Jeugdhulpketen gemeente Elburg

JEUGDHULPKETEN

INLEIDING De gemeente Elburg vindt dat iedere inwoner telt en iedereen mee moet kunnen doen in de samenleving. Jezelf kunnen zijn en ontwikkelen is belangrijk. Voor kinderen en jeugdigen is het opgroeien in een omgeving waarin zij zich prettig, veilig en gesteund voelen essentieel. Op die manier kunnen zij ontdekken wie zij zijn, wat ze kunnen en kan er geleerd worden wat nodig is in de groei naar zelfstandigheid. Geen kind is hetzelfde en iedereen doet dat op zijn of haar eigen manier. De wereld waarin kinderen opgroeien is niet maakbaar. Het leven bestaat uit blijdschap en geluk maar kent ook verdriet en tegenslagen. Hierdoor is het belangrijk dat inwoners er voor elkaar zijn, elkaar steunen en helpen. De gemeente Elburg heeft een wettelijk taak in het realiseren van een fijne en veilige leefomgeving en het bevorderen van het welzijn van de inwoners. Voor kinderen en jeugdige staat in de Jeugdwet de opdracht om ondersteuning aan kinderen en hun ouders te organiseren. De toegang tot en het beschikbaar stellen van kwalitatief passende jeugdhulp is wettelijk verplicht. De inhoudelijke visie op jeugdhulp en de uitvoering van wettelijke taak heeft de gemeente Elburg samen met de ketenpartners georganiseerd op drie verschillende niveaus:

• Sociale basis • Basisvoorzieningen • Specialistische jeugdhulp

De voorzieningen per niveau staan in verbinding met elkaar en de samenwerkingspartners werken gezamenlijk binnen de jeugdhulpketen aan de maatschappelijke opgave.

SOCIALE BASIS - INHOUDELIJK Bij het opgroeien en opvoeden van kinderen gaan we uit van de eigen verantwoordelijkheid en regie van ouders. Ouders hebben de taak om voor een fijne en veilige leefomgeving te zorgen waarin hun kind zichzelf op een gezonde en positieve manier kan ontwikkelen. Een stevige sociale basis is daarbij essentieel. Ouders en kinderen moeten kunnen rekenen op het sociale netwerk zoals familie, vrienden en de kenniskring. Daar waar dat niet mogelijk of toereikend is helpt de gemeente Elburg graag. We ondersteunen ouders en zetten daarbij de mogelijkheden in van inwonersinitiatieven, het brede verenigingsleven en de kerken. We werken samen en verstrekken subsidies. We investeren in de samenwerking met de ketenpartners; Jeugd Elburg Samenwerking (JES). De samenwerking verloopt goed, er is een gezamenlijke verantwoordelijkheid en het besef om samen uitvoering te geven aan de opgave. JES wordt als voorbeeld gezien in nabij gelegen gemeenten en ook daar ontwikkelt. Door de sociale basis te verstevigen willen we de vraag naar ondersteuning uit de basisvoorziening en de specialistische jeugdhulp, waar mogelijk, laten afnemen.

SOCIALE BASIS - FINANCIEEL

BASISVOORZIENINGEN - INHOUDELIJK Ondersteuningsvragen waarvoor de sociale basis niet toereikend is kunnen gesteld worden bij de basisvoorzieningen. De gemeente Elburg heeft samen met het welzijnswerk en het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) de voorzieningen georganiseerd. Enerzijds door het jongerenwerk toegankelijk en preventief in te zetten als anderzijds met het CJG een stevig lokaal toegangsteam te realiseren. Dit laatste is een verantwoordelijkheid vanuit de Jeugdwet en een opdracht vanuit de Hervormingsagenda jeugd. De jeugdgezondheidszorg, de GGD en de Stichting Jeugd Noord Veluwe vormen gezamenlijk het CJG. Het CJG werkt met de verklarende analyse waardoor de ondersteuningsvraag op een integrale wijze wordt beoordeeld. De werkwijze van het CJG wordt in het land als positief voorbeeld gebruikt. Naast de basisdienstverlening vragen we het CJG ook een aantal plustaken uit te voeren. Hiermee willen we voorkomen dat een beschikking voor specialistische jeugdhulp nodig is. Het zelf uitvoeren van ambulante begeleiding, het vergroten van de GGZ-expertise en de aanwezigheid in de huisartsenpraktijken zijn hier voorbeelden van. In de afgelopen jaren is dit deels gerealiseerd. Onvolledige formatie en krapte op de arbeidsmarkt hebben ervoor gezorgd dat volledige inzet op de plustaken niet haalbaar was. De niet ingezette financiële middelen zijn aan de gemeente terugbetaald.

In 2025 verwacht het CJG wel de plustaken volledig uit te kunnen voeren.

BASISVOORZIENINGEN - FINANCIEEL

SPECIALISTISCHE JEUGDHULP De specialistische jeugdhulp is specifieke ondersteuning die kinderen en jeugdigen nodig hebben. De ondersteuning is niet vrij toegankelijk maar met een door de gemeente afgegeven beschikking beschikbaar. De specialistische jeugdhulp bestaat uit meerdere ondersteuningsvormen waarvoor gerichte expertise nodig is. De gemeente Elburg koopt deze ondersteuning met een aanbestedingsprocedure in bij zorgaanbieders of stelt een persoonsgebonden budget (PGB) beschikbaar . De kwaliteit van zorg maar ook de bereidheid om in partnerschap te werken aan een inhoudelijke en financiële transitie zijn daarbij belangrijk. Bij de uitvoering van de zorg is er nauw contact met de aanbieders over de kwaliteit van de zorg en over de bedrijfsvoering van de zorgaanbieder. De ondersteuning is ingekocht in de vorm van producten die gecategoriseerd zijn in een aantal segmenten. De gemeente Elburg organiseert de inkoop en de doorontwikkeling van de specialistische jeugdhulp samen met de andere zes gemeenten uit de jeugdhulpregio Noord-Veluwe. Hiermee kunnen we de positie van opdrachtgever goed uitvoeren en is de samenwerking met de zorgaanbieders effectief. Vanuit het rijk wordt steeds meer gestuurd op een goede samenwerking tussen gemeenten. De jeugdhulpregio Noord-Veluwe is door het rijk als robuuste jeugdhulpregio aangemerkt.

Hiermee is benadrukt dat de werkwijze van de jeugdhulpregio Noord-Veluwe past binnen de transitie van de jeugdhulp, de Hervormingsagenda jeugd en de wettelijke taak om specialistisch jeugdhulp beschikbaar te stellen. Aansluitend op de sociale basis en de basisvoorzieningen is de inhoudelijke doelstelling om de hoog specialistische ondersteuning, uithuisplaatsingen en gedwongen jeugdhulp te voorkomen. In de afgelopen jaren zien we dat het aantal uithuisplaatsingen en gedwongen maatregelen is afgenomen. Ook de hoog specialistische jeugdhulp neemt af. Om deze resultaten te behalen moet er wel geïnvesteerd worden met lichte ambulante hulpverlening. De begeleiding vanuit de voorliggende voorzieningen en de lichte ambulante hulpverlening neemt daardoor toe. Dit zien wij als een positief ontwikkeling.

SPECIALISTISCHE JEUGDHULP In 2024 hebben 597 jeugdigen uit de gemeente Elburg gebruik gemaakt van specialistische jeugdhulp Het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van jeugdhulp is in de afgelopen vijf jaar stabiel. De kosten zijn wel toegenomen. De reden daarvoor is de prijsindexatie. Vanwege een nieuw en verplicht kostprijsonderzoek stijgen de prijzen per 1 januari 2025. Hierdoor verwachten wij een stijging in de kosten.

Jaar

Aantal jeugdigen

2020

613

2021

644

2022

577

2023

593

2024

597

Jaar

Kosten jeugdhulp

2020

€ 5.969.625

2021

€ 6.443.818

2022

€ 6.341.597

2023

€ 7.510.572

2024

€ 8.027.765

2025 Prognose

€ 8.490.000

SPECIALISTISCHE JEUGDHULP - FINANCIEEL

JEUGDHULPKETEN IN 2025 E.V. Met de huidige jeugdhulpketen in de gemeente Elburg zien we positieve inhoudelijke ontwikkelingen. Het aantal kinderen en jeugdigen dat gebruik moet maken van hoog specialistische jeugdhulp of te maken krijgt met een uithuisplaatsing of gedwongen jeugdhulp neemt af. Daar tegenover staat wel de grote investering in de sociale basis, de basisvoorzieningen en de lichte specialistische jeugdhulp. Deze ontwikkeling komt overeen met het lokale en regionale beleid om problematiek eerder te signaleren en de ondersteuning integraal en passend aan te bieden. De wijze waarop we dat doen wordt positief beoordeeld door zowel het rijk als de samenwerkingspartners. In de sociale basis wordt Jeugd Elburg Samenwerking (JES) als voorbeeld gezien en gebruikt in andere gemeenten. De werkwijze in de lokale teams wordt landelijk als voorbeeld en ‘parel’ benoemd en de samenwerking in de jeugdhulpregio is als robuust en zonder aanmerkingen bestempeld. Het laat zien dat we op de goede weg zijn. Er is meer dan een goede basis waar we de komende jaren op kunnen door ontwikkelen. De jeugdhulpketen zoals deze nu is georganiseerd vraagt om een grote financiële investering. De investering in de sociale basis en de basisvoorzieningen zorgen ervoor dat het aantal jeugdigen dat gebruik moet maken van intensieve jeugdhulp afneemt. Maar de kosten nemen door de prijsindexatie wel toe.

Om de huidige jeugdhulpketen in 2025 stand te houden is er 13,5 miljoen euro nodig. Dat 1,8 miljoen euro meer dan begroot.

De gemeente Elburg heeft de mogelijkheid om een aantal onderdelen van de jeugdhulpketen te wijzigen. Inhoudelijk is dat niet wenselijk maar kan vanwege financiële reden noodzakelijk zijn. De wijzigingen zijn mogelijk binnen de sociale basis en de basisvoorzieningen. De wijze waarop de specialistische jeugdhulp is georganiseerd is contractueel vastgelegd en de gemeente heeft daarin een wettelijke taak. De gemeente Elburg is één van de vele gemeenten die als gevolg van kostenstijging een tekort hebben. De landelijke sturing en het beschikbaar stellen van financiële middelen voor jeugdhulp zijn belangrijke factoren in de komende jaren. Het aangekondigde ‘ravijnjaar’ in 2026 beschrijft een korting op de te ontvangen middelen vanuit het Rijk. Eveneens is het onzeker wat het kabinet doet met de uitspraak van de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd (januari 2025) om het financiële kader aan te passen. De VNG heeft aangekondigd juridische stappen te ondernemen wanneer het kabinet de gemeenten financieel niet tegemoet komt.