Ontwikkelkader Verblijfsrecreatie gemeente Elburg_DEF. Nov. 2025_Highres

Ontwikkelkader Verblijfsrecreatie gemeente Elburg 2025

Ontwikkelkader Verblijfsrecreatie gemeente Elburg 2025

Colofon De Nota Ontwikkelkader verblijfsrecreatie gemeente Elburg 2025 is een uitgave van de gemeente Elburg. Auteurs:

Gemeente Elburg Met ondersteuning van Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd Ellen Ruiter Cindy Gelderman Fleur Brinkmann Jan Jaap Thijs

Beeldmateriaal: Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd Gijs Versteeg Stockfoto’s

Inhoud 1

Inleiding................................................................................................4 1.1 Aanleiding ..................................................................................4 1.2 Doel van het ontwikkelkader ............................................4 1.3 Afbakening.................................................................................4 1.4 Leeswijzer....................................................................................4

2

Waar staan we nu? .........................................................................6 2.1 Marktinschatting voor nieuwe initiatieven.................6 2.2 Kansrijke doelgroepen.........................................................8 2.3 Trends en ontwikkelingen ..................................................9 2.4 Input vanuit ondernemers .................................................9

3

Algemene uitgangspunten en criteria..............................11 3.1 Uitgangspunt 1: een initiatief sluit aan bij de vraag ................................................................................11 3.2 Uitgangspunt 2: een initiatief is toekomstbestendig...............................................................11 3.3 Uitgangspunt 3: een initiatief is duurzaam ..............12 3.4 Uitgangspunt 4: een initiatief staat in samenhang met de omgeving en biedt inwonersprofijt ...........................................................12

4

Uitgangspunten en criteria per accommodatievorm....................................................................13 4.1 Vakantieparken.......................................................................13 4.1.1 Campings ..................................................................................13 4.1.2 Bungalowparken....................................................................14 4.2 Kleinschalige campings .....................................................14 4.3 Camperplaatsen ....................................................................15 4.4 Hotels...........................................................................................15 4.5 Groepsaccommodaties.....................................................15 4.6 Bed and Breakfasts (B&B) ..................................................16 4.7 Vakantiewoningen................................................................16 4.8 Particuliere recreatieve verhuur van woningen .....16

5

Uitgangspunten en criteria per deelgebied.................18 5.1 Overzicht van ontwikkelmogelijkheden....................19 5.2 Randmeerkust .......................................................................20 5.3 Open landschap...................................................................20 5.4 Halfopen landschap.............................................................21 5.5 Veluwe.........................................................................................21 5.6 Vesting Elburg ........................................................................22 5.7 De dorpen................................................................................23 5.8 Aandachtspunt: stikstof ....................................................23

Bijlage 1. Stappenplan voor initiatiefnemers........................25

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 3

1 Inleiding 1.1

Aanleiding

Met haar rijke (Hanze) verleden, cultuurhistorisch erfgoed en ligging tussen de waterrijke randen van de Randmeren en de natuur van de Veluwe is de gemeente Elburg een populaire bestemming voor bezoekers uit binnen- en buitenland. De vraag naar verblijfsmogelijkheden op de Veluwe, en in de gemeente Elburg, is groot. In opdracht van de gemeente is door het Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd onderzocht welke kansen er zijn voor nieuwe initiatieven in de verblijfsrecreatie. De uitkomsten van die verkenning zijn gebruikt als input voor het ontwikkelkader dat voor u ligt.

1.2 Doel van het ontwikkelkader Met dit ontwikkelkader geven we richting aan de toekomstige ontwikkeling van verblijfsrecreatie binnen de gemeente Elburg. We beschrijven onze uitgangspunten en maken daarmee inzichtelijk welke initiatieven wij passend achten. We sluiten hierbij aan op onze omgevingsvisie en andere relevante beleidskaders.

We hebben ons daarbij mede gebaseerd op de uitkomsten van de marktverkenning (beschikbaar in een aparte bijlage) en besprekingen met direct betrokkenen vanuit verschillende afdelingen binnen de gemeente.

1.3 Afbakening In dit ontwikkelkader gaan we in op de volgende typen verblijfsrecreatie: > Vakantieparken (bungalowparken en campings) > Kleinschalige campings > Camperplaatsen > Hotels > Groepsaccommodaties > Bed and breakfasts (B&B’s) > Vakantiewoningen > Particuliere recreatieve verhuur van woningen Dit kader gaat niet in op havens. Vanwege de complexiteit van de ontwikkeling van een eventuele nieuwe haven, zal altijd maatwerk gelden.

1.4 Leeswijzer Het ontwikkelkader bestaat uit de volgende onderdelen: > In hoofdstuk 2 wordt stilgestaan bij de huidige situatie in de gemeente Elburg, gebaseerd op de uitkomsten van de marktverkenning. Een uitgebreider rapport is beschikbaar; dit hoofdstuk bevat de meest relevante bevindingen. > Hoofdstuk 3 behandelt vier algemene en essentiële uitgangspunten die van toepassing zijn op elk initiatief binnen de verblijfsrecreatie. > Hoofdstuk 4 biedt inzicht in de voorwaarden die per type accommodatie gelden. > In hoofdstuk 5 worden de verschillende deelgebieden binnen de gemeente beschreven, elk met een eigen karakter en specifieke aandachtspunten voor nieuwe initiatieven. Daarbij sluiten we aan op de omgevingsvisie. > Tot slot brengt bijlage 1 alle onderdelen samen in een praktisch stappenplan voor ondernemers met nieuwe plannen.

Voor initiatiefnemers, inwoners en andere betrokkenen biedt dit kader duidelijkheid: het maakt inzichtelijk op welke gronden wij initiatieven beoordelen. Zo wordt helder wat binnen de gemeente Elburg wél en niet mogelijk is.

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 4

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 5

2 Waar staan we nu? Ter voorbereiding op het ontwikkelkader is een verkenning uitgevoerd naar de verblijfsrecreatie in de gemeente Elburg. Deze verkenning staat uitgebreid beschreven in een apart onderzoeksrapport. In dit hoofdstuk zijn de belangrijkste resultaten uit ieder onderzoek toegelicht.

2.1 Marktinschatting voor nieuwe initiatieven Het Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd heeft gekeken naar kansen in de verblijfsmarkt. Daarbij wordt benadrukt dat deze analyse een inschatting geeft van de kansrijkheid van nieuwe initiatieven. Initiatieven in sectoren waar kansen voor worden gezien zijn niet per definitie kansrijk.

We zien voorzichtige kansen voor nieuwe hotels. In Gelderland is er een stijgende vraag naar hotelkamers. In de gemeente Elburg is slechts één klein hotel en er wordt niet veel extra aanbod verwacht. In omliggende gemeenten zal het aanbod wel groeien, dus die hotelkamers (afhankelijk van de mate waarin ze daadwerkelijk gerealiseerd worden) zullen al een deel van de groeiende vraag opvangen. De hotelbezetting ligt in de provincie Gelderland wat lager dan gemiddeld in Nederland. Ondanks de nieuwe kamers in omliggende gemeenten, worden voorzichtige kansen gezien voor nieuwe initiatieven.

Andersom geldt dat een terughoudende marktinschatting niet automatisch betekent dat nieuwe initiatieven niet kansrijk of mogelijk zijn. Factoren zoals het concept, onderscheidend vermogen en ondernemerschap beïn-

vloeden óók de haalbaarheid. Afhankelijk daarvan kan nieuw aanbod zelfs een eigen vraag creëren.

We zijn terughoudend als het gaat om kansen voor nieuwe vakantiewoningen (al dan niet op een park). Er wordt een verdere groei van de vraag verwacht. De bezettingsgraad ligt provinciaal gezien echter relatief laag. Dit betekent dat er mogelijk bedden onbenut blijven en dat het huidige aanbod in de provincie nog extra vraag kan opvangen. In de omliggende regio neemt het aanbod ook nog sterk toe in de komende jaren. Op basis van de cijfers zien we slechts beperkt kansen voor nieuwe initiatieven.

We zijn sterk terughoudend als het gaat om de kansen voor nieuwe groepsaccommodaties. De vraag naar groepsaccommodaties zal naar verwachting niet of nauwelijks groeien, uitgaande van provinciale cijfers. Er zijn geen plannen voor nieuw aanbod en de bezettingsgraad is op provinciaal niveau gemiddeld gezien al aan de lage kant. Dit leidt ertoe dat we, op basis van onze cijfers, sterk terughoudend zijn in de kansrijkheid van nieuwe initiatieven.

We zien kansen voor nieuwe campings en camperplaatsen. De vraag naar kampeer- en camperplaatsen nam de afgelopen jaren toe en de verwachting is dat deze groei doorzet. Er zijn weinig plannen voor nieuw aanbod bekend, waardoor de groeiende vraag niet opgevangen zal worden door nieuw aanbod. Omdat de bezettingsgraden in Gelderland al relatief hoog liggen op campings, wordt verwacht dat nieuw aanbod relatief kansrijk is. Dat geldt ook voor de groeiende campermarkt.

We zien beperkt kansen voor aanvullend Bed & Breakfast aanbod. Er wordt een lichte groei van de vraag naar B&B’s verwacht. Het aanbod gaat de komende jaren uitbreiden, zowel in de gemeente Elburg als in buurgemeenten. Dit speelt in op de groeiende vraag. De gemeente Elburg heeft al relatief veel B&B aanbod ten opzichte van benchmarkgebieden. Dat bij elkaar maakt dat we, op basis van onze cijfers, slechts beperkt kansen zien voor nieuwe initiatieven.

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 6

NB op deze kaart staat één camperplaats. Camperaars kunnen echter op meerdere bedrijven in de gemeente terecht.

Kaart 2.1 Overzichtskaart van verblijfsrecreatie in Elburg Voor een toelichting op gebiedsindeling: zie hoofdstuk 5.

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 7

2.2 Kansrijke doelgroepen Het Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd heeft ook gekeken naar voor welke doelgroepen er nu al aantrekkelijk aanbod is in de gemeente Elburg en waar er mogelijk nog kansen in de markt liggen om nieuw of vernieuwd aanbod toe te voegen. Zij maakten daarvoor gebruik van de segmentatie van de Leefstijlvinder. Deze segmentatie beschrijft zeven verschillende doelgroepen, op basis van hun karakterkenmerken en voor hen belangrijke waarden (zie www.leefstijlvinder.nl voor meer informatie). In de gemeente Elburg kunnen de zogenaamde verbindings- en de rustzoeker vooral veel aanbod vinden. De veelal kleinschalige, soms huiselijke accommodaties, waar de beleving draait om eenvoud, rust, het landschap en contact met elkaar, passen goed bij deze doelgroepen.

Figuur 2.1 Aantrekkelijkheid van de verblijfsrecreatie in de gemeente Elburg naar beddencapaciteit (totaal 24 bedrijven in het onderzoek)

EXTRAVERT

vrijheid Daarnaast is er in de gemeente Elburg een aanzienlijk deel van de slaapplaatsen aantrekkelijk voor de harmoniezoeker. Deze leefstijlgroep wordt met name bediend door grootschalige vakantieparken en bungalowparken, die samen goed zijn voor ruim 600 slaapplaatsen gericht op deze doelgroep (zie kaart 2.1). De harmoniezoeker is op zoek naar gezelligheid, overzichtelijkheid en een aanbod dat aansluit bij de behoeften van het gezelschap. Deze doelgroep voelt zich aangetrokken tot locaties waar gezelligheid vertrouwdheid en gezamenlijke beleving centraal staan.

AVONTUURZOEKERS

harmonie 11% 18%

PLEZIERZOEKERS

12% 12%

EGO

16%

13% 17%

RUSTZOEKERS

veilig

controle Figuur 2.2 Weergave van kansrijke leefstijlen volgens het BSR-model.

VERBINDINGSZOEKERS

GROEP

INZICHTZOEKERS STIJLZOEKERS

HARMONIEZOEKERS

INTROVERT

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 8

In de gemeente Elburg is nog relatief weinig aanbod dat zich richt op stijlzoeker en avontuurzoeker. Aanbod voor de stijlzoeker moet van goede kwaliteit zijn en de nodige luxe bieden, maar ook iets bijzonders en onderscheidend. De avontuurzoeker zoekt daarnaast naar avontuur, uitdaging, kennis, inspiratie, nieuwe ervaringen en nieuwe mensen, creatief bezig zijn en het lokale leven ervaren, iets unieks. Ook ziet het bureau (in iets mindere mate) kansen voor de plezierzoeker. Deze groep zoekt vertier en vermaak, op een eigentijdse wijze, is op zoek naar prikkeling en wil graag andere mensen ontmoeten.

2.3 Trends en ontwikkelingen Landelijk zijn er trends en ontwikkelingen in de verblijfsrecreatie die van belang zijn om mee te nemen. Hieronder zijn de belangrijkste trends weergegeven: > Vanuit de markt zijn er steeds meer vakantiegangers die de mogelijkheid hebben om buiten het hoogseizoen op vakantie te gaan en daar ook gebruik van maken. Velen zijn met werk minder gebonden aan vakanties in het hoogseizoen en bovendien trekt het laagseizoen aan door de lagere prijzen. Een voordeel voor bestemmingen is dat de drukte beter verspreid wordt over het jaar en daarmee mogelijke overlast in het hoogseizoen wordt voorkomen (Pretwerk, 2023).

> Door prijsstijgingen, als gevolg van vernieuwing van het aanbod en verhoging van de kosten voor ondernemers, wordt verblijfsrecreatie steeds minder toegankelijk voor het lagere segment. 40% van de Nederlanders geeft aan door de prijsstijgingen het vakantiegedrag aan te passen. Zij kiezen vaker voor goedkopere accommodaties of gaan minder vaak op vakantie (NBTC, 2025).

2.4 Input vanuit ondernemers Ondernemers in de gemeente hebben een korte vragenlijst toegestuurd gekregen om een indicatie te krijgen van hoe zij aankijken tegen kansen voor nieuwe verblijfsrecreatie. 13 ondernemers vulden deze vragenlijst in. Over het algemeen vinden zij dat er nieuw aanbod in de gemeente mag worden gerealiseerd. Zij vinden kleinschalige initiatieven kansrijker en passender dan grootschalige voorzieningen. Uit de enquête komt naar voren dat ondernemers graag een positieve insteek van de gemeente verwachten: geef aan wat er wél mag en niet zozeer wat er niet mag, is de oproep van enkele respondenten.

> Toeristen maken steeds duurzamere keuzes. Bewust kiezen voor duurzame of CO2-neutrale accommodaties is voor veel mensen een manier om hun impact te minimaliseren, terwijl ze nog steeds van een vakantie kunnen genieten. Accommodaties kunnen hierop inspelen door hun product te verduurzamen en hun gasten informeren over hoe ze hun verblijf duurzamer kunnen maken. Bijvoorbeeld, door energie- en watergebruik te verminderen, of te kiezen voor herbruikbare producten (NBTC, 2025). O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 9

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 1 0

3 Algemene uitgangspunten en criteria In dit hoofdstuk worden algemene uitgangspunten geformuleerd voor initiatieven in de verblijfsrecreatie waar medewerking van de gemeente voor nodig is (via vergunningverlening en/of een omgevingsplanwijziging). Deze algemene uitgangspunten zijn van toepassing op de volledige verblijfsrecreatieve sector en voor de hele gemeente.

3.1 Uitgangspunt 1: een initiatief sluit aan bij de vraag Voor de toekomst willen we graag een eigentijds, vraaggericht en gevarieerd toeristisch aanbod in de gemeente Elburg1. Daarom is het belangrijk dat nieuwe initiatieven toegevoegde waarde bieden, aansluiten bij de wensen van de gast en inspelen op trends en ontwikkelingen in de markt. Een initiatief moet voldoen aan de volgende criteria: > De initiatiefnemer heeft nagedacht over hoe het initiatief aansluit bij de vraag van de gast en toegevoegde waarde heeft ten overstaan van het huidige aanbod. Initiatieven die zich richten op de avontuurstijl- of plezierzoeker hebben daarbij de voorkeur. Initiatieven die zich op andere doelgroepen richten laten actief zien hoe ze toegevoegde waarde bieden voor het huidige aanbod. Initiatieven die inspelen op de behoeften van de gast en een duidelijke toegevoegde waarde bieden ten opzichte van het bestaande aanbod dragen bij aan een aantrekkelijker en diverser toeristische sector in Elburg.

> De initiatiefnemer laat zien hoe het initiatief inspeelt op relevante trends en ontwikkelingen in de markt. Zie hiervoor het hoofdstuk ‘Trends en ontwikkelingen’ in het achtergronddocument van dit ontwikkelkader. Initiatieven die inspelen op trends dragen bij aan een toekomstbestendigere sector.

3.2 Uitgangspunt 2: een initiatief is toekomstbestendig We willen dat nieuwe ondernemingen vitaal blijven op de lange termijn en we streven een gezonde toeristisch recreatieve sector na2. Met ‘vitaal’ bedoelen we dat een verblijfsaccommodatie voldoet aan de wensen van de huidige gast en er geen zorgen bestaan over het recreatieve toekomstperspectief 3. Er is nagedacht over hoe de toeristische exploitatie vorm krijgt. Als gemeente streven we met dit uitgangspunt naar vitale verblijfsrecreatie op de lange termijn. Vanuit de transitie van het landelijk gebied worden nieuwe toeristische ondernemers verwacht. Toeristisch ondernemerschap vraagt om kennis en bewustzijn van de kansen en de risico’s van de markt. Vaak romantiseren nieuwe toetreders het exploiteren van een verblijfsaccommodatie. Met name in gevallen waar projectontwikkeling de primaire drijfveer is van initiatiefnemers, zien we als gemeente risico’s voor de lange termijn.

Een initiatief moet voldoen aan de volgende criteria: > Er wordt actief ingezet op toeristisch gebruik en niet anderszins: geen opvang arbeidsmigranten, geen tijdelijke of permanente bewoning, etc. We willen graag toeristisch gebruik op toeristische bestemmingen. > Accommodaties en faciliteiten die niet meer in goede staat zijn, worden vernieuwd en/of opgeruimd door de initiatiefnemer. > Uitponding van het terrein, door de verkoop van kavels, wordt door de gemeente als onwenselijk gezien en is aan strenge voorwaarden verbonden: afspraken over o.a. gebruik, onderhoud, kwaliteit, toekomstontwikkelingen en wijze van verhuren moeten worden vastgelegd. We willen dit om grip te houden op de kwaliteit, het gebruik en de toeristische functie op lange termijn. > Centrale bedrijfsmatige exploitatie is bij nieuwe vakantieparken of uitbreiding van bestaande vakantieparken een verplichting, aansluitend op de omgevingsverordening van de provincie Gelderland. > In het geval van vakantieparken committeert de beoogde exploitant zich voor minimaal 5 jaar aan de exploitatie, waarbij centrale toeristische verhuur een hard criterium is. Ook daarna dient dit geborgd te zijn.

1 Doelstelling uit Omgevingsvisie Elburg (2025). 2 Doelstelling uit Omgevingsvisie Elburg (2025). 3 Beleidsplan Vitale Vakantieparken gemeente Elburg (2023).

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 1 1

3.3 Uitgangspunt 3: een initiatief is duurzaam De focus op duurzaamheid sluit aan op de visie vanuit het collegeprogramma: inzetten op duurzaamheid in de brede zin van het woord, maar met een concrete aanpak. Ondernemers merken dat steeds meer gasten een duurzame vakantie willen beleven. Dit past bovendien goed bij de Veluwe als groen merk4. Daarom moeten we samen oplossingen bedenken om in alle processen in de verblijfsrecreatie de impact op het milieu te minimaliseren. Als gemeente willen we ontwikkelingen in balans met onze omgeving.

3.4 Uitgangspunt 4: een initiatief staat in samenhang met de omgeving en biedt inwonersprofijt

Een initiatief moet voldoen aan de volgende criteria:

Naast een bestemming voor verblijfsgasten is de gemeente Elburg vooropstaand een woonomgeving voor onze inwoners, het is dan ook noodzakelijk om de effecten op hen mee te nemen in de plannen. We gaan voor een situatie waarin negatieve impact minimaal is en er oog is voor hoe inwoners en de omgeving profijt kunnen halen uit de vrijetijdssector. Hiermee creëren we draagvlak voor verblijfsrecreatie onder inwoners en houden we de belangen van inwoners en verblijfsgasten in balans. Kortom, ontwikkeling in balans met de mogelijkheden en draagkracht van de omgeving5.

> De mogelijkheid tot hergebruik van (bouw)materialen van bestaande locaties of faciliteiten wordt verkend.

Een initiatief moet voldoen aan de volgende criteria:

> De ondernemer streeft naar een energieneutraal concept, waarbij het energieverbruik op jaarbasis op nul uitkomt door energiebesparing en door zelf energie op te wekken. Ook wordt het initiatief zoveel mogelijk circulair uitgevoerd met aandacht voor de afvalstromen. Naast dat we duurzaamheid belangrijk vinden als gemeente, zien we meer vraag vanuit gasten naar duurzame concepten.

> Een initiatief in de buitenruimte sluit aan bij het karakter van de omgeving en draagt actief bij aan de versterking van het landschap. Dit kan door synergie te creëren tussen de accommodatie en het omliggende landschap, waarbij de soort (denk aan materiaal en kleur) en hoeveelheid bebouwing in verhouding staat tot het landschap. Zie voor het karakter van de omgeving hoofdstuk 5.

> Het initiatief is natuurinclusief, waarmee we bedoelen dat er nagedacht is over hoe natuur wordt meegenomen in het ontwerp van het initiatief. Denk bijvoorbeeld aan de inrichting van het terrein, de buitenruimte en bij de bouw/plaatsing van nieuwe accommodaties. Nieuwe ontwikkelingen dragen daardoor bij aan de verbetering van de biodiversiteit en een gezonde en veilige leefomgeving.

> Wanneer een initiatief faciliteiten of evenementen aanbiedt waar ook inwoners gebruik van kunnen maken, zijn deze faciliteiten en evenementen daar waar mogelijk ook toegankelijk voor inwoners, daar waar het geen overlast geeft voor de mobiliteit of andere negatieve effecten met zich meebrengt.

> De initiatiefnemer werkt waar mogelijk samen met het lokale bedrijfsleven om inwoners en bedrijven in het gebied ook te laten profiteren van de komst van toerisme. > Het initiatief draagt bij voorkeur bij aan een gedifferentieerd en inclusief aanbod in de gemeente als geheel. > Het initiatief draagt bij aan spreiding van bezoekers in ruimte en tijd (seizoensverlenging), en zet in op meerdaags verblijf en herhaalbezoek. > Het initiatief geeft geen onaanvaardbare verkeersdruk op kwetsbare wegen en fietspaden, tenzij passende maatregelen worden getroffen. > Een initiatiefnemer stemt tijdig af met omwonenden, waarbij aandacht is voor het bespreken en beperken van mogelijke overlast. > In principe dient op eigen terrein in de parkeerbehoefte te worden voorzien. De parkeerbehoefte kan worden bepaald met een deskundig verkeersonderzoek, dat de gemeente goedkeurt. Indien zo'n onderzoek niet beschikbaar is, dan gelden de normen uit de parkeernota6. > Het initiatief mag geen onevenredige afbreuk doen aan de bedrijfsvoering en ontwikkelingsmogelijkheden van nabijgelegen omliggende (agrarische) bedrijven, de milieusituatie, de woonsituatie, de natuurwaarden en de gebruiksmogelijkheden van de omliggende gronden.

4 Bron: Beleidsplan Spots op Elburg II 2021-2030. 5 Doelstelling uit Omgevingsvisie Elburg (2025). 6 In de parkeernota, bijlage 1a, zijn hiervoor normen opgenomen voor een aantal accommodatievormen: www.planviewer.nl/imro/files/NL.IMRO.0230.UP2VOSSENAKKER-VON1/b_NL.IMRO.0230.UP2VOSSENAKKER-VON1_tb9.pdf

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 1 2

4 Uitgangspunten en criteria per accommodatievorm In dit hoofdstuk werken we de uitgangspunten en criteria voor initiatieven (nieuwvestiging en uitbreidingsplannen) per accommodatievorm uit.

4.1 Vakantieparken Onder vakantieparken verstaan we een terrein met vaste of verplaatsbare recreatieobjecten, met een recreatieve bestemming. Het gaat hierbij om campings en bungalowparken, waarbij er ook sprake kan zijn van een mix tussen beide vormen. Algemene voorwaarden vakantieparken (bungalowparken en campings) met recreatiebestemming: > Er moet sprake zijn van een centrale langjarige bedrijfsmatige exploitatie. > Gebruik vakantieparken is jaarrond toegestaan. > In het kader van kwalitatieve uitstraling en recreatieve beleving dient er voldoende groene ruimte op het terrein opgenomen te worden. > Uitponding van het terrein, door de verkoop van kavels, wordt door de gemeente als onwenselijk gezien en is aan strenge voorwaarden verbonden (zie paragraaf 3.2). > Het is verboden om te wonen op een camping of een bungalowpark. Onder strikte voorwaarden is het echter mogelijk om tijdelijke bewoning van een recreatiewoning of chalet wel toe te staan. Er is hiervoor een aparte beleidsregel opgesteld7.

> Vakantieparken zijn uitsluitend toegestaan op gronden waarbij de eigenaar, exploitant of beheerder zelf op het perceel woont, zodat er toezicht is bij de accommodaties. > De oppervlakte, omvang en uitstraling van bebouwing ten behoeve van beheer en voorzieningen (bijvoorbeeld sanitair, receptie e.d.) dient landschappelijk ingepast te zijn en bij te dragen aan de kwaliteit van het terrein.

4.1.1 Campings Een camping is een recreatief terrein waar verblijf plaatsvindt in verplaatsbare of tijdelijke accommodaties, zoals verhuurtenten of stacaravans. Daarnaast kunnen er ook standplaatsen aanwezig zijn voor gasten met een eigen kampeermiddel, zoals een tent, caravan of camper. Campings met meer dan 25 standplaatsen hebben een recreatieve bestemming nodig; kleinere campings vallen onder de categorie kleinschalige camping (zie paragraaf 4.2). Algemene voorwaarden reguliere kampeerterreinen: > De oppervlakte van verhuurobjecten bedraagt per object maximaal 100m2 (vergunningsvrij geldt een maximum van 70m2). > De omvang en uitstraling van bebouwing dient landschappelijk ingepast te zijn en bij te dragen aan de kwaliteit van het terrein. > Nieuwe initiatieven of uitbreiding van initiatieven met chalets zijn alleen mogelijk via centrale bedrijfsmatige exploitatie van het park. We sluiten hierbij aan op de provinciale omgevingsverordening van de provincie Gelderland (art.5.66).

7 Bron: Beleidsregel tijdelijke bewoning recreatiewoningen vakantieparken (2023).

Omdat er vanuit de markt bezien kansen lijken te liggen voor nieuw aanbod, heeft de gemeente een uitnodigende houding voor de toename van het aantal kampeerplaatsen in de gemeente. Van belang is wel om te kijken hoe het nieuwe aanbod toegevoegde waarde heeft ten opzichte van het bestaande aanbod.

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 1 3

4.1.2 Bungalowparken Een bungalowpark is een recreatief terrein met uitsluitend of overwegend vaste, grondgebonden verblijfsaccommodaties zoals bungalows, recreatiewoningen of vakantievilla’s. Deze woningen zijn bedoeld voor recreatief gebruik en bevinden zich op vaste percelen. Algemene voorwaarden bungalowparken: > De oppervlakte van verhuurobjecten bedraagt per object maximaal 100m2 (vergunningsvrij geldt een maximum van 70m2). > De omvang en uitstraling van bebouwing dient landschappelijk ingepast te zijn en bij te dragen aan de kwaliteit van het terrein. > Nieuwe initiatieven of uitbreiding van initiatieven in deze categorie zijn alleen mogelijk via centrale bedrijfsmatige exploitatie van het park. We sluiten hierbij aan op de provinciale omgevingsverordening provincie Gelderland (art. 5.66).

Omdat er in de regio al veel initiateven zijn voor nieuw aanbod, heeft de gemeente een terughoudende houding voor de toename van het aantal bungalowparken in de gemeente. Het is daarbij extra van belang om te kijken hoe het nieuwe aanbod toegevoegde waarde heeft ten opzichte van het bestaande aanbod.

Voorwaarden kleinschalige campings: > Kleinschalig kamperen is een vorm van recreatief medegebruik die uitsluitend is toegestaan op gronden waarbij de eigenaar of exploitant zelf op het perceel woont, zodat er toezicht is bij de accommodaties.

Omdat er vanuit de markt bezien kansen lijken te liggen voor nieuw aanbod, heeft de gemeente een uitnodigende houding voor de toename van het aantal kampeerplaatsen op kleine campings in de gemeente. Van belang is wel om te kijken hoe het nieuwe aanbod toegevoegde waarde heeft ten opzichte van het bestaande aanbod.

> Een goed woon- en leefklimaat van omliggende functies moet behouden blijven. > Gebruik van kleinschalige campings is jaarrond toegestaan, mits er vanuit natuur en landschap bezien geen bezwaren zijn. > Een kleinschalige camping biedt ruimte aan maximaal 25 standplaatsen. > Sanitaire voorzieningen dienen binnen de bestaande bebouwing te worden gerealiseerd. Indien dit niet mogelijk is, is maximaal één gebouw toegestaan met een oppervlakte van maximaal 50m2, aansluitend bij bestaande bebouwing. > Kleinschalig kamperen beperkt zich tot verplaatsbare kampeermiddelen als toercaravans, vouwwagens, campers en tenten die door de recreant op het terrein worden geplaatst voor de duur van het verblijf.

4.2 Kleinschalige campings

> Permanente verhuurobjecten zijn niet toegestaan, tenzij deze landschappelijk goed in te passen zijn en de eventuele openheid van het landschap gewaarborgd blijft.

Een kleinschalige camping is een kampeerterrein met een maximum aan 25 kampeerplekken, waar geen recreatiebestemming voor nodig is, maar wel een vergunning.

> Met een inrichtingsplan wordt aangetoond dat het initiatief ruimtelijk goed ingepast is en de ruimtelijke kwaliteiten van het terrein worden versterkt.

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 1 4

4.3 Camperplaatsen Een camperplaats is een specifiek aangewezen en gemarkeerde locatie waar het is toegestaan om met een camper tijdelijk te overnachten. Deze plaatsen kunnen variëren van eenvoudige parkeerplaatsen zonder voorzieningen tot speciaal ingerichte terreinen met faciliteiten zoals elektriciteit, water en sanitaire voorzieningen. Camperplaatsen kunnen zowel onderdeel zijn van een vakantiepark (zie 4.1) of kleinschalige camping (zie 4.2) of als aparte camperplaats dienen, uitsluitend bedoeld Voorwaarden camperplaatsen (die uitsluitend voor campers bedoeld zijn): > Camperplaatsen zijn alleen toegestaan op percelen waar de eigenaar, exploitant of beheerder zelf woont óf op percelen met een passende hoofdactiviteit zoals een jachthaven of recreatief knooppunt (bijvoorbeeld een dagrecreatief terrein). > De staanplaatsen mogen worden uitgevoerd met half-verharding (grasbeton, schelpen, grind), maar géén permanente verharding zoals asfalt. > Er mogen maximaal 25 camperplaatsen per locatie worden toegestaan. > Bebouwing t.b.v. camperplaatsen is alleen toegestaan voor nutsvoorzieningen en informatiedragers. > Sanitaire voorzieningen dienen binnen de bestaande bebouwing te worden gerealiseerd. Indien dit niet mogelijk is, is maximaal één gebouw toegestaan met een oppervlakte van maximaal 50m2, aansluitend bij bestaande bebouwing.

> Een camperplaats mag jaarrond worden geëxploiteerd.

voor campers. In dat geval is er geen sprake van andere recreatieve objecten zoals stacaravans, chalets of tenten. Omdat er vanuit de markt bezien kansen lijken te liggen voor nieuw aanbod, heeft de gemeente een uitnodigende houding voor de toename van het aantal camperplaatsen in de gemeente. Van belang is wel om te kijken hoe het nieuwe aanbod toegevoegde waarde heeft ten opzichte van het bestaande aanbod.

4.4 Hotels Een hotel is een onderneming gericht op het bedrijfsmatig aanbieden van faciliteiten ten behoeve van overnachtingen voor kortdurend recreatief of zakelijk verblijf in een gebouw, in overwegend 1 tot 4-persoonskamers tegen een boeking per nacht, waar afzonderlijke maaltijden, kleine etenswaren en/of dranken kunnen worden verstrekt aan gasten. Voorwaarden hotel: > Hotels hebben een horecafunctie. Daarmee mogen ze, naast het bieden van kamers voor kort verblijf, ook maaltijden en dranken aan gasten en passanten serveren. > Een hotel wordt jaarrond geëxploiteerd. > Hotels dienen geen onevenredige verkeersdruk in de omgeving te veroorzaken.

Omdat er vanuit de markt bezien voorzichtige kansen lijken te liggen voor nieuw aanbod, en er in de gemeente nog maar één hotel is gevestigd, heeft de gemeente een uitnodigende houding voor de toename van het aantal hotelkamers in de gemeente. Van belang is wel om te kijken hoe het nieuwe aanbod toegevoegde waarde heeft ten opzichte van het bestaande aanbod.

4.5 Groepsaccommodaties Een groepsaccommodatie is een recreatieverblijf dat specifiek is ingericht voor groepen van minimaal 20 personen en (deels) gezamenlijke faciliteiten biedt voor logies, dagverblijf en maaltijdbereiding, waarmee het zich onderscheidt van een hotel. Initiatieven dienen te voldoen aan de volgende voorwaarden. Voorwaarden groepsaccommodaties : > Groepsaccommodaties worden bij voorkeur gerealiseerd bij bestaande recreatieve bedrijven, bij (voormalige) agrarische bedrijven of als hergebruik van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing. Vervangende nieuwbouw is soms mogelijk en is altijd maatwerk. > Groepsaccommodaties zijn uitsluitend toegestaan op gronden waarbij de eigenaar, exploitant of beheerder zelf op het perceel woont, zodat er toezicht is. > Groepsaccommodaties dienen geen onevenredige verkeersdruk in de omgeving te veroorzaken. > Groepsaccommodaties dienen goed te onderbouwen dat er voldoende afstand is tot omliggende gevoelige functies als bijvoorbeeld woningen, om (geluids-)overlast te voorkomen. De buitenruimte wordt als onderdeel van de groepsaccommodatie gezien. > Groepsaccommodaties dienen d.m.v. een inrichtingsplan aan te tonen dat het initiatief ruimtelijk goed is ingepast en dat de ruimtelijke kwaliteiten van het huidige terrein worden versterkt.

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 1 5

Omdat de vraag naar groepsaccommodaties naar verwachting niet tot nauwelijks zal groeien, heeft de gemeente een sterk terughoudende houding voor de toename van het aantal bedden in groepsaccommodaties in de gemeente. Het is daarbij extra van belang om te kijken hoe het nieuwe aanbod toegevoegde waarde heeft ten opzichte van het bestaande aanbod.

4.6 Bed and Breakfasts (B&B) Een Bed & Breakfast is een kleinschalige accommodatie en gevestigd in bestaande bebouwing, ondergeschikt aan de woonfunctie. In B&B’s wordt kortdurend recreatief nachtverblijf aangeboden, vaak in combinatie met ontbijt. Voorwaarden Bed & Breakfasts: > Een Bed & Breakfast mag gerealiseerd worden in een hoofd- of een (vrijstaand) bijgebouw/ bijbehorend bouwwerk, behorend bij een woning. > Er mag in de Bed & Breakfast geen zelfstandige kookvoorziening aanwezig zijn. > De omvang van het verstrekken van logies moet ten opzichte van de huidige bestaande functie van ondergeschikte betekenis zijn en bedraagt tot niet meer dan 40% van het vloeroppervlak met een oppervlakte van niet meer dan 100m2. > De Bed & Breakfast biedt ruimte aan niet meer dan tien personen. > Er mag geen extra inrit worden gemaakt als gevolg van de realisatie van een Bed & Breakfast.

In de gemeente Elburg hebben we al relatief veel Bed & Breakfasts. Omdat er ook al plannen zijn voor nieuwe Bed & Breakfasts in de gemeente en de omliggende regio, heeft de gemeente terughoudende houding voor de toename van het aantal Bed & Breakfasts. Het is daarbij extra van belang om te kijken hoe het nieuwe aanbod toegevoegde waarde heeft ten opzichte van het bestaande aanbod.

De gemeente heeft een terughoudende houding voor de toename van het aantal losse vakantiewoningen. Het is daarbij extra van belang om te kijken hoe het nieuwe aanbod toegevoegde waarde heeft ten opzichte van het bestaande aanbod.

4.7 Vakantiewoningen

Bij particuliere verhuur gaat het om verhuur van (een deel van) de woning voor kortdurend recreatief nachtverblijf. Dit gebeurt bijvoorbeeld via intermediairs zoals Airbnb.

Een vakantiewoning is een losstaande accommodatie, bedoeld voor kortdurend recreatief verblijf. Deze is bij voorkeur gevestigd in bestaande bebouwing. Met losstaand bedoelen we dat de vakantiewoning niet gelegen is op een vakantiepark of op het terrein van andere verblijfsrecreatie, voor die vakantiewoningen gelden de voorwaarden zoals vermeld onder ‘vakantieparken’. Voorwaarden vakantiewoningen: > Vakantiewoningen zijn uitsluitend toegestaan indien zij bijdragen aan de instandhouding van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing. De toeristische functie moet een aantoonbare bijdrage leveren aan het behoud van het gebouw, bijvoorbeeld door het genereren van inkomsten die worden ingezet voor onderhoud, restauratie of herbestemming. > De vakantiewoning biedt ruimte aan niet meer dan tien personen. > Er mag geen extra inrit worden gemaakt als gevolg van de realisatie van een vakantiewoning.

4.8 Particuliere recreatieve verhuur van woningen

Voorwaarden particuliere recreatieve verhuur van woningen > De verhuurder is tevens hoofdbewoner van de woning. > Particuliere woonruimte mag niet meer dan 60 dagen per jaar recreatief verhuurd worden aan maximaal tien personen per keer. > De parkeerdruk van het recreatief gebruik mag niet hoger zijn dan in de situatie dat er gewoond wordt. > Bij de verhuur van particuliere woonruimte moet overlast voor de omgeving worden voorkomen, hierin worden in ieder geval de volgende zaken meegewogen: de belangen van omwonenden en omliggende bedrijven, de milieusituatie en de verkeersveiligheid.

De gemeente staat in de basis niet afwijzend tegenover het recreatief medegebruik van woonhuizen zolang dat niet leidt tot nadelige effecten op de woningmarkt en de leefbaarheid.

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 1 6

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 1 7

5 Uitgangspunten en criteria per deelgebied Niet ieder gebied in de gemeente Elburg is hetzelfde. In de (concept) omgevingsvisie maken we een onderscheid in vier landschapszones, die we in dit hoofdstuk vertalen naar relevantie voor de verblijfsrecreatie. We gaan ook specifiek in op de dorpen en de vesting Elburg. De (concept) omgevingsvisie maakt onderscheid tussen de volgende deelgebieden: > Randmeerkust > Open landschap > Halfopen landschap > Veluwe Naast bovenstaande gebieden, zijn er ook uitgangspunten specifiek voor vesting Elburg en de dorpen. De deelgebieden staan geografisch weergegeven op de kaart hiernaast (kaart 5.1).

Landschapszones Randmeerkust Open landschap Halfopen landschap Veluwe

Kernen Woongebied Bedrijventerrein Centrumgebied Beschermd stadsgezicht Kaart 5.1 De deelgebieden uit de (concept) omgevingsvisie

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 1 8

5.1 Overzicht van ontwikkelmogelijkheden Tabel 5.1 toont een overzicht met de ontwikkelmogelijkheden per accommodatievorm per deelgebied. In de paragrafen hierna wordt ieder deelgebied en de gebied specifieke mogelijkheden verder toegelicht. NB De Veluwe en een deel van het Halfopen landschap zijn aangewezen als stikstofgevoelig (zie paragraaf 5.8). Dat maakt nieuwe ontwikkelingen hier voorlopig niet mogelijk. Daar is in de tabel geen rekening mee gehouden. Randmeerkust

Open Landschap

Halfopen landschap

Veluwe

Vesting Elburg

Dorpen

Campings Bungalowparken Mini-campings Camperplaatsen Hotels Groepsaccommodaties Bed and Breakfasts Vakantiewoningen Particuliere recreatieve verhuur van woningen Legenda in principe zijn initiatieven (onder de gestelde voorwaarden) welkom. de gemeente is in deze deelgebieden voor geel gekleurden accommodatievormen terughoudend; initiatieven voor nieuwe accommodaties zijn welkom, maar worden wel zeer zorgvuldig afgewogen. initiatieven voor nieuwe accommodatievormen zijn in principe niet mogelijk. Om bestaande bedrijven niet bij voorbaat op slot te zetten, is er op sommige plekken wel nog de mogelijkheid om bestaande bedrijven of parken te laten uitbreiden. In dat geval moet het aantoonbaar de vitaliteit van het bedrijf of park verbeteren of verder bestendigen.

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 1 9

5.2 Randmeerkust Gebiedsomschrijving De Randmeerkust ligt aan de noordwestkant van de gemeente Elburg, tussen het hoge zandgebied van de Veluwe en het lage polderlandschap van Flevoland. Het gebied loopt vanaf de hogere gronden van de Veluwe, langs het afwisselende kustgebied, naar het open water van de Randmeren. In het landschap zie je een natuurlijke overgang: hoger gelegen grond met kwelzones op de Veluwe, daarna het kustgebied met hoogteverschillen, en ten slotte het open water. Beken, rietvelden en moerasgebieden maken dit gebied ecologisch erg waardevol. De Randmeerkust is ook belangrijk voor waterveiligheid, natuurbehoud (Natura 2000) en toeristisch-recreatief gebruik. De gemeente Elburg wil dat natuur, recreatie, cultuurhistorie en waterbeheer hier goed op elkaar afgestemd zijn. Belangrijke uitgangspunten > De overgang in het landschap van hoog naar laag, van bos naar riet en water, is een belangrijke eigenschap. Deze moet bewaard blijven en waar mogelijk sterker worden. > Het beschermen van het Natura 2000-gebied ‘Veluwerandmeren’ staat voorop. Nieuwe plannen moeten passen bij de doelen voor het behoud van dit natuurgebied. > In dit gebied wordt uitgegaan van een balans tussen natuurbeleving en menselijke activiteit. Rustige, natuurgerichte recreatie heeft de voorkeur.

> Nieuwe ontwikkelingen moeten helpen om de recreatieve kwaliteit, de biodiversiteit en de beleving van het landschap in het kust- en overgangsgebied te verbeteren.

Grondhouding De Randmeerkust biedt kansen voor verdere ontwikkeling van verblijfsrecreatie, mits deze zorgvuldig wordt ingepast in het open en waterrijke landschap. Specifiek rond het havengebied zien we meer kansen voor verblijfsrecreatie. Initiatieven kunnen bijdragen aan de recreatieve aantrekkelijkheid van de gemeente, zolang ze landschappelijke kwaliteit toevoegen en de kernkwaliteiten van het gebied (openheid, zichtlijnen, recreatief medegebruik van het water) respecteren. Aanvullende voorwaarden > Nieuwe verblijfsrecreatie moet bijdragen aan het versterken van de ecologische verbindingen in het gebied en mag geen negatieve effecten hebben op beschermde natuurwaarden. > Geluids- en lichtoverlast van recreatieve voorzieningen moet beperkt blijven om de rust in het gebied te waarborgen. > Verblijfsrecreatie moet zo worden ingericht dat waterafvoer en waterberging niet worden belemmerd en waar mogelijk bijdragen aan klimaatadaptatie.

5.3 Open landschap Gebiedsomschrijving Het open landschap van de gemeente Elburg ligt tussen de hogere gronden van de Veluwe en de Randmeerkust in het westen. Het gebied bestaat vooral uit landbouwgrond met een ruim en open karakter. Deze openheid is een belangrijke eigenschap van het gebied. Dit komt door de vlakke bodem, het beperkt aantal grote bomen en de beperkte bebouwing. Historische verkavelingen, langwerpige percelen en sloten bepalen hoe het land-

schap eruitziet. De openheid is niet alleen belangrijk vanwege de cultuurhistorie, maar ook als leefgebied voor weidevogels. Daarnaast werkt het als een buffer tussen het gesloten bosrijke gebied van de Veluwe en de natte gebieden rond de Randmeren. Het gebied is ook belangrijk voor de landbouw en speelt een grote rol als productielandschap binnen de gemeente. Belangrijke uitgangspunten > De openheid van het landschap moet blijven. Nieuwe functies of ontwikkelingen moeten voorzichtig worden aangepakt en mogen het ruime uitzicht en de horizon niet verstoren. De zichtlijnen richting de historische vesting Elburg (dat midden in het deelgebied ligt) mogen daarbij niet aangetast worden. > De bestaande indeling van percelen en het waterafvoersysteem zijn belangrijk en moeten zo veel mogelijk blijven zoals ze zijn. > Landbouw is de belangrijkste manier waarop het open landschap wordt gebruikt. Grondgebonden landbouw blijft hier de belangrijkste activiteit. > Klimaatmaatregelen, zoals het opvangen van water of minder intensief gebruik van de grond, kunnen onderdeel zijn van de ontwikkeling van het gebied, zolang ze passen bij het landschap. > Verrommeling en verstedelijking moeten worden voorkomen. Nieuwe functies worden bij voorkeur alleen toegevoegd als ze het landschap verbeteren, de natuur helpen of de recreatieve toegankelijkheid van het gebied vergroten.

Grondhouding De gemeente is in het open landschap terughoudend met het toestaan van nieuwe initiatieven in de verblijfsrecreatie. Dit gebied heeft een hoge landschappelijke en cultuurhistorische waarden en vraagt om zorgvuldig

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 2 0

ruimtegebruik. Alleen wanneer initiatieven landschappelijk goed zijn ingepast, geen afbreuk doen aan de openheid, en aansluiten bij bestaande functies (zoals agrarische bedrijven of erven), is medewerking bespreekbaar. De voorkeur ligt bij kleinschalige uitbreidingen van bestaande ondernemingen of hergebruik van bestaande bebouwing. Aanvullende voorwaarden > Nieuwe verblijfsrecreatie moet het open en weidse karakter van het landschap behouden en mag zichtlijnen, vooral richting de vesting Elburg, niet blokkeren. Dit houdt ook in dat bebouwing kleinschalig dient te zijn. > Verblijfsrecreatie mag de bestaande landbouwfunctie niet verstoren en moet bij voorkeur aansluiten bij agrarische activiteiten of erven. > Nieuwe initiatieven mogen geen negatieve effecten hebben op het waterafvoersysteem en moeten bijdragen aan klimaatadaptieve maatregelen zoals waterberging. > Verrommeling en verstedelijking worden niet toegestaan; recreatie moet bijdragen aan het versterken van het landschap of het vergroten van recreatieve toegankelijkheid zonder het landschap aan te tasten.

5.4 Halfopen landschap Let op: dit deelgebied ligt deels (in het zuiden) binnen het gebied dat de provincie heeft aangewezen als stikstofgevoelig (zie paragraaf 5.8). Gebiedsomschrijving Het halfopen landschap van de gemeente Elburg ligt langs de overgang van de Veluwe naar de lagere gebieden. Dit gebied heeft een kleinschalig landschap met

houtwallen, beplanting rondom boerderijen en oude zandheuvels. Waardevolle landgoederen en de bijzondere landschapsstructuur geven het gebied zijn eigen karakter. Het halfopen landschap ontstaat door de afwisseling van open plekken en beplanting. Dit zorgt voor een afwisselend en mooi landschap. Belangrijke uitgangspunten > Karakteristieke landschapselementen zoals houtwallen, beplanting rondom erven en oude zandruggen moeten behouden en versterkt worden. > Houtwallen moeten met elkaar verbonden worden tot een doorlopend netwerk om de natuur en het landschap te verbeteren. > Het halfopen landschap moet blijven door nieuwe ontwikkelingen zorgvuldig in te passen. > Waardevolle landgoederen moeten beschermd worden en hun plek in het landschap moet sterker worden. Grondhouding In dit gebied zijn mogelijkheden voor nieuwe initiatieven in de verblijfsrecreatie, mits ze passen bij het kleinschalige karakter van het gebied, goed aansluiten bij bestaande erven of vrijkomende agrarische bebouwing; en bijdragen aan behoud of herstel van landschappelijke structuren. Aanvullende voorwaarden > Verblijfsrecreatie moet aansluiten bij bestaande erven of vrijkomende agrarische bebouwing en mag geen verspreide verkaveling veroorzaken. > Het versterken en verbinden van houtwallen en andere landschapselementen is verplicht om de natuur en biodiversiteit te verbeteren.

> Initiatieven moeten bijdragen aan de biodiversiteit in het Veluwerandmeergebied en mogen het vasthouden van water niet verstoren en bij voorkeur versterken. > Verkeer en parkeervoorzieningen worden zo georganiseerd dat ze de rust en het kleinschalige karakter van het gebied niet verstoren.

5.5 Veluwe Let op: dit deelgebied ligt in zijn geheel binnen het gebied dat de provincie heeft aangewezen als stikstofgevoelig (zie paragraaf 5.8). Gebiedsomschrijving De Veluwe ligt in het zuidoosten van de gemeente Elburg en is een van de grootste samenhangende natuurgebieden van Nederland. Het gebied bestaat uit uitgestrekte bossen, heidevelden, zandverstuivingen en landgoederen. De Veluwe heeft een hoge natuurwaarde en maakt deel uit van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Het is een rustige plek voor kwetsbare planten en dieren. Ook helpt het gebied bij het aanpassen aan klimaatverandering, waterbeheer en het behouden van verschillende soorten planten en dieren. Het behoud en herstel van de natuur staan centraal in het beleid voor dit gebied. Belangrijke uitgangspunten > Het behouden, herstellen en ontwikkelen van natuurwaarden staat voorop. Nieuwe functies moeten hierbij passen of hieraan bijdragen. > Dit gebied hoort bij het Natuurnetwerk Nederland en heeft een beschermde status. Nieuwe ontwikkelingen moeten hiermee in lijn zijn.

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 2 1

> Verstoring van de natuur door geluid, licht, verkeer of te veel recreatie moet worden voorkomen. > Alleen extensieve recreatie die het gebied niet overbelast, is toegestaan. > Het behoud van natuur, de kwaliteit van het landschap en de cultuurhistorie vormen samen de basis voor ruimtelijke plannen. Grondhouding Nieuwe initiatieven voor verblijfsrecreatie in het Veluwedeel van de gemeente zijn zeer beperkt mogelijk. De natuurwaarden zijn hier zo dominant en kwetsbaar dat bescherming en rust voorop staan. Alleen in uitzonderlijke gevallen en onder strikte voorwaarden kan medewerking worden overwogen, bijvoorbeeld als het gaat om kwaliteitsverbetering binnen bestaande voorzieningen of hergebruik van bebouwing, mits dit aantoonbaar geen negatieve effecten heeft op de natuur. Aanvullende voorwaarden > Nieuwe verblijfsrecreatie is alleen toegestaan als het duidelijk bijdraagt aan het behoud of herstel van natuurwaarden en geen schade toebrengt aan kwetsbare flora en fauna. > Recreatieve voorzieningen moeten klein van schaal zijn en zorgvuldig worden ingepast, zonder het natuurlijke karakter of de rust van het gebied aan te tasten. > Geluids- en lichtoverlast moeten strikt worden beperkt om de leefomgeving van dieren niet te verstoren. > Verkeersbewegingen moeten minimaal zijn en passen binnen de draagkracht van het gebied; uitbreiding van verkeersinfrastructuur is niet toegestaan.

> Initiatieven moeten het bestaande netwerk van wandel- en fietspaden versterken en aansluiten bij duurzaam en natuurvriendelijk recreatief gebruik. > In principe wordt uitgegaan van hergebruik van bestaande gebouwen.

5.6 Vesting Elburg Gebiedsomschrijving De Vesting Elburg is een goed bewaard gebleven middeleeuwse stad met een rechthoekig stratenpatroon, gebaseerd op de gulden snede. Het gebied is aangewezen als beschermd stadsgezicht vanwege de hoge cultuurhistorische waarde en de unieke ligging aan het open landschap. De vesting telt circa 600 monumenten en trekt jaarlijks veel bezoekers. Het gebied staat onder druk door ruimtelijke ontwikkelingen en toeristische belangstelling.

Aanvullende voorwaarden > Nieuwe verblijfsrecreatieve functies moeten kleinschalig zijn en eventuele bebouwing moet passen binnen de bestaande bebouwing. > Ontwikkelingen mogen geen afbreuk doen aan het historische karakter en de ruimtelijke kwaliteit van de vesting. > De gemeente stelt als voorwaarde dat bij nieuwe initiatieven een goede afstemming met omwonenden en erfgoedorganisaties plaatsvindt, waarbij mogelijke overlast wordt besproken en beperkt. > Initiatieven moeten bijdragen aan de leefbaarheid en vitaliteit van de binnenstad en geen overlast veroorzaken voor bewoners.

Belangrijke uitgangspunten > Het behouden en versterken van de cultuurhistorische en landschappelijke waarden van de vesting. > Nieuwe ontwikkelingen moeten passen binnen de historische structuur en bijdragen aan de ruimtelijke kwaliteit. > Het behouden en versterken van zichtlijnen tussen de vesting en het omliggende landschap Grondhouding In de vesting is verblijfsrecreatie in beginsel ondergeschikt aan wonen en werken. Ontwikkelingen dienen zorgvuldig te worden ingepast en mogen de cultuurhistorische waarden en de leefbaarheid niet aantasten. Kleinschalige initiatieven die bijdragen aan de vitaliteit van de binnenstad kunnen onder strikte voorwaarden worden overwogen.

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 2 2

5.7 De dorpen

5.8 Aandachtspunt: stikstof

Gebiedsomschrijving Alle op de kaart 5.1 aangegeven woongebieden vallen onder de ‘dorpen’. Elke kern heeft een eigen karakter. De kernen vervullen een belangrijke woon, werk- en ontmoetingsfunctie voor inwoners en zijn van belang voor de vitaliteit van het landelijk gebied.

De stikstofzonering van de provincie Gelderland (zie kaart 5.2) heeft veel invloed op nieuwe verblijfsrecreatie in de gemeente Elburg. In een zone van 500 meter rondom Natura 2000-gebieden geldt een tijdelijke beperking.

Belangrijke uitgangspunten > Versterken van de leefbaarheid en vitaliteit van de kernen. > Ruimte voor kleinschalige ontwikkeling, zolang dit bij het dorpsbeeld en de ruimtelijke opzet past. > Behoud van karakteristieke dorpsstructuren en de menselijke maat.

Sinds het voorbereidingsbesluit van april 2025 mogen in deze zones 1,5 jaar lang geen nieuwe activiteiten starten die stikstof uitstoten en een natuurvergunning nodig hebben. Dit betekent dat er voorlopig geen nieuwe campings, vakantieparken of andere recreatieve voorzieningen mogen komen.

Grondhouding In de dorpen is verblijfsrecreatie in beginsel ondergeschikt aan wonen en werken. Binnen de bestaande bebouwde kom is beperkt ruimte voor kleinschalige initiatieven, zoals B&B’s, mits ze passen in het straatbeeld en geen overlast veroorzaken. Grootschalige recreatieve functies zijn hier niet wenselijk.

Bestaande bedrijven mogen wel blijven draaien, maar ze mogen niet uitbreiden. Wat er later gebeurt, hangt af van het definitieve beleid en hoe erg nieuwe plannen helpen om minder stikstof uit te stoten. Deelgebied ‘de Veluwe’ ligt in zijn geheel (!) in dit stikstofgevoelige gebied en voor een deel van het deelgebied ‘Halfopen Landschap’ geldt dit ook. Er geldt wel één uitzondering die relevant is voor verblijfsrecreatie, namelijk voor initiatieven die structureel en aanzienlijk stikstof verminderen8.

Aanvullende voorwaarden > Initiatieven moeten kleinschalig zijn en geen onevenredige druk leggen op de leefomgeving. > Bij voorkeur wordt gebruikgemaakt van bestaande gebouwen of erven. Kaart 5.2 De stikstofgevoelige gebieden waar grote ruimtelijke beperkingen voor nieuwe ontwikkelingen liggen (bron: provincie Gelderland; 2025).

8 Zie ook: www.gelderland.nl/themas/stikstof/zonering/voorbereidingsbesluit-stikstof-emissiearme-zone

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 2 3

O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 2 4

Bijlage 1. Stappenplan voor initiatiefnemers In deze bijlage geven we een stappenplan weer die initiatiefnemers kunnen volgen als zij een initiatief voor de verblijfsrecreatie hebben. We sluiten hierbij aan op de werkwijze vanuit de omgevingsvisie en geven aan hoe de informatie uit het ontwikkelkader hierbij gebruikt kan worden. Heeft u een idee voor verblijfsrecreatie dat u wilt realiseren in de gemeente Elburg? Met dit stappenplan helpen we u op weg. Initiatieven zijn er in vele soorten en maten. Voor kleinere ontwikkelingen kunt u meestal eenvoudig in het bestemmings- of omgevingsplan lezen waaraan uw plan moet voldoen en hoe u de aanvraag kunt indienen. Grotere en complexe ideeën met directe gevolgen voor de omgeving, passen vaak niet in het bestemmings- of omgevingsplan. Dan is meer voorbereiding nodig.

Het proces voor goedkeuring van een initiatief delen we op in drie onderdelen:

1. Oriëntatie en afstemming bij de intaketafel 1. Oriëntatie en afstemming

2. Zelf aan de slag (uitwerkingsplan)

3. Indienen van het idee (officiële procedure) 1. Oriëntatie en afstemming Belangrijk is dat u zich met uw plan in een relatief vroeg stadium bij de gemeente komt melden, dit gebeurt bij de intaketafel. Dan kunnen we al in een vroeg stadium met u bespreken of uw plan zou passen binnen de visie van de gemeente, wat er eventueel nodig is om dit nog verder te brengen en met welke ruimtelijke kaders u rekening moet houden. Tijdens deze intaketafel geven we ook aan of er op voorhand milieukundige beperkingen zijn en bespreken samen wat een goed moment is om eventuele onderzoeken uit te voeren (denk aan bodem, ecologie, archeologie etc.). Dat voorkomt mogelijke teleurstellingen op een later moment. Tot slot leggen we u uit hoe de officiële procedure verloopt.

> De gebiedsindeling (hoofdstuk 5) in welk deelgebied valt uw initiatief? Wat betekent dat voor de kansrijkheid van uw initiatief en waar moet u aan denken? Kijk specifiek ook naar de stikstofgevoelige zones, dat kan van grote invloed zijn op uw initiatief. Als u zelf denkt dat uw initiatief kansrijk zou kunnen zijn aan de hand van bovenstaande punten, nodigen we u graag uit om contact met ons op te nemen. 2. Zelf aan de slag (uitwerkingplan) Bij een positieve uitkomst van de eerste afstemming, kunt u zelf aan de slag met uw plan op papier. In het eerste overleg (stap 1) kunnen we u aangeven welke elementen uw plan moet bevatten en waar u daarbij op moet letten. 3. Indienen van het idee (officiële procedure) Nadat u uw plan heeft uitgewerkt, kunt u het plan officieel indienen bij ons en volgt de gangbare procedure.

Kijk ter voorbereiding van de intaketafel alvast naar: > De algemene voorwaarden (hoofdstuk 3): kunt u hieraan voldoen met uw initiatief en welke vragen roept dit op? > De regels per deelsector (hoofdstuk 4): in welke deelsector wilt u een initiatief ontplooien? Houdt u vast rekening met de daar beschreven informatie. O n t w i k ke l k a d e r Ve r b l i j f s r e c r e a t i e g e m e e n t e E l b u r g 2 0 2 5 | p a g i n a 2 5