Zienswijze Beleidsplan 2025-2028

Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland t.a.v. de heer F. Starke Postbus 234 7300 AE Apeldoorn

Ontvangen op:

5 juli 2024

Uw kenmerk:

24-68892/24-093850/AM

Inlichtingen :

Arjan Bruijnes

Zaaknummer:

399062

Telefoonnummer :

0525-688688

Datum

23 september 2024

Onderwerp

Zienswijze Regionaal Beleidsplan

Bijlagen :

-

Pagina:

1 van 4

Geachte heer Starke,

Het dagelijks bestuur van de veiligheidsregio heeft het Regionaal Beleidsplan, Regionaal Risicoprofiel en Regionaal Dekkingsplan aan ons voorgelegd met het verzoek om te reageren op de inhoud. U hecht immers groot belang aan de inbreng van de raden van de 22 gemeenten. De gemeente Elburg dankt u voor de documenten. Bovendien willen wij complimenteren met de wijze waarop de omvangrijke documenten zijn opgesteld en vormgegeven. De inhoud wordt duidelijk en overzichtelijk en op een gebruiksvriendelijke manier aan ons gepresenteerd. De gemeente Elburg maakt graag van de gelegenheid gebruik om middels deze zienswijze te reageren op uw documenten. De zienswijze is opgesteld op basis van vragen en/of opmerkingen. Zorgen De gemeente Elburg heeft zorgen over het daadwerkelijk realiseren van de opgaven en speerpunten die u benoemt. De zorgen zijn terug te herleiden naar de weergegeven trends en ontwikkelingen. U benoemt in het beleidsplan diverse trends en ontwikkelingen. Onderstaand enkele voorbeelden: Risicoprofiel

Het risicoprofiel verandert komende jaren door klimaatverandering, energietransitie, sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen (demografie (vergrijzing, toenemende zorgvraag), polarisatie, wereldwijde instabiliteit, schaarste aan grondstoffen/energie), data- en technologie, langdurige crises. Nieuwe risico’s en typen crises vragen om een andere inzet van VNOG als brandweer, GHOR en crisisorganisatie, samen met partners.

Inzetbaarheid

Duurzame inzetbaarheid van medewerkers is en blijft een belangrijk thema. Dus meer accent op maatwerk, persoonlijke ontwikkeling en nieuwe innovatieve vormen van opleiding en training. Voor de brandweer speelt het thema “Toekomstbestendige Brandweer”. Specifieke uitdagingen zijn het verloop onder vrijwillig personeel, het bekwaam houden van personeel en het borgen van kennis.

Expertise

Veiligheidsregio’s ontwikkelen expertise op eigen -passende- thema’s (bijv. vanwege haar risicoprofiel) en delen hun opgedane kennis en ervaring landelijk

Opgaven en speerpunten die hier onder andere aan gekoppeld zijn; Opgave 0. Het voorkomen, beperken en bestrijden van incidenten, rampen en crises

Flexibel, slagvaardig en resultaatgericht optreden door brandweerzorg, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening

Opgave 2. Vakbekwaam & deskundig

Opleiden, oefenen en trainen om de kwaliteit te borgen

Speerpunt 1. Crisisbeheersing

Preparatie, vakbekwaamheid, samenwerken, slagkracht, procesversterking

Speerpunt 2. Natuurbranden beheersen en bestrijden

Excelleren, op het gebied van voorbereiden, gebiedsgerichte aanpak, en bestrijden

De opmerkingen en vragen over de bovenstaande geaccentueerde onderwerpen hebben een directe relatie met het risicoprofiel van uw veiligheidsregio én vooral ook het risicoprofiel van de gemeente Elburg. Zoals uit het risicoprofiel blijkt zijn er toenemende risico’s door klimaatveranderingen, energietransitie, cybercriminaliteit, onrust in de samenleving en het langdurige karakter van nieuwe crises. Meer concreet; ▪ Als gevolg van de klimaatverandering worden meer extreme langdurige perioden van droogte verwacht. Daardoor ontstaat ook een grote kans op meer, maar ook onbeheersbare natuurbranden. Eén van de uitgewerkte scenario’s in het risicoprofiel, een brand in natuurgebied, is dan ook zeer reëel voor de gemeente Elburg ▪ Een ander realistisch scenario is een grote brand in de historische binnenstad, in de vesting Elburg. ▪ Ook de energietransitie brengt nieuwe veiligheidsrisico’s met zich mee, zoals een brand in een duurzaam gebouw en het gebruik van nieuwe brandstoffen en energiedragers in Elburg. ▪ Verder hebben we steeds vaker te maken met situaties waarin groepen tegen elkaar komen te staan of het niet eens zijn met overheidsbeleid. Verstoring van openbare orde zorgt dan voor onrust. Opmerkingen en/ of vragen: 1. Vakbekwaamheid Het beleidsplan van de veiligheidsregio is ambitieus.

Het daadwerkelijk en tijdig realiseren van de opgaven en het uitvoeren van de speerpunten is een omvangrijke klus. De gemeente Elburg vraagt zich af of de veiligheidsregio op dit moment voldoende in staat is om deze ambities waar te maken. 1.1. Het kan de gemeente Elburg helpen wanneer de veiligheidsregio kan aangegeven hoe het bekwaam houden van personeel (brandweer & crisisbeheersing) en het borgen van oude en nieuwe kennis wordt vormgegeven? Vooral omdat ook wordt aangegeven dat tal van ontwikkelingen extra aandacht vragen. 1.2. In het Beleidsplan 2021-2024 is een kwaliteitsimpuls op het gebied van vakbekwaamheid aangekondigd. Hoe heeft deze impuls plaatsgevonden en is de impuls geëvalueerd? 2. First Responder Team De ambulancepost aan de Oostelijke Rondweg is verplaatst naar een meer strategische positie nabij de rijksweg A28. Voor spoedeisende hulp is dit voor enkele gemeenten, dorpskernen en buitengebied een positieve ontwikkeling. Maar voor een deel van de gemeente Elburg is de aanrijtijd hierdoor zeker niet sneller geworden. Voor bijvoorbeeld het buitengebied en de kern Doornspijk lijkt de aanrijtijd op dit moment langer. Juist in deze gebieden is de reanimatie-ondersteuning door burgerhulpverleners minder omdat daar minder burgerhulpverleners beschikbaar zijn. 2.1.

Op dit moment zijn binnen onze regio een aantal brandweerposten toegerust op het verlenen van reanimatie-ondersteuning. Is de veiligheidsregio voornemens om dit specialisme breder in te zetten of te onderzoeken of het breder ingezet kan worden? De brandweerposten die hiermee zijn uitgerust vormen immers een waardevolle aanvulling.

3. Beschikbaarheid vrijwilligers De beschikbaarheid van vrijwilligers heeft continu aandacht nodig. In onze gemeente werken alle vrijwilligers op basis een vrij instroomprofiel. Dat betekent dat zij thuis, of aan het werk, zijn en bij een pageralarm naar de kazerne komen en beschikbaar zijn om uit te rukken. Het op peil houden van de post, en de paraatheid van de post, om snel in te kunnen zetten, is een continue punt van aandacht. 3.1. Op welke manier kan het werven van potentiële vrijwilligers regionaal of nationaal actief gestimuleerd worden? En op welke manier(en) kan de gemeente Elburg hier actief bij ondersteunen? 3.2 De postcommandant kan, samen met de vrijwilligers van de post, gebruik maken van de beschikbare slimme technieken om de paraatheid van de post te monitoren. Bij de inzet van deze technieken is het belangrijk om de ‘couleur locale’ van de post te stimuleren. Dit kan door meer ruimte te bieden voor maatwerk en minder gebruik te maken van een vooraf bepaald keurslijf. 4. Operationele grens met Flevoland Brandweereenheden worden ingezet volgens het principe van ‘operationele grenzen’. Dit betekent dat gemeente- en regiogrenzen geen belemmeringen vormen voor de snelste basisbrandweerzorg. Dit sluit aan bij afspraken met omliggende regio’s en de wens van de minister van Justitie en Veiligheid om tot een landelijk dekkingsplan te komen. 4.1.

Op dit moment lijkt het principe alleen toegepast te worden voor de basisbrandweerzorg. Is er op dit gebied nog winst te behalen door de operationele grenzen voor specialistische brandweerzorg, grootschalig brandweeroptreden en leiding & coördinatie ook op deze manier interregionaal vorm te geven? 5. Natuurbrandbestrijding Natuurbranden beheersen en bestrijden is een speerpunt voor deze planperiode. In deze periode komt de voorbereiding, de gebiedsgerichte aanpak, en een effectieve bestrijding aan bod. Met behulp van een meer gestructureerde aanpak wordt in gezamenlijkheid met diverse belanghebbenden ingezet op risicobeheersing. Kortom, de kans op onbeheersbare natuurbranden en de effecten hiervan samen verkleinen. Het brandvermogen van de vegetatie is in droge perioden enorm. Een tijdige inzet met voldoende bluswatercapaciteit kan er voor zorgen dat de brand snel geblust wordt en niet onbeheersbaar kan uitbreiden. Hoe beter de bluswatervoorziening op orde is, des te groter de kans op een effectieve inzet. 5.1. De gemeente Elburg gaat graag concreet met u aan de slag om de gebiedsgerichte aanpak vorm te geven en waar nodig op uw advies extra bluswatercapaciteit aan te leggen.

Heeft de veiligheidsregio de komende planperiode voldoende capaciteit en (financiële) middelen om vorm te geven aan de gebiedsgerichte aanpak? 5.2 Tijdens droge periodes worden bij natuurbranden grote aantallen basisbrandweerzorgeenheden en veel menselijke capaciteit ingezet. Bestrijding heeft de hoogste prioriteit om een ontstane natuurbrand te kunnen doven. Welke domino-effecten kunnen hierdoor ontstaan op het gebied van beschikbaarheid, gelijktijdigheid, restdekking en opkomsttijden op de Veluwe? Met name in relatie tot beschikbaarheid van brandweervrijwilligers, het afstoten van brandweervoertuigen, en de aangekondigde ontwikkelingen op het gebied van bereikbaarheid, ruimtelijke verdichting, snelheidsbeperkende maatregelen, 30 kilometer zonering en ruimtelijke uitbreidingen (nieuwe woonwijken).

6. Aandachtsobjecten De vesting is als oude historische binnenstad een aandachtsobject. Dit objecttype krijgt bijzondere aandacht, omdat een concentratie van dit objecttype leidt tot mogelijke problemen met veilige ontvluchting bij brand, bereikbaarheid en toegankelijkheid. Bij een calamiteit in de vesting worden daarom direct twee basiseenhedenbrandweerzorg en een redvoertuig, om te ondersteunen bij redding en/of blussing op hoogte, gealarmeerd. 6.1. Het redvoertuig is een specialistisch voertuig en is slechts op enkele brandweerposten in onze regio (en omliggende regio’s) gepositioneerd. Helaas is het voertuig storingsgevoelig en is deze daardoor niet altijd operationeel. In dat geval wordt momenteel geen vervangend voertuig ingezet, maar een voertuig van een brandweerpost op grotere afstand en met hierdoor dus een hogere opkomsttijd (>20 minuten). Gezien de cruciale rol, met name bij de realiseren van een ontvluchtingsmogelijkheid bij een brand in de binnenstad, maken wij ons zorgen over deze storingsgevoeligheid en zijn we benieuwd of de veiligheidsregio effectieve beheersmaatregelen in kan zetten? 6.2. Bij het dekkingsplan 2021-2024 heeft de veiligheidsregio besloten om het tweede blusvoertuig van Elburg in 2026 af te stoten. Dit betekent dat in geval van een calamiteit een 2 e voertuig uit een naburige brandweerpost wordt ingezet.

In verband met de zorgen over de kwaliteit van de inzet heeft de veiligheidsregio toegezegd om actief kennisdeling in te zetten in relatie tot het handelingsperspectief voor de repressieve dienst. Wij zijn benieuwd naar de stand van zaken? 7. Zelf- en samenredzaamheid Om zelf- en samenredzaamheid te stimuleren van inwoners, instellingen en bedrijven zijn door de veiligheidsregio het afgelopen decennia op verschillende fronten pilots en/of initiatieven ontwikkeld op het gebied van Burgerkracht en/of Burgerhulpverlening. De burgerhulpverlening omvat twee vormen, enerzijds de samenwerking met inwoners die ter plekke zijn (omstanders) en de hulpverleners versterken én anderzijds het oproepen/activeren van inwoners om zich in te zetten voor de hulpverlening en crisisorganisatie. De gemeente Elburg, én dan in het bijzonder ook brandweer Elburg, heeft medewerking verleent aan de introductie en opstart van enkele van deze initiatieven. 7.1 In het voorliggende beleidsplan lijkt het ontwikkelen van pilots en/of initiatieven geen daadwerkelijke prioriteit te zijn. Graag worden we geïnformeerd over de resultaten van de voorgaande initiatieven en over eventuele vervolgstappen en -maatregelen? 7.2 Het inzetten van inwoners bij een calamiteit of ramp verdient meer prioriteit in het beleidsplan van de veiligheidsregio.

Een heldere structuur, afstemming tussen hulpdiensten en het borgen van kennisoverdracht, veiligheid en communicatie zijn daarbij onmisbare onderdelen om concreet uit te werken de komende jaren. Graag zien we dat de veiligheidsregio, samen met gemeenten en andere partners, opnieuw actief pilots, initiatieven en uitvoeringsprogramma’s ontwikkeld zodat inwoners een actievere rol kunnen vervullen in de veiligheidsketen. Wij zijn benieuwd naar uw reactie op onze opmerkingen en vragen en danken u bij voorbaat voor uw inspanningen om de eventuele reacties van de 22 gemeenten te verwerken. Met vriendelijke groet, De raad der gemeente Elburg, Burgemeester ir. J.N. Rozendaal

Griffier mr. D.H.A.A. Kassing