Raadsvoorstel TWL 01122020.docx

Raadsvoorstel

Onderwerp

Toekomstbestendig Wonen Lening

Zaaknummer:

112073

Datum

8 december 2020

Bijlagen

Concept Verordening Toekomstbestendig Wonen Lening

Portefeuillehouder

A.J. Klein

Onderwerp Vervangen Duurzaamheidslening en Blijverslening door Toekomstbestendig Wonen Lening Te nemen besluit: 1.

2. 3.

De regelingen voor de ‘Duurzaamheidslening’ en de ‘Blijverslening’ te vervangen door de regeling ‘Toekomstbestendig Wonen Lening’ en de resterende budgetten van beide leningen samen te voegen en over te hevelen naar het fonds voor de ‘Toekomstbestendig Wonen Lening’; De bijgevoegde ‘Verordening Toekomstbestendig Wonen Lening Elburg’ vaststellen; Een bedrag van € 50.000,- over te hevelen van het fonds voor Startersleningen naar het fonds voor de Toekomstbestendig Wonen Lening.

Inleiding Eind 2016 en medio 2018 heeft uw gemeenteraad ingestemd met respectievelijk het voorstel om een Duurzaamheidslening en een Blijverslening beschikbaar te stellen voor inwoners van de gemeente Elburg. Met de Duurzaamheidslening worden energetische maatregelen voor in particuliere woningen gefinancierd. Tot op heden is de regeling een groot succes gebleken. Aangezien de komende jaren een wijkaanpak wordt uitgerold in de gemeente Elburg om woningen en gebouwen verder te verduurzamen, is de inzet van een middel als de Duurzaamheidslening zeer gewenst. De Blijverslening maakt het mogelijk om maatregelen voor het levensloopbestendig maken van woningen te financieren. Van de Blijverslening is tot op heden nauwelijks gebruik gemaakt. In 2019 heeft de Provincie Gelderland de mogelijkheid gecreëerd voor gemeenten om zich aan te sluiten bij de regeling voor de ‘Toekomstbestendig Wonen Lening’. Met deze lening is het mogelijk om zowel duurzaamheidsmaatregelen als ook maatregelen om een woning levensloopbestendig te maken te financieren, tegen hetzelfde lage rentepercentage. Ook maakt de regeling het mogelijk om asbest te saneren, funderingsherstel te plegen (in geval er sprake is van slechte / zakkende funderingen) en is het financieren van de sloop van overtollige en/of verpauperde schuren mogelijk indien gelijktijdig wordt verduurzaamd in de bijbehorende woning.

Groot voordeel van deelname aan deze regeling is dat de provincie Gelderland voor 50% bijdraagt aan de gevraagde lening. Daarnaast is er nog een duidelijk verschil met de Duurzaamheidslening en de Blijverslening. De doelstelling van de provincie Gelderland is om zoveel mogelijk mensen met een eigen woning te helpen hun woning toekomstbestendig te maken door middel van deze regeling. Om aan die opdracht te voldoen worden er vier verschillende financieringsmogelijkheden geboden: 1. Consumptieve lening: een annuïteitenlening met een looptijd van 10 tot 15 jaar tegen 1,6% rente. Leenbedrag van € 2.500 tot € 30.000 bij alleen energiemaatregelen. In combinatie met asbestsanering, aardgasvrij maken of sloop in combinatie met zonnepanelen is het maximale leenbedrag € 50.000.

2

Krediettoets op basis van loan to income (LTI). Leeftijdsgrens tot en met 75 jaar. De kosten die gepaard gaan met het verstrekken van de lening worden verdisconteerd in de rente. 2. Hypothecair op basis van loan to value: een annuïteitenlening die wordt verstrekt met de woning als onderpand. Leenbedrag van € 2.500 tot € 50.000. Tot € 25.000 is looptijd 10 jaar met 1,6% rente, daarboven is looptijd 20 jaar met rente van 1,8%. Krediettoets op basis van LTI en loan to value (LTV). Geen leeftijdsgrens. De afsluitkosten bedragen € 850,-. 3. Verzilverlening: een aflossingsvrije lening voor oudere woningeigenaren die het vermogen in stenen hebben zitten. Minimale leeftijd bij afsluiten is 58 jaar (dit geldt voor beide aanvragers indien dit aan de orde is) en is bedoeld voor het verduurzamen, levensloopbestendig maken, asbestsanering, funderingsherstel en sloop. Minimale leenbedrag is € 5.000, maximaal € 50.000. Rente 1,7%; 40 jaar rentevast. Geen maandlasten voor lener. Rente en aflossing worden voldaan bij verkoop van de woning. Afsluitkosten bedragen € 475,-. 4. Maatwerklening op basis van loan to value: voor mensen die alleen onder strikt toezicht mogen lenen. Op dit moment uitsluitend beschikbaar voor noodzakelijke kosten voor verduurzaming ten behoeve van de energietransitie, asbestsanering en funderingsproblematiek. Minimaal leenbedrag € 5.000, maximaal € 50.000.

Hypothecaire lening met rente van 1,7% bij 15 jaar vast, looptijd is 30 jaar. Herhaalde inkomenstoets. Afsluitkosten bedragen € 950,-. Beoogd effect De woningvoorraad in de gemeente Elburg toekomstbestendig maken. Argumenten 1.1 Hierdoor kunnen meer leningen worden verstrekt Deelname aan de Toekomstbestendig Wonen Lening betekent dat de Provincie Gelderland 50% van het gevraagde lening bedrag bijdraagt. Hierdoor kunnen er vanuit het gemeentelijk budget twee keer zoveel inwoners gebruiken maken van de regeling en neemt daarmee de betaalbaarheid van de energietransitie verder toe, doordat meer inwoners gebruik kunnen maken van een gunstige financiering. Alhoewel de lening nu inzetbaar is voor een breder pakket maatregelen, blijkt uit de praktijk dat de lening voor het overgrote deel (70-80%) ingezet wordt voor duurzaamheidsmaatregelen, zoals zonnepanelen en/of isolatie. De verwachting is dat dit in de gemeente Elburg niet anders zal zijn (afhankelijk van de wijze van communiceren). 1.2 Het draagt bij aan de uitvoering van de Transitievisie Warmte In mei 2020 heeft uw raad de Transitievisie Warmte vastgesteld. In deze visie is in hoofdlijnen aangegeven op welke wijze de gemeente Elburg de komende jaren de overstap gaat maken van aardgas naar andere duurzame vormen van energie om de gebouwde omgeving te verwarmen.

In de visie is aangegeven dat in het overgrote deel van de gemeente Elburg individuele all-electric oplossingen (zoals bv. een warmtepomp) de voorkeur hebben boven bijvoorbeeld collectieve oplossingen (zoals bv. een warmtenet). Collectieve oplossingen zijn in de gemeente Elburg veelal duurdere oplossingen. Dit betekent dat een aantal maatregelen zoals opgenomen in de maatregelenlijst van de Toekomstbestendig Wonen Lening cruciaal zijn om transitie van aardgas naar duurzamere vormen van energie vorm te geven. Denk hierbij aan isolatie en de aanschaf van een warmtepompinstallatie. Kortom, de lening draagt bij aan de uitvoering van Transitievisie Warmte. 1.3 Het draagt bij aan de uitvoering van de Woonvisie 2020 – 2025 Op 28 september 2020 heeft uw raad de Woonvisie 2020 – 2025 vastgesteld. Ook in deze visie krijgt het verduurzamen van de woningvoorraad en daarmee de reductie van CO2 uitstoot een belangrijke positie. Daarnaast wordt ook het levensloopbestendig maken van woningen genoemd als een belangrijk thema om de komende jaren stappen in te zetten. De ‘Toekomstbestendig Wonen Lening’ draagt bij aan de uitvoering van deze beleidsvoornemens, door duurzaamheidsmaatregelen, maatregelen om levensloopbestendig te worden en maatregelen voor woningverbetering (asbest en fundering), voordelig te financieren.

3

2.1 De verordening ‘Toekomstbestendig Wonen Lening’ is nodig om leningen te kunnen verstrekken Uw raad is bevoegd om lokale regels en verordeningen vast te stellen en kan daarmee ook de regeling voor de ‘Toekomstbestendig Wonen Lening’ in werking te stellen. In de verordening worden de spelregels voor het verstrekken van leningen bepaald, zoals bijvoorbeeld de maatregelen waarvoor een lening kan worden aangevraagd. Ook wordt in artikel 13 van de verordening bepaald dat de regelingen voor de Duurzaamheidslening en de Blijverslening worden ingetrokken en dus na vaststelling van de verordening voor de Toekomstbestendig Wonen Lening deze niet langer in werking zijn. Kortom, om het verstrekken van leningen mogelijk te maken is een besluit door uw raad noodzakelijk. 3.1 Het budget in het fonds voor de ‘Toekomstbestendig Wonen Lening’ is zeer beperkt Het huidige budget van de Duurzaamheidslening en de Blijverslening is bij elkaar genomen zeer beperkt. Deze resterende middelen worden overgeheveld naar het fonds voor de Toekomstbestendig Wonen Lening. Naar verwachting zal de Toekomstbestendig Wonen Lening de komende periode vaker ingezet gaan worden door de uitvoering van Transitievisie Warmte. Daarom wordt voorgesteld om een bedrag van € 50.000 over te hevelen vanuit het fonds voor Startersleningen.

Ook voor de Startersleningen geldt dat de provincie Gelderland voor 50% bijdraagt aan de lening. Hierover leest u meer in een separaat raadsvoorstel waarin uw raad wordt gevraagd in te stemmen met een gewijzigde verordening voor de Startersleningen om dit mogelijk te maken. Met de cofinanciering bij de Starterslening door de provincie wordt het besteedbare budget vergroot, waarmee het overhevelen van € 50.000,- naar de Toekomstbestendig Wonen Lening verantwoord wordt geacht. Kanttekeningen 2.1 Het beoordelen van aanvragen vergt meer kennis van de toetser In de huidige situatie zijn de aanvragen voor de duurzaamheidslening relatief eenvoudig te toetsen. Doordat meer maatregelen gefinancierd kunnen worden met de Toekomstbestendig Wonen Lening, wordt het toetsen naar verwachting gecompliceerder. Ook het feit dat er vier leningvormen aangevraagd kunnen worden, betekent dat er bij de toetsing meer kennis nodig is over de verschillende financieringsvormen. Binnen de huidige ambtelijke organisatie moet de juiste kennis worden aangewend bij de toetsing. SVn biedt daarom ondersteuning voor de medewerkers die de toetsing moeten uitvoeren. 2.2 De Toekomstbestendig Wonen Lening is niet beschikbaar voor huurders De Toekomstbestendig Wonen Lening is alleen beschikbaar voor eigenaarbewoners en niet voor huurders.

Dit was in het geval van de Duurzaamheidslening ook al zo, de Blijverslening was wel beschikbaar voor huurders. Sinds het invoeren van de Blijverslening in 2018 is in totaal tweemaal gebruik gemaakt van deze lening. In beide gevallen ging het niet om een huurder. Daarmee kan worden geconcludeerd dat er weinig animo is voor financiering vanuit de Blijverslening onder huurders. Overigens betreft het uitsluiten van huurders voor de Toekomstbestendig Wonen Lening een voorwaarde vanuit de provincie Gelderland om deel te nemen aan de regeling. 2.3 Mogelijke maatregelen worden geplaatst op een inspiratielijst Artikel 5, lid 1 geeft een algemene omschrijving van de maatregelen die gefinancierd kunnen worden vanuit de regeling. Alleen maatregelen die bijdragen aan het verduurzamen, die een woning levensloopbestendig maken, die asbest verwijderen en/of sloop van opstallen mogelijk maken, kunnen gefinancierd worden. Daarbij geldt dat in ieder geval tenminste 1 duurzaamheidsmaatregel moet worden getroffen. Artikel 5, lid 2 van de bijgevoegde Verordening Toekomstbestendig Wonen Lening Elburg maakt het mogelijk om een maatregelenlijst vast te laten stellen door het college. Op deze lijst kan exact worden bepaald welke maatregelen gefinancierd kunnen worden. Aangezien de technische ontwikkelingen rondom het verduurzamen snel gaan, wordt voorgesteld om (vooralsnog) geen lijst vast te stellen.

Op deze wijze kan ingespeeld worden op nieuwe technische mogelijkheden (die dan vervolgens mogelijk niet op de vastgestelde lijst staan) die wel passen bij de omschrijving zoals onder artikel 5, lid 1. Om een beeld te schetsen van de mogelijkheden, wordt wel een inspiratielijst gemaakt met daarop voorbeelden van maatregelen die passend zijn. Mocht er discussie ontstaan over de te financieren maatregelen, dan kan het college alsnog besluiten om een maatregelenlijst vast te stellen.

4

Financiën Het voorliggende voorstel brengt geen financiële consequenties met zich mee. De huidige budgetten voor het verstrekken van Duurzaamheidsleningen en de Blijverslening zijn ondergebracht in fondsen bij SVn. Ook bij het overstappen naar de Toekomstbestendig Wonen Lening blijft dit het geval. De resterende budgetten worden binnen het SVn worden overgeheveld. Daarnaast is ook de Toekomstbestendig Wonen Lening een revolverend fonds, wat betekent dat een groot deel van de rente en aflossing weer in het budget voor nieuwe leningen wordt teruggestort en dus weer beschikbaar komt voor nieuwe leningen. Het overhevelen van € 50.000,- van het fonds voor Startersleningen naar het fonds voor de Toekomstbestendig Wonen Lening heeft eveneens geen financiële consequenties. Communicatie/burgerparticipatie Na een positief besluit van uw raad gaat er communicatie gewijd worden aan de overstap van de Duurzaamheidslening naar de Toekomstbestendig Wonen Lening via de lokale media, sociale media en het lokale netwerk aan organisaties en uitvoeringsdiensten. Vervolg Na een positief besluit van uw raad om de verordening vast te stellen, wordt dit besluit bekendgemaakt en gepubliceerd conform de Awb. Ook zal de communicatie worden gestart rondom het aanvragen van nieuwe leningen op basis de nieuwe regeling. Bijlage(n) 1. Raadsbesluit 2.

Verordening Toekomstbestendig Wonen Lening Elburg Elburg, 8 december 2020 Het college van burgemeester en wethouders, de burgemeester,

de secretaris,

ir. J.N. Rozendaal

P.W. Wanrooij