Raadsvoorstel lidmaatschap HanseVerein.docx

Raadsvoorstel

Onderwerp

Lidmaatschap HanseVerein

Behandelaar:

A.T. Heldoorn

Datum Portefeuillehouder

30 maart 2021 A.J. Klein

Emailadres: Zaaknummer: Bijlagen

theo.heldoorn@elburg.nl 128518 2

Onderwerp Lidmaatschap HanseVerein– Verein zur Förderung des internationalen Städtebunds DIE HANSE e.V. (verder te noemen HanseVerein) Te nemen besluit: 1. 2.

In te stemmen met het voornemen van burgemeester en wethouders om lid te worden van de HanseVerein De zienswijze in de vorm van de ‘Verklaring van geen bedenkingen’ vast te stellen waarmee het college het lidmaatschap kan aanvragen

Inleiding Een aantal Nederlandse Hanzesteden, waaronder Elburg, is lid van het Hanzeverbond (Die Hanse/Hanseatic League). De belangrijkste activiteit van het Hanzeverbond zijn de ‘Internationale Hanzedagen van de nieuwe tijd’ die ieder jaar in een andere stad worden gehouden. In 2017 organiseerde Hanzestad Kampen deze dagen met groot succes, de laatste deelname van Elburg was in 2019, in het Russische Pskov. Onder auspiciën van het Hanzeverbond werken (groepen van) Hanzesteden samen op het gebied van vooral cultuurtoerisme en recreatie en verspreiding van de Hanzegedachte. Het gaat dan bv. om projecten waarin burgers op bezoek gaan in andere Hanzesteden. Vaak zijn hier steden uit verschillende landen bij betrokken. Het gaat erom dat in de Hanzesteden zelf de belangstelling voor de Hanze in heden en verleden wordt bevorderd. De Hanze als geheel is een aantal jaren geleden door de Raad van Europa aangewezen als een van de cultuurroutes (Kulturrouten/Cultural routes). Beoogd effect Door lid te worden van de HanseVerein draagt Elburg bij aan de bestuurlijke en juridische draag- en slagkracht van het Hanzeverbond. Argumenten 1.1 De HanseVerein geeft als rechtspersoon het Hanzeverbond de nodige juridische grondslag De Europese Unie verstrekt onder bepaalde voorwaarden financiële bijdragen voor projecten zoals bovengenoemd.

Gebleken is dat de EU alleen bijdragen verstrekt aan rechtspersonen. Het Hanzeverbond is echter slechts een los samenwerkingsverband van steden en geen rechtspersoon. Omdat er tot dusverre nog geen vereniging naar Europees recht bestaat, is enkele jaren geleden daarom besloten een vereniging met rechtspersoonlijkheid naar Duits recht op te richten. Dat is de HanseVerein. Uit gesprekken met vertegenwoordigers van de EU en de Raad van Europa is gebleken dat de kans om daadwerkelijk subsidies te krijgen groter wordt als de HanseVerein kan laten zien dat zij binnen het Hanzeverbond op een groot draagvlak kan rekenen. Om die reden verzoekt het Präsidium van de Hanze

2

die steden die nog geen lid zijn van de HanseVerein om alsnog toe te treden. Zoals aangegeven in de financiële paragraaf zijn aan het lidmaatschap geen kosten verbonden en men kan op ieder moment ook weer uittreden. 1.2 De doelen van de HanseVerein sluiten aan bij de Cultuur- en R&T-doelstellingen van de gemeente Elburg De vereniging heeft tot voornaamste doel de ontwikkeling van de Hanze als Kulturroute/Cultural Route te bevorderen, evenals van projecten van Hanzesteden. Daar hoort ook bij het aanvragen van subsidies bij instellingen zoals de EU en de Raad van Europa, veelal in samenwerking met de steden die aan projecten deelnemen. 1.3 De vereniging kent een heldere structuur en biedt Elburg een stem in het verenigingsbeleid Organen De leden vormen samen de Algemene Ledenvergadering (Mitgliederversammlung). Die komt minstens een keer per jaar bijeen, meestal tijdens de Internationale Hanzesteden, omdat iedereen er dan toch is. De ALV beslist in het bijzonder over wijziging van de statuten (Satzung), het ontslaan van bestuursleden, het royeren van leden en het ontbinden van de vereniging. Ieder lid heeft een stem. Beslist wordt bij meerderheid van stemmen. De wijziging van der statuten vereist een 2/3 meerderheid. Het bestuur (Vorstand) wordt gevormd door de leden van het Präsidium van het Hanzeverbond. Daarin heeft momenteel de burgemeester van Kampen zitting.

Het bestuur bereidt de vergaderingen van de ALV voor en beslist over opname van een stad in de Verein. Secretariaat Dit wordt gevormd door het Hansebüro in Lübeck dat ook het secretariaat van het Hanzeverbond vormt. Kanttekeningen 2.1 De Gemeentewet maakt duidelijk dat er een voorkeur is voor publiekrechtelijke rechtspersonen. Zoals bij argument 1.1. aangegeven, verstrekt de EU alleen bijdragen aan rechtspersonen. Dit is dan ook één van de belangrijkste doelen van de Verein. Gezien de historie en het feit dat de Hanze haar hoofdkantoor heeft in Lübeck, hanteert de HanseVerein het Duits recht. Het is de bedoeling dat deze vereniging vooral fungeert als “juridisch vehikel” van het Hanzeverbond. Dat blijft het beleid bepalen. Overigens kan het lidmaatschap op elk moment beëindigd worden en loopt Elburg hiermee geen enkel risico.

Financiën Iedere Hanzestad die lid is van het Hanzeverbond kan lid van de HanseVerein worden. Aan het lidmaatschap zijn geen kosten verbonden. Dat geldt natuurlijk niet voor de projecten die ontwikkeld worden. Steden die daaraan deelnemen, dragen daartoe gezamenlijk de kosten. In Paragraaf 9 van de statuten (Bijlage 2 Satzung HanseVerein) is daartoe een regeling opgenomen. Communicatie/burgerparticipatie N.v.t. Vervolg Als gemeente mogen we lid worden van een vereniging. Voor een compleet beeld schetsen wij hier de werkwijze daarvoor: Om lid te worden richt de betrokken stad schriftelijk een verzoek daartoe aan het bestuur (Vorstand). In lijn met artikel 160, tweede lid Gemeentewet beslist het college van B&W over deelname aan een vereniging. De gemeenteraad moet in de gelegenheid worden gesteld zijn zienswijze aan de hand van een ontwerpbesluit naar voren te brengen (Bijlage 1). Hiervoor is een soort van ‘Verklaring van geen bedenkingen’ opgesteld, maar de gemeenteraad kan ook besluiten tot een andere vorm en inhoud van de zienswijze.

3

Aan de hand van het raadsbesluit (en de inhoud van de zienswijze), neemt het college vervolgens een definitief besluit om lid te worden van de HanseVerein. Dit gebeurt met een afzonderlijk B&W-advies, vergezeld van een B&W-besluit. Het besluit wordt vervolgens met een brief waarin het verzoek om lid te mogen worden is vervat, aan de Vorstand der HanseVerein p/a Hansebüro in Lübeck gestuurd. Bijlage(n) 1. 2.

Zienswijze - Verklaring van geen bedenkingen Statuten (Satzung) HanseVerein

Elburg, 30 maart 2021 Het college van burgemeester en wethouders, de burgemeester,

de secretaris,

ir. J.N. Rozendaal

P.W. Wanrooij