Jaarstukken 2022 Gemeente Elburg.pdf
Tekst van het document
Dit is bestaand beleid en wordt doorlopend uitgevoerd.
Taakveld Begeleide participatie Portefeuillehouder wethouder S.W. Krooneman – domein Samen leven Tot dit taakveld behoren voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstromen naar arbeid. Speerpunten en bestuurlijke prioriteiten Doelstellingen
Onderwijs afgestemd op de behoeften van de leerling. Keuzevrijheid en ruimte voor alle soorten onderwijs. Minder laaggeletterdheid. Alle scholen in 2050 energieneutraal.
Activiteiten
Realisatie
In samenwerking met de bibliotheek (het Taalpunt), lokale organisaties en het onderwijs uitvoering geven aan gezamenlijke uitvoeringsagenda ter voorkoming en vermindering van laaggeletterdheid en ter versterking van de basisvaardigheden van de inwoners uit Elburg.
Het taalcafé en de taalkeuken zijn opgestart in 2022. Nieuwe projecten die goed lopen om mensen te stimuleren met de Nederlandse taal bezig te zijn. Er is geïnvesteerd in de netwerkuitbreiding, om de kennis over laaggeletterdheid te vergroten. Zodat mensen mee kunnen doen, zich minder eenzaam voelen en aan het werk kunnen gaan. Er zijn meerdere maatwerktrajecten NT1 gevolgd afgelopen jaar. In Elburg weten het Taalpunt, het taalcafé en de taalbemiddelaar elkaar goed te vinden.
Taakveld Arbeidsparticipatie Portefeuillehouder wethouder S.W. Krooneman – domein Samen leven Tot dit taakveld behoren alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen. Speerpunten en bestuurlijke prioriteiten Doelstellingen
Activiteiten
Een blijvende bijdrage leveren aan de taalklas voor kinderen van nieuwe Nederlanders. Een samenleving waarin iedereen er mag zijn, ongeacht talenten of beperkingen.
Een samenleving waarin nieuwe Nederlanders zich thuis voelen, de taal leren en meedoen in de samenleving.
Inwoners ondersteunen die het op eigen kracht niet redden. Liefst naar zo regulier mogelijk werk. Als dat (nog) niet lukt naar een zo passend mogelijke manier van meedoen. Extra aandacht voor jongeren. Voorbereiding op nieuwe Wet Inburgering (jan. 2022) en extra inzet op ondersteunen van huidige statushouders.
Realisatie In 2022 zijn er 3 taalklassen actief geweest in Elburg. Binnen de reguliere taalklas zijn gemiddeld 8 NT2 leerlingen opgevangen. In de ochtenden ontvangen zij onderwijs in de taalklas en in de middag ontvangen zij onderwijs binnen 1 van de reguliere basisscholen. Daarnaast zijn er twee Oekraïense klassen van start gegaan. Zij volgen 5 dagen in de week onderwijs binnen de taalklas. Dit is bestaand beleid en wordt doorlopend uitgevoerd. In 2022 is een extra werkcoach voor de doelgroep jongeren aangetrokken. Hierdoor zijn vele jongeren actief met een voor hen passend traject (zorg, onderwijs, meedoen of werk). In 2022 is de wet geïmplementeerd, maar het proces rondom de wet inburgering vraagt ook in 2023 om doorontwikkeling. De taalscholen zijn gecontracteerd, waardoor in 2023 het participatie onderdeel aandacht kan krijgen.
Taakveld Maatwerkvoorzieningen (WMO) Portefeuillehouder wethouder S.W. Krooneman – domein Samen leven Tot dit taakveld horen materiële voorzieningen om zelfstandig te kunnen functioneren (WMO) voor mensen met fysieke beperkingen die op basis van een beschikking verstrekt worden. Speerpunten en bestuurlijke prioriteiten Doelstellingen
Mensen met beperkingen zo lang mogelijk thuis laten wonen met gebruik van Wmo hulpmiddelen.
Activiteiten
Realisatie
De contracten met de hulpmiddelenleveranciers goed monitoren.
De hulpmiddelenleveranciers ervaren krapte/schaarste van hulpmiddelen waardoor langere levertijden ontstaan. Contractmanagers hebben daarom intensiever contact met de Leveranciers en bij 1 leverancier is een gele kaart gegeven. Door middel van een verbeterplan monitoren we of de dienstverlening aan onze inwoners voldoende gewaarborgd wordt.
39
Jaarverslag 2022
Doelstellingen Monitoring uitgaven (voorzieningen) en inkomsten (eigen bijdrage) op Wmo maatwerkvoorzieningen in relatie tot begroting.
Activiteiten
Realisatie
Meewerken aan landelijke monitoring door I&O research.
Binnen de begroting gebleven.
Taakveld Maatwerkdienstverlening 18+ Portefeuillehouder wethouder S.W. Krooneman – domein Samen leven Tot dit taakveld behoort dienstverlening aan individuele cliënten met een beperking (fysiek/psychisch) die zelfstandig wonen en die ondersteuning behoeven in de vorm van beschikbare uren op basis van een toekenningsbeschikking: Speerpunten en bestuurlijke prioriteiten Doelstellingen
Activiteiten
Realisatie
Een zorgzame samenleving waarin niemand aan zijn lot wordt overgelaten en waar de zorg goed geregeld is.
Samenwerking tussen partijen verstevigen rondom de 18-/18+ overgang. Doorlopende zorglijn. Korte lijnen CJG, Sociaal Trefpunt.
Duidelijke afstemming en werkwijze tussen CJG en consulenten sociaal domein. Bij de inkoop jeugdhulp is opgenomen dat zorgaanbieders vanaf de 16-jarige van de jeugdige een perspectiefplan opstellen.
De gemeente staat naast mantelzorgers en faciliteert ze.
Schuldhulpverlening: ondersteuning zo licht mogelijk, zwaar waar nodig.
(Erger) voorkomen is beter dan genezen.
Maatwerk leveren aan mantelzorgers zoals hulp met dagopvang, respijtzorg en ontzorging met betrekking tot regelgeving en aanvragen (mantelzorgmakelaar).
Via de dienstverlening van Stichting WIEL en het Sociaal Financieel Trefpunt worden mantelzorgers ondersteund.
Jonge mantelzorgers ondersteuning en begeleiding bieden zodat ze zoveel mogelijk mee kunnen doen.
Eind 2022 is een start gemaakt binnen het programma ‘Samen voor de jeugd van Elburg ’voor meer bekendheid voor jonge mantelzorgers.
Aanbesteding schuldhulpverlening, per 1 januari 2022 een uitvoerende schuldhulpverlener voor de gemeenten Harderwijk, Ermelo, Putten, Oldebroek en Elburg. Soepele overdracht en implementatie samenwerking in het lokale werkveld bevorderen, indien aan een nieuwe schuldhulpverlener wordt gegund. Monitoren van vroegsignalering betalingsachterst anden in het kader van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. In samenwerking met het Financieel Trefpunt actie ondernemen bij signalen van betalingsachterstand bij huur, zorgverzekering, energie en water.
Dit is gerealiseerd en loopt goed.
Dit is een lopend proces dat jaarlijks in samenwerking met de betrokken partners wordt gemonitord. De verwachting was in 2022 een forse toename van signalen ivm de hoge energiekosten voor huishoudens. Dit is echter niet zichtbaar. Wellicht dat we dit in 2023 terug gaan zien. 1.Over 2022 is het CEO Wmo uitgevoerd onder de gebruikers van Wmo maatwerkvoorzieningen. In de vragenlijst over Toegang zijn extra vragen gesteld over mantelzorg. De rapportage gaat voor 1 juli naar college.
1.Jaarlijks CEO Wmo uitvoeren. Cliënten geven in de CEO Wmo aan dat ze tevreden zijn over de kwaliteit en de passendheid van de ondersteuning.
2.Jaarlijkse verbetercyclus met consulenten en cluster adviesraad sociaal domein. 3.Kwaliteit van de voorzieningen bespreken tijdens contractgesprekken.
2.Verbetercyclus: er zijn gesprekken gevoerd met mantelzorgers. Vanuit die gesprekken is een training gegeven aan toegang medewerkers door Mantelzorg.nl. Met jongeren die jeugdhulp krijgen wordt vanaf 17 jaar afgestemd met Wmo, om een soepele overgang te realiseren. En er is een infographic folder Wmo in de maak. 3.Met de aanbieders Hulp bij het huishouden is de beschikbaarheidswijzer gerealiseerd om snel inzicht te hebben in de beschikbaarheid per organisatie. Regionaal is een werktafel georganiseerd over Innovatie en over het gebruik van het ondersteuningsplan.
40
Jaarverslag 2022
Taakveld Maatwerkdienstverlening 18Portefeuillehouder wethouder S.W. Krooneman – domein Samen leven Tot dit taakveld behoren vormen van jeugdhulp die door de gemeente als individuele (niet vrij toegankelijke) voorziening worden aangemerkt waaronder begrepen.
Speerpunten en bestuurlijke prioriteiten Doelstellingen
Activiteiten
Realisatie Inzet van Centering Pregnancy, Centering Parenting en prenatale huisbezoeken waardoor ouders beter voorbereid zijn op het ouderschap.
Jeugdigen groeien gezond en veilig op zodat zij zich zo optimaal mogelijk kunnen ontwikkelen.
Inzetten op eigen kracht en zelfredzaamheid en waar nodig hulp inzetten zo licht als nodig.
Gebruik van de Verklarende analyse door het CJG waarbij goed gekeken wordt naar draagkracht/draaglast van het gezin, krachten en uitdagingen en aandacht voor de regie bij het gezin laten. Het CJG en welzijnswerk is aanwezig op de verschillende vindplekken van jeugdigen zoals onderwijs, huisartsen en straat- en hangplekken.
Het voorliggende voorzieningen, vrij toegankelijke jeugdhulp en de niet-vrij toegankelijke jeugdhulp werken zo optimaal mogelijk samen.
Programma “Samenwerken voor de jeugd van Elburg”.
Ondersteuning wordt ingezet zo licht als nodig waardoor de inzet van zware ondersteuning terugloopt.
Er wordt ingezet op het versterken van de voorliggende voorzieningen, de vrij toegankelijke jeugdhulp en op preventie.
Binnen de verschillende werkgroepen van het programma zijn er de nodige resultaten behaald zoals: Het project Josje is op alle scholen afgerond Er is een handreiking opgesteld om het aantal thuiszitter terug te dringen en te voorkomen Voor uitgebreidere resultaten zie het hoofdpuntenrapport ‘samen voor de jeugd van Elburg'. Bij voorliggende voorzieningen is extra expertise en formatie ingezet. Hierdoor kunnen jeugdigen en ouders op een laagdrempelige wijze bij het voorliggend veld terecht met ondersteuningsvragen die voorheen werden behandeld in de niet-vrij toegankelijke jeugdhulp. In 2022 is de extra formatie door personeelskrapte nog niet volledig ingezet. In 2023 wordt daar een vervolg aangegeven zodat de gewenste preventieve effecten gerealiseerd kunnen worden.
Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Jaar
Elburg
Gelderland
Nederland
Bron
Omschrijving
Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren tot 18 jaar
2019
8,7
12,2
12,3
CBS
2020 2021 2022
8,5 11,0* 8,4
11,8 13,8* 11,1
11,9 13,2* 10,7
Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.
CBS
Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar).
CBS
Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.
CBS
Het aantal re-integratie voorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar*
CBS
Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo gegevens geldt dat een referentiegemiddelde gebaseerd is op aantal deelnemende gemeenten
Jongeren met jeugdreclassering
Jongeren met jeugdbescherming
%
%
2019
-
0,4
0,4
2020 2021 2022
-
0,4 0,3 0,2
0,4 0,3 0,3
2019
1,0
1,3
1,2
2020 2021 2022
1,1 1,3 1,1
1,3 1,4 1,1
1,2 1,2 1,1
Aantal lopende reintegratievoorzieningen
per 10.000 inw 1564jr*
2019
209,9
168,2
196,2
2020 2021 2022
292,4 337,2 373,9
182,8 187,4 195,1
199,1 197,7 197,7
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement
per 10.000 inw
2018
390
612
640
2019 2020 2021 2022
450 480 490 440
655 686 690* 624
680 700 712 640
41
Jaarverslag 2022
Indicator
Eenheid
Jaar
Elburg
Gelderland
Nederland
Bron
Omschrijving
Personen met een bijstandsuitkering
Per 10.000 inw 18jr eo
2018 2019 2020 2021
180,3 162,6 178,0 164,2
343,0 325,8 403,8 349,7
401,1 381,7 459,7 431,2
CBS
Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners.
Werkloze jongeren
%
2018 2019 2020 2021
1 2 2 2
2 2 2 2
2 2 2 2
CBS
Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV-werkbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie.
Netto arbeidsparticipatie
%
2019 2020 2021 2022
72,4* 71,8* 73,7 75,6
70,0* 70,2* 70,9 72,9
70,0* 69,6* 70,4 72,2
CBS
Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de potentiële beroepsbevolking.
Kinderen in uitkeringsgezin
%
CBS
Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.
CBS
Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.
LISA
Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 64 jaar*.
Jongeren met een delict voor de rechter
%
Banen
per 1.000 inw. 1564 jaar*
2018
3
5
7
2019 2020 2021
3 3 4
5 5 5
6 6 6
2018
0
1
1
2019 2020 2021
0 1 1
1 1 1
1 1 1
2018 2019 2020 2021
682,2 719,4 706,5 728,7
765,6 781,8 781,8 792,6
777,7 794,4 796,2 805,5
*= Wijziging t.o.v. voorgaande publicatie
Middelen Taakveld Bedrag x € 1.000
Werkelijk totaal 2021 1.357 461 1.900 3.234 523 819 3.594 8.284 388 1.006 20.789 373 20.416
Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Saldo van baten en lasten Reserves Gerealiseerd resultaat
N N N N N N N N V N N V N
Begroot totaal 2022 1.659 520 3.874 3.481 746 604 4.294 8.369 611 866 25.025 528 24.497
N N N N N N N N N N N V N
Werkelijk lasten 2022 8.994 608 6.932 3.407 649 709 4.065 8.988 608 453 35.412 3.493 38.905
Werkelijk baten 2022 9.629 0 4.900 84 22 56 105 -1 1.036 0 15.831 755 16.586
Werkelijk totaal 2022 635 608 2.032 3.323 627 653 3.960 8.987 428 453 19.582 2.738 22.320
V N N N N N N N V N N N N
Verschil Begroot Werkelijk 2.294 87 1.842 158 119 49 335 620 1.039 413 5.443 3.266 2.177
V N V V V N V N V V V N V
Programmaverantwoording Taakveld Bedrag x € 1.000 Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Saldo van baten en lasten Reserves Gerealiseerd resultaat
Primitief Baten 303 0 3.766 0 0 51 0 98 0 0 4.218 1.108 24.966 5.326 Lasten 1.619 459 5.584 3.157 615 655 4.244 7.284 481 866 24.966
Saldo 1.316 459 1.818 3.157 615 604 4.244 7.186 481 866 20.748 -1.108 19.640
Na wijziging Lasten Baten Saldo 1.962 303 1.659 520 0 520 8.319 4.445 3.874 3.624 143 3.481 746 0 746 655 51 604 4.294 0 4.294 8.369 0 8.369 611 0 611 866 0 866 29.967 4.942 25.025 1.237 1.766 -528 31.204 6.708 24.497
Lasten 8.994 608 6.932 3.407 649 709 4.065 8.988 608 453 35.412 3.493 38.905
Werkelijk Baten Saldo 9.629 -635 0 608 4.900 2.032 84 3.323 22 627 56 653 105 3.960 -1 8.989 1.036 -428 0 453 15.831 19.582 755 2.738 16.586 22.320
V/N 2.294 87 1.842 158 119 49 335 620 1.039 413 5.443 3.266 2.177
V N V V V N V N V V V N V
42
Jaarverslag 2022
Verschillenverklaring Taakveld
Goederen Bedragen x € 1.000
en diensten
V/N
Kapitaal -
V/N
lasten
Salari s
V/N
Saldo
V/N
40
N
2.294
V
Reserv e
V/N
Versch il
V/N
6.2
Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams
87
N
0
V
0
V
87
N
12
V
75
N
6.3
Inkomensregelingen
1.743
V
0
V
99
V
1.842
V
1.716
N
126
V
6.4
Begeleide participatie
151
V
4
V
3
V
158
V
114
N
43
V
6.5
Arbeidsparticipatie
38
V
0
V
82
V
119
V
65
V
184
V
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
66
N
0
V
17
V
49
N
846
N
895
N
6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
335
V
0
V
0
V
335
V
397
N
63
N
6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
591
N
0
V
29
N
620
N
43
V
576
N
6.81
Geëscaleerde zorg 18+
1.036
V
0
V
3
V
1.039
V
0
V
1.039
V
6.82
Geëscaleerde zorg 18-
419
V
7
N
1
V
413
V
0
V
413
V
5.299
V
10
V
135
V
5.443
V
-3.266
N
2.177
V
6.1
Totaal
2.322
V
12
V
312
N
1.982
V
Toelichting Hieronder wordt een toelichting gegeven op de taakvelden waar eind 2022 (na mutaties reserves) een verschil groter dan € 25.000 resteerde. Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie (€ 1.982.000 voordelig) Op dit taakveld zijn de baten en lasten van de opvang van de Oekraïners verantwoord. Per saldo levert dit een voordeel op van circa € 2.204.000. Door de hogere ontvangsten uit het Rijk is de onttrekking aan de algemene reserve ten behoeve van de opvang, à € 300.000, niet gedaan. Verder is op dit taakveld een voordeel gerealiseerd op multifunctionele accommodaties (€ 47.000) en is er een nadeel van € 58.000 doordat er meer subsidies aan vrijwilligers (verenigingen) zijn verstrekt dan begroot. Taakveld 6.2 Wijkteams (€ 75.000 nadelig) Dit nadeel wordt met name veroorzaakt door de individuele voorzieningen in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Taakveld 6.3 Inkomensregelingen (€ 126.000 voordelig) Op dit taakveld zijn de middelen voor de energietoeslag geraamd. De niet-bestede middelen zijn in de reserve sociaal domein gestort. In 2022 heeft het Rijk middelen beschikbaar gesteld om een deel van de energietoeslag voor 2023 in 2022 te kunnen verstrekken. Dit zal in 2023 verrekend worden met de reserve sociaal domein. De verstrekte uitkeringen kunnen als volgt worden samengevat: Soort/per PW
31-12-2017 231
31-12-2018 218
31-12-2019 217
31-12-2020 229
31-12-2021 228
31-12-2022 209
IOAW IOAZ
20 3
15 2
10 1
10 2
7 3
11 2
BBZ Totaal
1 255
1 236
0 228
0 241
3 241
1 223
Taakveld 6.4 Begeleide participatie (€ 43.000 voordelig) De middelen die via het gemeentefonds beschikbaar gesteld zijn voor inburgering zijn nog niet besteed. In het raadsvoorstel bij de jaarrekening wordt voorgesteld om deze middelen over te hevelen naar 2023 via de algemene bestemmingsreserve. Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie (€ 184.000 voordelig) Op dit taakveld is een voordeel op de salariskosten ontstaan. Dit heeft mede te maken met de inzet van personeel voor de opvang van Oekraïners. Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) (€ 895.000 nadelig) Na reservemutaties ontstaat op dit taakveld een nadeel, maar de onttrekking aan de reserve sociaal domein die bij dit taakveld vermeld staat, dient ook ter dekking van kosten op andere taakvelden. Per saldo geldt, na mutaties op de reserves, een voordeel 43
Jaarverslag 2022
van € 83.000 op de taakvelden 6.6 t/m 6.82. De meest opvallende verschillen op deze taakvelden kunnen als volgt worden weergegeven: Omschrijving AWBZ-WMO begeleiding ZIN
Bedrag (x € 1.000) 335
AWBZ-WMO begeleiding PGB Uitkeringen in natura woonvoorziening WMO
84 -64
Maatwerkdienstverlening 18+: vervoersvoorzieningen Maatwerkdienstverlening 18+: hulp bij het huishouden
-77 -93
Overig Totaal
-182 83
Een groot deel van de lasten en baten op de diverse taakvelden worden verrekend via de reserve sociaal domein. Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ (€ 63.000 nadelig) Zie toelichting onder het taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO). N.B.: Op dit taakveld landen ook de eigen bijdragen WMO die via het Centraal Administratie Kantoor (CAK) verlopen. De juistheid en volledigheid van deze bijdragen zijn geen gemeentelijke verantwoordelijkheid en valt derhalve niet onder de reikwijdte van de accountantscontrole. Taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18- (€ 576.000 nadelig) Zie toelichting onder het taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO). Taakveld 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ (€ 1.039.000 voordelig) Zie toelichting onder het taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO). Taakveld 6.81 Geëscaleerde zorg 18- (€ 413.000 voordelig) Zie toelichting onder het taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO).
44
Jaarverslag 2022
Programma 7
Volksgezondheid en milieu De gemeente Elburg is verantwoordelijk voor de inzameling van afval en voor het aanleggen en onderhouden van de riolen. Hiervoor wordt ook belasting geïnd (riool- en afvalstoffenheffing) welke in principe kostendekkend zijn. Dit zijn de twee grootste posten op dit taakveld. Daarnaast worden ook nog uitgaven die rondom milieubeheer (zoals ongediertebestrijding), begraafplaatsen en de volksgezondheid op dit programma verantwoord.
Visie Vanuit de publieke gezondheidszorg de inwoners stimuleren om gezonde keuzes te maken. Hierbij zijn de uitgangspunten: Aanpassen met veerkracht en eigen regie Eigen verantwoordelijkheid Ondersteuning kwetsbare inwoners Keuzes verhouden zich tot maatschappelijke ontwikkelingen Integraal Inspireren en stimuleren Lange adem Visie op duurzaamheid Wij streven naar een duurzame toekomst voor de gemeente Elburg. Door het gebruik van grote hoeveelheden fossiele energie is een proces van klimaatverandering in gang gezet, dat die duurzame toekomst in gevaar brengt. Om het tij te keren, is een forse inzet op energiebesparing en een versnelling in de transitie naar een duurzame energiehuishouding nodig. Het is belangrijk dat dit gebeurt in samenwerking met onze inwoners, bedrijven en maatschappelijk middenveld, waarbij eenieder zijn verantwoordelijkheid neemt voor de eigen taken en rol. Immers, samenwerking versterkt, versnelt en verbetert. Daarbij richten we ons op maatregelen met impact en toegevoegde waarde. De focus ligt op energie: het realiseren van een klimaatneutrale energievoorziening. Dit betekent dat er evenveel energie duurzaam wordt opgewekt als er verbruikt wordt.
Vanuit de gemeentelijke voorbeeldfunctie en eigen verantwoordelijkheid, willen we: in 2035 als gemeentelijke organisatie klimaatneutraal zijn; en uiterlijk in 2050 een klimaatneutrale gemeente zijn.
Ontwikkelingen en trends In een dynamische uitvoeringsagenda wordt vormgegeven aan de volgende drie gezondheidsthema’s: 1. Gezond opgroeien 2. Gezond ouder worden 3. Gezonde leefomgeving Duurzaamheid Verduurzaming, energietransitie en warmtetransitie zijn opgaven die onderdeel zijn van de Omgevingsvisie. Om integraliteit te bevorderen is een Programma Duurzaamheid opgesteld. Verder was er in 2022 aandacht voor de uitvoering van de plannen uit de Regionale Energie Strategie. Aan een onderdeel daarvan, namelijk het opstellen van een Plan van Aanpak zonne-energie wordt gewerkt. Samen met inwoners per wijk werken aan energiebesparing, verduurzamen van woningen en aardgasvrij waren in 2022 speerpunten. Een nieuw aandachtspunt was de aanpak van energiearmoede. In 2022 is gestart met een project om mensen te ondersteunen met energiebesparende maatregelen om daarmee de energierekening structureel omlaag te brengen. Dit project loopt door in 2023.
Verbonden partijen De beoogde maatschappelijke effecten worden nagestreefd met behulp van de inzet van verbonden partijen. GGD; De GGD voert voor de gemeente de JGZ 4-19 jarigen uit en verzorgt de monitoring en evaluatie bij doelstellingen met betrekking tot gezondheid. Regionale samenwerking met de overige Noord-Veluwse; begeleiden en ondersteunen regionale duurzaamheidsprojecten In regionaal verband wordt kennis en ervaring uitgewisseld en waar mogelijk samengewerkt op de vakgebieden: openbare werken, riolering en verkeer en afvalinzameling. Verder is de SNV vooralsnog opdrachtgever voor de basismobiliteit. Icare; Icare voert voor de gemeente de JGZ 0-4 jarigen uit, zij doet dit vanuit het Centrum Jeugd en Gezin (CJG). Stichting Jeugd Noord Veluwe (SJNV); De SJNV is verantwoordelijk voor het basisteam Jeugd. Het basisteam Jeugd vormt samen met Icare JGZ en GGD JGZ het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Stichting WIEL; Levert door middel van combinatiefunctionarissen en buurtsportcoaches een bijdrage bij de uitvoering van een gezonde leefstijl voor jongeren en ouderen.
45
Jaarverslag 2022
Regionale samenwerking: in regionaal verband wordt kennis en ervaring uitgewisseld en waar mogelijk samengewerkt op de vakgebieden: duurzaamheid, openbare werken, riolering en verkeer en afvalinzameling. Verder is de SNV vooralsnog opdrachtgever voor de basismobiliteit. Afvalwaterketenteam Nunspeet, Elburg en Waterschap. In kringverband wordt casussen die spelen besproken, wordt beleid opgesteld en worden zaken gezamenlijk aanbesteed waar dit mogelijk is. Omrin; De SNV is sinds kort aandeelhouder van de afvalverwerker Omrin. Hier wordt het gemeentelijk restafval verwerkt. Er wordt momenteel ook onderzoek gedaan naar een verdere samenwerking op gebied van inzameling en de realisatie van een grondstoffenstation. Omgevingsdienst Noord Veluwe (ODNV); uitvoeren gemandateerde Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTHtaken).
Taakvelden Taakveld Volksgezondheid Portefeuillehouder wethouder S.W. Krooneman – domein Samen leven Tot dit taakveld behoren maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen. Speerpunten en bestuurlijke prioriteiten Doelstellingen Het sportklimaat en de sportfaciliteiten in de gemeente Elburg zijn en blijven van een goede kwaliteit. De kernen behouden ten minste één binnensportaccommodatie.
Activiteiten
Investeren in het begeleiden en ondersteunen van verenigingen op het thema alcoholmatiging.
Bevorderen van gezonde scholen en kantines.
Waar nodig een gemeentelijke steun in de rug aan jongeren om op een positieve wijze te groeien naar volwassenheid. Een gemeentelijke bijdrage aan het bevorderen van een gezonde leefstijl onder jongeren.
Projecten als jongeren op gezond gewicht voortzetten en intensiveren.
Ontmoedigen (overmatig) alcoholgebruik.
Blijvend inzetten op een centrale positie voor het CJG.
Lokaal Preventieakkoord.
In samenspraak met diverse partners een lokaal Preventieakkoord opstellen.
Realisatie Alcoholmatiging is een speerpunt binnen meerdere programma's en projecten. Denk hierbij aan Team:Fit onder de JOGG-aanpak, OKO en het sport- en preventieakkoord. Sportverenigingen en dorps- en gemeenschapshuizen hebben het alcoholconvenant ondertekend. Alcoholgebruik gaat over gedrag. Dit vraagt om een cultuuromslag en is een kwestie van lange adem. Met de JOGGaanpak en de mogelijkheid voor advies en ondersteuning van de GGD blijven we inzetten op het bevorderen van gezonde scholen en kantines. De JOGG aanpak is geborgd in beleid en structureel opgenomen in de begroting. In 2022 heeft de raad ingestemd met het implementeren van de OKO-aanpak (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving). Hiermee zetten we in op afname van alcoholgebruik onder jongeren en het bevorderen van mentaal welbevinden. Het CJG is aanwezig op verschillende vindplekken van jongeren zoals (onderwijs, kinderopvang en huisartsen). Op afroep zijn zij ook aanwezig bij verenigingen en/of kerken. De intentie is om dit gedurende het komende jaar verder te gaan uitbreiden. Het personeelstekort is hierbij wel een uitdaging. De thema's roken, alcohol en overgewicht hebben in 2022 een plek gekregen in het lokale sport- en preventieakkoord. Hierin werkt de gemeente nauw samen met partijen uit onderwijs sport, zorg en welzijn.
Taakveld Riolering Portefeuillehouder wethouder H. Wessel – domein ruimte Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken ten aanzien van afvalwater en de waterhuishouding. Speerpunten en bestuurlijke prioriteiten Doelstellingen
Voldoen aan de zorgplicht riolering door een doelmatige afvoer van riool en hemelwater.
Activiteiten Naast regulier onderhoud gaan we bij reconstructies zoveel mogelijk hemelwater afkoppelen en afvoeren volgens de trits vasthouden, bergen en afvoeren. Hierbij anticiperen op de klimaatverandering. In samenwerking met de omliggende gemeenten wordt gewerkt aan de actualisatie van het afvalwaterketenplan.
Realisatie
Onderhoudswerkzaamheden zijn uitgevoerd conform het beheerplan rioleringen. Het afvalwaterketenplan is inmiddels vastgesteld onder de naam beleidsplan water en riolering.
46
Jaarverslag 2022
Doelstellingen
Activiteiten
Voorkomen van wateroverlast in woonwijken.
Realiseren van extra berging zowel bovengronds als ondergronds.
Toename oppervlakte (ha) verharding waar regen- en afvalwater wordt gescheiden.
Het afkoppelen van verhardoppervlak en voorzijde woningen.
Realisatie Het project "herinrichting Oostendorp” is afgerond waarbij een berging van ca. 1200 (m3) is gerealiseerd. Tijdens regulier onderhoud worden waar mogelijk wadi’s aangelegd. Binnen projecten in de openbare ruimte wordt het verhard oppervlak afgekoppeld en aan de eigenaren van woningen wordt gratis het afkoppelen van de voorzijde woningen aangeboden. Door het instellen van de tegeltaxi en de stimuleringsmaatregel worden particulieren financieel gestimuleerd tot het nemen van klimaatmaatregelen.
Taakveld Afval Portefeuillehouder wethouder H. Wessel – domein ruimte Tot dit taakveld behoren de inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval. Speerpunten en bestuurlijke prioriteiten Doelstellingen Realisatie van de landelijke doelstellingen Van Afval Naar Grondstof (VANG), oftewel 75% afvalscheiding en 100 kg huishoudelijk restafval per inwoner per jaar. Een optimale combinatie van bron- en nascheiding waarbij het gemak voor de burger is gekoppeld aan maximale recycling.
Activiteiten
Realisatie
Blijven inzetten op een combinatie van bron- en nascheiding. Invoeren van een tariefprikkel op restafval. De noodzakelijke infrastructuur voor een goede afvalscheiding op orde brengen (w.o. een milieustraat voor het aanleveren van grondstoffen).
In verband met het ingestelde beroep tegen de aanleg van een milieustraat is de invoering van een tariefprikkel op restafval eveneens uitgesteld. Er wordt vooralsnog ingezet op invoering per 1-12024
Taakveld Milieubeheer Portefeuillehouder wethouder A.C. Sneevliet – domein ruimte Portefeuillehouder wethouder B. Jeensma (duurzaamheid) - domein ruimte Tot dit taakveld behoren gemeentelijke taken ter bescherming van het milieu. Doelstellingen
Activiteiten
Overlast vliegveld Lelystad onder controle.
Geluidseffecten van Lelystad Airport monitoren vanaf 2019.
Realisatie De gemeente Elburg wil samen met de gemeenten Oldebroek, Hattem, Heerde, Epe en Voorst voorkomen dat de opening van Lelystad Airport negatieve milieueffecten heeft voor de NoordVeluwe. Dit samenwerkingsverband volgt de besluitvorming over Lelystad Airport. Indien nodig en wenselijk sturen de gemeenten brieven naar de minister en/of de (vaste commissie) van de Tweede Kamer over dit onderwerp. In 2022 hebben er drie in het oog springende activiteiten plaatsgevonden. Begin februari is een brief aangeboden aan de voorzitter van de vaste commissie infrastructuur en waterstaat in Den Haag. Een journalist van de lokale omroep uit Oldebroek is meegereisd en heeft een mooie reportage gemaakt, welke breed is gedeeld. Hierna zijn drie burgemeesters ontvangen bij Minister Harbers, aan wie de zorgen zijn overgebracht over de situatie rondom Lelystad Airport. Later in het jaar is stevig gereageerd op de informatie dat de Schiphol Group stikstofrechten uit de Veluwe zou kopen, om zo de benodigde rechten te verwerven voor de natuurvergunning voor Lelystad Airport.
De gemeente heeft een belangrijke rol in het ondersteunen van de inwoners bij de overstap naar schone energie, qua informatievoorziening, bewustwording en samenwerking tussen inwoners, bedrijven en organisaties.
Inwoners om hun energiegebruik te veranderen. Hiervoor wordt het energieloket Veluwe Duurzaam ingezet.
Bijna 1500 huurwoningen en bijna 2000 koopwoningen zijn bereikt vanuit de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen. Er is een duurzaamheidsmarkt georganiseerd met ongeveer 600 bezoekers. Er zijn tijdens klusbezoeken energiebesparende maatregelen getroffen bij huishoudens die geraakt worden door de hoge energieprijzen.
Een klimaatneutrale gemeentelijke organisatie.
Uitvoeren van de implementatieplannen gericht op planmatige uitvoering van maatregelen.
In 2022 is een actualisatieonderzoek uitgevoerd naar de maatregelen om de gebouwen in gemeentelijk eigendom te verduurzamen.
47
Jaarverslag 2022
Doelstellingen
Activiteiten
Opstellen Regionale Energiestrategie met realisatieopgave voor hernieuwbare energie.
Opstellen wijkplannen. Een klimaatneutrale gemeente uiterlijk in 2050. Verstrekken duurzaamheidsleningen: - voor woningeigenaren - voor maatschappelijk vastgoed/scholen
Uitvoeren projecten uit (regionaal) werkplan duurzaamheid gericht op duurzame energie.
Realisatie In de regio zijn inmiddels meerdere zonneparken gerealiseerd en/of aangevraagd. Ook voor windmolens lopen procedures. Gezamenlijk onderzoeken we de mogelijkheden van Smart Energy Hubs als een oplossing voor de problemen op het elektriciteitsnetwerk. In Oostendorp is een traject afgerond waarbij met een groep koplopers kennis en ervaring is opgedaan met het overstappen op een aardgasvrije oplossing. Deze aanpak wordt opgeschaald. Daarnaast is wijkbreed ingezet op inspireren en informeren door middel van een wijkavond en duurzaamheidsmarkt. In de Vesting is een gestart met een verkenning naar de verschillende mogelijkheden om de Vesting duurzaam te verwarmen. Er zijn 45 Toekomstbestendig Wonen Leningen verstrekt Er is 1 lening verstrekt voor verduurzamen maatschappelijk vastgoed Uitgevoerde projecten, voor zover niet bovenstaand al genoemd: Opstellen Programma Duurzaamheid Opstellen Regionaal Programma Duurzaamheid Begeleiding duurzame opwekproject Opstellen en uitvoeren Laadpalenvisie Zon op schooldaken
Taakveld Begraafplaatsen Portefeuillehouder wethouder H. Wessel – domein ruimte Tot dit taakveld behoren gemeentelijke taken op het terrein van de lijkbezorging. Speerpunten en bestuurlijke prioriteiten Doelstellingen
Activiteiten
Realisatie
Lage gemeentelijke lasten voor de groep net boven de minima.
De tarieven begraafrechten deze coalitieperiode bevriezen op het prijsniveau van 2018.
De tarieven zijn in de periode van 2018 tot en met 2022 gelijk gebleven en niet geïndexeerd.
Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Omvang huishoudelijk restafval
kg per inwoner
Hernieuwbare elektriciteit
%
Jaar
Elburg
Gelderlan d
Nederland
2018
223
123
172*
2019 2020 2021
219 227 -
111 106 102
163* 170 169
2017
7,5
8,1
16,3*
2018 2019 2020
10,0 12,8* 18,1
9,2 10,8* 16,3
17,5 20,0 26,8
Begroot totaal 2022 1.329 1.082 695 1.388 132 808 105 703
Werkelijk lasten 2022 1.292 1.692 2.168 1.343 516 7.011 22 7.033
Bron CBS
Klimaatmonitor
Omschrijving Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.
Duurzaam opgewekte energie uit zon, wind, water, biomassa.
*= Wijziging t.o.v. voorgaande publicatie
Middelen Taakveld Bedrag x € 1.000 Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Saldo van baten en lasten Reserves Gerealiseerd resultaat
Werkelijk totaal 2021 1.262 1.116 83 848 165 912 758 154
N V N N V N N N
N V V N V N V N
Werkelijk baten 2022 22 2.826 2.736 282 571 6.436 221 6.657
Werkelijk totaal 2022 1.270 1.134 567 1.061 54 575 199 376
N V V N V N V N
Verschil Begroot Werkelijk 60 52 128 327 78 233 94 327
V V N V N V V V
48
Jaarverslag 2022
Programmaverantwoording Taakveld Bedrag x € 1.000 Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Saldo van baten en lasten Reserves Gerealiseerd resultaat
Lasten 1.283 1.475 2.013 895 491 6.157 22 6.179
Primitief Baten 2 2.516 2.739 5 543 5804 77 5.881
Na wijziging Lasten Baten Saldo 1.331 2 1.329 1.477 2.559 -1.082 2.013 2.708 -695 1.392 5 1.388 510 643 -132 6.724 5.917 808 22 127 -105 6.746 6.044 703
Saldo 1.281 -1.041 -726 890 -52 353 -55 298
Werkelijk Lasten Baten 1.292 22 1.692 2.826 2.168 2.736 1.343 282 516 571 7.011 6.436 22 221 7.033 6.657
Saldo 1.270 -1.134 -567 1.061 -54 575 -199 376
V/N 60 52 128 327 78 233 94 327
V V N V N V V V
Verschillenverklaring Taakveld
Goederen Bedragen x € 1.000
en diensten 26
V/N
Kapitaal -
V/N
lasten
Salari s
V/N
Saldo
V/N
Reserv e
V/N
Verschi l
V/N
7.1
Volksgezondheid
N
0
V
86
V
60
V
0
V
60
7.2
Riolering
69
N
148
V
27
N
52
V
9
V
61
V
7.3
Afval
130
N
1
N
3
V
128
N
100
V
28
N
7.4
Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Totaal
311
V
7
V
9
V
327
V
6
N
322
V
7.5
V
99
N
9
V
12
V
78
N
9
N
87
N
-13
N
163
V
83
V
233
V
94
V
327
V
Toelichting Hieronder wordt een toelichting gegeven op de taakvelden waar eind 2022 (na mutaties reserves) een verschil groter dan € 25.000 resteerde. Taakveld 7.1 Volksgezondheid (€ 60.000 voordelig) Het voordeel van € 60.000 op het taakveld Volksgezondheid wordt met name verklaard door een voordeel op de salarissen (€ 86.000). Tegenover dit voordeel staat een nadeel op de verstrekte subsidies aan jeugdgezondheidszorg uniform (JGZ) en Centrum Jeugd en Gezin (CJG). In totaal is € 22.000 meer aan subsidies verstrekt dan begroot. Het resterende nadeel van € 4.000 betreft overige verschillen. Taakveld 7.2 Riolering (€ 61.000 voordelig) In 2022 bedraagt het voordeel op het taakveld riolering in totaal € 61.000. Dit wordt met name verklaard doordat er diverse kosten op andere taakvelden gedekt zijn uit de voorziening riolering. De egalisatie uit de voorziening komt volledig ten gunste van het taakveld 7.2, terwijl een deel van de rioleringslasten en –baten op taakvelden als 2.1 Verkeer en vervoer en 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie geboekt zijn en op die plekken nadelen geven. Per saldo heeft dit dus geen effect in 2022. Taakveld 7.3 Afval (€ 28.000 nadelig) Het taakveld afval wordt in 2022 per saldo afgesloten met een nadeel van € 28.000.
Dit wordt met name verklaard doordat er diverse kosten op andere taakvelden gedekt zijn uit de bestemmingsreserve reinigingsheffingen. De egalisatie uit de reserve komt volledig ten gunste van het taakveld 7.3, terwijl een deel van de afvallasten en –baten op taakvelden als 2.1 Verkeer en vervoer en 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie geboekt zijn en op die plekken voordelen geven. Per saldo heeft dit dus geen effect in 2022. Taakveld 7.4 Milieubeheer (€ 322.000 voordelig) Op het taakveld milieubeheer is in 2022 per saldo een voordeel ontstaan van € 322.000. Hiervan wordt in deze jaarrekening verzocht een bedrag van € 223.000 over te hevelen naar 2023. € 197.000 hiervan betreft een benodigd budget voor de uitvoering van duurzaamheidsbeleid en € 26.000 is nodig voor de uitvoering van stikstofbeleid. Het resterende voordeel komt voornamelijk uit het voordeel in de jaarrekening van de Omgevingsdienst Noord-Veluwe (ODNV) voor zowel 2021 als 2022. Taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria (€ 87.000 nadelig) Het nadeel op het taakveld begraafplaatsen en crematoria bedraagt in 2022 € 87.000. Dit komt met name door lager dan verwachte opbrengsten uit begraafrechten. Waar rekening werd gehouden met inkomsten van € 643.000, werd er € 571.000 ontvangen. Dit betreft dus een nadeel van € 72.000.
Aangezien de raad het dekkingspercentage heeft vastgesteld op 85%, vindt er een onttrekking aan de reserve begraafrechten plaats van € 68.000 (geboekt op taakveld 0.10 Mutaties reserves). Zie voor een toelichting hierop de paragraaf lokale heffingen.
49
Jaarverslag 2022
Programma 8
Volkshuisvesting, R.O. en stedelijke vernieuwing In de nota grondbeleid is opgenomen dat de gemeente Elburg een situationele grondpolitiek voert, uitgaande van een voorkeur voor een actieve grondpolitiek. Indicaties voor hetzij een actieve, hetzij een faciliterende politiek voor een concrete locatie zijn in ieder geval: De omvang van de financiële risico’s voor de gemeente De grootte van het belang c.q. de mate van noodzakelijkheid van de ontwikkeling Zijn de eigenaren bereid en in staat de ontwikkeling zelf te realiseren? De gemeente heeft een voorkeur voor actieve grondpolitiek om zo veel mogelijk zeggenschap te hebben over een concrete ontwikkeling mits de financiële risico’s acceptabel zijn.
Visie De gemeente Elburg kiest voor inrichting van een duurzame leefomgeving, waarbij wonen, werken, recreatie en verkeer worden afgestemd op de behoeften van de samenleving. Een integrale afweging en de daaruit volgende keuzes, inclusief de daarbij behorende gevolgen dragen bij aan die duurzame leefomgeving. Binnen die duurzame leefomgeving zijn voldoende woningen voor alle doelgroepen, een en ander afgestemd met de lokale en regionale partners. De op 30 januari 2019 door de gemeenteraad vastgestelde Omgevingsvisie Elburg geeft als visie en missie tot 2030: Samen naar een gezonde, veilige en duurzame balans tussen mens, ruimte en gebruik. Met de visie zijn de strategische beleidsthema’s voor de fysieke leefomgeving vastgelegd. De thema’s zijn: Leefbare, vitale kernen met een actieve, gezonde samenleving Aantrekkelijke omgevingskwaliteit en identiteit Vitaal economisch klimaat Duurzaam, energieneutraal en klimaatbestendig Bereikbaar, nabij en toegankelijk
Ontwikkelingen en trends Volkshuisvesting: De Rijksoverheid en provincies nemen meer regie op de woningbouw. In de Nationale Woon- en Bouwagenda zijn in 2022 de doelstellingen voor de komende jaren geschetst. Per woningmarktregio wordt gewerkt aan een woondeal tussen het Rijk, provincie en de woningmarktregio. Daarin worden afspraken gemaakt tussen de partijen over aantallen, betaalbaarheid en welke randvoorwaarden er nodig zijn voor realisatie. De Gebiedsverkenning van de Kop van de Veluwe is opgeleverd, waarna een start is gemaakt met het werken aan een samenwerkingsagenda. Demografische ontwikkeling en bevolkingsprognoses wijzen op een toenemende vergrijzing van de bevolking. Verschillende locaties gericht op seniorenhuisvesting zijn in ontwikkeling of inmiddels afgerond. Tevens zijn financiële instrumenten als subsidie Gewoon Gemak en de Toekomstbestendig Wonen Lening geactualiseerd/ingevoerd. Dit continueren we de komende jaren. Het college zet zich lokaal en op regionaal niveau via Regio Zwolle en Kop van de Veluwe in om de komende jaren een groot aantal nieuwbouwwoningen te mogen bouwen, waaronder ook sociale huurwoningen. Door hoge huizenprijzen, stijgende rentetarieven en strengere hypotheekregels is het voor jongeren/starters steeds moeilijker om een koopwoning te bemachtigen.
De voorwaarden voor een starterslening zijn daarom verruimd om zo meer starters in de gemeente een kans te geven om de koopwoningmarkt te betreden. Er is sprake van een blijvende druk op de (sociale huur) woningmarkt. Het aantal actief (regulier) woningzoekenden en urgentietoewijzingen blijft hoog ten opzichte van de bestaande sociale huurwoningvoorraad. De slaagkansen voor een sociale huurwoning staan voortdurend onder druk. Als gevolg van de taakstelling vergunninghouders, instroom van arbeidsmigranten, benodigde uitstroom uit tijdelijke instellingen, extramuralisering, beleid rondom vitale vakantieparken en de stijging van het aantal urgentietoewijzingen en ‘overige spoedzoekers’ is er veel vraag naar alternatieve/kleine/goedkope woonvormen voor 1- en 2-persoonshuishoudens. Tijdelijke huisvesting kan daarin een belangrijke rol spelenen wordt nader onderzocht. In september 2021 is het (gewijzigde) Doelgroepenbeleid vastgesteld met afspraken over aantallen, criteria en potentiële locaties voor huisvesting van deze specifieke doelgroepen. In 2022 is gewerkt aan een voorstel om dit beleid op diverse onderdelen aan te scherpen (een en ander als gevolg van de motie die hiervoor is aangenomen in september 2021).
50
Jaarverslag 2022
Duurzaamheid, energieneutraliteit, aardgasloos bouwen komen steeds meer onder de aandacht bij nieuwbouwontwikkeling. Alle nieuwbouw moet aardgasloos worden uitgevoerd. Maar ook de energietransitie in de bestaande woningvoorraad (regionale energiestrategie, lokale warmtevisie) is een belangrijk speerpunt. De onduidelijkheid over de inzet van stikstofruimte, een tekort aan ambtelijke capaciteit en toegenomen druk op het elekticiteitsnet geven onzekerheid over het halen van doelstellingen voor de komende jaren.
Ruimtelijke ordening: Door de Raad van State is op 29 mei 2019 uitgesproken dat het PAS (Programma Aanpak Stikstof) niet gebruikt mag worden om ontwikkelingen toe te staan die significant effect hebben op stikstofgevoelige habitats. Deze uitspraak heeft tot gevolg dat vergunningen voor woningen en/of bestemmingsplannen waarbinnen ontwikkelingen mogelijk gemaakt worden, niet zonder meer vergund of vastgesteld kunnen worden. Ontwikkelingen mogen op dit moment geen stikstofdepositie veroorzaken. Alleen dan kan op grond van de Wet natuurbescherming vergunning verleend worden. Bij nieuwe plannen of bij vergunningaanvragen dient hier rekening mee gehouden te worden. Ook binnen de gemeente Elburg heeft de uitspraak consequenties voor nieuwe woningbouwprojecten (bijvoorbeeld Horstkamp en Petraschool). De woningbouwlocatie Vossenakker-Zuid (hoek Oostelijke rondweg / Kruidenlaan) is in een afrondend stadium gekomen. De laatste 6 kavels langs de Kruidenlaan zijn teruggekocht door de gemeente. De geplande tweekapper naast de speeltuin komt te vervallen. Het onderzoeken van de alternatieve invulling van het speelterrein en de laatste woningbouwkavels is opgestart, evenals de voorbereiding van de planologische procedure, inclusief participatietraject. De nieuwe woningbouwlocatie De Dijkjes is voltooid en afgerond.
In verband met de behoefte aan nieuwe bedrijfsterreinen wordt Broeklanden fase 2 ontwikkeld. De procedures van het uitwerkingsplan en exploitatieplan zijn afgerond en de voorbereiding voor de aanleg en de uitgifte van de gronden zijn in gang. Er is veel belangstelling voor de bedrijfskavels. Naast de plannen met een grotere omvang zijn er ook diverse plannen met minder grote aantallen woningen die aandacht vragen. Het gaat dan veelal om vrijvallende locaties binnen al bestaande woonwijken. Met het herontwikkelen van binnenstedelijke locaties (inbreiding en transformatie) kan veelal een belangrijke verbeterslag worden gemaakt om de ruimtelijke kwaliteit te verhogen. Bij deze projecten is het streven er ook op gericht om gelijktijdig in te spelen op de nieuwste ontwikkelingen ten aanzien van duurzaam bouwen en het duurzaam inrichten van de omgeving. Wanneer een dergelijk project niet past binnen het ter plekke vigerende bestemmingsplan dan wordt hiervoor de meest geëigende planologische procedure doorlopen. Voor de Randmeerkust is een bestemmingsplan voorbereid, waarbij de bestaande (verblijfs)recreatieve voorzieningen op een passende wijze worden bestemd. Dit is mogelijk door natuurcompensatie. Er zijn in 2022 extra rietlanden aangelegd in de Korte Waarden en er worden gronden bestemd en ontwikkeld voor natuurdoeleinden.
Het ontwerpbestemmingsplan gaat voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet in procedure. Het college zet in op meer bouwen. Het coronavirus en de eerdere ontwikkelingen ten aanzien van de stikstof uitstoot geven een grote mate van onzekerheid over de economische ontwikkelingen in de nabije toekomst. Ook voor de bouw en de werkgelegenheid in de bouwsector is een onzekere tijd aangebroken. Voorjaar 2020 heeft het college daarom besloten te laten onderzoeken of er versneld woningbouwprojecten mogelijk kunnen worden gemaakt. Hiermee kan een bijdrage worden geleverd die een gunstige doorwerking heeft op de economie. Het college besloot om in te zetten op een mogelijke versnelling van De Dijkjes, (versnelde uitvoering fase 3), afronding Vossenakker – Zuid, versnelde start Vossenakker – Noord en Kopse waard. Ook is voorgesteld om een stedenbouwkundig plan voor Gerichtenweg in Hoge Enk en de uitbreiding Waterlanden II in Doornspijk versneld in voorbereiding te brengen. Dit is in 2022 gebeurd. Waterlanden II is al in procedure genomen, voor Gerichtenweg Hoge Enk is de procedure in voorbereiding. In ’t Harde richt zich de gewenste bouw op de locaties Heidezoom, Petraschool en de Hokseberg, waarvan de Heidezoom inmiddels gerealiseerd is. In Elburg is het bestemmingsplan voor de Kopse Waard in procedure gebracht en hiertegen is bezwaar ingediend.
Na uitspraak van de RvS is het bestemmingsplan dit jaar onherroepelijk geworden. Het besluit om te locatie toe te voegen aan de bebouwde kom is door de RvS te niet gedaan. Het plan Horstkamp is ook versneld opgepakt en wordt samen met de ontwikkelaars, welke tevens grondpositie hebben in het gebied, voorbereid. In 2023 vindt besluitvorming plaats over het vervolgproces: het opstellen van een stedenbouwkundig plan en de kaders/uitgangspunten die daarbij leidend zijn. Na positieve besluitvorming wordt het ontwerpproces, inclusief uitvoerig participatietraject, opgestart. In de tweede helft van 2022 startten we met de actualisatie van de omgevingsvisie 2019. Dit was een inventarisatie en analyse van het huidige beleid, de trends en ontwikkelingen. Dit proces loopt door in 2023 (missie, visie, doelen, afwegingskader) en 2024 (procedure). Een kernteam is nauw betrokken bij het proces en een grote interne projectgroep levert advies voor de inhoud. Advies voor de inhoud wordt ook geleverd door externe deskundigen, bijvoorbeeld ketenpartners en buurgemeenten. Een uitgebreid participatietraject komt aan de orde in 2023. Hierin worden belangenpartijen en Elburgers gevraagd input te leveren voor verschillende onderdelen van de visie. Een extern bureau ondersteunt bij het te doorlopen proces en het opstellen van de inhoud.
Het project heeft een eigen krediet dat uit het krediet Implementatie Omgevingswet komt. Het omgevingsplan Elburg wordt - na inwerkingtreding van de Omgevingswet - gebiedsgewijs gewijzigd. De eerste wijziging voor het dorp Doornspijk is bijna zo ver gevorderd dat het de formele procedure in kan. Het uitstel van de Omgevingswet naar 1-1-2024 heeft dit opgeschort. Actualisatie van het plan van aanpak voor het omgevingsplan is nu eerst aan de orde. Dit is belangrijk omdat de wettelijke einddatum voor het omgevingsplan (31-12-2029) niet verschuift. Daarbij nemen we 51
Jaarverslag 2022
onderdelen als de vertaling van de gemeentelijke verordeningen en de bruidsschat naar het omgevingsplan mee. Voor die laatste hebben we ook nadrukkelijk externe partijen nodig, vooral de omgevingsdienst. Voor het vervolg wordt een projectteam geformeerd dat nauw betrokken is bij de inhoud van het opstellen van het omgevingsplan. Een extern bureau is nu al bezig met “Doornspijk”. Ook voor de vervolguitwerkingen is een extern bureau noodzakelijk, omdat intern onvoldoende capaciteit en kennis aanwezig is. We leren al doende. Het externe bureau wordt aangetrokken via een aanbestedingstraject (exacte vorm nog onbekend). Het project heeft een eigen krediet dat uit het krediet Implementatie Omgevingswet komt. Programma implementatie Omgevingswet. De inwerkingtredingsdatum voor de Omgevingswet (Ow) staat nu op 1 januari 2024. De delen van het programma die af of ver gevorderd zijn, zijn overgegaan naar ‘de lijn’ (dus regulier werk). Voorbeelden daarvan zijn het opzetten van de verschillende werkprocessen bij de nieuwe instrumenten omgevingsplan en omgevingsvergunning voor buitenplanse omgevingsplanactiviteit. De nog volgende acties vanuit het programma zijn tijdig afgerond. De periode tot 1 januari 2024 staat vooral in het teken van het maken van afspraken met de ketenpartners en het oefenen met de nieuwe manier van werken.
Daarbij horen de intaketafel en omgevingstafel en de procedures van de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) en de wijziging van het omgevingsplan Elburg. Ook staan er nog enkele (herhaal)trainingen op stapel. Het kost dus nog wel inspanning van de organisatie, maar minder dan voorheen.
Verbonden partijen Beoogde maatschappelijke effecten op regionaal niveau worden gecoördineerd nagestreefd vanuit het Portefeuillehouders overleg RO en Wonen Noord-Veluwe. Met woningbouwcorporaties en categorale instellingen zijn de jaarlijks Prestatieafspraken gemaakt. Het Huurportaal Noord-Veluwe, de Urgentiecommissie en Bezwarencommissie Woonruimteverdeling Noord-Veluwe en de Centrale Uitgang zijn verbonden aan de woonruimteverdeling van sociale huurwoningen. Met de (project)ontwikkelaars worden afspraken gemaakt over de woningbouwopgave. Een goede uitvoering van de Omgevingswet vraagt afstemming met veel ketenpartners, waaronder de Omgevingsdienst Noord Veluwe. Het is onderdeel van de implementatie van de Ow om hierover met de ketenpartners invulling aan te geven en hiermee te oefenen. Onderdelen hiervan zijn de actualisatie van onze omgevingsvisie en het opzetten van ons omgevingsplan Elburg.
Taakvelden Taakveld Ruimtelijke ordening Portefeuillehouder wethouder A.C. Sneevliet – domein ruimte Tot dit taakveld behoren taken op grond van de wet Ruimtelijke Ordening. Speerpunten en bestuurlijke prioriteiten Doelstellingen
Activiteiten
Realisatie De omgevingsplanwijziging voor Doornspijk is grotendeels afgerond. Voor het vervolg is gestart met aanpassing van het plan van
Actueel maken en houden van de ruimtelijke plannen.
Wijziging van het tijdelijke omgevingsplan naar
aanpak omgevingsplan Elburg. Dit i.v.m. de
het nieuwe omgevingsplan vindt gebiedsgewijs
nieuwe inwerkingtredingsdatum van 1-1-2024.
plaats.
De wettelijke deadline voor het omgevingsplan blijft 31-12-2029. De termijn voor het opzetten van het omgevingsplan wordt dus korter. In 2022 is hiervoor opdracht gegund aan BügelHajema. Intern is opdracht verstrekt op
Actualisatie van de omgevingsvisie voor Elburg
basis van het plan van aanpak voor dit
van 2019 naar een versie 2.0
project. Fase A (inventarisatie beleid, trends en ontwikkelingen) is inmiddels afgerond. Fase B start is begin 2023 gestart. Alle bekende woningbouwlocaties uit het programma worden inmiddels opgepakt en
Inzetten op een versnelling van nieuwe woningbouwprojecten, zowel
Voorbereiden van plannen gericht op nieuwe
van uitbreidingen als ook van
woningbouwprojecten.
inbreidingen.
meer. Verdere in- en uitbreiding zal worden bezien als onderdeel van een bredere afweging over het gebruik van de schaarse ruimte. Dit heeft een plek in het proces voor de nieuwe omgevingsvisie.
Bestuur en organisatie kunnen bij
Het traject tot implementatie van de
Veel programmaonderdelen zijn afgerond.
inwerkingtreding werken volgens de
Omgevingswet wordt voor inwerkingtreding van
Werkprocessen staan op papier.
Omgevingswet, waarbij de inwoners
de Omgevingswet. Dit aan de hand van het
Gemeentelijke verordeningen zijn aangepast
52
Jaarverslag 2022
Doelstellingen
Activiteiten
Realisatie
minimaal dezelfde dienstverlening
implementatieprogramma, strategie en
aan de Omgevingswet en (binnenkort)
geboden kan worden dan nu het
planning.
vastgesteld. Opleidingen en trainingen zijn en
geval is. Na inwerkingtreding van de
worden gevolgd, de webinars van de VNG zijn
Omgevingswet continu aandacht voor
daar ook onderdeel van. We oefenen met de
verbetering van het werken onder de
intaketafel en omgevingstafel. Mede als gevolg
Omgevingswet (o.a. dienstverlening
daarvan zijn bepaalde programmaonderdelen
en burgerparticipatie).
verschoven naar ‘de lijn’ en inmiddels regulier werk.
Taakveld Grondexploitatie Portefeuillehouder wethouder A.C. Sneevliet – domein ruimte Tot dit taakveld behoren activiteiten op het gebied van gemeentelijke bouwgrondexploitatie. Speerpunten en bestuurlijke prioriteiten Doelstellingen Activiteiten
Realisatie
Het voeren van een grondbeleid dat bijdraagt aan het bereiken van de ruimtelijke doelstellingen, grip en
Eind 2019 is de nota grondbeleid vastgesteld.
overzicht houdt op de
Om de vier jaar dient de gemeente een nieuwe
grondexploitaties en tevens
nota grondbeleid vast te stellen.
voldoende mogelijkheden geeft voor
In 2022 is bij diverse plannen uitvoering gegeven aan het in de nota grondbeleid opgenomen situationele met een voorkeur voor actief vastgestelde grondbeleid.
kostenverhaal.
Taakveld Wonen en bouwen Portefeuillehouder wethouder A.C. Sneevliet – domein ruimte/domein dienstverlening Tot dit taakveld behoren gebiedsontwikkeling, woningvoorraad en huisvestingsvoorziening. Speerpunten en bestuurlijke prioriteiten Doelstellingen Activiteiten
Beschikbaar en betaalbaar wonen; duurzaam wonen; wonen met zorg en ondersteuning; aandacht voor specifieke doelgroepen
Ouderen en zorgbehoevenden kunnen zo lang mogelijk thuis blijven wonen.
Realisatie
Tot 2030 circa 810 woningen toevoegen aan de woningvoorraad, met oog voor de kleinere huishoudens (alleenstaanden, starters en senioren) nieuwbouwwoningen aardgasvrij bouwen; bestaande gebouwen verduurzamen; het bieden van woonruimte aan personen die uitstromen uit maatschappelijke opvang of een beschermde woonvorm; inspelen op de behoefte aan meer en verschillende vormen van geclusterd wonen met én zonder zorg.
Voor alle genoemde aantallen zijn locaties op het oog. Voor de periode 2020-2030 zitten momenteel zelfs meer dan 1100 woningen in het programma, waarvan zo'n 375 al zijn gerealiseerd. Veel nog uit te voeren projecten lopen momenteel vertraging op door met name stikstof.
In regionaal verband en in overleg met de provincie een nieuwe regionale woonagenda ontwikkelen met een verdeling van de kwantitatieve woningbouwopgave en afstemming ten aanzien van de kwalitatieve aspecten. Uitvoering geven aan de regionale woonagenda op basis van een jaarlijks vast te stellen regionale uitvoeringsagenda.
Door de toenemende opgaven vanuit het Rijk en de provincie wordt de samenwerking in regionaal verband inmiddels anders vormgegeven om op die manier goed in te spelen wat het Rijk en provincie van ons vraagt. In de woondeal Noord Veluwe, waarin door de regio afspraken worden gemaakt over de woningbouw tot 2030, is aangeven dat 1/3 van het programma betaalbaar en 1/3 als sociale huur wordt gebouwd de komende jaren.
Onderzoeken van de beleidsmatige mogelijkheden van het wonen van ouders bij kinderen door een bij te bouwen zelfstandige kleine woning en indien mogelijk beleid hiervoor op- en vaststellen aanvullende aan of ter vervanging van het reeds bestaande prémantelzorgbeleid. Dit onderwerp wordt meegenomen bij de verdere planvorming (omgevingsvisie en omgevingsplan) van de omgevingswet. Tot dat moment worden aanvragen op dit terrein met de ‘ja, mits’ houding bekeken. Daar waar mogelijk wordt medewerking verleend.
Door uitstel van de omgevingswet dit is nog niet ingebed in beleid. Bestaande aanvragen worden met een 'ja,mits'-houding bekeken, maar voor goede medewerking is aanpassing of opstellen van nieuw beleid noodzakelijk.
53
Jaarverslag 2022
Doelstellingen
Activiteiten
Realisatie
Voor senioren zijn naast appartementen ook grondgebonden woningen beschikbaar.
Faciliteren van woningaanpassingen in de bestaande woningvoorraad als gevolg van een zorgvraag of het levensloopbestendig maken van de woning, waaronder continueren Gewoon Gemak, aanbieden van de Toekomstbestendig Wonen Lening. In elke kern nieuwbouw van betaalbare woningen voor starters en senioren, zie hierboven.
Meer flitsvergunningen
Samen met de bouwondernemers/adviesbureaus geven we verder invulling aan het verbeteren van ons proces ten aanzien van de Wabo vergunningen bouw. Dit levert een betere samenwerking met de bouwondernemers op, kortere doorlooptijden en legt de focus op de gerealiseerde kwaliteit van het bouwwerk. De aanpak van vergunningverlening, toezicht en handhaving is risicogestuurd. We houden toezicht en handhaven waar nodig, maar doen dit waar mogelijk vanuit ‘de bedoeling van de regels’.
Momenteel staan er in elke kern woningbouwprojecten op het programma waarbij blijvend aandacht is voor seniorenhuisvesting. De afgelopen tijd zijn er ook verscheidene seniorenwoningen/appartementen opgeleverd. Door de toegenomen huizenprijzen is doorstroming een steeds belangrijker middel om starters en senioren aan geschikte woonruimte te helpen. In de regio is daarvoor een pilot gestart voor de inzet van een verhuiscoach voor ouderen. Eenvoudige aanvragen voor de activiteit 'bouw' worden verleend met de zgn. flitsvergunning. Als de aanvraag voldoet aan de eisen wordt de vergunning binnen 5 werkdagen verleend. Het afgelopen jaar zijn weinig aanvragen ingekomen die met de flits-procedure verleend konden worden. Eén van de voornaamste redenen is dat onze bestemmingsplannen gedetailleerd zijn. Bouwplannen wijken dan af van de regels van het bestemmingsplan, zodat ook een vergunning nodig is voor de activiteit 'planologisch afwijkend gebruik'. Er zijn nu procedureafspraken gemaakt om zo snel mogelijk te besluiten op aanvragen om vergunning.
Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Gemiddelde WOZ waarde
Duizend euro
Nieuw gebouwde woningen
Demografische druk
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
Elburg
Gelderla nd
Nederla nd
2019
250
246*
250*
2020 2021 2022
269* 287 307
263* 281 310
271* 290 317
Per 1.000 woningen
2018
3,1
10,0
8,6
2019 2020 2021 2022
9,2 24,2 17,1 1,3
9,8 10,3 8,0 8,4
9,2* 8,9* 8,9 9,3
%
2018 2019
81,7 82,0
73,1 73,4
69,6 69,8
2020 2021 2022
81,3 80,3 80,0
73,6 73,7 74,0
70,0 70,1 70,3
2020 2021 2022
643 572 739
712 740* 847
700 733* 823
2020 2021 2022
721 659 828
779 800* 914
773 810* 905
In Euro’s
In Euro’s
Jaar
Bron
Omschrijving
CBS
De gemiddelde WOZ waarde in duizenden euro’s.
BAG/ABF
Het aantal nieuwbouwwoningen.
CBS
Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar*
COELO
COELO
Het gemiddelde totaalbedrag in euro’s per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Het gemiddelde totaalbedrag in euro’s per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
*= Wijziging t.o.v. voorgaande publicatie
Middelen Taakveld Bedrag x € 1.000 Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Saldo van baten en lasten Reserves Gerealiseerd resultaat
Werkelijk totaal 2021 988 1.955 579 388 296 685
N V N V V V
Begroot totaal 2022 1.341 0 518 1.860 584 1.276