Presentatie gemeenteraden 2022 versie 27 juni 2022.pptx

Omgevingsdienst Noord-Veluwe Een toelichting op onze taken en de actuele ontwikkelingen

Jacob Jan Feenstra, directeur

Inhoud Achtergrond en ontstaansgeschiedenis Wie is ODNV en wat doet zij? Hoe wordt de organisatie bestuurd? Takenpakket en dienstverlening Actuele ontwikkelingen

Presentatie ODNV 2022

2

Ontstaansgeschiedenis en Gelderse Maat Commissie Mans (2009): krachten bundelen en vergroten van deskundigheid Packagedeal IPO, VNG en ministerie, waaronder;

- Kwaliteitsimpuls VTH-uitvoering - Eigen centrale uitvoeringsorganisaties gemeenten en provincie voor milieutaken Start Regionale Uitvoeringsdiensten (2013) Landelijk netwerk 29 Omgevingsdiensten “Gelderse Maat”

- Gelders Stelsel van Omgevingsdiensten

Presentatie ODNV 2022

3

Regio Noord-Veluwe in cijfers Natura 2000-gebied ‐ Veluwe 88.000 ha ‐ Veluwe Randmeren 6.200 ha

Grondgebruik (CBS) ‐ Totaal 62.200 ha ‐ Natuur 27.000 ha ‐ Landbouw 24.000 ha ‐ Bebouwd 4.800 ha ‐ Recreatie 1.200 ha

Inwoners : 206.321 Bedrijvenbestand: 9.000+ inrichtingen Begroting ODNV: € 5.272.700,Formatie (2021): 44 FTE in dienst / inhuur

Presentatie ODNV 2022

4

29 omgevingsdiensten: begroting

Presentatie ODNV 2022

5

29 omgevingsdiensten: formatie

Presentatie ODNV 2022

6

Wgr: Organisatie en bestuur ODNV stimuleert mensen een betekenisvolle bijdrage te leveren aan een veilige en gezonde leefomgeving

Gemeenten Samen als eigenaar én als opdrachtgever

AB -DB

Opdrachtgeversoverleg

ODNV Schaalvergroting, nabijheid, kennis, minder kwetsbaar

Organisatie met vakspecialisten leefomgeving Gemeenschappelijke Regeling − Gelijke stemverhouding tussen deelnemers − Begroting en jaarrekening / -verslag (rol GR) − Programmering en verantwoording − Kwaliteitscriteria:2.2 eisen aan medewerkers (kennis) en organisatie (capaciteit) Presentatie ODNV 2022

VTH Omgevingsrecht Vergunningverlening, toezicht en handhaving

Milieu (Asbest)sloop

Milieuadviser ing BRIKS

Advisering Leefomgeving Inzet milieukennis bij ruimtelijke planvorming en vraagstukken Leefomgeving

Milieu (alle specialismen)

Thema’s zoals Stikstof Energiebesparing Pfas 7

Opbouw takenpakket ODNV Wettelijk kader Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), Wro, BRO, AwB, BOR,(BTP) Wet geluidhinder, APV, Besluit (bouw/ activiteiten/lozingen), wet milieubeheer, wet bodembescherming, Wet op archeologie, Vuurwerkbesluit, wet verdrag Aarhus

Basistaken

(verplicht naar omgevingsdienst)

Nietbasistaken o.a. Adviseren wabo, klachten, toezicht en handhaving, bezwaar/beroep. Taken die alle 8 gemeenten bij ODNV beleggen en niet (zomaar) door een gemeente kunnen worden teruggehaald.

Presentatie ODNV 2022

(niet verplicht naar OD)

Overige taken o.a. voorlichting, (beleids)advisering, advies en uitvoering gemeentelijk beleid, divers, relatiemanagement

8

ODNV richt zich op…

Risicomodule

Presentatie ODNV 2022

9

Maar ook…

Presentatie ODNV 2022

10

Financieringssystematiek Besturingsmodel o.b.v. inrichtingen bestand

- Risico module: afstemming regionaal beleid - 4-jaarlijkse herijking - Solidariteitsprincipe - Excessenregeling Begroting: pakketten / programma’s

- Begroting, begrotingswijziging en zienswijze - Jaarrekening en bestemming resultaat - Omgevingswet: leges bij milieuvergunningen mogelijk (verordening) Presentatie ODNV 2022

11

De “knoppen om aan te draaien” BOR taken basistaken

Adviestaken

BOR niet-basistaken Risicomodule Gemeentelijk beleid AB besluiten (incl. jaarrekening, begroting e.d.)

Presentatie ODNV 2022

12

VTH Omgevingsrecht Basistakenpakket (Wabo: complexe bedrijven) ‐ Complexe bedrijven: Nestlé, Dolphin Metal, Van Werven, Storteboom, Presswood, Hegin, TP&T, A. Vogel ‐ Milieutoestemmingen, Meldingen, 8.40 maatwerk, klachten, toezicht en handhaving, bezwaar/beroep, piketdienst milieu, toezicht grondverzet en –stromen.

Overige milieu VTH (overige bedrijven) ‐ Bedrijven zoals; autogarages, transportbedrijven, hout/metaalbewerking, detailhandel Bijdrage VV in €1K

61

64

125

Bijdrage TH in €1K 264

Elburg

53

Ermelo 192

110

Elburg

315

Ermelo

166

Harderwijk

Harderwijk

461

Nunspeet 224

Putten

Putten

530

Hattem

Hattem 203 144

Presentatie ODNV 2022

472

Heerde Oldebroek

Nunspeet

368

Heerde Oldebroek

13

Milieu advisering Overige milieuadvisering − Advisering op BRIKS-taken (omgevingsrecht) − Ruimtelijke planvorming, − Thema’s in Leefomgeving (Stikstof, pfas, ZZS, Ondermijning, Circulaire economie) − Stijgende trend: meer complexe vraagstukken en wens om kennis in het gebied te houden i.p.v. inzet van marktpartijen. Trend jaarlijkse advisering

Bijdrage Advies in €1K

7000 6000

17 15

73

5000

Elburg

67 227

219

Harderwijk Nunspeet Putten Hattem

38

Heerde Oldebroek

Uren

Ermelo

2017

4000

2018

3000

2019 2020

2000

2021

1000

k oe

e O

ld

eb r

rd ee H

te m H at

en tt Pu

t sp ee N un

ijk rw de

m

el

o H ar

Presentatie ODNV 2022

Er

bu El

520

rg

0

14

Ontwikkeling van de dienstverlening Vakspecialisten op het gebied van de leefomgeving − Ontwikkeling naar integrale dienstverlening Organiseren van nabijheid: − Samenwerking in gemeentehuizen: casemanagers VTH en milieu-advisering voor integraliteit en nabijheid − Loket bij bevoegd gezag: korte lijnen met inwoners en bedrijven Onder mandaat van bevoegd gezag - Scheiding vergunningverlening en Toezicht / Handhaving

Presentatie ODNV 2022

15

Gelders Stelsel van Omgevingsdiensten

Samenwerking op o.a.: - Complexe vergunningverlening (OD Regio Nijmegen) - Complex toezicht (OD Regio Arnhem) - Ketentoezicht (OD Rivierenland) - Coördinatie inzet strafrecht (BOA’s, naast bestuurlijke handhaving) (OD Noord-Veluwe) - Kwaliteit van de taakuitvoering (OD De Vallei) - Afstemming met landelijke (handhavings-)partners (OD Veluwe-IJssel

Provincie – verantwoordelijk toezicht op Stelsel vanuit IBT Presentatie ODNV 2022

16

Traject Bedrijfsplan ‘ OD Veluwe’ Sinds zomer 2021 vraagstuk toekomst ODNV en OVIJ Maart-september 2021: Quick-scan en verdiepend onderzoek: samenwerking is noodzakelijk vanwege kwetsbaarheid, veelheid ontwikkelingen en beheersing van de kosten Vormen: versterken samenwerking tussen beide organisaties of fusie. Bestuur kiest voor onderzoek naar fusie. December 2021-januari 2022: Intentieverklaring twee AB’s: inzetten op onderzoek naar gezamenlijke dienst, werk Bedrijfsplan uit, aandacht voor zorgen (meenemen van alle betrokkenen, waarom geen onderzoek naar verregaande samenwerking) Maart – mei 2022: concept Bedrijfsplan gereed. Bespreking in alle gremia. Medewerkers, ondernemingsraden positief, geen bezwaren vanuit ambtenaren, provincie steunt fusie. Brief ter informatie naar alle colleges

Presentatie ODNV 2022

17

Traject Bedrijfsplan ‘OD Veluwe’ Sinds zomer 2021 vraagstuk toekomst ODNV en OVIJ 2 juni 2022: informeel AB over concepttekst Bedrijfsplan besturen positief, definitief concept wordt opgesteld, met concepttekst Gemeenschappelijke Regeling 8 juni 2022: tweede gezamenlijke medewerkersbijeenkomst start programmatische aanpak integratie van werkzaamheden OVIJ en ODNV, met focus op pakken van kansen en afwenden van bedreigingen: - Omgevingswet - Vacatures Onder regie van beide MT’s 30 juni 2022: besluit in AB van OVIJ, voorgenomen besluit in AB van ODNV Tijd en ruimte om iedereen goed te informeren, maar wel met duidelijke intentie tot besluitvorming fusie in AB van 6 oktober. Ook belangrijk richting fusiepartner OVIJ. Presentatie ODNV 2022

18

Inhoud Bedrijfsplan Waarom gezamenlijke dienst: kwetsbaarheid verkleinen, anticiperen op ontwikkelingen, zelf regie houden, aantrekkelijk werkgever blijven Bestuurlijke uitgangspunten: robuuste dienst die nabij blijft, wettelijke taken en mogelijkheid extra taken, kosten beheersen Hoe vormgeven: voorlopig twee locaties, 1 bedrijfsvoering, aantrekkelijke functies, mogelijkheden om te ontwikkelen Financiën: huidige begrotingen leidend, mogelijk schaaleffecten maar ook nieuwe functies, opstartkosten Juridisch: nieuwe gemeenschappelijke regeling, gebaseerd op de huidigen Vervolg: aanwijzen kwartiermaker en verdere detaillering met medewerkers en deelnemers in inrichtingsplan

Presentatie ODNV 2022

19

Landelijke ontwikkelingen met impact Omgevingswet : besluit Eerste Kamer pas in november 2022 De komst van de Omgevingswet betekent een flinke verschuiving in de werkzaamheden van de omgevingsdiensten en hun partners. Omdat elke omgevingsdienst een ander takenpakket heeft, verschillen de details, maar de volgende rode draad is overal zichtbaar: ─ minder vergunningen en meer toezicht en handhaven; ─ meer afstemming met partners voor een nog meer integrale afweging van alle aspecten binnen de fysieke leefomgeving; ─ meer tijd investeren in het vooroverleg met burgers en bedrijven; ─ kortere bezwaar- en beroepstermijnen. Dit vereist meer samenwerking tussen ODNV en gemeenten en tussen ODNV en allerhande partners, zoals waterschappen, politie en GGD. In procesafspraken maar (vooral) in uitwisseling van informatie en data.

Presentatie ODNV 2022

20

Landelijke ontwikkelingen met impact Omgevingswet : besluit Eerste Kamer pas in november 2022 Handboek VNG voor raadsleden Welke effecten heeft Omgevingswet voor de contractafspraken tussen gemeenten en ODNV? - Procesregie / omgevingstafels - Servicecenter burgers en bedrijven? - Uniformering processen en beleid - Bruidsschat - Milieu leges(verordening) - Mandaten - Datamanagement! - Archief, informatiebeheer en informatiehuishouding

Presentatie ODNV 2022

21

Landelijke ontwikkelingen met impact Omgevingswet : besluit Eerste Kamer pas in november 2022 Interbestuurlijk Programma n.a.v. rapport commissie van Aartsen (maart 2021) en brief staatssecretaris (13 december 2021) i.c.m. Impulsprogramma ODNL. Bestuurlijk Omgevingsberaad (Bob) is akkoord (20 juni 2022) . IBP naar Tweede Kamer eind juni 2022. Tweede Kamer debat 13 september 2022. Concepttekst: - Raakt alle aspecten van het VTH stelsel en (daarmee) de omgevingsdiensten - Visie dat de omgevingsdienst een brede rol heeft en klaar moet staan voor vervullen van ‘ een essentiële rol (..) in de grote transitieopgaven waar Nederland voor staat’. - Conform visie van RBHO in onze regio? - Stevige ambities, snel resultaat gevraagd: mag schuren en pijn doen Vaststelling ondergrens Omgevingsdienst: Q4 2022. Opkomende vraag vanuit gemeenten naar ODNV: is de fusie met OVIJ voldoende? Presentatie ODNV 2022

22

Provinciale en regionale ontwikkelingen met impact Programma Gelders Maatregelen Stikstof VTH programma n.a.v. herijking Gelders Stelsel en artikel 217 a onderzoek - Robuustheid OD-en - Invulling IBT rol Voorstel op AB van 30 juni 2022, start traject 1 juli 2022, rapport oktober 2022, besluiten maart 2023 Arbeidsmarkt en druk op leefomgeving (de Opgave) creëert een gezamenlijk dilemma, vraag versus capaciteit. - Aanscherping van opdrachtnemer- en opdrachtgeversrol aan de hand van professionalisering traject Jaarprogramma - Meer samen optrekken, zakelijker bekijken waar wat het beste belegd kan worden - Meer regionaal acteren, als gemeenten gezamenlijk beleid maken, speerpunten bepalen en gezamenlijke opdrachten verlenen aan GR-en zoals ODNV - Hoe zien de raden ODNV? Kostenpost versus investering met rendement

Presentatie ODNV 2022

23

ODNV ontwikkelingen met impact ‘Perfect Storm’ in 2021 - Hoge werkdruk - Hoog en (vooral) langdurig ziekteverzuim - Corona effecten - Vertrek sleutelfiguren inclusief de directeur Organisatie blijkt niet in staat de problemen zelf adequaat en tijdig op te kunnen pakken - Veel vacatures die te lang open staan: opstellen SPP, afspraak met DB in september 2021 - Analyse interim directeur en extern bureau januari 2022: ODNV wordt al jaren overvraagd en is onvoldoende ingericht, is onvoldoende meeontwikkeld - Weinig zicht bestuurders op functioneren van ODNV (eigenaarsrol) - Opdrachtgever/opdrachtnemer relatie onvoldoende professioneel en zakelijk

Presentatie ODNV 2022

24

ODNV ontwikkelingen met impact (2) Start herstel traject - Veel investering in succesvolle werving: ongeveer 12 nieuwe collega’s - Vertrek van 6 collega’s, veelal om betere voorwaarden elders - Eerste kostenraming voor DB in januari 2022 - Indicatie faalkosten en herstelkosten Eerste voorstellen voor begrotingswijzigingen - Incidenteel (kosten inhuur en extra inzet werving) - Structureel (9,57 extra fte nodig voor huidige vraag van gemeenten) Maart-mei 2022 - Aanscherping en bespreking begrotingswijzigingen in OAF, OGO en DB - Bespreking van 60 dagen rapport in AB 31 maart 2022, aankondiging nadere financiële inzichten en aanvragen Juni 2022 - Akkoord OAF, OGO en DB op voorstellen begrotingswijzigingen - Besluit AB 30 juni - Zienswijzen gemeenten juli-september 2022

Presentatie ODNV 2022

25

Bedankt voor uw aandacht! Zijn er vragen?