Boekwerk MPB 2024-2027 versie 25-10-2023 = nieuwe versie
Tekst van het document
BNG
169.793
173.179
176.653
180.186
Aliander
199.793
203.179
206.653
210.186
369.586
376.358
383.306
390.372
Inkomsten uit deelnemingen
Lokale heffingen OZB eigenaren [Woningen]
3.262.794
3.401.462
3.542.623
3.613.218
OZB eigenaren [Niet-woningen]
999.041
1.041.500
1.074.723
1.106.338
OZB gebruiker [Niet-woningen]
679.479
709.357
737.754
752.455
Forensenbelasting
44.217
46.052
47.664
49.165
Toeristenbelasting
343.812
364.630
375.000
386.000
Precariobelasting (terrassen)
48.000
49.992
51.742
53.372
Reclamebelasting
53.000
55.200
57.131
58.931
5.430.343
5.668.193
5.886.637
6.019.479
53.018.929
54.865.551
52.980.943
53.930.984
Totaal
Overhead Onder overhead worden de volgende kosten verstaan: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Onder programma 0. Bestuur en Ondersteuning, taakveld 0.4 Overhead, is zichtbaar gemaakt hoeveel lasten en baten er op het gebied van overhead meerjarig begroot zijn.
Vennootschapsbelasting Op 1 januari 2016 is de Wet “Modernisering VPB-plicht overheidsondernemingen” in werking getreden. Er is sprake van belastingplicht voor de Wet op de vennootschapsbelasting (VPB) 1969 indien aan de hand van de volgende criteria geconcludeerd kan worden dat een (cluster van) activiteit(en) een onderneming in fiscale zin vormt: 1. Er is een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid, 2. Welke deelneemt aan het economisch verkeer, en 3. Er sprake is van een (geobjectiveerd) winststreven, Voor een zeer groot aantal activiteiten van de gemeente geldt dat niet voldaan wordt aan de ondernemingscriteria en deze daardoor niet worden geraakt door de VPB. Voor de activiteiten waar geen aangifteplicht voor geldt hoeft geen fiscale administratie ingericht en gevoerd te worden. Voor de activiteiten waar wel een aangifteplicht voor geldt is een fiscale administratie ingericht en gevoerd. Voor de gemeente Elburg geldt dat met name het grondbedrijf onderhevig is aan VPB-betalingen.
Gemeente Elburg:
Pagina 60
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
Op basis van de herzieningen van onze grondexploitaties bij de jaarrekening 2022 wordt in de begroting 2024 uitgegaan van de volgende lasten aan vennootschapsbelasting: Omschrijving Vennootschapsbelasting
2024 641.000
2025 189.000
2026 300
2027 0
Deze lasten worden gedekt door de reserve bouwgrondexploitatie, dus de vennootschapsbelasting heeft geen effect op de structurele begrotingsruimte.
Onvoorzien Het bedrag voor onvoorzien wordt in onze gemeente in zijn geheel op één programma geraamd. De stelpost onvoorzien kan door het college worden ingezet voor incidentele onvoorziene, onvermijdbare en onuitstelbare uitgaven die niet zijn opgenomen in de begroting. Per begrotingsjaar is € 50.000 geraamd. De stelpost structureel onvoorzien kan door het college worden ingezet voor structurele onvoorziene, onvermijdbare en onuitstelbare uitgaven die niet zijn opgenomen in de begroting. Per begrotingsjaar wordt telkens gerekend met € 10.000. Omschrijving Onvoorzien incidenteel Onvoorzien structureel Totaal
Gemeente Elburg:
2024 50.000 10.000 60.000
2025 50.000 20.000 70.000
2026 50.000 30.000 80.000
2027 50.000 40.000 90.000
Pagina 61
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
Beleidsbegroting - De paragrafen 1.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
2.
Onderhoud kapitaalgoederen
3.
Financiering
4.
Bedrijfsvoering
5.
Wet open overheid
6.
Verbonden partijen
7.
Grondbeleid
8.
Lokale heffingen
9.
Subsidies
Gemeente Elburg:
Pagina 62
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
Paragraaf 1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft de relatie weer tussen de beschikbare weerstandscapaciteit (in hoeverre beschikt de gemeente over middelen en mogelijkheden om niet begrote kosten te dekken) en de benodigde weerstandscapaciteit (risicoprofiel). De mate waarin de beschikbare weerstandscapaciteit schade en verliezen als gevolg van risico’s kan opvangen geeft een indruk van de financiële positie van de gemeente. Het weerstandsvermogen wordt vertaald in een (incidentele en structurele) ratio waarbij de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit wordt bepaald. Bij de beoordeling van de ratio wordt het voorbeeld van de provincie Gelderland gebruikt: Ratio
Betekenis
>= 2,0
Uitstekend
1,4 < 2,0 1,0 < 1,4
Ruim voldoende Voldoende
0,8 < 1,0 0,6 < 0,8
Matig Onvoldoende
< 0,6
Ruim onvoldoende
Bepaling weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt bepaald uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s. Beschikbare weerstandscapaciteit
Benodigde weerstandscapaciteit
Ratio
Incidenteel
7.701.000
8.739.485
0,88
Incidenteel
5.000.000 12.701.000
3.261.211 12.000.696
1,53 1,06
Structureel
2.247.000
n.v.t.
n.v.t.
Omschrijving Incidenteel Weerstandsvermogen algemene dienst Weerstandsvermogen bouwgrondexploitatie Totaal Structureel Weerstandsvermogen algemene dienst
Het incidentele weerstandsvermogen algemene dienst en het incidentele weerstandsvermogen bouwgrondexploitatie vormen voor de gemeente in de praktijk uiteindelijk één geheel. Wanneer beide ratio’s worden samengevoegd komt de ratio uit op 1,06, wat voldoende is om de niet gekwantificeerde risico’s op te vangen. De beschikbare weerstandscapaciteit is in dezen een noodzakelijke buffer om mogelijke financiële nadelen op te kunnen vangen. Bij de Nota reserves en voorzieningen 2019 is besloten om in de algemene reserve een minimumbedrag aan te houden van € 7.500.000 ter dekking van risico’s. Voor wat betreft de reserve bouwgrondexploitatie is een minimumbedrag van € 2.500.000 aangehouden ter dekking van de risico’s. Tevens kent deze reserve een maximum van € 5.000.000. De beschikbare weerstandscapaciteit is in deze een noodzakelijke buffer om mogelijke financiële nadelen op te kunnen vangen. Bovenstaande berekening betreft een momentopname. Bij een goedwerkende beheersorganisatie hoeven er geen problemen te ontstaan. Uiteindelijk kan de gemeente maatregelen treffen als risico’s zich daadwerkelijk voordoen.
Risicobeheersing Toepassen risicobeheersing Risicobeheersing wordt toegepast om de nadelige gevolgen van risico’s te beheersen. Het geeft ons inzicht in wat er kan gebeuren. Daarnaast stelt het ons in staat prioriteiten toe te kennen zodat risico’s beter vergelijkbaar zijn, er geen ad hoc acties volgen, maar bewuste en vooraf bepaalde maatregelen genomen worden. Verder maakt risicobeheersing een betere (financiële) afweging mogelijk bij de besluitvorming om maatregelen te treffen en de gevolgen van voorvallen op te vangen. Ten slotte is er nog het argument dat risicobeheersing ons in staat stelt de genomen beslissingen over het al dan niet accepteren van risico’s te verantwoorden.
Beheersmaatregelen Beheersmaatregelen op het gebied van de administratieve organisatie en interne controle (onder andere rechtmatigheid) aangevuld met deugdelijke managementrapportages ten behoeve van beheersing van risico’s zijn onderdeel van de vastgelegde werkprocessen en behoren tot de dagelijkse werkzaamheden. Deze maatregelen zijn ter opvang van organisatierisico’s die de gemeente loopt, zowel intern als extern.
Gemeente Elburg:
Pagina 63
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
Risico-inventarisatie Een risico is de onzekerheid (kans) dat een gebeurtenis met (negatieve) gevolgen (effect) zich voordoet. Risico = kans x effect De hoogte van het risico wordt bepaald door de kans of waarschijnlijkheid dat iets gebeurt en de gevolgen of impact van die gebeurtenis. Het beoordelen van risico’s kan naast kwalitatief ook kwantitatief. Bij de kwalitatieve beoordeling worden de geïnventariseerde risico’s onderverdeeld in algemene, concrete of specifieke risico’s en wordt de kans dat een risico zich daadwerkelijk voordoet ingeschat. De kwantitatieve beoordeling wordt mede gestimuleerd door het BBV-voorschrift om het weerstandsvermogen te bepalen. Kwantificeren betekent het in geld uitdrukken van de mogelijke gevolgen van geïnventariseerde risico’s. Naast de bepaling van het weerstandsvermogen heeft het kwantificeren ook tot doel om ordening aan te brengen ten bate van sturing en beheersing. De impact van risico’s is vaak afhankelijk van de omvang van het risico en de mate van waarschijnlijkheid dat het risico zich daadwerkelijk voor zal doen. Het kwantificeren van risico’s vindt periodiek plaats. Tweemaal per jaar wordt in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing bij de begroting en de jaarrekening de incidentele en structurele risico’s berekend. Bedragen beneden de € 25.000 worden daarbij niet meegenomen.
Op deze wijze wordt het risico dan gemonitord en niet “uit het oog verloren”. Risico-inventarisatie De risico’s van de gemeente worden ingedeeld in drie categorieën (algemeen, concreet en specifiek). Uitgangspunt bij het bepalen van de risico’s is het gegeven dat de gebeurtenissen nooit allemaal tegelijk en volledig zullen optreden. In een risicoprofiel van meerdere risico’s is het niet waarschijnlijk dat ze tegelijk in één jaar zullen optreden. Sommige risico’s zullen zich nooit voordoen, terwijl andere daarentegen zich in hun maximale omvang manifesteren. Voor het kwantificeren van de risico’s worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: Algemene risico’s Algemene risico’s zijn voor de gemeente aan te merken als normale risico’s. De algemene risico’s worden onderstaand benoemd omdat deze risico’s in de toekomst voor de gemeente Elburg specifieke risico’s kunnen worden. Voorbeelden van algemene risico’s zijn: 1. Economische conjunctuur 2. Renteontwikkelingen 3. Algemene uitkering gemeentefonds 4. Open einderegelingen 5. Organisatierisico’s 6. Samenwerkingstrajecten 7. Deelnemingen 8. Verbonden partijen Algemene risico’s zijn niet direct te kwantificeren. Het geheel van algemene risico’s geeft wel aanleiding voor het vormen of in standhouden van een minimaal algemeen weerstandsvermogen.
Als richtlijn wordt 5% van de totale uitgaven (exclusief stortingen in de reserves) van het begrotingsjaar als risicobedrag opgevoerd. Afgerond komt dit neer op een gekwantificeerd risico van € 4 miljoen. Concrete risico’s Voor concrete risico’s, bij een kans van optreden >60%, worden bestemmingsreserves en/of voorzieningen ingesteld. De hoogte van de voorzieningen en bestemmingsreserves dekken de gesignaleerde concrete risico’s in financiële zin voldoende af. Het te kwantificeren restrisico bedraagt hiermee dan ook nihil. Specifieke risico’s Ter bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit kwantificeert het college de risico’s door het gevolg (impact/omvang bedrag) en de daarbij behorende kans (verwachting dat het risico zich voordoet/risicoprofiel) te vermenigvuldigen. Het risicoprofiel vertaalt zich in een bandbreedte van 0% tot en met 60%. Geïnventariseerde risico’s worden op basis van kennis en ervaring ingeschaald binnen deze bandbreedte. Voor enkele risico’s is de inschaling reeds bepaald: • Voor garanties geldleningen zijn de volgende risicoprofielen bepaald: o 1. Eigen woningen particulieren 5,0% o 2. WEW - Nationale Hypotheek Garantie 2,5% o 3. WSW – woningcorporaties 0,0% o 4. Overige stichtingen en bedrijven 5,0%
Gemeente Elburg:
Pagina 64
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
•
• •
Omdat de vier categorieën garantstellingen verschillen qua (financieel) risico is het verantwoord om ook het risicoprofiel per categorie te bepalen. Voor de garantstellingen waarbij de gemeente alleen garant staat wordt het huidige profiel van 5% gehanteerd. De zekerheidsstructuur van het WEW verlaagt het risico nadrukkelijk en is slechts zeer gering. Toch wordt bij NHG voorgesteld voorzichtigheidshalve te kiezen voor een risicoprofiel van 2,5%. Tenslotte is de zekerheidsstructuur van het WSW dusdanig goed vormgegeven dat hiervoor het risicoprofiel op nihil gezet kan worden. Voor verstrekte geldleningen met een publiek belang (o.a. sportaccommodaties, dorps- en gemeenschapshuizen) geldt een risicoprofiel van 5,0%. Voor de grondcomplexen in exploitatie wordt jaarlijks een risicoanalyse gemaakt. Het totale berekende risico wordt als vast gegeven meegenomen. Voor nog niet in exploitatie genomen complexen bouwgrondexploitatie werd doorgaans een risicoprofiel gehanteerd van 10%. Door gewijzigde regelgeving worden niet in exploitatie genomen gronden omgezet naar strategische gronden. De strategische gronden worden gewaardeerd op basis van verkrijgingsprijs of de lagere marktwaarde. De stelselwijziging zorgt ervoor dat afwaarderingen en verliesvoorzieningen voor deze gronden niet langer als risicopost wordt opgenomen.
Risicokwalificatie en -kwantificatie Grondslag risico
Risico profiel
Benodigde capaciteit
Garantie geldleningen woningen particulieren
585.000
5%
29.250
Garanties WEW (Waarborgfonds Eigen Woningen)
178.500.000
2,5%
4.462.500
Garanties WSW (Waarborgfonds Sociale Woningbouw)
40.566.000
0%
0
Garantie geldleningen met publiek belang
427.837
5%
21.400
Verstrekte geldleningen met publiek belang
1.320.000
5%
66.000
Bodemverontreinigingen
Onbekend
Omschrijving
Algemene risico’s Totaal incidenteel algemene dienst
83.206.708
0
5%
304.606.000
4.160.335
Eventuele opmerkingen Er komen geen nieuwe garanties bij zodat het risico jaarlijks afneemt. Het risicoprofiel van de WEW is voorzichtigheidshalve ingeschat op 2,5%. Het risicoprofiel van de WSW is ingeschat op nihil, omdat bij ingebrekestelling leningen worden gevraagd. Dit betreft garanties aan overige stichtingen/ bedrijven. Aan verenigingen en stichtingen zijn geldleningen verstrekt voor het realiseren van nieuw- en verbouw van (sport-) accommodaties. Er is een redelijk beeld van de (potentieel) verontreinigde locaties in de gemeente. Financiële risico’s zijn niet te kwantificeren. 5% van de omzet (totale lasten) op begrotingsbasis
8.739.485
Grondexploitatie complexen
7.770.280
div.
2.717.676
Dit is het risicobedrag o.b.v. risicokaarten per complex en de mogelijke gevolgen van de marktwaardetoets.
Vennootschapsbelasting
2.717.676
20-25%
543.535
O.b.v. winstverwachting in de toekomst
Totaal incidenteel bouwgrond Omschrijving
Gevolgen inflatie/energieprijzen
Gemeentefonds: Compensatie tekorten jeugdhulp/nieuw financieringsstelsel/nadere onderzoeken herijking/verkiezingen
10.487.956 Grondslag risico
Risico profiel
Benodigde capaciteit
Eventuele opmerkingen
Onbekend
Het is onduidelijk of de hoge inflatie en de energieprijzen gevolgen voor 2023 en verder structurele financiële gevolgen zal hebben. Deels wordt het gecompenseerd door het accres in het gemeentefonds. In de begroting is naast de reguliere inflatie een structurele stelpost van €400.000 opgenomen. Voor de stijging van de energielasten is in 2024 een stelpost geraamd van € 500.000.
Onbekend
Na 2026 staat de hoogte van het gemeentefonds allerminst vast. Er spelen 3 dossiers: er komt een vervolg op de herijking en er is nog geen duidelijkheid over de structurele compensatie tekorten jeugdhulp. Daarnaast heeft het rijk een nieuw financieringsstelsel ingevoerd voor de algemene uitkering ingaande 2026. De effecten zijn nog onduidelijk. Ook de aankomende verkiezingen maken de omvanng van het gemeentefonds onzeker.
Uitvoering Jeugdwet/Wmo
Onbekend
Uitvoering Participatiewet
Onbekend
Gemeente Elburg:
3.261.211
Het beroep op Wmo begeleiding en jeugd neemt door verschillende oorzaken landelijk toe. De vraag is of de (aanvullende rijksmiddelen toereikend zullen zijn. De reserve sociaal domein kan voor deze begrotingsperiode tekorten opvangen. De inkomsten voor de werkvoorziening nemen jaarlijks af. Hierdoor zullen er in Pagina 65
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
Invoering Omgevingswet
de toekomst tekorten ontstaan. Met de reserve sociaal domein op de achterhand zullen op termijn naar verwachting extra structurele middelen beschikbaar gesteld moeten worden. Het is onduidelijk in welke mate voor deze taak in de toekomst structurele middelen beschikbaar gesteld moeten worden.
Onbekend
Totaal structureel algemene dienst
n.v.t.
n.v.t.
Algemene dienst De grondslag voor de berekening van de totaal gekwantificeerde incidentele risico’s vormt een bedrag van € 305 miljoen. De gekwantificeerde risico’s zijn gebaseerd op het maximum te betalen bedrag. Het risicoprofiel geeft aan in welke mate het risico wordt meegenomen voor de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Het totale kwantificeerbare risico bedraagt € 8.739.000 (incidenteel). Bouwgrondexploitatie De grondslag voor de berekening van het totaal aan gekwantificeerde risico’s voor de bouwgrondexploitatie bedraagt € 10,5 miljoen. Ten aanzien van het risico van de gronden is het risicoprofiel divers. In totaal komt het risico op € 3.261.000. Structurele weerstandscapaciteit In de tabel zijn de structurele risico’s beperkt gekwantificeerd vanwege de langere termijn van het mogelijk optreden van het risico. Op dit moment zijn er geen risico’s die we op geld kunnen kwantificeren.
Weerstandscapaciteit De omvang van de weerstandscapaciteit is van belang voor de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. De weerstandscapaciteit omvat de mogelijkheden voor een gemeente om financiële tegenvallers (risico’s) op te kunnen vangen. Beschikbare weerstandscapaciteit Wat niet wordt meegenomen zijn de stille reserves en de bestemmingsreserves. Stille reserves worden gevormd door bezittingen die wel aanwezig zijn maar waarvan de waarde niet uit de balans blijkt. Een algemeen kenmerk is dat men er niet direct over kan beschikken. Om deze reden worden de stille reserves niet tot de beschikbare weerstandscapaciteit gerekend. Theoretisch is het mogelijk om bestemmingsreserves in te zetten voor berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. In de vastgestelde nota reserves en voorzieningen 2019 zijn de bestemmingsreserves (op bestaansrecht) doorgelicht. Vandaar dat deze categorie niet meegenomen wordt ter bepaling van de beschikbare weerstandscapaciteit. Inventarisatie De weerstandscapaciteit bestaat uit drie onderdelen. • Algemene (weerstands-) reserves. • Ruimte in de begroting. • Onbenutte belastingcapaciteit. Algemene (weerstands-)reserves Voor de bepaling van de weerstandscapaciteit is de hoogte van het vrije deel van de volgende reserves van belang. Omschrijving Algemene reserve Algemene reserve bouwgrondexploitatie
Vrij besteedbaar saldo 7.701.000 5.000.000
Zoals aangegeven hebben beide reserves ter dekking van de risico’s een minimumsaldo van respectievelijk € 7,5 miljoen en € 2,5 miljoen.
Ruimte in de begroting Bij de bepaling van de ruimte in de begroting wordt uitgegaan van de opgestelde MPB 2024-2027. Op een viertal onderdelen in deze MPB kan de eventuele incidentele en structurele financiële ruimte worden gevonden. Incidenteel: Omschrijving Onvoorzien: Primitief begroting 2024 Saldo stelpost Begrotingsoverschot: Primitief begroting 2024 Totaal incidentele ruimte in de begroting
Gemeente Elburg:
Raming 50.000 50.000
50.000
Pagina 66
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
Structureel: Omschrijving Onvoorzien: Primitief begroting 2024 Structureel onvoorzien 2024-2027 Saldo MPB 2024-2027 Totaal structurele ruimte
Raming 10.000 30.000 0 40.000
▪ De onbenutte belastingcapaciteit Onze gemeente kan extra middelen genereren door belastingen te verhogen en heffingen meer kostendekkend te maken (in zoverre daarvoor nog mogelijkheden bestaan). 1.] Belastingen verhogen: De onbenutte belastingcapaciteit OZB wordt berekend door de gemeentelijke tarieven te vergelijken met de inkomstenmaatstaf OZB zoals deze geldt voor de berekening van de algemene uitkering. De OZB-tarieven van de gemeente Elburg voor zowel gebruiker en eigenaar niet-woningen als eigenaar woningen bevinden zich boven de inkomstenmaatstaf OZB zodat geen sprake is van onbenutte belastingcapaciteit. Bedragen Eigenaar woningen
WOZ-waarde
Heffingsmaatstaf Elburg
€ 3.262.794
0,095%
Eigenaar niet-woningen
€ 999.041
0,20%
Gebruiker niet-woningen
€ 679.479
0,161%
Inkomstenmaatstaf OZB
Onbenutte belastingcapaciteit
0.1614
2.089.395
Onbenutte capaciteit
2.089.395
2.] Heffingen meer kostendekkend maken: In de gemeente Elburg geldt het beleid dat in principe de kosten van dienstverlening voor 100% verhaald worden op de aanvrager. Alleen ten aanzien van de begraafrechten worden de kosten voor 85% in rekening gebracht. Hier is theoretisch dus sprake van een structurele onbenutte ruimte in de begroting. Bedragen
Raming
Kosten begraven Opbrengsten begraafrechten
869.000 -711.000
Onbenutte capaciteit (15%)
158.000
Totale capaciteit Bij bepaling van de weerstandscapaciteit wordt onderscheid gemaakt tussen de algemene dienst en de bouwgrondexploitatie. Daarbij is niet gezegd dat tegenvallers onderling niet gecompenseerd zouden kunnen worden. Formeel is er immers sprake van één gemeente. Weerstandscapaciteit algemene dienst:
Bedrag
Algemene reserve Incidentele ruimte in de begroting
7.701.000
Structurele ruimte in de begroting
7.701.000 0
Onbenutte belastingcapaciteit (OZB) Onbenutte belastingcapaciteit (begraafrechten)
2.089.000 158.000 2.247.000
Incidenteel
Structureel
Het bedrag van € 15 miljoen geeft dus het vermogen van de gemeente weer om binnen de algemene dienst maatregelen te treffen om incidentele financiële tegenvallers binnen de begroting op te kunnen vangen. Weerstandscapaciteit bouwgrondexploitatie: Algemene reserve bouwgrondexploitatie
Bedrag 5.000.000 5.000000
Incidenteel
Het bedrag van 7,7 miljoen geeft het vermogen van de gemeente weer om maatregelen te treffen om incidentele financiële tegenvallers op te kunnen vangen.
Financiële kengetallen Signaleringsoverzicht De onderstaande 11 kengetallen worden in één overzicht gepresenteerd. Bij de presentatie is eveneens de normering per categorie weergegeven (conform provinciale toezichthouder). Op basis van de signaleringswaarden van de provincie en eigen
Gemeente Elburg:
Pagina 67
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
signaleringswaarden kunnen de kengetallen van de gemeente Elburg op drie na allemaal ingeschaald worden in categorie A. Over het algemeen kan worden gesteld, dat de categorie A het minst risicovol is en categorie C het meest.
Kengetal
W 2022
B 2023
MJB 2024
MJB 2025
MJB 2026
MJB 2027
risico A
risico B
risico C
Netto schuldquote
11%
39%
49%
67%
63%
66%
<90%
90-130%
>130%
Netto schuldquote gecorrigeerd
3%
35%
43%
61%
57%
60%
<90%
90-130%
>130%
Solvabiliteitsratio
51%
53%
50%
44%
45%
44%
>50%
20-50%
<20%
Grondexploitatie
9,66%
10%
10%
10%
10%
10%
<20%
20-35%
>35%
Structurele exploitatieruimte
2,2%
4%
2,5%
0,4%
-2.6%
-3.2%
> 0%
0%
< 0%
Belastingcapaciteit
61%
94%
89%
92%
94%
97%
<95%
95-105%
>105%
Woonlasten, Coelo rangnummer
76
77
77
77
77
77
<100
100-300
>300
Weerstandsratio - incidenteel
1,62
1,59
1,06
1,15
1,13
1,06
> 1,5
1,0-1,5
< 1,0
Weerstandsratio - structureel
0,53
0,47
2
2
2
2
> 1,5
1,0-1,5
< 1,0
Liquiditeit
1,26
1,05
1,09
1,09
1,11
1,09
> 1,5
1,0-1,5
< 1,0
< €1.500
€1.500€2.000
> €2.000
Netto schuld per inwoner
475
1.189
1.622
2.229
2.043
2.097
Toelichting kengetallen: Kengetallen Netto schuldquote
Omschrijving De totale schulden afgezet tegen de totale baten
Netto schuldquote gecorrigeerd Solvabiliteitsratio
De totale schulden exclusief doorgeleende gelden afgezet tegen de totale baten Het eigen vermogen (reserves) afgezet tegen het totale vermogen
Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte
De waarde van de grond ten opzichte van de totale baten Het structurele exploitatiesaldo vergeleken met de totale baten
Belastingcapaciteit Woonlasten, Coelo rangnummer
De hoogte van de belastingopbrengst ten opzichte van het landelijke gemiddelde Rangnummer woonlasten voor huishoudens (OZB, riool, afval)
Weerstandsratio - incidenteel Weerstandsratio - structureel
Het vermogen om incidentele financiële tegenvallers op te kunnen vangen Het vermogen om structurele financiële tegenvallers op te kunnen vangen
Liquiditeit Netto schuld per inwoner
Verhouding korte schulden ten opzichte van de aanwezige liquide middelen De totale netto schuld gedeeld door het aantal inwoners
Gemeente Elburg:
Pagina 68
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
Paragraaf 2
Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding De paragraaf onderhoud kapitaalgoederen geeft een dwarsdoorsnede van de begroting. Uitgaven voor onderhoud kunnen op diverse programma’s voorkomen. Voor onderhoud van kapitaalgoederen gaat een substantieel deel van de middelen van de begroting om. In deze paragraaf wordt het beleidskader omtrent het onderhoud van de kapitaalgoederen weergegeven. Het gewenste onderhoudsniveau komt hierin tot uitdrukking. Het beleid van de gemeente Elburg voor het onderhoud van kapitaalgoederen is vastgelegd in de volgende nota’s en verordeningen: Beheerplan
Geldend voor de periode van
Vastgesteld op:
Beleidsplan Openbare Ruimte
2023-2024
2022
Beleidsplan Riolering en Water
2021-2030
27-9-2021
Bermbeheerplan
April 2004 – onbepaalde tijd
13-4-2004
Planning: 2023 actualiseren Beheerplan Onderhoud Gebouwen
2022-2031
Geactualiseerd: 2021
Beheerplan Haven (2021 vrijgevallen)
Planning: 2023
Wegen Algemeen Regulier onderhoud en reconstructies van wegen worden nu geraamd in de exploitatie en verevend met de bestemmingsreserve openbare ruimte. Hierdoor is de dekking van het toekomstig wegenonderhoud zeker gesteld. De uitvoering zal plaatsvinden aan de hand van de jaarlijkse inspectie op basis van de in het beheerplan Openbare Ruimte opgenomen uitgangspunten. Er is sprake van verschillende categorieën wegen die ieder een eigen normering qua kwaliteitsniveau kennen. De investeringskredieten voor wegen verlopen via het meerjareninvesteringsplan (MIP). Werkzaamheden Naast het reguliere jaarlijks terugkerend klein onderhoud aan wegen, bermen en wegmeubilair zijn de werkzaamheden in het kader van groot onderhoud bepaald en uitgevoerd aan de hand van de visuele inspecties. Omschrijving Gemeentepersoneel
Begroot 2024 1.043.895
Begroot 2025 1.028.010
Begroot 2026 1.083.160
Begroot 2027 1.129.487
Goederen en diensten
1.091.928
1.107.680
1.123.662
1.139.880
Rente en afschrijving
709.496
432.321
432.381
449.995
Reserves
-246.907
54.202
49.934
35.096
2.598.412 300.00
2.622.213
2.689.137
2.754.458
146.648
581.569
1.207.249
300.000
146.648
581.569
1.207.249
Exploitatie Rotonde kop van de haven Vervanging wegen Investeringen
Openbare verlichting Algemeen Openbare verlichting dient het veiligheidsaspect op zowel verkeerstechnisch terrein als op het terrein van de sociale veiligheid. Gewerkt wordt met een voortschrijdend beheerplan openbare verlichting. Gebaseerd op het beheerplan vindt jaarlijks ten laste van de exploitatie een storting in de reserve openbare ruimte plaats. De geplande vervangingsinvesteringen in armaturen en lichtmasten worden uit de bestemmingsreserve openbare ruimte gedekt. Deze investeringen verlopen via de meerjarige investeringsplanning (MIP). Voor elektra, regulier onderhoud en reparaties worden jaarlijks budgetten in de begroting opgenomen. Voor het verkeerstechnisch veiligheidsaspect wordt met name het kwaliteitsniveau zoals bepaald door de landelijke normen van het NSVV (Nederlandse Stichting Voor Verlichtingskunde) aangehouden. Deze normen zijn verschillend per categorie weg, gebied en functie. Inzake het aspect sociale veiligheid geldt lokaal beleid. Bij nieuw- en herinrichtingswerken worden armaturen voorzien van LED verlichting. Vanaf 2023 is het de bedoeling om “oude” armaturen versneld te vervangen door LED. Werkzaamheden Hoewel planmatig wordt gewerkt, vindt als toetsing vooraf visuele inspectie plaats. Indien mogelijk worden investeringen uitgesteld.
In het kader van het beheerplan openbare ruimte is een plan van aanpak opgesteld hoe het binnen het huidige budget mogelijk is versneld energiezuinige verlichting aan te brengen.
Gemeente Elburg:
Pagina 69
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
Omschrijving
Begroot 2024
Begroot 2025
Begroot 2026
Begroot 2027
Goederen en diensten
38.102
38.674
39.254
39.843
Rente en afschrijving
30.908
62.619
94.069
96.531
Energie en onderhoud
102.708
104.172
105.455
106.754
Reserve Exploitatie
37.658
5.874
5.879
34.607
209.376
211.339
244.657
277.735 80.757
Vervanging lichtmasten
84.601
96.195
80.288
Programma Verledden
402.342
397.500
0
0
Investeringen
486.943
493.695
80.288
80.757
Riolering Algemeen Voor verwijdering van afvalwater uit de woonomgeving is riolering een onmisbare voorziening. Riolering beschermt de volksgezondheid en het milieu. De inzameling en transport van afvalwater is een wettelijke gemeentetaak. Onderhoud en vervanging van bestaande riolering en aanleg van nieuwe riolering is gebaseerd op het beleidsplan Riolering en Water welke in samenwerking met de gemeente Nunspeet, Oldebroek, Hattem en het waterschap is opgesteld. De nadruk komt steeds meer te liggen op het veranderde klimaat. De winters worden natter en regenbuien in de zomer intenser. Om hier mee om te gaan koppelt de gemeente zowel in bestaande- als in nieuwe situaties het regenwater af. Hierbij wordt de voorkeursvolgorde gehanteerd van vasthouden, bergen en afvoeren. Onderhoudswerken zijn gebaseerd op periodieke inspecties van de riolering. De gemeente werkt planmatig. De investeringskredieten voor vervanging en aanleg verlopen via het MIP. Werkzaamheden Op basis van het beleidsplan riolering en water in relatie tot overige geplande werken vindt onderhoud en vervanging plaats. Naast regulier onderhoud zijn in het plan bedragen opgenomen voor vervangingsinvesteringen (op basis van inspecties). Daarnaast zijn in de MIP een aantal kredieten opgenomen voor reconstructie en ombouw van rioolstelsels. Omschrijving
Begroot 2024
Begroot 2025
Begroot 2026
Begroot 2027
Gemeentepersoneel
334.994
351.744
369.331
384.104
Goederen en diensten
551.841
573.657
591.698
609.658
Rente en afschrijving
570.640
660.531
671.704
679.632
Reserves
11.500
11.500
11.500
11.500
Exploitatie
1.468.975
1.597.432
1.644.233
1.684.894
Vrijvervalriolen
2.469.560
512.500
350.000
350.000
0
0
0
0
148.000
15.000
15.000
15.000
2.617.560
527.500
365.000
365.000
Mechanische gemalen Mechanische drukriolering/persleiding Investeringen
Water Algemeen Het gaat hierbij om zowel de kwaliteit als kwantiteit van het oppervlaktewater. Ten aanzien van de kwaliteit is de wijze waarop de gemeente omgaat met duurzaam waterbeheer vastgelegd in deze nota stedelijk waterbeheer. Samen met het waterschap is het Waterkwaliteitsspoor (gericht op oppervlaktewater in relatie met riolering) gevolgd. De voorgestelde maatregelen leiden tot een beter en aantrekkelijker oppervlaktewater. Deze maatregelen zijn opgenomen in het beleidsplan riolering en water.
Haven Algemeen De gemeente is eigenaar van de haven. De gemeente is verantwoordelijk voor de kades en beschoeiingen en andere voorzieningen. Het reguliere onderhoud wordt uitgevoerd op basis van visuele inspecties. Door het vrijvallen van de voorziening van de haven en het ontbreken van het meerjarig onderhoudsplan vallen de kosten volledig ten laste van de exploitatie. Omschrijving
Begroot
Begroot
Begroot
2024
2025
2026
2027
Gemeentepersoneel
149.190
156.650
164.482
171.061
Goederen en diensten
47.936
48.656
49.384
50.127
Rente en afschrijving
81.327
80.632
79.937
74.602
278.453
285.938
293.803
295.790
Exploitatie
Gemeente Elburg:
Begroot
Pagina 70
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
Groen Algemeen In het beleidsplan Openbare Ruimte is de gewenste beeldkwaliteit voor het groen vastgelegd. Op basis van dit kwaliteitsniveau worden de onderhoudsmaatregelen uitgevoerd. Voor het reguliere onderhoud staan jaarlijks budgetten in de begroting. Grotere investeringen verlopen via het MIP. De kosten daarvan worden gedekt uit de bestemmingsreserve openbare ruimte. Het meer grootschalig en structureel ‘massawerk’ is uitbesteed. Kleinschalig, relatief arbeidsintensiever werk wordt meestal via de eigen dienst uitgevoerd. Werkzaamheden Naast het reguliere onderhoud vindt ook (beperkt) omvorming en renovatie van groenvakken plaats. Waar mogelijk wordt vervanging meegenomen met andere (herinrichting)projecten. De reserve openbare ruimte wordt waar mogelijk mede ingezet om reconstructies en achterstanden op groen te bekostigen. Omschrijving
Begroot
Begroot
Begroot
2024
2025
2026
2027
Gemeentepersoneel
882.300
922.280
964.253
999.543
Goederen en diensten
931.948
924.827
937.901
951.174
Rente en afschrijving
52.691
77.446
74.198
72.063
Reserves
4.000
28.997
25.991
24.098
1.870.939
1.953.550
2.002.343
2.046.878
Exploitatie Inrichting openbare ruimte Kopse Waard Vervanging kleine tractor Investeringen
Begroot
341.000 55.000 396.000
Speelvoorzieningen Algemeen De gemeente Elburg heeft een speelruimteplan waarin opgenomen de noodzakelijke vervangingen in verband met ouderdom en veiligheidseisen. Het speelruimteplan maakt onderdeel uit van het beheerplan openbare ruimte. Voor regulier onderhoud staan jaarlijks budgetten in de begroting. Werkzaamheden Naast het regulier onderhoud aan speelvoorzieningen worden op basis van het beheerplan en de periodieke visuele inspecties speelplekken gerenoveerd dan wel speelwerktuigen vervangen. Bij de uit te voeren werkzaamheden wordt voldaan aan de eisen die gesteld worden in het kader van veiligheid. Omschrijving Gemeentepersoneel
Begroot 2024 0
Begroot 2025 0
Begroot 2026 0
Begroot 2027 0
Goederen en diensten
138.403
140.479
142.584
144.697
Rente en afschrijving
0
0
0
0
75.000
46.768
15.698
-9.097
Exploitatie
213.403
187.247
158.282
135.600
Vervanging speeltoestellen
325.757
363.503
296.714
529.998
Investeringen
325.757
363.503
296.714
529.998
Reserves
Begraafplaatsen Algemeen Onderhoud aan de begraafplaatsen vindt plaats op sobere, doch nette en respectvolle wijze. Kwaliteitsniveau is vastgelegd in bestekken. Het beheer vindt deels plaats door de eigen dienst en deels door derden. Het onderhoud vindt met name plaats op basis van visuele inspectie. De jaarlijkse budgetten voor onderhoud zijn vooralsnog voldoende om een adequaat onderhoudsniveau te handhaven. Werkzaamheden Naast de werkzaamheden in verband met begraven vindt vooral regulier onderhoud plaats aan de voorzieningen op de begraafplaats overeenkomstig het hiervoor vastgestelde niveau. De bestemmingsreserve begraafrechten wordt ingezet ter egalisering van de tarieven voor begraafrechten. Hierbij wordt rekening gehouden met een kostendekkingspercentage van 85%. De afgelopen jaren bleef de stijging van de tarieven voor begraafrechten daardoor beperkt tot de inflatiecorrectie.
Gemeente Elburg:
Pagina 71
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027 Omschrijving
Begroot 2024
Begroot 2025
Begroot 2026
Begroot 2027
Gemeentepersoneel
305.989
321.289
337.353
350.847
Goederen en diensten
174.325
176.152
178.006
179.889
Rente en afschrijving
80.265
129.129
127.783
126.436
Reserves
-19.002
-70.249
-36.746
-295
Exploitatie
541.577
556.321
606.396
656.877
0
0
0
Vervanging hydraulische kraan (+toebehoren)
75.000
Uitbreiding begraafplaats Oostelijke Rondweg
815.000
Investeringen
890.000
Gemeentelijke gebouwen (onderhoud) Algemeen In het beheerplan onderhoud gemeentelijke gebouwen (2022 –2031) wordt de noodzaak van een beheerplan benoemd, welke soorten onderhoud te onderscheiden zijn, welke gebouwen onderhouden worden en welk onderhoud de komende periode verwacht wordt en wat de geraamde kosten hiervan zijn. In dit beheerplan is een raming gemaakt wat de kosten voor het onderhoud voor de periode 2022 tot en met 2031. Elke vier jaar wordt het plan geactualiseerd. De onderhoudsplanningen zijn opgesteld voor vier categorieën gebouwen: 1. Gemeentelijke gebouwen. 2. Gemeentelijke monumenten. 3. Dorps- en gemeenschapshuizen. 4. Zwembad De Hokseberg. Werkzaamheden Op basis van de financiële verslaggevingsregels worden bij onderhoud drie categorieën onderscheiden en uitgevoerd: 1. Preventief onderhoud: Al het onderhoud dat gedurende het lopende jaar uitgevoerd moet worden om een gebouw in stand te houden en te laten functioneren op een bepaald kwaliteitsniveau (functioneel en representatief). Denk hierbij bijvoorbeeld aan het schilderwerk, het onderhoud van de installaties, klachtenonderhoud, e.d. Daarnaast worden ook kleine investeringen en kleine wensen bij het preventieve onderhoud meegenomen. 2. Technisch en groot onderhoud: Dit soort onderhoud is meestal ingrijpend van aard, wordt op een groot deel van het gebouw uitgevoerd, na een langere gebruiksperiode.
Het is gericht op het behouden van een technisch goede en veilige staat van het gebouw. Het betreft bijvoorbeeld het vernieuwen van installaties zoals CV-ketels of het vervangen van de dakbedekking. Technisch/groot onderhoud wordt ook wel investeringsonderhoud genoemd. 3. Investeringen: Investeringen zijn weer onder te verdelen in 3 typen: a. Levensduur verlengend onderhoud: dit zijn onderhoudsinvesteringen die worden gedaan ten behoeve van een bestaand gebouw die expliciet leiden tot een substantiële levensduurverlenging. b. Nieuwe of uitbreidingsinvesteringen: dit zijn investeringen ten behoeve van de ontwikkeling van nieuwe of uitbreiding van het huidige aantal gebouwen. c. Vervangingsinvesteringen: dit zijn investeringen ten behoeve van de vervanging van (een deel van) een gebouw als gevolg van economische veroudering. Omschrijving
Begroot 2024
Begroot 2025
Begroot 2026
Begroot 2027
Goederen en diensten
448.094
464.049
916.400
918.812
Exploitatie
448.094
464.049
916.400
918.812
Renovatie/verduurzaming gemeentekantoor
1.000.000 0
0
Herhuisvesting gemeentelijke organisatie Investeringen
10.000.000 1.000.000
10.000.000
Renovatie/nieuwbouw gemeentehuis Algemeen De huisvesting en inrichting van de gemeentelijke organisatie moet vernieuwd worden omdat: 1. Deze op verschillende vlakken niet duurzaam is: • Hoog energieverbruik. • Slechte bezettings- en benuttingsgraad van ruimten. 2. De werkomgeving op diverse punten ongezond en niet meer van deze tijd is: • Slecht binnenklimaat (door slecht werkende installaties, bouwfysische gebreken). • Verouderde materialen (vervuild en esthetisch ouderwets e.d.). • Stressgevoelig (slecht geconcentreerd kunnen werken). Gemeente Elburg:
Pagina 72
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
3.
De inrichting niet past bij de beoogde nieuwe manier van werken (functionaliteit van de inrichting): • Tijd en plaats onafhankelijk werken. • Projectmatig werken en samenwerken. • Digitalisering.
Werkzaamheden • Bestuurlijke besluitvorming over het beschikbaar stellen van voorbereidingskrediet voor de nadere uitwerking van de vervolgfase in het proces voor huisvesting van de gemeentelijke organisatie: de definitiefase. •
Definitiefase: o Bepalen projectorganisatie. o Manier van werken uitwerken en vastleggen in een Programma van Eisen (met Schetsontwerp als mogelijkheid); o Overall planning. o Budget (op basis van Programma van Eisen en Schetsontwerp): stichtingskosten bepalen door bouwkostendeskundige en uitwerking exploitatiekosten.
(Verplaatsing) gemeentewerf Algemeen De gemeentewerf moet gerenoveerd worden omdat deze niet meer voldoet aan de hedendaagse functionele eisen. Veel opstallen zijn verouderd, vertonen gebreken en zijn te klein. De huidige milieustraat op de gemeentewerf voldoet niet aan de huidige maatstaven. Benodigde uitbreiding op de locatie is niet mogelijk omdat deze (te) weinig ruimte biedt en bewoners zullen gaan klagen door toenemende verkeersbewegingen en daarmee gepaard gaande overlast. Er vinden nu voorbereidingen plaats voor het realiseren van een grondstoffenstation op Broeklanden 2. Door bezwaarprocedures bij de vergunningverlening vindt hier nu vertraging plaats. Daarnaast worden nu de voorbereidingen getroffen om de nieuwe gemeentewerf te realiseren naast het grondstoffenstation. Deze combinatie zal zowel op functioneel als organisatorisch vlak voordelen bieden. Werkzaamheden • Aanleggen grondstoffenstation: in afwachting van de beroepsprocedures liggen de werkzaamheden op dit moment stil. Zodra uitspraak gedaan is zullen de werkzaamheden in het kader van de realisatie weer opgepakt worden. • Gemeentewerf: het project bevindt zich nu in de aanbestedingsfase. Na afronding van deze fase zal met de daadwerkelijke uitvoering gestart worden.
Gemeentelijke gebouwen en klimaatneutrale organisatie Algemeen We werken aan het realiseren van een klimaatneutrale bedrijfsvoering. Een klimaatneutrale bedrijfsvoering is een bedrijfsvoering waarbij zo duurzaam mogelijk wordt geopereerd en die de uiteindelijk nog benodigde energie duurzaam en, waar mogelijk, lokaal opwekt. Het in 2017 door bureau DWA uitgevoerde onderzoek heeft de mogelijkheden voor realisatie van een klimaatneutrale bedrijfsvoering in kaart gebracht. Voor een klimaatneutrale bedrijfsvoering gaat het om de onderdelen gebouwen, wagenpark, dienstreizen, openbare verlichting en overige installaties. Als vervolg op het eerste onderzoek is eind 2019 gestart met het opstellen van implementatieplannen voor die verschillende onderdelen, waarbij is gelet op technische, organisatorische en financiële haalbaarheid. Omdat voor de bedrijfsvoering altijd energie nodig blijft, is ook een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om deze energie zelf en lokaal duurzaam op te wekken. Werkzaamheden De benodigde werkzaamheden en maatregelen zullen, gezien de beschikbare financiële middelen, capaciteit en de stand van de technieken, gefaseerd worden uitgevoerd.
Onderwijsgebouwen Algemeen Vanaf 1 januari 2015 zijn de schoolbesturen van PO, SO en VO verantwoordelijk voor al het onderhoud, zowel buiten als binnen onderhoud. De schoolbesturen ontvangen van het rijk hiervoor een lumpsumbekostiging. De gemeente heeft de volgende verantwoordelijkheden op het gebied van onderwijshuisvesting en ontvangt hiervoor een rijksvergoeding uit het gemeentefonds: • Nieuwbouw, vervangende nieuwbouw en uitbreiding. • Medegebruik/verhuur (schoolbestuur moet hiervoor toestemming vragen). • Constructiefouten (bijvoorbeeld bij een asbestbesmetting). • Herstel in geval van bijzondere omstandigheden (schade als gevolg van bijvoorbeeld brand, diefstal, storm). • Bekostiging van en buitenonderhoud aan gymnastiek voorzieningen. • Verzekeringen en OZB.
Gemeente Elburg:
Pagina 73
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
Werkzaamheden De formele gang van zaken is dat schoolbesturen door middel van het indienen van een ‘aanvraag bekostiging van een voorziening onderwijshuisvesting’ (eenmalig per jaar, voor 1 februari) in aanmerking kunnen komen voor een onderwijsvoorziening waar de gemeente de zorgplicht voor heeft. De aanvragen worden door de gemeente getoetst op ontvankelijkheid en daarna op het ‘Programma’ (toekenning) of op het ‘Overzicht’ (afwijzing) gezet. Projecten op het ‘Programma’ worden daarna in overleg met het schoolbestuur in uitvoering genomen. In juli 2021 is het Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting 2021-2041 vastgesteld. Het IHP heeft een formele status als beleidsdocument. Met het IHP wordt onderwijsbeleid voor de komende jaren beschreven en gepland met de daarbij behorende reservering van financiële ruimte in de gemeentelijke meerjarenbegroting. Jaarlijks dient het college het huisvestingsprogramma (op basis van de verordening VHO) voor het daaropvolgende jaar vast te stellen waarbij, op basis van een businesscase op het geplande moment, financiële middelen beschikbaar worden gesteld waar al in de meerjarenbegroting rekening mee is gehouden. De verordening Voorziening onderwijshuisvesting dient als een juridisch vangnet voor situaties waarin het IHP niet voorziet. Omschrijving
Begroot
Begroot
Begroot
Begroot
2024
2025
2026
2027
Gemeentepersoneel
20.944
21.992
23.091
24.015
Goederen en diensten
111.387
113.014
114.663
116.690
Rente en afschrijving
1.051.361
1.384.557
1.360.794
1.342.920
-94.321
-408.376
-369.212
-335.546
Exploitatie
1.089.371
1.111.187
1.129.336
1.148.079
Renovatie Nuborgh LF
8.245.000
Aanvullend budget Renovatie Nuborgh LF
2.548.000
0
0
0
10.793.000
0
0
0
Reserves
Investeringen
Gemeente Elburg:
Pagina 74
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
Paragraaf 3
Financiering Deze paragraaf bevat de beleidsvoornemens ten aanzien van de financieringsportefeuille. Tevens wordt de financieringsfunctie transparant gemaakt ten behoeve van het sturen, beheersen en controleren ervan. Afhankelijk van het gewicht van en de ontwikkelingen in de financieringsfunctie kunnen in deze paragraaf ook andere onderdelen aan de orde komen die invloed hebben op de financieringsfunctie, zoals beleidsvoornemens ten aanzien van schatkistbankieren, financiering, de financieringspositie, de leningenportefeuille, kasbeheer, etc. Inleiding Op grond van artikel 12, lid 4, van de Financiële verordening stelt het college de regels vast omtrent de financieringsfunctie in een treasurystatuut. De raad geeft de kaders aan waarbinnen het college de financieringsfunctie uitoefent. De Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) definieert de financieringsfunctie als volgt: “Het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het overzicht houden op: de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s”. De Wet Fido geeft aan dat de gemeente de financieringsfunctie dient uit te oefenen gebaseerd op de publieke taak. De Wet HOF geeft de gemeente regels voor het bewaken van houdbare overheidsfinanciën.
In deze paragraaf worden op basis van de meest recente financiële marktgegevens en gemeentegegevens het financieringsbeleid geformuleerd voor het komende jaar. In de jaarrekening wordt gerapporteerd over de uitvoering. Ook kan bij de voorjaars- of slotrapportage eventuele bijstelling plaatsvinden van de voornemens in de financieringsparagraaf. Schatkistbankieren Per 15 december 2013 is schatkistbankieren ingevoerd. Bij schatkistbankieren wordt de gemeente verplicht om overtollige middelen bij het rijk uit te zetten. Een leenfaciliteit is niet aan de orde. Wel kunnen overtollige middelen, in de vorm van leningen, uitgezet worden bij andere openbare lichamen, behalve aan openbare lichamen waarbij de gemeente belast is met het financiële toezicht. Met deze maatregel beoogt het rijk om het EMU-tekort terug te dringen (het betreft een administratieve aangelegenheid die voor de berekening van het tekort voordelig is). Er is een doelmatigheidsdrempel afgesproken waarbij 2 % van het begrotingstotaal als ondergrens telt. Voor 2024 is het begrotingstotaal 83 miljoen wat een ondergrens betekent van 1,66 miljoen. Bij een banksaldo beneden deze drempel hoeven geen overtollige middelen overgeheveld worden. Deze ondergrens wordt over het gemiddelde van de banksaldi over een periode van een kwartaal berekend. Toevallige fluctuaties van omvang in banksaldi worden daarmee uitgemiddeld.
Risicobeheer Het risicobeheer wordt onderscheiden in renterisicobeheer, kredietrisicobeheer, intern liquiditeitsbeheer en valutarisicobeheer. Renterisicobeheer Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet kan voor het jaar 2024 worden bepaald op afgerond € 7.072.570 (8,5% van het begrotingstotaal). De kredietlimiet bij de huisbankier zal hiermee in overeenstemming worden gebracht. Renterisiconorm Sinds 2009 wordt een renterisiconorm gehanteerd waarbij een bedrag mag worden afgelost welke maximaal 20% van het begrotingstotaal bedraagt. Onder begrotingstotaal wordt verstaan het totaal van de lasten op de begroting. Dit geldt ook voor gemeenten met een vaste schuld lager dan het begrotingstotaal (€ 83.000.000). Voor de gemeente Elburg is dit van toepassing. De schuldpositie aan het begin van 2024 bedraagt € 10.300.000. Voor 2024 bedraagt het begrotingstotaal € 83.000.000 en de norm € 16.600.000 (20%). De te betalen aflossingen in 2024 bedragen € 1.048.000. De norm wordt daardoor niet overschreden. Vervroegde aflossing Er zijn geen leningen waarvoor vervroegde aflossing mogelijk is. Kredietrisicobeheer Het kredietrisicobeheer ziet toe op risicomijdend uitzetten van overtollige middelen. De gemeente bezit over het algemeen geen overtollige middelen op korte dan wel op lange termijn.
Mocht zich in de loop van het jaar toch een tijdelijk overschot voordoen dan zal dit bij het rijk worden uitgezet (conform de verplichting van schatkistbankieren).
Gemeente Elburg:
Pagina 75
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
Intern liquiditeitsbeheer In Elburg wordt dagelijks inzicht verkregen in de liquiditeiten door een liquiditeitsprognose bij te houden. Hierbij wordt onder andere gebruik gemaakt van de faciliteiten van de Bank Nederlandse Gemeenten. Valutarisicobeheer Valutarisico’s worden in de gemeente uitgesloten door uitsluitend leningen te verstrekken, aan te gaan of te garanderen in de Nederlandse geldeenheid (euro). Treasury Financieringsbehoefte De financieringsbehoefte voor 2024 bedraagt € 8,8 miljoen. De totaal benodigde financieringsmiddelen worden berekend met behulp van de stand van investeringen per 1 januari 2024. Na aftrek van de aanwezige vaste financieringsmiddelen (vaste geldleningen en reserves en voorzieningen) per 1 januari 2024 wordt de behoefte bepaald. Rekening houdend met de financieringsbehoefte wordt onderstaand de totale rentekosten voor 2024 berekend om middels toerekening van die rentekosten aan de verschillende taakvelden een renteresultaat te kunnen berekenen.
Externe rentelasten over korte en lange financiering: Rente langlopende geldleningen
440.000
3,6%
Aan overige rentekosten te berekenen: * Rente financieringstekort tot rekening-courantlimiet à 0% * Rente restant financieringstekort à 3,5%
197.000
3,5%
Totale rentekosten
637.000
3,55 %
Externe rentebaten
58.000
Totaal door te rekenen externe rente
579.000
Rente grondexploitatie
33.000
Rente projectfinanciering taakveld
49.000
2,60%
Saldo door te rekenen externe rente
497.000
1,00%
Rente over eigen vermogen
0
Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde)
0
De aan taakvelden toe te rekenen rente
▪ ▪
1,00%
497.000
De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente
743.000
Renteresultaat op het taakveld treasury
-246.000
De rente over langlopende geldleningen bedraagt gemiddeld 3,6%. Het gewogen gemiddelde rentepercentage komt hierdoor op 2,51%.
De totale rentekosten bedragen € 517.000. Vanaf 2020 wordt er geen rente meer toegerekend aan voorzieningen. Omdat afgerond € 24.500 (1,00%) wordt toegerekend aan grondexploitatiecomplexen, € 43.300 (2,60%) aan uitgezette leningen en € 721.020 (1,00%) direct aan taakvelden toegerekend wordt ontstaat een totaal renteresultaat van € 228.800 voordelig. De gemeente maakt hoofdzakelijk gebruik van langlopende geldleningen. De geldleningen hebben een vast rentepercentage waardoor het renterisico zeer laag is. Het totaal aan opgenomen vaste geldleningen bedraagt per 1 januari 2024 afgerond € 10,3 miljoen. Hiervan wordt in 2024 € 1,35 miljoen afgelost. Op basis van het huidige aflossingsschema loopt de leningenportefeuille de komende planperiode af naar € 4,5 miljoen. Uiteraard kunnen er lopende het jaar 2024 vanwege consolidatie opnieuw vaste geldleningen worden afgesloten. Omschrijving
Saldo 31-12-2022
Aflossen
Saldo 31-12-2023
Saldo 31-12-2024
Saldo 31-12-2025
Saldo 31-12-2026
Saldo 31-12-2027
Nederl. Waterschapsbank ASN Bank B.N.G. Prokino Totaal leningen
3.200.000 1.800.000 6.303.000 16.000 11.319.000
200.000 200.000 646.000 2.000 1.048.000
3.000.000 1.600.000 5.657.000 14.000 10.271.000
2.800.000 1.400.000 5.011.000 12.000 9.223.000
2.600.000 1.200.000 4.365.000 10.000 8.175.000
2.400.000 1.000.000 3.719.000 8.000 7.127.000
2.200.000 800.000 3.073.000 6.000 6.079.000
Het gemiddelde rentepercentage van de langlopende geldleningen bedraagt 3,6%.
Gemeente Elburg:
Pagina 76
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
Langlopende uitzettingen In 2024 worden geen uitzettingen uit hoofde van de financieringsfunctie verwacht. Langlopende uitzettingen zijn alleen nog mogelijk aan openbare lichamen waarmee geen toezichtrelatie aanwezig is. Langlopende leningen u/g Voor de uitvoering van de publieke taak zijn de volgende langlopende geldleningen verstrekt. Het gemiddelde rentepercentage van deze leningen is 3,18%. Omschrijving Bedrag x € 1.000 SVN: Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Duurzaamheidsleningen Duurzaamheidslen. Maatsch. Vastgoed Blijversleningen Sportverenigingen: Elburger Sportclub S.V. 't Harde DSV '61 Tennisclub Elburg Tennisclub 't Harde SSS Gymnastiekvereniging KVE Elburg Accommodaties: t Huiken Escape Elburg MFC Aperloo Overig: Personeel Museum Sjoel Overige langlopende leningen
31-12-2023
Aflossing
31-12-2024
31-12-2025
31-12-2026
31-12-2027
1.079.565 1.441.000 500.000 50.000
0 0 0 0
1.079.565 1.441.000 500.000 50.000
1.079.565 1.441.000 500.000 50.000
1.079.565 1.441.000 500.000 50.000
1.079.565 1.441.000 500.000 50.000
105.666 240.160 0 42.500 6.000 12.000 5.500
27.267 12.960 0 2.500 2.000 4.000 500
78.399 227.200 0 40.000 4.000 8.000 5.000
72.800 214.240 0 37.500 2.000 4.000 4.500
67.200 201.280 0 35.000 0 0 4.000
61.600 188.320 0 32.500 0 0 3.500
467.500 17.625 100.001
27.500 5.875 8.333
440.000 11.750 91.668
412.500 5.875 83.335
385.000 0 75.002
357.500 0 66.669
224.786 24.000 4.316.303
48.000 3.000 141.935
176.786 21.000 4.174.368
128.786 18.000 4.054.101
223.046 15.000 4.076.093
171.046 12.000 3.963.700
Relatiebeheer Op grond van het treasurystatuut worden de bankrelaties met hun bancaire condities eens in de 5 jaar onderzocht. De bestaande bankrelaties zijn de NV Bank Nederlandse Gemeenten en de Rabobank Noordwest Veluwe. Bij het aantrekken van vaste schuld zullen de aanbiedende financiële instellingen worden beoordeeld op de gestelde voorwaarden in het treasurystatuut. Kasbeheer Geldstromenbeheer Doel is de kosten zoveel mogelijk te beperken. Door het hanteren van een liquiditeitsprognose kunnen de betalingen beter afgestemd worden op de te verwachten ontvangsten. Hierdoor kunnen rentekosten worden bespaard. Bij het optimaliseren van het renteresultaat worden voor het aantrekken van benodigde vaste geldleningen meerdere marktpartijen benaderd voor offertes. Het betalingsverkeer vindt elektronisch plaats, waardoor de kosten tot een minimum worden beperkt. Saldo- en liquiditeitenbeheer Het saldo van de Rabobank wordt regelmatig overgeboekt naar de rekening van de huisbankier (NV Bank Nederlandse Gemeenten). De saldi van hoofd- en nevenrekening bij dezelfde bank zijn opgenomen in een zogenaamd rentecompensatiecircuit. Dit betekent dat debet- en creditsaldi van alle rekeningen worden samengevoegd tot één gecombineerd saldo, waarover de rente wordt berekend. Administratieve organisatie In het treasurystatuut zijn de uitgangspunten van de administratieve organisatie vastgelegd.
Er is rekening gehouden met de functiescheiding tussen beleid, beheren en uitvoeren. Ook delegatie en mandaat zijn expliciet vastgelegd. Het treasurystatuut sluit aan bij de bepalingen zoals opgenomen in de Financiële verordening gemeente Elburg (artikel 12).
Gemeente Elburg:
Pagina 77
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
Paragraaf 4 Bedrijfsvoering De organisatievisie Samen aan zet voor Elburg heeft de volgende missie: “Wij zijn een betrouwbare en dienstverlenende organisatie, die betrokken is bij onze inwoners, organisaties en ondernemers. Samen met hen werken wij aan een leefbare en duurzame samenleving. Wij zijn trots op het werk. Wij voelen ons verbonden met de samenleving en met elkaar. Kortom, samen aan zet voor Elburg!” Samen aan zet voor Elburg wordt als volgt bereikt: • De inwoners, organisaties en ondernemers staan centraal in ons handelen. • We gaan er vanuit dat inwoners, organisaties en ondernemers hun verantwoordelijkheid nemen voor zich zelf en hun omgeving. Als dat niet lukt, kunnen zij rekenen op ondersteuning van de gemeente. • Wij zoeken actief de samenwerking met onze inwoners, organisaties, ondernemers en buurgemeenten. • Wij werken oplossingsgericht aan resultaten voor onze inwoners, organisaties en ondernemers. • Wij doen wat we zeggen en zeggen wat we doen. De bedrijfsvoering ondersteunt het uitvoeren van onze organisatievisie en is ondersteunend aan onze organisatie om de dienstverlening aan onze inwoners en bestuur mogelijk te maken. In deze paragraaf informeren wij u over de onderwerpen, die zullen bijdragen aan de kwaliteit van de bedrijfsvoering of die speciale aandacht moeten krijgen.
We willen een zo efficiënt en effectief mogelijke bedrijfsvoering, passend bij onze organisatievisie. Voor een adequate bedrijfsvoering moet de organisatie beschikken over een, op de gemeentelijke taken afgestemde formatie, voldoende en gekwalificeerd personeel, eigentijdse faciliteiten, toereikende budgetten en een goede en veilige digitale ondersteuning met behulp van hard- en software en beheersinstrumenten. Organisatie Hieronder zetten wij de drie sporen, die onze organisatie betreffen, op een rijtje. Organisatieontwikkeling: het vergroten van het strategisch vermogen van de organisatie (spoor 1); Op basis van onze organisatievisie Samen aan zet voor Elburg geven wij verdere uitvoering aan het plan van aanpak voor de organisatieontwikkeling en maken werk van de daarin vastgestelde missie, visie en kernwaarden. Inmiddels hebben we het strategisch vermogen binnen onze organisatie versterkt en gezorgd voor adequate ondersteuning van het management. We richten ons de komende periode op het verbeteren en borgen van het bestuurlijk-ambtelijk samenspel, op managementontwikkeling en het verstevigen van het leiderschap. Daarnaast gaan we aan de slag met teamontwikkeling en het vergroten van het zelforganiserend vermogen binnen deze teams. Hierbij zal ook aandacht zijn voor het meer projectmatig werken en de (door)ontwikkeling van de individuele medewerker.
Basis op orde (spoor 2) In deze begroting hebben wij voorstellen opgenomen voor het verstevigen van onze huidige organisatie (‘basis op orde’). Dat is van een andere orde dan het vergroten van het benodigde strategisch vermogen van onze organisatie. De voorstellen betreffen een versteviging van onze organisatie als gevolg van de groei dan wel intensivering van de werkzaamheden van onze organisatie. Onderzoek organisatie op middellange termijn (spoor 3) Wij hebben het bureau Berenschot opdracht gegeven om een onderzoek te doen naar onze organisatie Het onderzoek van Berenschot naar onze organisatie op de middellange termijn 5 tot 10 jaar. Wij verwachten eind 2023 hiervan de uitkomsten, die met de raad worden gedeeld. Gemeentekantoor In het kader van goed professioneel werkgeverschap is een goed werkklimaat en doelmatige huisvesting essentieel. Het huidige gemeentehuis komt niet tegemoet aan de nieuwe manier van werken en is onvoldoende ondersteunend bij het realiseren van onze organisatievisie. Het gebouw voldoet niet meer aan de eisen van duurzaamheid en energieverbruik. We zijn gestart met de voorbereidingen voor een sober en doelmatig gemeentekantoor. Na besluitvorming eind 2023 over het scenario wordt de uitwerking verder ter hand gepakt.
Gemeente Elburg:
Pagina 78
MeerjarenProgrammaBegroting 2024 - 2027
Intergemeentelijke samenwerking bedrijfsvoering In ons bestuursakkoord 2022-2026 staat dat Elburg een zelfstandige gemeente wil blijven. Als kleine gemeente kunnen we dat niet alleen. Samenwerking in de regio is nodig. De samenwerking in Regio Zwolle en in de Kop van de Veluwe heeft voor ons een duidelijke meerwaarde. Daarom maken wij werk van de intensivering van de bestaande samenwerking op de Kop van de Veluwe op het gebied van de bedrijfsvoering. Op drie thema’s krijgt dit een nadere uitwerking. Het gaat hierbij om een samenwerking met de H2O-gemeenten op het gebied van belastingen en met de H2O-gemeenten en gemeente Nunspeet op het gebied van I&A en inkoop. Voor de belastingsamenwerking zal in 2024 duidelijk zijn/worden hoe de verdere implementatie vorm krijgt. Daarnaast loopt een onderzoek (fase 2) naar de I&A-samenwerking. We verwachten dat er in 2024 duidelijkheid komt over het vervolg na afronding van fase 2. Zodra meer duidelijkheid is over samenwerking op het gebied van belastingen en I&A, zal ook de samenwerking op inkoop een vervolg krijgen. Optimalisatie financiële processen Optimalisatietraject. Het controleproces van onze jaarrekening 2022 is beter verlopen dan die over het boekjaar 2021. Dat wil niet zeggen dat we er al zijn. Ook dit traject heeft veel inzet gevraagd en veel tijd in beslag genomen.
Hoewel de eerste verbeteringen zichtbaar zijn, is er nog het nodige te optimaliseren. Het gaat dan o.a. over het efficiënt en effectief inrichten van onze financiële administratie, het opstellen van procesbeschrijvingen en werkinstructies, het verbeteren van onze interne beheersingsmaatregelen (incl. fiscaliteit) en het structureel aandacht geven aan een procesgerichte sturing. Hiertoe is een optimalisatietraject opgestart waarbij de organisatie wordt begeleid door een extern consultancybureau en een fiscaal adviesbureau. Rechtmatigheidsverklaring. Over het begrotingsjaar 2023 zal door ons college voor het eerst zelfstandig een rechtmatigheidsverklaring afgegeven worden. Dit oordeel over de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties (financiële rechtmatigheid) is over 2022 nog door de accountant gegeven. Vanaf het boekjaar 2023 doen wij dat straks zelf. Om ons college in staat te stellen deze rechtmatigheidsverklaring af te kunnen geven zal gestuurd worden op het verbeteren van de kwaliteit en de interne beheersing van de processen en op het periodiek uitvoeren van interne controles. Kostendekkendheid leges en tarieven. In de Kadernota 2023 hebben we afgesproken om in de periode 2024-2027 toe te groeien naar 100% kostendekkendheid van onze leges en tarieven (m.u.v. de begraafrechten).