Raadsbrief evaluatie coronamaatregelen Vesting.docx

Raadsbrief

Datum Portefeuillehouder

23 november 2020 ir. J.N. Rozendaal

Behandelaar:

H.J. Bruijnes

Emailadres

arjan.bruijnes@elburg.nl

Zaaknummer: Bijlagen

92183 -

O NDERWERP Evaluatie corona-maatregelen Vesting en Havenkade V ERANTWOORDING Hierbij ontvangt uw raad de evaluatie van de corona-maatregelen Vesting en Havenkade. De evaluatie is tot stand gekomen op basis van de inbreng van onderstaande deelnemers en op basis van ontvangen (schriftelijke) reacties van particulieren en/of ondernemers uit de Vesting en Havenkade. D EELNEMERS : Horecaondernemers Winkeliersvereniging Platform Vestingbewoners

City Hosts Bedrijfscontactfunctionaris Communicatie

Openbare orde en veiligheid Verkeer en Vervoer Handhaving openbare ruimte

O PBOUW EVALUATIE : 1. Wat was het plan? Aanleiding, uitgangspunten en maatregelen 2. Wat is er werkelijk gebeurd? Tot 1 juni, vanaf 1 juni en vanaf 1 september 3. Hoe is het door ons ervaren? Onze evaluatie, ontvangen reacties en complimenten 4. Wat kunnen wij ervan leren? Niet meer doen, wel doen of anders doen 1.

W AT WAS HET PLAN :

1.1 Aanleiding: Zondag 15 maart heeft het kabinet maatregelen genomen om de verspreiding van het coronavirus te voorkomen en/ of te beperken. Eén van de ingrijpende maatregelen betrof het sluiten van alle eet- en drinkgelegenheden. Halverwege de maand mei is een versoepeling van deze maatregel aangekondigd en hierdoor konden vanaf 1 juni de eet-en drinkgelegenheden onder voorwaarden weer de deuren en terrassen openen. De belangrijkste voorwaarden om de deuren te openen waren de twee basisregels ‘vermijd drukte’ en ‘houd 1,5 meter afstand’. Om het naleven van deze regels te vereenvoudigen hebben alle gemeenten van het Rijk de opdracht gekregen om, waar nodig en mogelijk, maatregelen te treffen in de openbare ruimte. 1.2 Uitgangspunten: Omdat de Vesting uit een riant aanbod van winkels, horeca, kerken en musea bestaat, is het een drukbezochte locatie met een potentieel risico op (ongewenste) drukte en hierdoor dus (te) weinig ruimte om 1,5 meter afstand te kunnen houden en drukke plekken te vermijden.

1

Vandaar dat, in samenwerking met winkeliers (vereniging Winkel Vesting Elburg) en horecaondernemers, maatregelen getroffen zijn op basis van vier uitgangspunten: 1. Volksgezondheid: Bewaken RIVM-maatregelen 2. Economie: Ruimte voor horeca en winkeliers 3. Veiligheid: Verkeersdeelnemers en bereikbaarheid hulpdiensten 4. Relationeel: Wederzijds begrip en tegengestelde belangen Het motto voor de maatregelen was: V EILIG WANDELGEBIED IN EEN GASTVRIJE VESTING ! Met de RIVM-maatregelen als kader en het motto, inclusief uitgangspunten, als vertrekpunt is vooral gedacht in mogelijkheden. 1.3 Maatregelen: Maatregelen die met ingang van 1 juni getroffen zijn:  Instellen voetgangerszone  Aanbrengen zichtbare en gemarkeerde looproute en spelregels  Instellen omleidingsroute voor fietsers  Aanleggen fietsparkeervoorzieningen  Verwijderen ‘overtollig’ straatmeubilair  Inhuren van gastheren en dames in de vorm van City Hosts  Gedogen van extra vierkante meters terrassen 2. W AT IS ER WERKELIJK GEBEURD : 2.1 Periode voor 1 juni: Het initiatief voor het verruimen van de terrassen is in eerste instantie overgelaten aan de horecaondernemers. Voorwaarde voor de verruiming: overleg met naaste betrokkenen, ‘de buren’, en het waarborgen van een goede doorstroming voor wandelaars en hulpdiensten.

Het initiatief voor de aanpassingen in de openbare ruimte is in eerste instantie overgelaten aan het team openbare orde en veiligheid en de buitendienst van de gemeente Elburg. Voor het implementeren van de anderhalvemetersamenleving binnen het winkelgebied is in overleg met de winkeliersvereniging advies gevraagd aan Marion Vos (Evenementenveiligheid & Productie). Op basis van het advies van Marion Vos, de initiatieven van de horeca en de praktische uitvoerbaarheid zijn vervolgens alle bovenstaande maatregelen in een zeer kort tijdsbestek doorgevoerd zodat maandag 1 juni 12:00 uur de deuren van de horeca weer verantwoord geopend konden worden. De aanleiding, de uitgangspunten en de te nemen maatregelen zijn actief gecommuniceerd. Onder andere via de Huis aan Huis krant, op social media, op de website en op verkeersborden. De maatregelen zijn aangeboden in de vorm van platte tekst, via infographics en door middel van opgenomen filmpjes. 2.2 Vanaf 1 juni: Doordat veel Nederlanders de vakantie in eigen land hebben doorgebracht en er nagenoeg geen evenementen zijn georganiseerd in de omgeving, is de toeristische vesting een publiekstrekker geworden. Dit heeft gezorgd voor een aanzienlijke toename van het aantal fiets- en loopverplaatsingen in de vesting en nabij de haven.

Met name aan de Havenkade is door de extra terrasopstellingen en de extra drukte qua fietsers en wandelaars een onoverzichtelijke en hierdoor minder verkeersveilige situatie ontstaan. Op deze situatie is geanticipeerd door:  Nog meer fietsparkeervoorzieningen aan te leggen  Banners voor het winkelgebied aan te brengen  De Havenkade, tijdelijk op dagdelen, af te sluiten voor gemotoriseerd verkeer  Een omleidingsroute voor gemotoriseerd verkeer richting Kruismaten aan te geven  Een extra voertuigenparkeerplaats in te richten  Inhuur van gastheren en dames in de vorm van verkeersregelaars bij de Havenkade 2.3 Vanaf 1 september: Na het vakantieseizoen is het bezoek aan de vesting aanzienlijk afgenomen. Alle maatregelen die gericht waren op fietsers en gemotoriseerd verkeer zijn weer teruggebracht in de oorspronkelijke staat.

2

De extra terrasopstelling is gedoogd tot en met 31 oktober. Vandaar dat de zichtbare looproute en bebording voor fietsers, om af te stappen bij drukte, zijn blijven staan. 3. H OE IS HET DOOR ONS ERVAREN : 3.1 Algemeen: Het feit dat er vier uitgangspunten zijn (Volksgezondheid, Economie Veiligheid, Relationeel) en het feit dat er verschillende doelgroepen zijn (Horeca, Winkeliers, Inwoners, Toeristen, Bedrijven), zorgt ervoor dat er wisselende ervaringen zijn. In het algemeen kan gesteld worden dat alle maatregelen naast voordelen ook nadelen kenden. Voorbeeld: Tijdelijke maatregelen om ruimte te creëren voor voetgangers en terrassen zijn bijvoorbeeld ten koste gegaan van ruimte voor fietsers en winkeliers. Tijdelijke maatregelen gericht op het ruimte bieden aan fietsers zijn weer ten koste te gegaan van de ruimte voor automobilisten en dus de bereikbaarheid van bedrijven. Ondanks de verschillende uitgangspunten en verschillende doelgroepen zijn de deelnemers aan de evaluatie tevreden en positief over de getroffen maatregelen in en nabij de vesting. De extra terrasruimte heeft ervoor gezorgd dat de vesting goed bezocht is en dit heeft er weer voor gezorgd dat de horecaondernemers en de winkeliers ook voldoende klanten konden ontvangen.

Door een ruim aanbod van fietsparkeervoorzieningen en de duidelijk aangegeven looproutes, heeft het bezoekersaantal niet voor grote problemen gezorgd die onmiddellijke actie vereisten. 3.2 Specifiek: Enkele specifieke punten.  Tijd-tempo versus communicatie: Tijdelijke maatregelen zijn een goed middel gebleken om maatregelen snel in te voeren en te testen. Nadeel hiervan is wel dat er minder tijd overblijft voor overleg en communicatie. Dit kan weer voor minder betrokkenheid en onduidelijkheid zorgen.  Terrassen: Met name in de beginperiode is er enige onduidelijkheid geweest over de terrassen. Wat mag wel én wat mag niet. Met name de inzet van kuchschermen is lang onduidelijk geweest. Door de inrichting van de terrassen in eerste instantie ‘vrij’ te laten én zo coulant mogelijk mee te denken als gemeente zijn er enkele minder wenselijke maar niet onoverkomelijke situaties ontstaan. Met name ter hoogte van het ‘horecaplein’ op de Vischmarkt was het zo nu en dan, afhankelijk van de drukte, onoverzichtelijk. Enerzijds omdat de terrasopstelling aan weerszijden niet gelijk was, anderzijds omdat de aanwezigheid van een viskar niet gunstig was. Verder was met name de krappe doorgang bij de terrassen aan de Jufferenstraat onhandig en had dit achteraf anders opgesteld kunnen worden. De terrassen direct aan het water zijn goed bezocht en in de smaak gevallen bij de terrasbezoekers.

Door deze terrasopstelling waren de wandelaars wel genoodzaakt om gebruik te maken van het naastgelegen wegdek. Verder moest het bedienend personeel hierdoor regelmatig oversteken. Beide punten kwamen de verkeersveiligheid aldaar niet ten goede (zie Havenkade).  Fietsenstallingen: Na de zomervakantie zijn de extra fietsenstallingen bij de ingangspoorten van de vesting weer verwijderd. Achteraf gezien hadden deze beter iets langer kunnen blijven staan omdat het toeristenseizoen, alhoewel de zomervakantie afgelopen was, nog niet voorbij was.  Havenkade: Het afsluiten van de Havenkade voor gemotoriseerd verkeer is vanuit verkeersveiligheidsoogpunt een verstandige zet geweest. De snelle invoering van deze maatregelen heeft wel verzet opgeroepen bij enkele ondernemers en één aanwonende. Uiteraard een terecht punt omdat de afsluiting veel bedrijven door de snelle uitvoering is overvallen. Desondanks is de afsluiting niet aangepast omdat de bedrijfsvoering van alle bedrijven, gezien het tijdelijke karakter en de alternatieven die voor handen waren, niet in gevaar is gekomen. Zo zijn er onder meer met direct belanghebbenden goede afspraken gemaakt met de verkeersregelaars en is de hinder voor bestemmingsverkeer en aanwonenden aan de

3

Havenkade hierdoor beperkt gebleven. Ondernemers net buiten de afsluiting, die geen gebruik konden maken van een ‘ontheffing’, waren minder content.  Vischpoort: De doorgang bij de Vischpoort is smal. De omleidingsroute voor fietsers was hierdoor ideaal. In de praktijk bleek echter wel dat met name lokaalpubliek, inwoners uit Elburg, de omleidingsroute negeerden. Vooral op momenten dat er geen toezicht door de City Hosts aanwezig was.  Toezicht: De winkeliersvereniging vond de zichtbaarheid van de toezichthouders in de vesting beperkt. Dit is niet opmerkelijk omdat we als gemeente conform ons motto ‘gastvrije vesting’ de controles zoveel als mogelijk uitgevoerd hebben met onze City Hosts en medewerkers van het team openbare orde en veiligheid. Bij klachten en/ of excessen zijn de toezichthouders uiteraard direct ingeschakeld. 4.

W AT KUNNEN WIJ VAN DEZE ERVARING LEREN :

4.1 Doel uitleggen: Hoe en waarom worden maatregelen/ besluiten genomen. 4.2 Handelingsperspectief aanbieden: Wat kan wel én wat kan niet en tot wanneer. 4.3 Communiceer zo breed mogelijk: Alle partijen informeren die raakvlakken hebben met de maatregelen (intern en extern). Maar, te veel communicatie is niet handig en schiet zijn doel voorbij. En, te weinig communicatie is ook niet goed. 4.4. Gemeentelijke regie pakken indien nodig: Het inrichten van de openbare ruimte heeft gemeentelijke aansturing en regie nodig. Met name de uitbreiding van de terrassen is nu vooral overgelaten aan de betreffende ondernemers. 4.5 Tijd – tempo: Langzame invoering van maatregelen zorgt voor onduidelijkheid. Snelle invoering van maatregelen zorgt voor onbegrip. 4.6 Draagvlak: We kunnen het niet iedereen naar het zin maken. Maatregelen hebben voor- en nadelen en dus voor- en tegenstanders. 4.7 Horecaplein: De extra vierkante meters terras hebben een positieve werking op het aantal bezoekers van de vesting. Het inrichten van deze vierkante meters vraagt, indien weer aan de orde, gemeentelijke regie. Bereikbaarheid van panden en objecten en een goede doorstroming voor alle verkeersdeelnemers (o.a. voetgangers, fietsers en hulpdiensten) zijn hierbij essentiële criteria.

4.8 Havenkade: Het afsluiten van de Havenkade voor gemotoriseerd verkeer gedurende het hoogseizoen komt de verkeersveiligheid aldaar ten goede. Een dergelijke afsluiting, indien weer aan de orde, vergt een zorgvuldige afweging en meer tijd en overleg met belanghebbenden. Samenvattend overzicht beleving van de maatregelen: Goed bevallen

Minder goed bevallen

 Voetgangerszone; veilig wandelgebied  Fietsparkeervoorzieningen bij ingangen  Aanwezigheid van City Hosts  Extra vierkante meters terrassen

 Verkeersveiligheid Havenkade  Onoverzichtelijke Vischmarkt

Het college van burgemeester en wethouders,

4

de burgemeester,

de secretaris,

ir. J.N. Rozendaal

P.W. Wanrooij

5