdrage De raad heeft er al eerder op aangedrongen om de komende jaren zeer terughoudend te zijn in het verhogen van de inwonerbijdrage. De raad heeft u opgeroepen om kansen te benutten om een bijdrage te leveren aan de te maken keuzes en/of de benodigde bezuinigingen en mee te bewegen met de (financiële) ruimte van gemeenten. Het AB GGD heeft onlangs besloten om in 2026 samen met de gemeenten te zoeken naar bezuinigingsmogelijkheden per 2028. Onze raad geeft hierover een winstwaarschuwing. De verhoging van de gemeentelijk bijdrage staat immers op gespannen voet met de huidige financiële positie van de gemeente Elburg. Aangezien het nu nog te vroeg is om concrete keuzes te maken, is het goed om te noemen dat de gemeente Elburg gestart is met een ‘Plan van aanpak Toekomstbestendig Elburg 2027-2030’. Dit plan moet ruimte en richting geven aan keuzes die vanaf 2027 moeten leiden tot een sluitende Meerjaren Programma Begroting van de gemeente Elburg. Samenwerking met andere GGD’en De raad waardeert de stappen die de GGD NOG zet in de samenwerking met andere GGD-regio’s, onder andere via het Servicecentrum en op het terrein van forensische geneeskunde. De raad verwacht dat deze samenwerking verder wordt geïntensiveerd en concreet wordt benut om zo doelmatig mogelijk te werken en tegelijkertijd kosten te beheersen.

Uitwerking raadsadviescommissie De raad heeft eerder gewezen op het belang van het proactief instellen van een (informele) raadsadviescommissie. Dat u de uitwerking hiervan koppelde aan de evaluatie bij de VNOG acht de raad onwenselijk. De raad constateert dat hiermee onnodige vertraging is ontstaan. Nu het AB GGD NOG heeft besloten zo spoedig mogelijk een raadsadviescommissie in te stellen, verwacht de raad dat dit voortvarend en concreet wordt gerealiseerd. Het vroegtijdig en structureel betrekken van de raden is essentieel, onder meer bij het opstellen van de nieuwe Bestuursagenda. Tot slot De raad onderkent dat landelijke en regionale ontwikkelingen onzekerheden met zich meebrengen voor de GGD NOG. Dat neemt niet weg dat duidelijke keuzes, transparante verantwoording en tijdige betrokkenheid van de raden noodzakelijk zijn. Wij moeten bezuinigen en dat moeten we waarschijnlijk ook doen op de gemeenschappelijke regelingen waaraan we deelnemen, waaronder de GGD NOG. Uiteraard wil de raad dit in goed overleg met u doen, maar linksom of rechtsom zullen zowel de deelnemende gemeenten als GGD NOG hun kosten waar mogelijk moeten beperken om tot een sluitende begroting te komen, zonder dat dit leidt tot een bovenmatige stijging voor de inwoners van de gemeentelijke heffingen.

Daarbij merken wij nog op dat de gemeentelijke bijdrage volgens de Uitgangspuntennota 2027 maar liefst 30% hoger is dan die volgens de jaarrekening 2023 (exc. Incidentele kosten). De raad verwacht op korte termijn zichtbare verbetering en ziet uw reactie op deze zienswijze met belangstelling tegemoet. Met vriendelijke groet, De gemeenteraad van Elburg De burgemeester,

de griffier,

Ir. J.N. Rozendaal

mr. dr. I. de Haan