Marktverkenning verblijfsrecreatie gemeente Elburg

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

1

Colofon ©Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd, mei 2025 Auteurs

Gemeente Elburg Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd E. (Ellen) Ruiter C. (Cindy) Gelderman F. (Fleur) Brinkmann J. (Jan Jaap) Thijs

Beeldmateriaal Eigen foto’s

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

2

1

Inleiding ...................................................................................................................................... 4

2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 3

Ondernemersenquête ........................................................................................................... 11

4 4.1 4.2 4.3

Leefstijlanalyse ....................................................................................................................... 12 De leefstijlvinder................................................................................................................ 12 Werkwijze ............................................................................................................................ 14 Verblijfsrecreatie Elburg .................................................................................................. 14

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6

Trends en ontwikkelingen .................................................................................................... 19 Algemene trends verblijfsrecreatie ............................................................................... 19 Trends in de hotelsector ................................................................................................. 20 Trends voor vakantieparken en -woningen ................................................................ 21 Trends in de kampeersector .......................................................................................... 21 Trends voor groepsaccommodaties ............................................................................ 22 Trends voor B&B’s ............................................................................................................ 23

5

6

Marktanalyse per deelsector.................................................................................................. 5 Toelichting op de werkwijze ............................................................................................. 5 Marktanalyse hotels ........................................................................................................... 6 Vakantiewoningen .............................................................................................................. 7 Campings en camperplaatsen ......................................................................................... 8 Groepsaccommodaties ..................................................................................................... 9 Bed & Breakfasts ............................................................................................................... 10

Bronnenlijst ............................................................................................................................. 24

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

3

De marktverkenning bestaat uit verschillende onderdelen: ▪ Marktanalyse per deelsector, waarin we op basis van de cijfers een inschatting geven of initiatieven in verschillende deelsectoren kansrijk zijn. De bevindingen vindt u in hoofdstuk 2. ▪ Een ondernemersenquête. Er is een korte enquête uitgezet onder ondernemers in de verblijfsrecreatie in de gemeente Elburg. De uitkomsten daarvan vindt u in hoofdstuk 3. ▪ Leefstijlanalyse, waarbij we ingaan op de doelgroepen die kansrijk zijn voor nieuwe initiatieven. We maken daarbij gebruik van de Leefstijlvinder en kijken voor welke doelgroepen er in de gemeente al veel aanbod is en waar nog kansen liggen. De uitkomsten vindt u in hoofdstuk 4. ▪ Tot slot kijken we in hoofdstuk 5 naar belangrijke trends en ontwikkelingen in de verblijfsrecreatie. Deze verkenning dient vooral als achtergronddocument voor het ontwikkelkader verblijfsrecreatie en kan geraadpleegd worden door eenieder die met dat kader aan de slag wil gaan.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

4

is om groei op te vangen op de bestaande bedrijven, ▪

De marktanalyse is uitgevoerd voor de deelsectoren hotels, vakantieparken en woningen, kampeerterreinen/camperplaatsen, groepsaccommodaties en bed en breakfasts (B&B’s). Om een inschatting te kunnen maken van de marktruimte zijn per deelsector de volgende vragen beantwoord: ▪

De analyse per deelsector begint met een conclusie op basis van deze deelvragen. We geven daarin onze inschatting van de kansen voor nieuwe initiatieven: of we (voorzichtige) kansen zien, beperkt kansen zien, of geen kansen zien voor nieuwe initiatieven in de betreffende deelsector.

Stijgt of daalt de vraag naar overnachtingen in ‘deelsector’ in de toekomst? Op basis van de lokale toeristenbelastinggegevens van de afgelopen jaren en provinciale prognoses kijken we vooruit: is er sprake van een stijgende of dalende trend in het aantal overnachtingen?

▪

Komt er extra aanbod aan ‘deelsector’ bij in de toekomst? We bekijken de planvoorraad: uitbreidingsplannen en nieuwe initiatieven op het gebied van verblijfsrecreatie. De focus ligt op de harde planvoorraad – plannen die waarschijnlijk doorgaan, bijvoorbeeld omdat er al een vergunning is verleend.

▪

Hoe is de bezetting van de ‘deelsector’? We vergelijken de gemiddelde bezettingsgraad per accommodatietype 1 in Gelderland met de landelijke cijfers (op het schaalniveau van Elburg zijn deze gegevens niet bekend). Dit geeft een inschatting van of er nog ruimte

Deze analyse geeft een onderbouwde inschatting van de kansrijkheid van nieuwe initiatieven. Factoren zoals het concept, onderscheidend vermogen en ondernemerschap beïnvloeden echter óók de haalbaarheid. Afhankelijk daarvan kan nieuw aanbod zelfs een eigen vraag creëren. Positieve marktruimte garandeert dus geen succes, en bij negatieve marktruimte adviseren we enkel voorzichtigheid.

Indien beschikbaar. Voor B&B’s zijn weinig specifieke gegevens, waaronder bezettingsgraden, bekend. Aanvullend is voor B&B’s gekeken naar de dichtheid van slaapplaatsen in B&B’s. 1

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

Welke opvallende ontwikkelingen in ‘deelsector’ hebben mogelijk invloed op de toekomstige marktruimte? Naast de vraag, het aanbod en de bezetting signaleren we in alle sectoren ontwikkelingen die (mogelijk) van invloed zijn op de toekomstige marktruimte. Denk aan opkomende doelgroepen, nieuwe concepten of juist ontwikkelingen die de deelsector onder druk zetten. Ook benoemen we eventuele zachte planvoorraad – plannen waarvan de doorgang onzeker is – die mogelijk grote impact kunnen hebben op de toekomstige situatie binnen de deelsector.

5

Bezetting: we verwachten ruimte om extra overnachtingen op te vangen in het bestaande hotel, maar omdat er slechts één hotel is, zal het geen groot effect hebben. Gemeentelijke bezettingscijfers zijn niet beschikbaar, daarom kijken we naar provinciale bezettingscijfers. In Gelderland ligt de bezetting van hotels op 50%, terwijl het landelijk gemiddelde 54% is in Nederland. De verwachtte groei van de vraag kan dus opgevangen worden in bestaande hotels. In Elburg is maar één hotel met weinig kamers, dus als daar inderdaad de bezetting omhoog gaat, dan zal dat maar een klein effect hebben. Dit is positief voor nieuwe initiatieven, want de toekomstige groei in overnachtingen kan nauwelijks opgevangen worden in bestaande hotels.

We zien voorzichtige kansen voor nieuwe hotels. In Gelderland zien we een stijgende vraag naar hotelkamers. In Elburg is slechts één klein hotel en er wordt niet veel extra aanbod verwacht. In omliggende gemeenten zal het aanbod wel groeien, dus die hotelkamers (afhankelijk van de mate waarin ze daadwerkelijk gerealiseerd worden) zullen al een deel van de groeiende vraag opvangen. De hotelbezetting ligt in de provincie Gelderland wat lager dan gemiddeld in Nederland. Ondanks de nieuwe kamers in omliggende gemeenten, zien we voorzichtige kansen dat nieuwe initiatieven kansrijk zijn.

Trends en ontwikkelingen: ▪ Aangezien er maar een hotel is in Elburg, kan verwacht worden dat toeristen die normaal voor een hotel kiezen in Elburg in andere accommodaties overnachten. Een accommodatievorm die op hotels lijkt zijn de b&b’s en daarvan zijn er relatief veel in gemeente Elburg. ▪ Hotels zijn de meest populaire accommodatievorm; 39% van de Nederlandse gasten kiest voor een hotel, 48% van de Duitse gasten en 50% van de Belgische gasten. Aangezien zowel het binnenlands als het inkomend toerisme stijgt en hotels de meest populaire accommodatievorm zijn, verwachten we daardoor een extra grote stijging van de vraag.

Vraag: we verwachten een sterke stijging van de vraag naar hotelkamers in Elburg. Aangezien er één hotel in Elburg is, kan de vraagprognose niet gemaakt worden op gemeentelijk niveau; één hotel geeft een te beperkt en mogelijk vertekend beeld van de vraagontwikkeling. Voor een betrouwbaardere inschatting zijn de provinciale cijfers van Gelderland gebruikt. In de provincie zien we een sterke groei van het aantal overnachtingen in hotelkamers de afgelopen jaren. We verwachten dat deze sterke groei zich voortzet in de toekomst en dat is positief voor de kansrijkheid van nieuwe initiatieven. Aanbod: in gemeente Elburg komt er weinig hotelaanbod bij, maar in omliggende gemeenten groeit het aanbod wel flink. Momenteel is er is één hotel in gemeente Elburg met 13 kamers (naar schatting 26 slaapplaatsen). Verder ligt er een plan voor 8 nieuwe hotelkamers in de gemeente. En in omliggende gemeenten komen er maar liefst 260 nieuwe hotelkamers bij. Toerisme houdt zich niet vast aan gemeentegrenzen, dus vraag in de ene gemeente kan opgevangen worden in omliggende gemeenten. Deze nieuwe hotelkamers zullen dus al een deel van de toekomstige groeiende vraag in Elburg opvangen. BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

6

er plannen voor 450 nieuwe vakantiewoningen. Er komt dus veel nieuw aanbod bij, wat de toegenomen vraag mogelijk al (deels) op zal vangen. Bezetting: Aanbieders van vakantiewoningen in gemeente Elburg hebben naar verwachting nog ruimte om (een deel van) de groeiende vraag op te vangen. Gemeentelijke bezettingscijfers zijn niet bekend, daarom kijken we naar provinciale cijfers. In Gelderland ligt de bezetting op 28%2. Dit is flink wat lager dan gemiddeld in Nederland (38%). Dit betekent dat in Gelderland nog bedden onbenut blijven. Hierbij speelt mee dat het Gelderse aanbod in 2024 al sterker groeide dan de vraag.

We zien beperkt kansen voor nieuwe vakantiewoningen (al dan niet op een park). We verwachten een verdere groei van de vraag. De bezettingsgraad ligt provinciaal gezien echter relatief laag. Dit betekent dat er mogelijk bedden onbenut blijven en dat het huidige aanbod in de provincie nog extra vraag kan opvangen. In de omliggende regio neemt het aanbod ook nog sterk toe in de komende jaren. Tot slot ligt er de gemeente Elburg zelf ook een plan van omvangrijke schaal. De uitvoering van dit plan is nog wel onzeker. Op basis van de cijfers zien we slechts beperkt kansenvoor nieuwe initiatieven.

Andere opvallendheden: ▪ Vakantieparken zijn in Nederland met name populair bij binnenlandse toeristen. Omdat binnenlands toerisme zal groeien richting 2035, ligt het voor de hand dat ook de vraag naar vakantieparken in de regio zal toenemen. ▪ Er zijn twee parken die nauwelijks tot geen toeristische functie (meer) hebben. Deze zijn niet meegenomen in deze analyse. Als deze parken, met gezamenlijk 36 vakantiewoningen, weer terug op de markt komen, dan kan dat de kansrijkheid van nieuw aanbod verkleinen. ▪ Eén van de parken in Elburg heeft 150 tweede woningen. Deze zijn recreatief in gebruik, maar niet meegenomen in deze analyse, omdat zij niet bestemd zijn voor recreatieve verhuur.

Vraag: De vraag naar vakantiewoningen blijft naar verwachting de komende jaren stijgen. De toeristenbelasting-gegevens laten een stijgende trend zien van het aantal overnachtingen bij vakantieparken en -woningen. Gelderse cijfers onderbouwen deze ontwikkelingen: daar is ook een groei van de vraag te zien. Op basis van deze ontwikkelingen en de toerismeprognoses voor 2035 verwachten we een verdere toename van de vraag naar vakantieparken en woningen. Aanbod: Het aanbod van vakantiewoningen in Elburg zal beperkt toenemen. Vanuit buurgemeenten neemt het aanbod sterk toe. Elburg heeft twee vakantieparken met gezamenlijk 109 vakantiewoningen in de toeristische verhuur. In totaal, inclusief de vakantiewoningen die niet op een park liggen, telt Elburg 122 vakantiewoningen. Er is beperkte harde planvoorraad bekend in Elburg, namelijk één vakantiewoning en vier vakantieappartementen. In omliggende gemeenten zijn

Hierbij maken we gebruik van informatie van het CBS over ‘huisjesterreinen’. Dit is de term die het CBS gebruikt voor aanbieders van vakantiewoningen, vakantieappartementen en stacaravans.

Deze categorie komt, in de statistieken, het dichtst bij vakantieparken: aanbieders van vakantiewoningen, soms in combinatie met kampeereenheden.

2

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

7

de omliggende gemeenten liggen er plannen voor maximaal 40 nieuwe eenheden, het gaat hierbij uitsluitend om vakantiewoningen/chalets en niet zozeer kampeer- of camperplaatsen. En er ligt een klein plan voor 5 nieuwe camperplaatsen in de regio. Er wordt dus zeer weinig nieuw aanbod verwacht. Dit is positief voor nieuwe initiatieven, want de verwachte groei in overnachtingen wordt niet opgevangen in plannen die al klaar liggen. Bezetting: er wordt weinig ruimte verwacht op bestaande campings om extra vraag op te vangen. De bezetting van kampeerterreinen ligt in Gelderland iets lager dan gemiddeld in Nederland (13% in vergelijking met 15%). Let op! De bezetting van campings lijkt heel laag, maar dit is de jaarronde bezetting, terwijl veel campings niet jaarrond open zijn. Er zijn geen cijfers bekend over de bezetting van camperplaatsen. Aangezien er maar een camperplaats is in Elburg, kunnen er hoe dan ook weinig extra overnachtingen worden opgevangen mocht de bezetting laag liggen.

We zien kansen voor nieuwe campings en camperplaatsen. De vraag naar kampeer- en camperplaatsen nam de afgelopen jaren toe en de verwachting is dat deze groei doorzet. Er zijn weinig plannen voor nieuw aanbod bekend, waardoor de groeiende vraag niet opgevangen zal worden door nieuw aanbod. Omdat de bezettingsgraden in Gelderland al relatief hoog liggen op campings, verwachten we dat nieuw aanbod relatief kansrijk is. Dat geldt ook voor de groeiende campermarkt.

Andere opvallendheden: ▪ Eén parkeerplaats in de gemeente wordt in de praktijk gebruikt als camperplaats. Hier mag niet overnacht worden, maar dat gebeurt toch. Deze parkeerplaats heeft daarmee wel invloed op de marktanalyse, want het is in de praktijk aanbod (ondanks dat het niet mag); ▪ Een groot deel van de kampeerplaatsen in Elburg zijn jaarplaatsen. Deze plaatsen worden dus niet kortdurig toeristische verhuurd, maar voor langere tijd aan dezelfde gast. Hierdoor hebben deze plekken een beperkte bijdrage aan het opvangen van toeristische vraag.

Vraag: we verwachten een groei in de vraag naar overnachtingen op een camping of camperplaats. In de gemeente Elburg zien we dat het aantal overnachtingen op campings sterk gegroeid is de afgelopen jaren. De afgelopen jaren zijn er wel 25 nieuwe camperplaatsen en 6 kampeereenheden gerealiseerd, dus die verklaren een deel van de toegenomen vraag. In provincie Gelderland is de groei in overnachtingen nog sterker. Provinciale cijfers over de vraag naar camperplaatsen zijn er niet. Wel is bekend dat het aantal campers sinds 2024 stijgt, het afgelopen jaar zijn zelf 11% meer campers verkocht (BOVAG, 2025). We verwachten dat de groei die we zien zich voortzet naar de toekomst en dat is positief voor de kansrijkheid van nieuwe initiatieven. Aanbod: er komen in de toekomst weinig camperplaatsen en kampeerplekken bij. Gemeente Elburg telt 9 campings. Deze hebben samen 709 eenheden (zoals kampeerplaatsen, safaritenten en chalets/stacaravans). Daarnaast is er één camperplaats in de gemeente met 21 plaatsen en zijn er 15 camperplaatsen op een vakantiepark. Qua nieuw aanbod zijn er geen plannen bekend in Elburg. In BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

8

op provinciale cijfers. De gemiddelde bezettingsgraad van groepsaccommodaties in Gelderland is 22%, dat is iets onder het landelijk gemiddelde (25%). Dit betekent dat er mogelijk nog enige ruimte is bij het bestaande aanbod. Andere opvallendheden: ▪ Landelijke trends laten een tweedeling zien in de markt voor groepsaccommodaties. De vraag naar traditionele, grootschalige groepsaccommodaties neemt af. Eigentijdse, onderscheidende verblijven voor groepen doen het relatief goed. Kortom: hoe minder kansrijk de marktanalyse, hoe belangrijker het onderscheidend concept. ▪ Groepsaccommodaties ondervinden toenemende concurrentie vanuit vakantieparken (groepsbungalows, geschakelde vakantiewoningen) en hotels (familiekamers), blijkt uit landelijke trends. ▪ Twee scouting-terreinen in Elburg bieden een groepsaccommodatie of blokhutten aan, aan (scouting)groepen. Omdat hier in principe geen sprake is van toeristisch gebruik, zijn deze terreinen niet meegenomen in deze analyse.

We zijn sterk terughoudend als het gaat om de kansen voor nieuwe groepsaccommodaties. De vraag naar groepsaccommodaties zal naar verwachting niet of nauwelijks groeien, uitgaande van provinciale cijfers. Het aanbod blijft gelijk en de bezettingsgraad heeft ruimte om (stel dát de vraag toch zou groeien) extra overnachtingen op te vangen. Dit leidt ertoe dat we, op basis van onze cijfers, sterk terughoudend zijn in de kansrijkheid van nieuwe initiatieven. Vraag: we verwachten nauwelijks tot geen groei in het aantal overnachtingen in groepsaccommodaties. Er zijn geen gemeentelijke cijfers beschikbaar, daarom baseren we ons op de CBS-cijfers op provinciaal niveau. Het aantal nachten bij groepsaccommodaties in de provincie laat sinds 2019 een aflopende trend zien, met stabilisatie in 2024. We verwachten dat deze ontwikkeling zich doorzet: het aantal overnachtingen bij groepsaccommodaties zal niet tot nauwelijks groeien; er is ook een kans dat de vraag zelfs verder terugloopt. Aanbod: Er zijn geen plannen bekend voor nieuw aanbod van groepsaccommodaties in Elburg en de omgeving. Er is één groepsaccommodatie bekend voor de toeristische verhuur in gemeente Elburg. Deze heeft 112 slaapplaatsen, verdeeld over drie accommodaties. Op dit moment is de keuze voor toeristen die in een groepsaccommodatie in Elburg willen verblijven nog beperkt.

Zowel in Elburg als in de omliggende gemeenten zijn geen uitbreidingsplannen bekend voor groepsaccommodaties. Bezetting: Groepsaccommodaties in Elburg hebben waarschijnlijk nog enige ruimte om de overnachtingen op te vangen, als deze zouden groeien. Gemeentelijke bezettingscijfers zijn niet beschikbaar, daarom baseren we ons BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

9

Tabel 10.1 Benchmark dichtheid B&B-kamers Aantal B&B kamers

We zien beperkt kansen voor aanvullend bed&breakfast aanbod. We verwachten lichte groei van de vraag naar B&B’s. Het aanbod gaat de komende jaren uitbreiden, zowel in Elburg als buurgemeenten. Dit speelt in op de groeiende vraag. Elburg heeft al relatief veel B&B-aanbod ten opzichte van benchmarkgebieden. Dat bij elkaar maakt dat we, op basis van onze cijfers, slechts beperkt kansen zien voor nieuwe initiatieven. Vraag: Het aantal overnachtingen bij B&B’s zal de komende jaren naar verwachting licht stijgen. Gegevens uit de toeristenbelasting tonen een groeiende trend in de vraag naar B&B’s in Elburg. De markt voor B&B’s is kleiner dan andere deelsectoren in Elburg: zo’n 1,5% van alle overnachtingen in 2024 vond plaats in een B&B.

Dichtheid: aantal B&B-kamers per 10.000 overnachtingen

Gemeente Elburg

33

215.000

1,5

Gemeente Dronten

7

1.367.742

0,1

Gemeente Oldebroek

27

475.152

0,6

Gemeente Nunspeet

22

750.000

0,3

Gemeente Epe

25

682.143

0,4

1.228

15.241.000

0,8

Gemiddelde provincie Gelderland

Gemiddelde Nederland 7.965 146.095.000 0,5 *gemeentelijke overnachtingscijfers betreffen geraamde overnachtingen op basis van begroting belasting, gedeeld door (vast) tarief in 2024. Provinciale en landelijke cijfers opgehaald uit CBS.

Aanbod: Het B&B aanbod in gemeente Elburg neemt de komende jaren enigszins toe. Gemeente Elburg telt 21 actieve B&B’s met gezamenlijk 33 kamers. Uit de planvoorraad blijkt dat het aanbod zal uitbreiden met tenminste 4 B&B-blokhutten. Daarnaast zijn er vier minder concrete plannen bekend om B&B’s te realiseren. Bij een buurgemeente liggen concrete plannen voor 20 nieuwe kamers.

Andere opvallendheden: ▪ Het aantal B&B’s in Nederland groeide de afgelopen vijf jaar flink (KvK, 2024). De populariteit wordt toegewezen aan de goede prijskwaliteitsverhouding van dit type accommodatie (NRIT, 2023). Met een lagere overnachtingsprijs, zonder dat er doorgaans ingeleverd wordt op comfort, zijn ze een aantrekkelijk alternatief geworden voor hotels. ▪ Vooral Nederlandse vakantiegangers kiezen graag voor een verblijf in een B&B. Ook Belgische gasten maken hier steeds vaker gebruik van, al is deze groep aanzienlijk kleiner dan de Nederlandse markt. In Gelderland zien we dat beide markten groeien, wat een positief effect kan hebben op de vraag naar B&B’s in de regio.

Bezetting: Doorgaans kijken we naar de bezettingsgraad van een logiesvorm om te bepalen of er kansen liggen voor aanvullend aanbod. Omdat er geen bezettingscijfers bekend zijn van B&B’s in Elburg of Gelderland, maken we hier gebruik van een dichtheidsanalyse. Dichtheid: Elburg heeft relatief veel B&B’s. Per 10.000 overnachtingen heeft Elburg meer kamers in b&b’s dan gemiddeld in de regio, provincie en landelijk (zie tabel 10.1). Oftewel: er lijkt al relatief veel B&B aanbod te zijn. BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

Totaal aantal overnachtingen verblijfsrecreatie 2024*

10

verblijfsrecreatie. Er is ook een relatief groot deel dat het niet weet of geen mening heeft. Inzetten op kleinschalig in plaats van grootschalig De meeste ondernemers zien wel ruimte voor nieuwe initiatieven, maar niet voor alles. Kansrijke initiatieven zien ondernemers vooral in kleinschalige initiatieven, zoals minicampings bij agrariërs. Minder kansrijk zijn volgens hen de grootschalige initiatieven. Specifiek worden hier campings en grote groepsaccommodaties genoemd als beperkt kansrijk. De ondernemers uit de enquête hadden zelf maar weinig plannen voor uitbreiding of nieuwe ontwikkelingen. Degene met plannen liepen daarbij nauwelijks tegen problemen aan. Er is volgens de ondernemers dus vooral ruimte voor kleinere verblijfsconcepten, zoals ook onderstaande quote van een van de ondernemers laat zien.

Voornamelijk kwalitatief aanbod in Elburg De ondernemers die meededen aan de ondernemersenquête geven aan dat er voornamelijk kwalitatief verblijfsaanbod is in gemeente Elburg. Er is ook een grote groep die zegt het niet te weten of geen mening heeft. Geen van de ondernemers vindt het kwalitatieve aanbod beperkt. Als toelichting geeft een ondernemer aan dat ze weinig zicht en weinig contact hebben met andere ondernemers in de verblijfsrecreatie van Elburg.

“Elburg is landelijk voldoende bekend als toeristische verblijfsplek, te veel toerisme kan de eigenheid van Elburg aantasten en de druk op de natuurgebieden en de rust die veel vakantiegangers hier zoeken negatief beïnvloeden”.

Ruimte voor nieuwe verblijfsrecreatie, maar niet overal Onderstaande figuur toont de antwoorden op de vraag: ‘vindt u dat er meer verblijfsrecreatie bij mag komen in de gemeente Elburg?’ Zoals te zien is, vinden de meeste ondernemers (46%) dat er nog ruimte is voor nieuwe

7%

Nee, liever niet 27%

46%

Ruimte in de vesting beperkt In de enquête is ook gevraagd naar waar de ondernemers nog ruimte zien en waar niet. Een locatie waar ruimte zou zijn volgens meerdere ondernemers is aan de kant van het Veluwemeer. De ruimte zou juist beperkt zijn in de vesting, daar zit voldoende verblijfsrecreatie volgens de ondernemers. Positieve benadering en behoefte aan contact zoeken Tot slot nog twee adviezen die ondernemers noemen: ▪ Toon wat wél mag, in plaats van wat niet mag; ▪ Zoek als gemeente meer contact met ondernemers: “kom gerust een keer langs om erover te praten!”

Ja, maar niet overal Ja, er kan zeker nog wat bij

20%

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

Ik weet het niet / geen mening

11

Figuur 4.1 De leefstijlvinder De percentages geven aan welk deel van de Nederlandse bevolking tot elke leefstijl behoort.

Voor deze analyse maken we gebruik van de Leefstijlvinder. Dit segmentatiemodel is ontwikkeld door MarketResponse in samenwerking met twaalf provincies en enkele adviesbureaus. De Leefstijlvinder onderscheidt zeven leefstijlen in de Nederlandse bevolking, elk met een eigen vrijetijdsprofiel (zie figuur 4.1). Deze leefstijlen geven inzicht in het gedrag, de waarden en behoeften van recreanten en toeristen op basis van psychologische en sociologische kenmerken (zie bijlage 2 voor meer informatie over de verschillende leefstijlen). De Leefstijlvinder vormt daarmee een belangrijk uitgangspunt bij het bepalen van kansrijke ontwikkelrichtingen voor verblijfsaccommodaties, aangezien het model helpt om het aanbod beter af te stemmen op de wensen van verschillende doelgroepen.

Harmoniezoekers Harmoniezoekers zijn hartelijke, gezellige mensen, met veel interesse in anderen. Ze omschrijven zichzelf als gemoedelijk, vrolijk en zachtaardig. In het leven hechten ze veel belang aan geborgenheid, gastvrijheid en vriendschap. Ze nemen de tijd voor het gezin, trekken er graag op uit met (of naar) familie, vrienden en kennissen, en vinden een goede relatie met buren en familie heel belangrijk. Het hoeft voor hen allemaal niet zo vreemd; doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg. Verbindingszoekers Verbindingszoekers zijn, bovenal, geïnteresseerd in anderen. Het zijn behulpzame, evenwichtige mensen die zichzelf omschrijven als ‘gewoon’ en hartelijk. Voor Verbindingszoekers zijn gastvrijheid, sociale verbondenheid en ‘doe maar gewoon’ belangrijke waarden. Ze vinden het dan ook belangrijk om een goede relatie te onderhouden met buren en familie, met harmonie en gezelligheid. Er voor elkaar zijn, dat is toch hartstikke normaal?

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

12

Avontuurzoekers Deze recreanten zijn creatief, avontuurlijk, eigenwijs en geïnteresseerd in anderen. Ook omschrijven ze zichzelf als ondernemend. Ze vinden het lekker om hun eigen gang te gaan, en vinden het dan ook niet erg om alleen te zijn. Als ze met anderen optrekken, dan zijn dat het liefst creatieve en vernieuwende denkers, of mensen die weten wat ze willen. Ze hechten veel waarde aan vrijheid, uniek zijn en genieten van het leven.

Rustzoekers Rustzoekers vinden zichzelf hele gewone mensen. Ze omschrijven zichzelf als kalm, behulpzaam, bedachtzaam en zachtaardig. Ze houden van rust en regelmaat, en voelen zich het meest op hun gemak in hun eigen, vertrouwde omgeving. Ze vinden het fijn als ze lekker hun eigen gang kunnen gaan, en vinden het dan ook niet erg om alleen te zijn. Ze houden ervan om op hun gemak thuis te zijn, een beetje te tuineren, te klussen en tv te kijken. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.

Plezierzoekers Plezierzoekers zijn spontaan, vrolijk en gezellig. Ook omschrijven ze zichzelf als avontuurlijk, impulsief en eigenwijs. Waarden die ze belangrijk vinden zijn uitdaging, uniek zijn en succes in het leven. Ze hebben het liefst veel mensen om zich heen, en trekken er dan ook graag op uit met familie, vrienden en kennissen. Ze houden van leuke dingen ondernemen: voor hen staat plezier hebben in het leven op nummer één. Een dag niet gelachen, is een dag niet geleefd!

Inzichtzoekers Inzichtzoekers zijn bedachtzame en serieuze mensen. Ook omschrijven zij zichzelf als evenwichtig en zakelijk. Ze vinden het niet erg om alleen te zijn, want dan kunnen ze mooi hun eigen gang gaan. De rust en ruimte om hen heen die ze daardoor verkrijgen vinden ze fijn. Belangrijke waarden voor Inzichtzoekers zijn rationaliteit, daadkracht, privacy/rust en ‘doe maar gewoon’. Maar ook vrijheid om te doen wat ze willen is erg belangrijk voor ze. Als ze niet op pad gaan naar culturele activiteiten of natuur, dan vinden ze het ook heerlijk om rustig thuis te zijn, een beetje te klussen, TV te kijken en het nieuws te volgen. Ze houden van informatie; ‘meten is weten’! Stijlzoekers Stijlzoekers zijn zelfverzekerd en doelgericht. Ze hebben een sterk karakter, en omschrijven zichzelf ook wel als zakelijk, ondernemend en leidinggevend. Stijlzoekers zijn graag onder gelijkgestemden, die waarden als ambitie, uitdaging en daadkracht met hen delen. En die waarderen dat de Stijlzoekers zeggen waar het op staat, ook als anderen het daar misschien niet mee eens zijn. Stijlzoekers gaan ervoor in het leven: zowel in hun werk, als in hun vrije tijd worden ze graag geprikkeld, en zoeken ze de uitdaging op. Verveling is niet aan hen besteed. Liever besteden ze hun tijd aan sporten en feesten. Gáán!

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

13

Tabel 4.1 Aanbod en deelnemende bedrijven leefstijlonderzoek verblijfsrecreatie in Elburg Voor de leefstijlanalyse vergelijken we de vraag van recreanten en toeristen met het aanbod in de gemeente Elburg. Voor de vraag baseren we ons op het leefstijlprofiel van de Nederlandse bevolking, (Leefstijlvinder, 2025), en het profiel van de binnenlandse vakantieganger (CVO, 2020)3. Het aanbod is geanalyseerd op basis van aantrekkelijkheid voor specifieke leefstijlen. Dit proces noemen we ‘kleuren’: het koppelen van de beleving die een accommodatie biedt aan bijpassende leefstijlen. Hiervoor zijn zoveel mogelijk bedrijven bezocht. Waar mogelijk zijn gesprekken gevoerd met ondernemers, vertegenwoordigers of medewerkers. Daarnaast is gebruikgemaakt van informatie op bedrijfswebsites en andere online bronnen. Per accommodatie zijn zo één of meerdere dominante leefstijlen vastgesteld. Deze inschattingen zijn vervolgens besproken in een werksessie met meerdere adviseurs, om tot een eenduidige en zorgvuldige beoordeling te komen. In totaal hebben 24 verblijfsrecreatieve bedrijven deelgenomen:

Type accommodatie

Totaal aantal bedrijven in de gemeente Elburg

Deelgenomen bedrijven leefstijlanalyse

B&B’s

21

7

Camperplaatsen

1

1

Campings

7

6

Groepsaccommodaties

1

1

Jachthavens

2

2

Hotels

1

0

Vakantieparken

2

2

Vakantiewoningen

17

3

Voor de verblijfsgasten in de provincie Gelderland zien we dat de leefstijlen ‘rustzoeker’ en ‘verbindingszoeker’ oververtegenwoordigd zijn ten opzicht van de inwoners van Nederland. Voor de leefstijlen ‘plezierzoeker’ en ‘stijlzoeker’ geldt juist het tegenovergestelde: zij zijn ondervertegenwoordigd. In figuur 11.2 wordt een overzicht gegeven van de verhouding tussen de doelgroep die verblijft in Gelderland (recentere data dan 2020 zijn er voor de verblijfsgast helaas niet beschikbaar) en de verdeling van de Nederlandse bevolking.

Aangezien de gegevens over profiel van de binnenlandse vakantieganger uit 2020 stammen, kijken we ook naar het huidige leefstijlprofiel van de Nederlandse bevolking. Helaas zijn er op een

lager schaalniveau geen betrouwbare (of recentere) gegevens beschikbaar over de binnenlandse vakantieganger.

3

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

14

Figuur 4.2 Vergelijking verblijfsgasten in Gelderland ten opzicht van de Nederlandse bevolking (CVO, 2020)

Verblijfsgast Gelderland

12%

13%

Inwoners Nederland

11,2%

18,1%

11%

12,0%

Avontuurzoeker Verbindingszoeker Stijlzoeker

Figuur 4.3 Weergave van kansrijke leefstijlen volgens het BSR-model.

16%

21%

13%

13%

12,5%

17,2%

13,3%

15,7%

Plezierzoeker Rustzoeker

Harmoniezoeker Inzichtzoeker

Kansrijke doelgroepen in Elburg In de gemeente Elburg is nog relatief weinig aanbod dat zich richt op stijlzoeker en avontuurzoeker. Aanbod voor deze stijlzoeker moet van goede kwaliteit zijn en de nodige luxe bieden, maar ook iets bijzonders en onderscheidend. De avontuurzoeker zoekt daarnaast naar avontuur, uitdaging, kennis, inspiratie, nieuwe ervaringen en nieuwe mensen, creatief bezig zijn en het lokale leven ervaren, iets unieks. Ook ziet het bureau (in iets mindere mate) kansen voor de plezierzoeker. Deze groep zoekt vertier en vermaak, op een eigentijdse wijze, is op zoek naar prikkeling en wil graag andere mensen ontmoeten. In figuur 4.3 is het BSR-model weergegeven, waarbij de kansrijke doelgroepen zijn omcirkeld.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

Verblijfsrecreatie in de gemeente Elburg in beeld In de gemeente Elburg zijn veel kleinschalige, soms huiselijke accommodaties te vinden, waar de beleving draait om eenvoud, rust, het landschap en contact met elkaar – eerder dan om luxe, drukte of vermaak. Dat betekent dat de zogenaamde verbindings- en de rustzoeker vooral veel aanbod kunnen vinden Daarnaast is er in de gemeente Elburg een aanzienlijk deel van de slaapplaatsen aantrekkelijk voor de harmoniezoeker. Deze leefstijlgroep wordt met name bediend door grootschalige vakantieparken en bungalowparken, die samen goed zijn voor ruim 600 slaapplaatsen gericht op deze doelgroep (zie figuur 2.1). De harmoniezoeker is op zoek naar gezelligheid, overzichtelijkheid en een aanbod dat aansluit bij de behoeften van het gezelschap. Deze doelgroep voelt zich aangetrokken tot locaties waar gezelligheid vertrouwdheid en gezamenlijke beleving centraal staan. In figuur 4.5 (einde van dit hoofdstuk) zien we de leefstijlkleuring van verblijfsrecreatie op de kaart.

15

Figuur 4.4 Leefstijlkleuring verblijfsrecreatie gemeente Elburg naar beddencapaciteit (totaal 24 bedrijven) Eén bedrijf kan aantrekkelijk zijn voor meerdere doelgroepen. 10%

Campings en camperplaatsen De verbindingszoeker vindt in de gemeente vooral kleinschalige, natuurlijke campings met een gezellige en intieme sfeer, zoals kamperen bij de boer of op natuurkampeerterreinen. Deze locaties hebben plekken en activiteiten waar je op een Bron: derozehoeve.nl laagdrempelige manier contact kunt maken met anderen. Ook rustzoekers hebben hier veel keuze: de campings bieden eenvoudige voorzieningen, veel ruimte en privacy in een rustige, natuurlijke omgeving zonder verkeer op het terrein. Activiteiten zoals natuurwandelingen en creatieve workshops maken het verblijf afwisselend en toegankelijk. Hierdoor zijn deze campings aantrekkelijk voor zowel verbindingszoekers als rustzoekers.

3% 4% 11% Avontuurzoeker Plezierzoeker Harmoniezoeker

20%

23%

Verbindingszoeker Rustzoeker Inzichtzoeker Stijlzoeker

29%

Vakantieparken en -woningen

Jachthavens Binnen de gemeente zijn er twee jachthavens. De eerste haven is ook een watersportvereniging met beperkte faciliteiten en staat vooral bekend om zijn rustige en sociale sfeer. De tweede haven heeft een verzorgde en stijlvolle uitstraling en trekt gasten aan die waarde hechten aan comfort en een prettige sfeer aan het water. Deze haven ligt dicht bij de vesting en bied nette sanitaire voorzieningen aan voor een all-inclusief tarief. Beide havens bieden zo een fijne mix van rust, verbinding en stijl, passend bij verschillende wensen van bezoekers.

In de gemeente Elburg zijn drie grootschalige vakantieparken met diverse verhuurmogelijkheden. Het eerste park ligt in het bos en biedt houten huisjes/stacaravans en enkele kampeerplaatsen aan. Dit park heeft veel faciliteiten voornamelijk voor kinderen. Dit Bron: veluwestrandbad.nl spreekt vooral plezier- en harmoniezoekers aan die van natuur en samen zijn houden. Het tweede park ligt aan het water en heeft veel vaste gasten die er al jaren komen. Dit park trekt vooral rustzoekers en verbindingszoekers door de ontspannen sfeer en de natuurlijke omgeving.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

Bron: Elburg.nl

Groepsaccommodaties De deelnemende groepsaccommodatie is eenvoudig en sober van opzet, maar biedt voldoende ruimte voor samenzijn in een gemoedelijke sfeer. Deze accommodatie spreekt vooral harmoniezoekers en verbindingszoekers aan, dankzij de comfortabele groepsruimtes en rustige ligging. Hoewel de faciliteiten niet luxe zijn, zorgt het aanbod van gezamenlijke activiteiten en de 16

gezellige omgeving ervoor dat verschillende leefstijlen zich hier thuis voelen. Hiermee draagt deze locatie bij aan het diverse aanbod van groepsaccommodaties binnen de gemeente. B&B’s Binnen de gemeente Elburg zijn er acht bed & breakfasts (B&B’s) die elk hun eigen karakter en doelgroep bedienen. Over het algemeen zijn ze kleinschalig en huiselijk ingericht, vaak met een knusse en authentieke sfeer. Sommige B&B’s bieden unieke mogelijkheden, zoals logeren met paarden of creatieve workshops, wat Bron: bezoek-elburg.nl vooral aansluit bij rustzoekers en verbindingszoekers. Andere accommodaties kenmerken zich door een moderne en nette uitstraling met luxe faciliteiten zoals sauna’s en buitenkeukens, gericht op avontuurzoekers en inzichtzoekers. De meeste B&B’s bieden een rustige omgeving met privacy, maar ook voldoende ruimte voor contact en gezamenlijke activiteiten. Dit zorgt voor een gevarieerd aanbod dat goed aansluit bij verschillende leefstijlen, van rust en verbinding tot plezier en avontuur. Toch zijn hierin de Verbindingszoekers sterk oververtegenwoordigd met 4 accommodaties die deze groep (deels) aanspreken. Hotels De gemeente Elburg telt één hotel, dit hotel heeft niet deelgenomen aan het onderzoek

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

17

Figuur 4.5 Kaart met leefstijlkleuring van verblijfsrecreatie

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

18

Figuur 5.1 Prognose van gasten in Gelderland (NBTC, 2025)

▪

Aantal verblijfsgasten sterk gestegen In Nederland verbleven in 2024 bijna 50 miljoen gasten in onze logiesaccommodaties. De meeste toeristen (65%) overnachten in hotels, gevolgd door vakantieparken (22%), kampeerterreinen (10%) en groepsaccommodaties (3%). In 2024 verbleven in totaal 51,7 miljoen gasten in Nederlandse accommodaties, een stijging van bijna 5% ten opzichte van 2023. Vooral het aantal internationale bezoekers nam toe, met een stijging van 5% tot 21,3 miljoen, terwijl het aantal binnenlandse gasten met 4% groeide tot 30,3 miljoen (CBS, 2025). Ook naar de toekomst wordt er een groei in aantal gasten verwacht, zoals getoond in figuur 5.1. In Gelderland is de verwachting dat het binnenlands toerisme (Nederlanders in Nederland op vakantie) met 12% is gestegen in 2035, in heel Nederland wordt een groei van 13% verwacht. En het inkomend toerisme (buitenlanders in Nederland op vakantie) zal groeien met 26%, in heel Nederland wordt een groei van 39% verwacht (NBTC, 2025).

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

19

▪

Korte vakanties (1 tot 3 overnachtingen) worden steeds populairder Deze trips van één tot drie nachten worden niet langer alleen in de zomer gepland, maar verspreid over alle seizoenen. Uit recente cijfers blijkt dat maar liefst 82% van de Nederlanders in 2025 van plan is een korte vakantie te boeken. Dit onderstreept de groeiende behoefte aan flexibele, korte uitstapjes, waarbij ontspanning en beleving centraal staan (DPG, 2024).

▪

Steeds meer vakantiegangers gaan buiten het hoogseizoen weg Vanuit de markt zien we dat steeds meer vakantiegangers de mogelijkheid hebben om buiten het hoogseizoen op vakantie te gaan en daar ook gebruik van maken. Velen zijn met werk minder gebonden aan vakanties in het hoogseizoen en bovendien trekt het laagseizoen aan door de lagere prijzen. Ondernemers spelen hierop in door bijvoorbeeld winterharde verhuuraccommodaties aan te bieden of slecht-weer-voorzieningen zoals binnenzwembaden en binnenspeeltuinen. Naast dat hiermee goed wordt

ingespeeld op de vraag vanuit de markt, is het bijkomende voordeel voor bestemmingen dat de drukte beter verspreid wordt over het jaar en daarmee mogelijke overlast in het hoogseizoen wordt voorkomen (Pretwerk, 2023). ▪

▪

Nederlanders geeft aan door de prijsstijgingen het vakantiegedrag aan te passen. Zij kiezen vaker voor goedkopere accommodaties of gaan minder vaak op vakantie (NBTC, 2025).

Duurzaamheidscertificering belangrijk voor toerist Ondanks dat het vaak nog geen doorslaggevende factor is bij het boeken van een vakantie, zien we dat duurzaamheid wel een steeds belangrijkere rol inneemt. Duurzaamheidscertificering is hierin van groot belang, omdat hiermee op een eenvoudige en duidelijke manier kan worden gezien hoe duurzaam een bepaalde accommodatie is. Consistentie van duurzaamheidscertificaten is hierbij van groot belang (Green Key, 2024). De 55-plussers zijn reislustiger en actiever Het belang van deze leeftijdsgroep neemt in de komende jaren toe voor de reisbranche vanwege hun vermogensgroei en vergrijzing. Steeds vaker zijn 55-plussers tweeverdieners. Hierdoor ontstaan mogelijkheden om verder te reizen, luxere accommodaties te kiezen en bijzondere ervaringen te zoeken. Dat leidt tot de opkomst van nieuwe reistrends onder oudere generaties, zoals actieve vakanties of culinaire reizen (ABN AMRO, 2023).

▪

Toeristen maken vaker bewust duurzamere keuzes in hun reisgedrag Het bewust kiezen of CO2-neutrale accommodaties is voor veel mensen een manier om hun impact te minimaliseren, terwijl ze nog steeds van een vakantie kunnen genieten. Accommodaties kunnen hierop inspelen door hun gasten informeren over hoe ze hun verblijf duurzamer kunnen maken. Bijvoorbeeld, door energie- en watergebruik te verminderen, of te kiezen voor herbruikbare producten (NBTC, 2025).

▪

Minder keuze voor het lagere segment Door prijsstijgingen, als gevolg van vernieuwing van het aanbod en verhoging van de kosten voor ondernemers, wordt de verblijfsrecreatie steeds minder toegankelijk voor het lagere segment. 40% van de

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

20

▪

Gasten letten vooral op een goede reviewscore en een goede locatie bij de keuze voor een hotel Hotels hebben een uitdagende periode achter de rug waar ze nog steeds van bij moeten komen. Door kostenstijgingen van inkoop, personeel en gas/elektriciteit zien we dat het aantrekken van voldoende gasten nu nog belangrijker is dan ooit. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat een goede (online) reviewscore hierbij van groot belang is. Gasten kiezen vaker voor een hotel met een goede reviewscore, maar zijn ook bereid hiervoor meer te betalen. Daarnaast heeft ook een goede locatie, zoals in het centrum of dichtbij belangrijke toeristische trekkers, grote invloed op het bedrijfsresultaat (Rabobank, 2023).

▪

Hotels worden steeds vaker gebruikt om te werken De digital nomads, oftewel jongeren die op afstand werken, zien we niet alleen op kampeerterreinen verschijnen maar ook in de hotels. Deze jongeren hebben vaak een baan waarin ze de vrijheid hebben om op afstand te werken en zo combineren ze hun baan met vakantie. Deze doelgroep verblijft dus vaak wat langer en hecht waarde aan keukenfaciliteiten op de kamer, evenals een ruimte met internet waar ze kunnen werken (MEWS, 2022). Deze trend is een antwoord op de behoefte aan vrijheid en nieuwe ervaringen. Accommodaties spelen hierop in door werkplekken, snelle wifi, en flexibele verblijfsopties aan te bieden, zodat productiviteit en avontuur samen kunnen gaan (NBTC, 2025).

▪

▪

▪

▪

Aantal zakelijke overnachtingen stijgt sterk, maar nog niet terug op precorona niveau Het aantal zakelijke overnachtingen in Nederland heeft zich grotendeels hersteld na de coronapandemie en ligt bijna op het niveau van 2019. In december 2019 werden 1.360.000 zakelijke overnachtingen geregistreerd, terwijl dit in december 2024 op 1.170.000 lag. De meeste zakelijke overnachtingen vinden plaats in accommodaties met 4 sterren opgevolgd door 3 sterren en tot slot 5 sterren, dus richting het hogere segment (CBS, 2024).

recreatiewoningen. De Veluwe blijft de populairste regio van het land qua aantal verkochte recreatiewoningen. Hier is de verkoopprijs 20% gestegen de afgelopen jaren, dat is de hoogste stijging van alle regio’s (NVM, 2023). Recreatiewoningen in de Veluwe zijn dus populair. ▪

Zakelijke reizen worden in toenemende mate gecombineerd met privérecreatie Een opvallende trend in de zakelijke markt is dat zakelijke bezoekers hun verblijf steeds vaker verlengen om er zelf nog vakantie achteraan te plakken. Zo’n 40% van de zakelijke reizigers doet dit en veelal nemen zij dan hun partner mee om samen hun vrije tijd door te brengen op locatie (NBTC, 2024). Dit zorgt er ook voor dat de verblijfsduur van deze zakelijke toeristen toeneemt. Dit komt onder andere doordat we steeds meer zelf bepalen waar en wanneer we werken.

Wellness en thuiswerkmogelijkheden zorgen voor hoger rendement In 2024 brachten vakantiewoningen met voorzieningen als een hottub of sauna gemiddeld een hoger rendement op dan woningen zonder deze extra's. Daarnaast zijn aspecten als werkplekken op afstand, oplaadmogelijkheden voor elektrische auto's, voldoende privacy, gezinsgerichte faciliteiten en een sfeervol, visueel aantrekkelijk (‘instagramwaardig’) interieur bepalend voor de verhuurpopulariteit (NRIT, 2025).

▪

Toenemende interesse in plattelandsvakanties Vakantiegangers zijn steeds vaker op zoek naar een lokale beleving die iets meer “back to basic” is. Slapen bij de boer of agrotoerisme is hierdoor enorm in trek. De potentie van plattelandsvakanties in Nederland is groot, zowel onder Nederlanders zelf, als onder Vlamingen en Duitsers. Het type verblijfsaccommodatie waar men het liefst in verblijft op het platteland zijn vakantiehuisjes of bungalows, minder graag verblijven ze hierbij in hun eigen kampeermiddel (NBTC, 2023).

Onderscheiden mogelijk door middel van kleinschalige accommodaties in de natuur Wat betreft verblijfsrecreatie zien we een toegenomen vraag naar kleinschalige accommodatievormen midden in de natuur (Rabobank, 2024). Hierbij is er ook een doelgroep ontstaan die volledig back to basic wil, met zo min mogelijk voorzieningen en zoveel mogelijk natuur om te beleven (Pretwerk, 2024).

▪

Kampeerders hechten steeds meer waarde aan duurzaamheid Uit onderzoek van ANWB blijkt dat 48% van de kampeerders duurzaamheid in overweging neemt bij de keuze voor een kampeerterrein. Daarnaast is 46% ook bereid hier extra voor te betalen. Als het gaat om duurzaamheid, zijn de volgende kenmerken van een kampeerterrein meest belangrijk voor kampeerders: afvalscheiding, zuinig omgaan met water en de aanwezigheid van zonnepanelen. Vanuit kampeerders is hierbij wel vraag naar duidelijke informatie over duurzame maatregelen die het

Veluwe meest populaire regio qua verkoop van recreatiewoningen Wijzigingen in de overdrachtsbelasting en box-3belasting hebben de afgelopen jaren gezorgd voor een afname van de verkoop van

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

21

terrein treft en ze willen kampeerterreinen graag met elkaar te kunnen vergelijken op het gebied van duurzaamheid (Green Key, 2023). ▪

▪

▪

een beleving van luxe en comfort. Ondernemers kunnen hierop inspelen door luxe accommodaties aan te bieden van verschillende prijsniveaus (Pretwerk, 2024).

Camper en caravanbezit van jongeren enorm gestegen Alhoewel de groep jongeren nog vrij klein is qua camperbezit, zien we de grootste stijging in de leeftijdsgroep onder de 25 jaar, hier steeg het aantal mobiele kampeermiddelen maar liefst met 53% (NKC, 2023). We zien jongeren in toenemende mate als potentiële doelgroep voor kampeerterreinen en camperplaatsen. Vooral campers zijn hip onder deze doelgroep. Een camper biedt hun de onafhankelijkheid om bijvoorbeeld op afstand te werken. Ook het camperbezit onder de oudere doelgroep blijft hoog. Financieel staan zij er goed voor en camperplaatsen moeten voor hen juist van alle gemakken voorzien zijn en ingesteld zijn op de grootte van hun campers (ABN AMRO, 2024). Toegenomen variatie in kampeervoertuigen Naast de traditionele campers en caravans, zien we steeds meer andere typen voertuigen de kampeerterreinen oprijden. Als kampeerterrein of camperplaats kun je je onderscheiden door op een deze typen voertuigen te richten. De jongeren kopen veel kleine busjes die ze vervolgens zelf ombouwen naar een kleine camper. Hiermee kunnen ze zowel in de natuur als in de stad goed kamperen. Onder ouderen zien we juist een toename in campers die van alle gemakken voorzien zijn, de vaak wat grotere en luxere campers. De keuze is aan de ondernemer op welke markt hij of zij inspeelt.

Ofwel de meer luxe voertuigen die meer ruimte en voorzieningen vragen, ofwel de kleinere eenvoudigere voertuigen waarbij de gebruiker vooral waarde hecht aan een avontuurlijke sfeer en graag midden in de natuur zit. Glamping nog steeds populair en vanuit een bredere doelgroep. De glamping trend is niks nieuws meer, deze vorm van luxe kamperen bestaat inmiddels alweer 15 jaar. Wat wel nieuw is, is dat we qua prijssegment een bredere doelgroep zien met interesse in glamping. Ook de gasten met een iets minder gevulde portemonnee zoeken steeds vaker

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

22

▪

Markt naar vaste staanplaatsen stabiel, vaste gast is wel relatief oud. De vaste gasten in Nederland waren in 2021 goed voor 21% van het totaal aantal binnenlandse vakanties. Onderzoek naar specifiek vaste gasten in Zeeland wees uit dat het gaat om een relatief oude doelgroep (36% was 60-69 jaar). Uit ditzelfde onderzoek blijkt dat de markt relatief stabiel is, het overgrote deel van de vaste gasten heeft geen plannen om de accommodatie te verkopen. Echter heerst er wel de angst dat ze dit uit noodzaak moeten doen omdat de ondernemer de vaste staanplaatsen opheft (NRIT, 2023).

▪

Groei in populariteit van groepsaccommodaties. Vooral groepsaccommodaties die vergelijkbare faciliteiten bieden als hotels, groeien in populariteit. Volgens Groepen.nl komt deze toename met name door de stijgende prijzen in de verblijfsrecreatie. In een hotel of bungalow op een vakantiepark betaalt men per persoon al snel vijf tot tien keer zoveel per nacht als in een groepsaccommodatie. Door te kiezen voor een groepsverblijf kunnen mensen dus voordeliger op vakantie, al betekent dit wel dat ze samen met hun eigen gezelschap op één locatie verblijven (NRIT, 2023).

▪

Groepsretraites worden populairder. De behoefte om de eigen identiteit te versterken en de verbinding met zichzelf te herstellen is groter dan ooit. Door deel te nemen aan groepsretraites waar afzondering en reflectie centraal staan, kunnen mensen hun gedachten ordenen, zichzelf beter leren kennen en nieuwe energie opdoen. Deze reizen zijn bedoeld om de geest te verfrissen en de

verbinding met zichzelf te herstellen, zodat de deelnemer als herboren terugkeert naar het dagelijks leven (NBTC, 2025).

▪

Sterke groei in het aantal startende B&B’s in Nederland Het aantal B&B-starters in Nederland blijft groeien, vooral onder jonge ondernemers. In het eerste kwartaal van 2023 steeg het aantal aanmeldingen op Bedandbreakfast.nl aanzienlijk ten opzichte van voorgaande jaren (Pretwerk, 2023). Volgens Hanny Arens, oprichter van bedandbreakfast.eu B.V., draagt ook de RTL4-datingshow B&B Vol Liefde bij aan de toenemende populariteit van B&B’s. De show leidt niet alleen tot meer zoekopdrachten naar deelnemende B&B’s en hun omgeving, maar zorgt ook voor een groeiend aantal websitebezoekers die gericht informatie zoeken over het starten van een B&B in Nederland (Pretwerk, 2023).

▪

Professionaliseringsslag in de B&B-sector B&B’s zijn de afgelopen jaren steeds professioneler geworden. Waar ze vroeger bestonden uit een kamer in het huis van de eigenaar met gedeelde voorzieningen, bieden ze nu vaak meer luxe, privacy en een eigen ingang. Ook zakelijke gasten verblijven steeds vaker in B&B’s. Om aantrekkelijk te zijn voor deze doelgroep, investeren B&B's in faciliteiten zoals gratis wifi, werkplekken en vergaderruimtes. Door deze ontwikkeling concurreren B&B’s steeds meer met hotels, terwijl ze toch hun persoonlijke en gastvrije karakter behouden. Ze vormen daarmee een aantrekkelijk alternatief voor uiteenlopende doelgroepen (Bed & Breakfast nieuws, 2022).

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

23

https://www.greenkey.nl/nieuws/duurzaamheidscertificering-belangrijk-voortoerist-blijkt-uit-onderzoek-van-booking. Pretwerk. (2023). Trends in de kampeersector: Steeds minder staanplaatsen per camping. Opgehaald van: https://pretwerk.nl/insight/trends-in-dekampeersector-steeds-minder-staanplaatsen-per-camping/84488

Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen (18 maart 2025). 5,4 miljoen toeristen in 2035. https://www.toerismevan.nl/expertise/54-miljoen-toeristen-in-2035/ Kamer van Koophandel (8 november 2024). Alles over het beginnen van een bed en breakfast.

NRIT. (2023). Verkoop van caravans en campers. Opgehaald van: https://www.nrit.nl/trendrapport/artikel/49166/verkoop-van-caravans-encampers

BOVAG. (2025). Stijging in verkoop van nieuwe caravans en campers in 2024. Opgehaald van: https://www.bovag.nl/pers/persberichten/stijging-in-verkoopvan-nieuwe-caravans-en-campers-in-2024

NBTC. (2025). Vakantieplannen in 2025: Nederlanders nóg reislustiger en kijken kritisch naar vakantiekeuzes - NBTC opgehaald van https://www.nbtc.nl/nl/site/actueel/vakantieplannen-in-2025

ABN AMRO. (2024). Hip imago zorgt voor explosie in camperbezit. Opgehaald van: https://www.abnamro.nl/nl/zakelijk/insights/sectoren-en-trends/standvan-sectoren/retail/hip-imago-zorgt-voor-explosie-in-camperbezit.html

NBTC. (2023). Onderzoek naar de potentie van plattelandsvakanties in Nederland. Opgehaald van: https://www.nbtc.nl/nl/site/download/onderzoekplattelandsvakanties?disposition=inline

CBS. (2025). Meer dan 50 miljoen gasten in logiesaccommodaties in 2024 | CBS. Opgehaald van: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2025/10/meer-dan-50miljoen-gasten-in-logiesaccommodaties-in-2024

NRIT. (2023). Explosieve groei in camperbezit in Nederland. Opgehaald van: https://www.nritmedia.nl/kennisbank/47983/explosieve-groei-in-camperbezitin-nederland/?topicsid=16

CBS. (2025). Hotels; zakelijke overnachtingen, regio | CBS opgehaald van: https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/82621NED?

NRIT. (2023). Onderzoek naar vaste gasten. Opgehaald van: https://www.nrit.nl/trendrapport/artikel/48243/onderzoek-naar-vaste-gasten

DPG, (2024). Het vakantiegedrag van de Nederlandse consument in 2025 | DPG Grow opghaald van: https://www.dpgmediagroup.com/nlNL/adverteren/grow/inzicht/branche-inzichten/zo-ziet-het-vakantiegedragvan-de-nederlandse-consument-er-in-2025-uit/

Pretwerk. (2024). Veel routegebonden activiteiten in de vrije tijd; maar geld wordt verdiend in andere clusters. Opgehaald van: https://pretwerk.nl/insight/veel-routegebonden-activiteiten-in-de-vrije-tijdmaar-geld-wordt-verdiend-in-andere-clusters/87192

Green Key. (2024). Duurzaamheidscertificering belangrijk voor toerist, blijkt uit onderzoek van Booking. Opgehaald van:

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

24

Pretwerk. (2024). Cijfers NBTC: Meer vakantieboekingen buiten hoogseizoen. (https://pretwerk.nl/recreatie-actueel/cijfers-nbtc-meer-vakantieboekingenbuiten-hoogseizoen/89546/ Rabobank. (2024). Recordjaar? Zo voelt dat niet in de horeca- en recreatiesector. Opgehaald van: https://www.rabobank.nl/kennis/d011418430recordjaar-zo-voelt-dat-niet-in-de-horeca-en-recreatiesector NBTC. (2024). Zakelijk ontmoeten in Nederland. Opgehaald van: https://www.nbtc.nl/nl/site/download/download-zakelijk-ontmoeten-innederland-juli-2024?disposition=inline Pretwerk. (2024). Forse groei in verkoop nieuwe caravans en campers. Opgehaald van: https://pretwerk.nl/recreatie-actueel/forse-groei-in-verkoopnieuwe-caravans-en-campers/89544/ Rabobank. (2023). Hotels op goede locaties met een hoge reviewscore succesvoller. Opgehaald van: https://www.rabobank.nl/kennis/d011366296hotels-op-goede-locaties-met-een-hoge-reviewscore-succesvoller Pretwerk. (2024). Glamping trends van 2024. Opgehaald van: https://pretwerk.nl/insight/glamping-trends-van-2024/85362/ NVM. (2024). Nieuws van de NVM. Opgehaald van: https://leden.nvm.nl/nieuws?id=64380& NBTC. (2025). Verwachting van het verblijfstoerisme in Nederland. Opgehaald van: https://www.nbtc.nl/nl/site/themas/kennis-en-data/verblijfstoerisme-innederland

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

25