Raadsvoorstel uitvoeringsparagraaf Omgevingsvisie.docx

Raadsvoorstel

Onderwerp

Uitvoeringsparagraaf Omgevingsvisie

Behandelaar:

Weessies

Datum Portefeuillehouder

18 oktober 2022 Lyda Sneevliet

Emailadres: Zaaknummer: Bijlagen

walter.weessies@elburg.nl 271166 Tekst uitvoeringsparagraaf

Te nemen besluit: 1.

De uitvoeringsparagraaf toe te voegen aan Omgevingsvisie Elburg.

Inleiding Zoals u weet wordt naar verwachting per 1 januari 2023 de Omgevingswet van kracht. Begin november beslist de Eerste Kamer of de inwerkingtreding op 1 januari 2023 definitief gaat plaatsvinden. Op 30 januari 2019 heeft de raad de Omgevingsvisie Elburg 2018 vastgesteld. Doordat de Omgevingswet nog niet van kracht is geldt deze Omgevingsvisie nu als formele structuurvisie conform de Wet ruimtelijke ordening. Zodra de Omgevingswet van kracht wordt geldt deze Omgevingsvisie als formele Omgevingsvisie conform de Omgevingswet. Het is van belang dat er in deze Omgevingsvisie een financiële paragraaf wordt toegevoegd op het gebied van kostenverhaal. Beoogd effect Dat uw raad instemt met het toevoegen van de uitvoeringspargraaf om een basis te hebben op het gebied van het gebied-overstijgende kostenverhaal. Argumenten 1.1. Om een juridisch basis te hebben op het gebied van kostenverhaal betreffende zogenaamde gebied-overstijgende kosten is het van belang deze financiële paragraaf op te nemen in de Omgevingsvisie. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet verandert er ook het een en ander met betrekking tot het kostenverhaal zoals die nu werkt onder de Wet ruimtelijke ordening. Het kostenverhaal onder de Wet ruimtelijke ordening vindt nu plaats of privaatrechtelijk of publiekrechtelijk.

Kort gezegd is het zo als de gemeente het betreffende exploitatiegebied in eigendom heeft kunnen de kosten worden verhaald door de verkoop van de bouwrijpe grond of als de gemeente het gebied niet (volledig) in eigendom heeft, door het sluiten van een overeenkomst met de betreffende eigenaar. Alle kosten die de gemeente dan maakt voor het plan kunnen in principe met zo’n privaatrechtelijke overeenkomst worden neergelegd bij deze eigenaar. Lukt dit dan is het kostenverhaal anderszins verzekerd en is publiekrechtelijk kostenverhaal niet nodig. Lukt het niet om een dergelijke overeenkomst te sluiten met de eigenaar maar er zijn ruimtelijk gezien geen bezwaren tegen de planontwikkeling, dan kan de gemeente de kosten publiekrechtelijk verhalen. Onder de werking van de Wet ruimtelijke ordening kan dat nu door gelijktijdig met het bestemmingsplan een zogenaamd exploitatieplan vast te stellen. Dit exploitatieplan staat net als een bestemmingsplan open voor bezwaar of beroep. Bij de omgevingsvergunning is het dan verplicht om een exploitatiebijdrage te betalen zoals berekend in dit exploitatieplan.

2

Als de Omgevingswet in werking treedt geldt dit hoofdprincipe dat zowel privaatrechtelijk als publiekrechtelijk kosten kunnen worden verhaald nog steeds. Het exploitatieplan is dan niet meer een zogenaamd zelfstandige planfiguur maar het kostenverhaal is dan opgenomen in een zogenaamde kostenverhaalsregel in het omgevingsplan. Het verhalen van kosten vindt dan plaats via deze kostenverhaalsregel voor een kostenverhaalsgebied in het Omgevingsplan. Degene die wil bouwen heeft dan een beschikking nodig om te kunnen bouwen en deze wordt pas afgegeven als de exploitatiebijdrage is betaald. Uiteraard zal eerst worden getracht om een overeenkomst voor kostenverhaal te sluiten en als dit lukt dan is een kostenverhaalsregel in het omgevingsplan dus niet nodig. Dan is het kostenverhaal immers anderszins verzekerd. Tot zover gaat het over kosten die een directe relatie hebben met het plangebied. Deze kosten kunnen op grond van de zogenaamde PPT criteria worden verhaald. De eerste P staat voor proportionaliteit. Dat wil zeggen dat een maatregel voor een verdedigbaar percentage aan het gebied kan worden toegerekend. Bijvoorbeeld de aanleg van een weg ter directe ontsluiting van de bouwterreinen kan voor 100% worden verhaald op het gebied maar een ontsluitingsweg welke dienstdoet voor meerdere wijken kan maar voor een evenredig deel worden verhaald op het betreffende plangebied.

Het criterium Profijt betekent dat de wijk ook echt gebaat moet zijn bij de betreffende maatregel. Bijvoorbeeld een groen parkje in het gebied heeft een meerwaarde voor de rondom gelegen woningen maar een groter park verderop is meer een algemene voorziening voor een groter woongebied waarbij geen sprake is van een meerwaarde. Het criterium toerekenbaar vloeit eigenlijk voort uit het feit dat als het bedrag proportioneel is en het profijt duidelijk is het betreffende bedrag dus toerekenbaar. Voor deze gebiedseigenkosten is geen juridische basis nodig in het Omgevingsplan. Er kan sprake zijn van gebieds-eigen (zie hierboven) maar ook van gebieds-overstijgende kosten. Onder de Omgevingswet worden deze gebieds-overstijgende kosten financiële bijdragen aan ontwikkeling van gebieden genoemd. Deze zijn onder de Wet ruimtelijke ordening alleen maar vrijwillig te verhalen. Onder de Omgevingswet is het straks mogelijk om deze bijdragen af te dwingen mits er maar een juridische basis is gelegd in de omgevingsvisie. Vandaar dit voorstel om bijgaande Uitvoeringspargraaf in de Omgevingsvisie Elburg op te nemen. Kort gezegd komt het erop neer dat we dan ook gebiedsoverstijgende kosten kunnen verhalen op gebieden die daar baat bij hebben.

Er is nu nog niet concreet bekend voor welke locaties we de komende jaren investering gaan plegen (zogenaamde kostenvragers) welke investeringen deels kunnen worden verhaal op gebieden die daar baat bij hebben (de zogenaamde kostendragers). Ook deze kosten-dragende gebieden zijn nog niet allemaal voldoende hard. De kosten-dragende gebieden waarover voldoende zekerheid is worden genoemd in bijgaande uitvoeringspargraaf. De kosten-vragende gebieden waarvoor een bijdrage kan worden gevraagd zijn ook nog niet voldoende bekend in Elburg. In algemene zin dat 1) Infrastructurele voorzieningen, 2) Mobiliteitsvoorzieningen, 3) Voorzieningen voor verbeteren natuur landschap en ecologie, 4) sociale woningbouw, 5) recreatieve voorzieningen en 6) sportvoorzieningen en multifunctionele accommodaties. Waarschijnlijk zullen de kosten-dragende en kosten-vragende gebieden de komende jaren concreter worden en zal er ook duidelijkheid komen over de hoogte van de investeringen. De omgevingsvisie betreft dan ook een dynamisch document dat de komende jaren regelmatig zal moeten worden geactualiseerd. De financiële paragraaf zal dan ook steeds concreter worden en wellicht worden aangevuld met een Nota kostenverhaal waarin de financiële bijdragen t.z.t. worden bepaald. In de Omgevingsvisie moet er een samenhang worden beschreven tussen de kostenvragers en de kostendragers.

Doordat de gebieden nog niet bekend zijn is er gekozen om deze samenhang te bepalen door een afstand tussen de gebieden vast te leggen. Het principe is des te groter de impact van een bepaalde kosten-vragende voorziening des te groter de afstand tot de kosten-dragende voorziening. Dit loopt dan van 0,5 km voor bijvoorbeeld een voetpad (kleine impact) tot 5 km voor bijvoorbeeld een tunnel (grote impact). Voor wat betreft de kostenvrager sociale woningbouw is de samenhang niet middels een afstand beschreven maar is beschreven; als het percentage gewenste sociale woningenbouw vanwege verdedigbare redenen op een bepaald gebied niet mogelijk of wenselijk is er een bijdrage kan worden gevraagd voor een gebied waar deze gewenste sociale woningbouw wordt gecompenseerd om toch per saldo voldoende sociale woningbouw te realiseren.

3

De tekst is opgesteld in overleg met en door het specialistisch advies Bureau Metafoor. Aangezien het per 1 januari 2023 van belang is om in ieder geval een “kapstok” te hebben in de Omgevingsvisie mocht zich de komende periode iets voordoen op het gebied van bijdragen aan ontwikkeling van gebieden.

Kanttekeningen 1.1.

Zoals aangegeven betreft de bijgaande uitvoeringsparagraaf een globale beschrijving en worden hier nog geen bedragen aan gekoppeld. Er kan op dit moment nog niet concreet bepaald worden voor welke ruimtelijke ontwikkelingen welke bijdragen worden verhaald op welke gebieden. Dit zal duidelijker worden op het moment de gebieden bekend worden. Er zijn wel enkele gebieden genoemd waarbij dit naar verwachting zou kunnen spelen. Door dit nu als een soort “kapstok” op te nemen in de Omgevingsvisie is er een basis gelegd waar later op kan worden voortgeborduurd en kunnen betrokken ook zien dat de gemeente voornemens is dergelijke kosten in de toekomst te gaan verhalen. Financiën n.v.t. Communicatie/burgerparticipatie n.v.t. Vervolg Nadat uw raad heeft besloten wordt deze uitvoeringspargraaf in de Omgevingsvisie opgenomen. Bijlage(n) Bijlage 1: tekst Uitvoeringsparagraaf Omgevingsvisie Elburg Elburg, 18 oktober 2022 Het college van burgemeester en wethouders, de burgemeester,

de secretaris,

ir. J.N. Rozendaal

Mw. mr. A.H. van der Maat-Bosma