Plan van aanpak Fase 2

Toekomstbestendig Elburg 2027-2030 Een aanpak om te komen tot een toekomstbestendig perspectief voor de gemeente Elburg dat eraan bijdraagt dat de gemeente structureel financieel gezond blijft en richting geeft aan de ambitie(s) van de gemeente.

Plan van aanpak | Gemeente Elburg | Oktober 2025

De gemeente Elburg is een prachtige gemeente. De gemeente kent een rijke historie en heeft ambities voor de toekomst. Tegelijk staat zij voor grote keuzes. Het structurele financiële perspectief laat rode cijfers zien bij ongewijzigd beleid. Daarom zijn toekomstbestendige keuzes nodig. Keuzes die recht doen aan de opgaven in de Elburgse samenleving. En keuzes die bijdragen aan een structureel financieel gezonde gemeente. Dit plan van aanpak gaat over de manier waarop die opgave wordt opgepakt.

Aanleiding en achtergrond

Op 15-7-2025 heeft het college van B&W aan de organisatie een bestuursopdracht gegeven om in twee fasen toe te werken naar een financieel toekomstbestendig plan. Fase 1 betrof een ombuiging binnen de bedrijfsvoering van €250.000,- en een ombuiging binnen het sociaal domein van € 250.000,-. Deze ombuigingen zijn uitgewerkt in de Meerjaren Programma Begroting 2026-2029. Fase 1 is daarmee afgerond. Dit plan van aanpak gaat over fase 2: de keuzes die vanaf 2027 moeten leiden tot een sluitende Meerjaren Programma Begroting. Dit plan van aanpak gaat in op: • De doelstelling van het project • De randvoorwaarden en scope van het project • Het beoogd resultaat van het project • De aanpak en fasering van het project • De mijlpalen van het project • De organisatie en rollen binnen het project • De risico’s rondom het project • De financiën binnen het project. • De communicatie rondom het project De volgende pagina’s gaan in op genoemde punten.

Op 15-07-2025 heeft het college van B&W een bestuursopdracht gegeven aan de ambtelijke organisatie. Hier staan de elementen genoemd die betrekking hebben op Fase 2 van de ombuigingen. Voor de volledige opdracht is in de bijlage het collegeadvies van 15-07-2025 toegevoegd. Het doel van fase 2 omvat:

Doelstellingen

1.

Voorstellen te ontwikkelen voor duurzame ombuigingen over de gehele begroting richting een structureel sluitende meerjarenbegroting van 2027, met als uitgangspunt 1,25 miljoen euro op het sociaal domein en 1-1,5 miljoen euro op bestaand beleid

2.

Vast te stellen dat de omvang van de op te leveren ombuigingen kan fluctueren op basis van de financiële actualiteit, waarbij de substantiële afwijkingen het college separaat wordt geïnformeerd.

Het college heeft voor de uitvoering van de bestuursopdracht een aantal randvoorwaarden meegegeven. In de uitvoering van het project wordt daar rekening mee gehouden:

Randvoorwaarden

•

De portefeuillehouder financiën is bestuurlijk opdrachtgever en de domeinmanager bedrijfsvoering is ambtelijk opdrachtgever.

•

De gemeenteraad actief en vroegtijdig te betrekken bij de ombuigingen

Daarnaast heeft de gemeentesecretaris in het opdrachtgesprek dd. 06-10-2025 tussen opdrachtgever en projectleider de volgende randvoorwaarden meegegeven:

•

Objectiveren van de data uit de huidige begroting door een externe, onafhankelijke partij als bouwsteen voor het gesprek over de ambitie(s).

•

Gebruikmaken van een stuurgroepmodel waarin de portefeuillehouder en de gemeentesecretaris/algemeen directeur een plek hebben.

•

De Perspectiefnota 2026 zal inhoudelijk beleidsarm zijn vanwege de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026, maar kan wel dienen om financiële uitgangspunten voor de MJB 2027-2030 vast te leggen.

Scope

De scope van dit project betreft de toekomstbestendige keuzes die de gemeente Elburg te maken heeft. Dit gaat om keuzes die de ambitie van de gemeente Elburg betreffen en de structurele financiële consequenties daarvan. De keuzes worden verankerd in de MPB 2027-2030. Buiten de scope van dit project valt de implementatie van de te maken keuzes.

Het op te leveren hoofdresultaat van dit project is: Voorstellen voor de meerjarenbegroting 2027-2030, die ruimte en richting geven aan de ambitie(s) van de gemeente en ervoor zorgen dat de gemeente Elburg een financiële gezonde gemeente blijft.

Beoogd resultaat

Om dat te bereiken worden de volgende deelresultaten benoemd: 1. Een objectieve analyse van de huidige begroting door een externe partij. 2. Mede op basis van deze objectieve analyse en reeds vastgestelde richtinggevende visies en beleid opiniërende gesprekken met gemeenteraad, college en organisatie. 3. Optioneel: participatie vanuit de samenleving op nog te bepalen relevante onderdelen op basis van het participatiebeleid. 4. Een toekomstbestendig en richtinggevend financieel kader in de inhoudelijk beleidsarme Perspectiefnota 2026, verder uit te werken in de MPB 2027-2030.

Aanpak Projectmatig Om het beoogde resultaat binnen de termijnen te behalen, wordt gekozen voor een projectmatige aanpak. Er wordt een projectorganisatie ingericht. Deze projectorganisatie is verantwoordelijk voor het tijdig behalen van het resultaat. Projectorganisatie Bij de start van het project wordt een projectorganisatie ingericht (zie volgende dia). Gedurende het project kan het wenselijk en helpend zijn om wijzigingen aan te brengen in de structuur of bemensing van het project. Het is niet statisch, maar een hulpmiddel om het project goed aan te pakken. Gefaseerd Om te komen tot toekomstbestendige keuzes met draagvlak zijn een aantal fasen aangebracht in het proces. Deze fasen staan bewust in deze volgorde: keuzes uit eerdere fasen zijn bepalend voor keuzes uit een latere fase.

Fasering Start

Objectiveren van gegevens

•Vaststellen Plan van aanpak door college •Start stuurgroep •Start projectgroep

•Inzet bureau: vergelijking Gemeentefonds en andere gemeenten •Aanleveren benodigde gegevens door organisatie

Oktober 2025

Opiniëren op basis van gegevens •In gesprek met gemeenteraad, college, organisatie als belangrijke stakeholders van dit proces.

November 2025 / januari 2026

Scenario’s

Keuzes

Stop

•Op basis van voorgaande stappen scenario’s ontwikkelen waarin de verschillende opties met bijbehorende consequenties worden uitgewerkt. •Scenario-keuze door gemeenteraad (Perspectiefnota 2026)

•Gekozen scenario doorvertalen. •Financiële consequenties verankeren in MPB 2027-2030

•Afronden project •Decharge stuur- en projectgroep

Maart / mei 2026

Juni/november 2026

December 2026

OPTIONEEL afhankelijk van uitkomst gesprek met gemeenteraad -> verrijken met inbreng uit de samenleving

Januari/februari 2026

Mijlpalen

Plan van aanpak vastgesteld in college

Rapport extern bureau opgeleverd

Opinie van stakeholders bekend

Scenario’s ontwikkeld

Scenario gekozen door gemeenteraad

Oktober 2025

December 2025

Februari 2026

April 2026

Juni 2026

Scenario vertaald naar MPB 2027-2030

November 2026

Projectorganisatie en rollen

Gemeenteraad

College

Stuurgroep

Bestuurlijke organisatie / politiek bestuurlijke stakeholders project

nst Die

len

ing

e Le

fo

e mg

vin

g

ver

Projectgroep

Amb opdra telijk chtge Ambt ver – opdra elijk chtne mer

rijfs Bed

Griffie

MT

Projectorganisatie

ing lev en m

ring

voe

Samenleving

D&O

Sa

Communi catie

Basisorganisatie / organisatorische stakeholders project

Risico’s •

Geen keuzes: de financiën van de gemeente Elburg zijn ontoereikend om op de huidige manier verder te besturen. Dat vraagt keuzes. Als deze keuzes uiteindelijk niet worden gemaakt, brengt dat de gemeente Elburg in de rode cijfers. Op dit risico wordt gestuurd door te werken met scenario’s en actief keuzes voor te leggen aan de gemeenteraad.

•

Veel en grote belangen: maatschappelijke, politieke en bestuurlijke belangen kunnen grote druk geven op het proces. Het vraagstuk heeft het echter nodig dat het proces stap voor stap en in alle zorgvuldigheid wordt doorlopen. Op dit risico wordt gestuurd door: • Te werken met een stuurgroep waaraan zowel de portefeuillehouder als de •

gemeentesecretaris deelnemen. De stuurgroep bewaaktonder andere de zorgvuldigheid van het proces. De politiek-bestuurlijke, organisatorische en maatschappelijke stakeholders goed te informeren en waar nodig of wenselijk te betrekken bij het proces.

•

Gemeenteraadsverkiezingen 2026: bij de gemeenteraadsverkiezingen zal een deel van de raadsleden aftreden en niet terug komen. Nieuwe raadsleden komen. Het vraagt tijd en inspanning om op dit dossier ‘op vlieghoogte’ te komen. Op dit risico wordt gestuurd door het aanleveren van een ambtelijk overdrachtsdocument voor de nieuwe gemeenteraad. In dit document is nadrukkelijk aandacht voor de financiële situatie van de gemeente Elburg en de noodzaak tot ombuigingen.

•

Naast het project Ombuigingen fase 2 zijn er lopende inhoudelijke beleidsontwikkelingen met hun eigen tempo. Als voorbeeld wordt hier genoemd afval of begraven. Risico is dat de verschillende ontwikkelingen niet op elkaar aansluiten. Dit vraagt van de domeinmanager, het MT en het college alertheid om op het juiste moment te verbinden. Daarnaast kan op dit risico gestuurd worden door te werken met scenario’s.

•

Gewijzigde financiële situatie: in oktober 2025 worden landelijke verkiezingen gehouden. Dit kan leiden tot gewijzigd rijksbeleid en gewijzigde financiën vanuit het rijk richting de gemeente. Op dit risico valt niet te sturen. Het vraagt het nauwlettend volgen van de landelijke ontwikkelingen.

Financiën •

Voor de inzet van een extern onderzoeksbureau is budget nodig. De bandbreedte van de benodigde financiën ligt naar schatting tussen € 30.000 en € 75.000. Dit vraagt nog nadere uitwerking en verantwoording vindt plaats via de voorjaarsrapportage.

•

De ambtelijke inzet wordt gedaan vanuit het reguliere takenpakket.

•

De financieel adviseur wordt ingehuurd vanuit vacatureruimte.

Communicatie Bestuur en politiek Organisatie

•College geïnformeerd via portefeuillehouder •College besluitvormend via reguliere besluitvormingsroute •Raad geïnformeerd via reguliere route •Raad opiniërend en besluitvormend via reguliere route

•MT geïnformeerd en betrokken via ambtelijk opdrachtgever, ambtelijk opdrachtnemer en projectgroep •Organisatie algemeen geïnformeerd via intranet •Directe stakeholders in organisatie geïnformeerd en betrokken door projectgroep

Samenleving

•Dit vraagt maatwerk en gaat in overleg met stuurgroep

Projectorganisatie

•Stuurgroep 1x per 4 weken •Projectgroep 1x per2 weken •Opdrachtgever/opdrachtnemersoverleg 1x per 2 weken