raadsbrief corona dec. 2020.docx

Raadsbrief

Datum Portefeuillehouder

8 dec. 2020 ir. J.N. Rozendaal

Behandelaar:

W.G. Balfoort

Emailadres

wim.balfoort@elburg.nl

Zaaknummer: Bijlagen

113252

Onderwerp stand van zaken gemeentelijke corona-aanpak

Inleiding Hierbij treft u de zevende maandelijkse raadsinformatiebrief over de ontwikkelingen rondom de coronacrisis. In deze brief leggen wij bestuurlijk verantwoording af over de gemeentelijke corona-inzet en informeren wij u over bestuurlijk relevante bovenlokale ontwikkelingen. Wij borduren hierin voort op de informatie die in de eerdere raadsinformatiebrieven is opgenomen. Tijdelijke wet maatregelen Covid-19 (Twm) Op 1 december jl. is de Twm in werking getreden. De Twm heeft consequenties voor de huidige crisisstructuur en voor de bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de veiligheidsregio en de gemeente. Een groot aantal bevoegdheden verschuift weer richting gemeente. De Twm kent een centrale sturing, maar sluit daarnaast aan bij de bestuurlijke verhoudingen die buiten crisissituaties gelden en voorziet in lokaal maatwerk. Bevoegdheden op decentraal niveau komen in beginsel bij de burgemeester te liggen, met betrokkenheid van de gemeenteraad en het college bij het door de burgemeester gevoerde bestuur. De Twm geeft de burgemeester aanvullende bevoegdheden die zien op de verlening van ontheffingen van nationale coronamaatregelen in bijzondere gevallen, de handhaving van coronamaatregelen, en het aanwijzen van plaatsen waar regels uit de ministeriële regeling gelden.

Voorbeelden:  ontheffingen coronamaatregelen;  ontheffing regels groepsvorming;  ontheffing regels openstelling publieke plaatsen;  ontheffing regels evenementen;  handhaving op publieke plaatsen;  handhaving op besloten plaatsen;  handhaving op openbare plaatsen;  aanwijzing plaatsen waar coronamaatregelen gelden. Crisisstructuur Door de inwerkingtreding van de Twm, vervalt de crisisstructuur en komt de noodverordening te vervallen. Omdat het wel belangrijk is én blijft om regionaal eenheid uit te stralen, houdt de veiligheidsregio een coördinerende en informerende rol. Het huidige Regionaal BeleidsTeam en Algemeen Bestuur Corona (22 burgemeesters) blijft bestaan. Dit bevordert regionale informatieuitwisseling, afstemming en eensluidende koers en aanpak. Ook lokaal blijft het Gemeentelijk BeleidsTeam actief als linking-pin tussen veiligheidsregio, eigen organisatie, inwoners, instellingen, organisaties en ondernemers. Actuele thema’s in het GBT zijn momenteel:

   

communiceren van maatregelen; Helpdesk- vraagbaak voor functie instellingen, organisaties en ondernemers; Organiseren van ogen en oren voor toezicht en handhaving; Voorbereidingen treffen voor bijeenkomsten of gebeurtenissen zoals bijvoorbeeld Oud & Nieuw.

Gevolgen coronacrisis voor lopende projecten, werken en andere onderwerpen Omgevingswet Mede vanwege corona is de inwerkingtreding van de Omgevingswet uitgesteld tot 1 januari 2022. Als gevolg hiervan moest de planning en strategie tot invoering van de wet in Elburg herzien worden. Verder heeft corona directe effecten gehad op het invoeringstraject in de vorm van vertraging bij het uitvoeren van diverse acties, onder andere door het uitstellen van bijeenkomsten en overleggen. Inmiddels is de planning tot 2022 aangepast (raadsbrief 30 juni 2020). Omgevingsplan Doornspijk Begin 2020 is de (ontwerp) Visiekaart voor de toekomst van Doornspijk afgerond. De volgende stap in het proces was een informatieavond voor de terugkoppeling van de resultaten, het informeren van de bewoners en het gelegenheid bieden voor inspraak. Deze avond was gepland op 12 maart 2020. Vanwege de uitbraak van het corona-virus moest deze avond op het laatste moment helaas worden afgelast. Na de zomermaanden is naar een andere vorm gezocht voor een passende participatie, blijvend binnen de landelijke corona richtlijnen. Bij deze aangepaste vorm werd uitgegaan van twee bijeenkomsten op twee avonden. De avonden waren vastgelegd voor 29 september en 6 oktober. Ook deze avonden moesten vanwege de 2e golf van het corona-virus worden afgelast.

Najaar 2020 is daarop gekozen voor een uitgebreide publicatie over de Visiekaart met de mogelijkheid een schriftelijke reactie te geven. Ook werd op twee middagen een telefonisch spreekuur aangeboden om mondeling een reactie te geven. Dit heeft plaatsgevonden op 19 en 23 november 2020. De reacties op de Visiekaart konden worden ingediend tot 1 december 2020. Terugkijkend is er als gevolg van het corona-virus voor dit project een vertraging geweest van ruim 8 maanden. Sociaal domein Via de raadsbrief met de stand van zaken van de Uitvoeringsagenda 2020 bent u geïnformeerd over de voortgang van voorgenomen plannen in het sociaal domein. Aanvullend daarop valt nog het navolgende te melden. De coronacrisis vergt veel van uitvoerders in het sociaal domein. Het bereiken van mensen is soms een grote opgaaf, het anders organiseren van de dienstverlening vergt daarbij ook de nodige energie. Ook is het duidelijk dat de beperkende maatregelen bij veel mensen spanningen oproepen die zich uiten naar hulpverleners. Het is ook goed om te signaleren dat, na aanpassing, werkzaamheden of trajecten ook weer opgestart werden of door konden gaan met inachtneming van de richtlijnen. Ook zijn creatieve/nieuwe vormen van dienstverlening ontstaan. Denk bijvoorbeeld aan online trainingen of hybride vormen van lesgeven.

Deze nieuwe vormen zijn goed ontvangen en zullen ook in de toekomst niet meer weg te denken zijn in onze samenleving. Voor een kleine groep inwoners geldt dat ze nu makkelijker zorg mijden, al of niet bewust. Dit heeft nogal eens tot gevolg tot problematiek eerst later in beeld komt, of tijdelijk niet meer in beeld is. Veelal komt deze eerst later, maar dan ook met een zwaardere intensiteit, in beeld. Onnodig te zeggen dat dit extra druk geeft op uitvoerende medewerkers. Er zal de komende tijd zeker extra aandacht zijn voor het thema zorgmijding. Overigens wordt er tot nu toe niet generiek een toename van huiselijk geweld waargenomen, terwijl dit wel verwacht werd. Het wegvallen van veel sociale druk geeft in sommige huishoudens ook lucht. Voor kwetsbare groepen is het risico op isolement en eenzaamheid extra groot. Vanuit stichting WIEL, het CJG en ook Corona-hulpgroepen is er aandacht voor kwetsbare groepen, m.n. de oudere senioren en mantelzorgers. Ook voor de kwetsbare gezinnen is er extra aandacht. Maar het is ook evident dat de gevolgen van dit isolement maar marginaal opgevangen kan worden. Lokale economie De schade die de lokale economie van de coronamaatregelen ondervindt zijn beperkt. De horeca is zwaar getroffen, maar het aantal faillissementen blijft gering.

Het overige bedrijfsleven kan de negatieve gevolgen van de maatregelen goed het hoofd bieden, of ondervindt in het geheel geen nadelen. Van de bedrijven die in het verleden interesse toonden in een kavel op Broeklanden II heeft geen enkel bedrijf zich als gevolg van de coronamaatregelen afgemeld.

Na een slecht voorseizoen hebben de vakantieparken een goede bezetting gehad in de zomermaanden, waardoor het seizoen per saldo toch redelijk was. Voor de B&B's en het hotel geldt dat waarschijnlijk iets minder. De groepsaccommodaties zijn het hardst getroffen, doordat de meeste schoolkampen en familieweekenden werden geannuleerd. Voor de meeste dagrecreatie-aanbieders was het, net als voor de musea en de horeca, een slecht jaar. Voor een deel van de toeristisch-recreatieve ondernemers geldt overigens dat het een nevenfunctie of bijverdienste is, naast bv. een agrarisch bedrijf of een andere baan. Daardoor zijn tegenvallers iets makkelijker op te vangen. Een aantal ondernemers heeft een beroep gedaan op subsidie van de provincie of ondersteuning vanuit Vitale Vakantieparken. Verantwoording besteding Coronabudget Bij raadsbesluit van 22 april jl. is voor de noodzakelijke uitgaven voor inwoners en versterking van de lokale economie als gevolg van de coronacrisis, een budget beschikbaar gesteld van € 1.000.000. Van dit bedrag is medio december € 256.000 uitgegeven. Zie toelichting hieronder. Besluitvorming raadsvergadering 28 september 2020: 1. Niet opleggen precariobelasting terrassen 2. Niet opleggen reclamebelasting 3. Leges markt en standplaatsen 4. Toeristenbelasting (voorlopige inschatting) Totaal

€ € € € €

De stand van zaken van de besteding van dit budget tot 1 december is als volgt: 1. aanschaf camera aula € 2. bijdrage ondernemersinitiatief 'wie bezorgt wat" € 3. kosten huur informatieborden € 4. maatregelen binnenstad (coronaproof) € 5. ontsmettingsmiddelen scholen (gemeente betaalt de helft) € 6. toezicht haven € 7. noodopvang jeugd € 8. online cursusaanbod via RegioOpleiders *) € 8. huur corona-unit huisartsen € 9. overig € Totaal afgerond €

37.500 53.000 (2021) 2.500 75.000 168.000

2.500 2.500 14.000 23.000 6.500 13.000 13.000 7.500 2.500 3.500 88.000

*) Dit cursusaanbod is bedoeld voor inwoners die door de coronacrisis minder uren werken of daadwerkelijk hun baan zijn kwijtgeraakt. Ook ZZP'ers, werkzoekenden en uitkeringsgerechtigden kunnen gratis een beroep doen op drie maanden lang gebruik maken van het brede online cursusaanbod. Compensatiepakket rijksmiddelen Bij de mei- en septembercirculaire zijn er extra middelen ontvangen ter compensatie van de financiële schade als gevolg van de coronacrisis. Deze vergoedingen zijn richtinggevend toegekend waarbij aangegeven is voor welk doel de compensatie dient. Gemeente Elburg heeft in 2 tranches voor 14 onderwerpen compensatie ontvangen. In totaal gaat het om een bedrag van € 836.600 (€ 371.550 o.b.v. meicirculaire + € 465.050 o.b.v. septembercirculaire). In de slotrapportage 2020 (raadsvergadering 14 december 2020) is een voorstel opgenomen hoe deze middelen te verdelen en te besteden. Van genoemd bedrag van € 836.600 valt € 222.200 vrij en wordt toegevoegd aan de stelpost onvoorzien omdat deze compensatie deels al worden betaald uit het beschikbare coronabudget van € 1 miljoen. Twee compensatiebudgetten blijven beschikbaar voor besteding in 2021 en worden geraamd op het bestaande coronabudget. Raming coronabudget na slotwijziging: Beschikbaar (raadsbesluit 22 april 2020) Maatschappelijke en culturele instellingen 2e Kamerverkiezingen Totaalbudget

€ 1.000.000 € 164.450 (2021) € 37.000 (2021) € 1.201.450

Genoemde bedragen zullen worden ingezet voor het doel waarvoor deze bestemd zijn. Uw raad zal hierover worden geïnformeerd. Bedrijfsvoeringsbudget corona Daarnaast zijn als gevolg van de coronacrisis voor het functioneren van de gemeentelijk organisatie tot nu de volgende uitgaven gedaan: a. Uitgaven voor de gemeentelijke organisatie (ICT-voorzieningen voor thuiswerken, beveiligingskosten en overige kosten): € 196.000 Bij de voorjaarsrapportage 2020 is een budget van € 50.000 gevraagd voor corona (besluitvorming raad van 6 juli 2020). Van de provincie Gelderland is voor coronamaatregelen (‘noodhulp’) een bedrag ontvangen van € 65.738 (dit budget is voor bedrijfsvoering). Bij de slotrapportage 2020 wordt voorgesteld het budget met € 85.000 op te hogen (raadsvergadering 14 december 2020).

Regionale arbeidsmarktinformatie 1  de coronacrisis zette de regionale arbeidsmarkt in korte tijd flink op zijn kop;  voor kwetsbare groepen is het nog lastiger geworden om werk te vinden;  het aantal bijstandsuitkeringen stijgt tot nu toe licht in de regio, vooral onder jongeren;  naarmate de crisis langer duurt verliezen meer oudere leeftijdsgroepen hun (vaste) baan; zij komen vaak moeilijker weer aan werk;  toch zijn er nog steeds werkgevers die moeilijk aan personeel kunnen komen, zoals in de zorg, ICT, techniek en bouw;  aandacht voor competenties en inzet van scholing helpen om kansen te benutten en knelpunten te verkleinen. Uitkeringen in Elburg  Het aantal WW-uitkeringen is in de afgelopen maand licht afgenomen. In oktober ontvingen 234 inwoners uit de gemeente Elburg een WW-uitkering (in oktober 2019 waren dit er 240). In oktober 2020 nam het aantal WW-uitkeringen af met 7 ten opzichte van september 2020.  Op 1 oktober 2020 waren er 239 inwoners die een uitkering ontvingen via de gemeente. Op 1 november waren dit er 238.  De instroom in de Participatiewet/IOAW/Bbz lijkt hoger dan vorig jaar. Er zijn 83 uitkeringen toegekend tot 1 november (88 in heel 2019), waarvan 25 als gevolg van einde werk/WWuitkering (19 in heel 2019).  De uitstroom uit de Participatiewet/IOAW/Bbz neemt af.

Er zijn tot 1 november 76 uitkeringen beëindigd, waarvan 23 naar werk (in 2019 89 beëindigingen, waarvan 37 naar werk).  Het aantal jongeren met een uitkering neemt toe. Per 1 januari 2020 waren er 36 jongeren (tot 27 jaar) met een uitkering op grond van de Participatiewet. Per 1 november zijn dit er 41. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) De gemeente voert de Tozo uit. De Tozo is gestart per 1 maart 2020. Daarna kwam de verlenging van de Tozo regeling, Tozo 2, die op 30 september 2020 eindigde. Per 1 oktober 2020 is Tozo 3 gestart. In de gemeente Elburg zijn de volgende aantallen en uitgaven van toepassing op de Tozo: Tozo 1: 250 aanvragen: Levensonderhoud € 753.321,Bedrijfskredieten € 354.012,Totaal Tozo 1 € 1.107.333,Tozo 2: 71 aanvragen: Levensonderhoud Bedrijfskredieten Totaal Tozo 2 Totaal uitgaven Tozo 1 + 2

1

€ 176.679,€ 72.614,€ 249.239,€ 1.356.626,-

Regionale Nieuwsflits arbeidsmarkt Overijssel en Gelderland-Noord oktober 2020

Tozo 3: 43 aanvragen, waarvan 6 in behandeling. Bedrijfskapitaal 1 aanvraag (toegekend) (peildatum 24 november 2020). Levensonderhoud € 29.889 Bedrijfskredieten € 6.000 Totaal Tozo 3 € 35.889 Totaal uitgaven Tozo 1 +2 +3

€ 1.392.515

Per 1 januari 2021 start een volgende fase binnen de Tozo. In deze fase ondersteunt het kabinet zelfstandig ondernemers waar nodig om zich voor te bereiden op een nieuwe toekomst, hetzij als zelfstandig ondernemer, hetzij als werknemer in loondienst. In Elburg starten we hier al per 1 december 2020 mee. Namens de gemeente neemt de bedrijfsadviseur contact op met de zelfstandig ondernemers om het gesprek aan te gaan over òf en zo ja, welke ondersteuning de zelfstandig ondernemer nodig heeft. Dit kan bijvoorbeeld gaan om coaching, advies, bij- en omscholing en heroriëntatie. Vanaf 1 juli 2021 is het reguliere Bbz weer van toepassing. Het Bbz biedt een vangnet waarop zelfstandig ondernemers zo nodig kunnen terugvallen, zowel voor ondernemers die hun bedrijf willen voortzetten, als voor ondernemers die hun bedrijf willen beëindigen. Huisartsenzorg Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van de unit die naast de huisartsenpraktijk in Elburg is geplaatst. Op deze manier worden de verschillende patiëntenstromen goed gescheiden van elkaar waardoor er minder besmettingsgevaar is. Qua besmetting loopt Elburg in lijn met de landelijke cijfers. Wel is er een toename te zien in het gebruik maken van de griepprik. Onderwijs / kinderopvang / noodopvang / welzijn De Corona-regiegroep onderwijs/opvang komt 1 keer per drie weken fysiek bij elkaar in het gemeentehuis.

De regiegroep is uitgebreid met een vertegenwoordiger vanuit het welzijnswerk van St Wiel. Het voortgezet onderwijs was nog niet aangesloten bij de regiegroep maar gaat dit vanaf november ook doen. Er wordt nagedacht over de mogelijkheid van het starten van een campagne om de inwoners van Elburg bewust te maken dat we gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor onze gezondheid door ons te houden aan de maatregelen die landelijk afgekondigd zijn. In deze campagne wordt er ook aandacht besteed aan de erkenning dat het voor iedereen, en met name voor de jongeren, geen gemakkelijke tijd is en dat zij veel moeten inleveren. Ook de feestdagen zullen hier specifiek aandacht in krijgen. We gaan nadenken over hoe we de feestdagen ordelijk kunnen laten verlopen en met inachtneming van de afgekondigde maatregelen (er kan geen feesttent geplaatst worden voor de jongeren). Zoals het er nu voor staat, zijn de mogelijkheden hiertoe zeer beperkt, maar wellicht dat dit half december anders is. Onderwijs, welzijnswerk en gemeenten trekken hier gezamenlijk in op. Ook wordt er samengewerkt met de omliggende gemeenten die tegen dezelfde zaken aanlopen. Wat betreft het onderwijs en de opvang zijn er op dit moment geen grote problemen. De bezetting is soms krap maar tot op heden is het nog te bemensen, op soms een kleine uitzondering na. Als regiegroep blijven we dit goed en nauw monitoren.

Binnen het Centrum voor Jeugd en Gezin is er een toename te zien in het aantal aanmeldingen. Dit zorgt er op dit moment voor dat er een kleine wachttijd is. Ook zijn er op dit moment meer crisissituaties die aangemeld worden en waar acuut op ingesprongen dient te worden. Corona is hier mogelijk 1 van de onderliggende oorzaken van. De inwoners en ketenpartners weten het CJG echter goed te vinden als er zorgelijke situaties zijn zodat deze ook snel opgepakt kunnen worden. Cultuur en erfgoed Dat de Coronacrisis veel impact heeft op de culturele sector is onmiskenbaar. Ook de ambtelijke tijdsinzet voor de beoogde werkzaamheden is dit jaar totaal anders geweest dan vooraf was beoogd. Inzet op externe financiële ondersteuningen, anders inzetten op activiteiten, regionale afstemmingen en het schrijven van plannen richting Provincie, zijn enkele onderwerpen waarop fors is ingezet. Geen van de

werkzaamheden die we voor ogen hadden, is stil komen te liggen, maar de aangepaste prioritering heeft op de onderstaande onderwerpen wel tot vertraging in de uitvoering geleid: - Project Actualisering Monumenten en Subsidies: het was de bedoeling om bij de actualisering van de monumentbeschrijvingen, ook de subsidieregeling, -elementen en -toekenningen tegen het licht te houden. De beoordelingen zijn nog niet afgerond. De subsidieregels en -criteria voor het in stand houden van gemeentelijke monumenten, vaartuigen, keitjesstoepen en historische kerkpaden, zijn niet aangepast en zullen in 2021 inhoudelijk gelijk zijn aan de huidige regels. - Ontwikkeling Cultuurmenukaart. - Implementeren nieuw administratieprogramma voor Muziekonderwijs: de voorbereidingen zijn gereed, start training op 12 -1 2021. - Hanze=Cultureel Erfgoed: Hanze ambities-Hanzetrots, Hanze-DNA, activiteiten gericht op Hanzejaar 2022; het themajaar is, in samenspraak met andere Hanzesteden, doorgeschoven naar 2023. - 75 jaar Vrijheid: activiteiten konden niet doorgaan; de hoop is nu gevestigd op 2021. - Project doorontwikkeling Centrum voor Cultuur en ontvlechting Muziekschool: project heeft vertraging opgelopen, maar is nu stevig ingezet (externe ondersteuning) op realisatie per 1-7-2021. - Werkzaamheden vanuit Erfgoed en Archeologie i.r.t.

Omgevingswet: er wordt externe ondersteuning gevraagd voor tijdige afronding/implementatie. Door het Rijk is voor de culturele instellingen in Elburg een bedrag toegekend van totaal ca. € 138.000. De gemeente kan hiermee de instellingen financieel ondersteunen. Naar verwachting zal ook in 2021 financiële ondersteuning volgen. Criteria zullen hiervoor nog nader uitgewerkt worden. Ons uitgangspunt is om door middel van ‘maatwerk’ financiële ondersteuning te bieden waar dat nodig is. Sport Voor de sportsector zijn weer aanvullende maatregelen afgekondigd. De sportverenigingen pakken deze zelf op en hebben een korte lijn met de gemeente. Met name voor de Sportsector wisselen elke keer de regels na een persconferentie. Steunpakket Sportverenigingen Bij de Sport zijn op dit moment de kantines weer gesloten en zijn wedstrijden en publiek niet toegestaan. De sportverenigingen komen financieel steeds meer onder druk te staan door misgelopen inkomsten. Er wordt landelijk gewerkt aan een uitbreiding van het steunpakket. Steeds meer kleine verenigingen kloppen nu ook aan bij de gemeente voor steun. Dienstverlening Het thuiswerken is de norm, dus werken veel collega’s vanuit huis. Voor bepaalde functies kan dit uiteraard niet of niet volledig, bijvoorbeeld bij de medewerkers van de buitendienst, de baliemedewerkers en de consulenten sociaal domein.

Om de dienstverlening aan de inwoners te blijven waarborgen, is er voortdurend aandacht voor de (telefonische) bereikbaarheid van medewerkers. In het gemeentehuis is er voortdurend aandacht en zorg voor voldoende ontsmettingsmiddelen en het gebruik en verstrekking van mondkapjes in de publieke hal. Voor wat betreft de optimalisatie van interne werkprocessen en het digitaliseren van webformulieren, werpen de beperkende maatregelen vanwege Corona wel wat roet in het eten. Op aangepaste manier gaan we er uiteraard mee verder, maar door het ‘op afstand werken’ loopt deze verbeterslag wel enige vertraging op. We delen in de Huis-Aan-Huis, op de website en social media steeds de ontwikkelingen en maatregelen rond Corona met onze inwoners, met daarbij specifieke aandacht voor onze ondernemers en kwetsbare inwoners. De burgemeester plaatst regelmatig filmpjes op social media om aandacht te vragen voor het naleven van de Corona-maatregelen, zodat we als samenleving samen het Corona virus onder controle kunnen krijgen. De ingezette trend waarbij inwoners de gemeente steeds meer via de digitale weg weten te vinden, blijft stijgen. Dit komt tot uitdrukking in het aantal formulieren/aanvragen dat via de website wordt ingediend. Dit aantal blijft stijgen. En ook komt het tot uitdrukking in het aantal telefonische en baliecontacten. Deze nemen juist af.

Over de eerste 10 maanden van 2020 zijn 9150 digitale formulieren via de website ingediend. Dat zijn er al zo’n 1388 meer dan over het hele jaar 2019!

Digitale formulieren

Heel 2016

Heel 2017

Heel 2018

Heel 2019

1 e 10 maanden 2020

Totaal

3102

5068

5262

7762

9150

Als we de eerste tien maanden van 2019 en 2020 met elkaar vergelijken, zijn er in 2020 in dezelfde periode al 2622 meer formulieren digitaal ingediend dan in 2019. Het aantal afspraken aan de balie is afgenomen met 1657, vergeleken met 2019. Het aantal telefonische contacten is afgenomen met 4123, vergeleken met 2019.

Periode 1 jan. t/m 31 oktober

2019

2020

Verschil

Digitale formulieren

6528

9150

2622+

Afspraken balie

6088

4431

1657-

Telefoon

24416

20293

4123-

Vervolg In de loop van elke kalendermaand zullen wij u via een raadsbrief als deze op de hoogte houden. Het college van burgemeester en wethouders, de burgemeester,

de secretaris,

ir. J.N. Rozendaal

P.W. Wanrooij