Bijlage 5 - Advies Oversticht.pdf

Verslag welstandsoverleg HHG kerk Zuiderzeestraatweg Doornspijk, d.d. 8-12-2021

Aanwezig namens de opdrachtgevers: dhr. M. Born (architect), dhr. M. Klein en dhr. R. Hoekert Aanwezig namens de gemeente Elburg; dhr. P. Bakker, dhr. J.H. Timmerman, dhr. D. Ackema. Aanwezig namens welstand: mevr. C. Dirkzwager (welstandsadviseur Het Oversticht, Zwolle)

Besloten behandeling

Beoordelingskader Een afgevaardigde van Het Oversticht adviseert het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Elburg met betrekking tot voorgestelde bouwplannen op basis van de Welstandsnota Gemeente Elburg d.d. 25-11-2013. Het betreft hier een principeverzoek voor de bouw van een nieuwe kerk aan de Zuiderzeestraatweg te Doornspijk. De Zuiderzeestraatweg wordt in de welstandsnota hoog gewaardeerd vanwege de cultuurhistorische betekenis van deze oude route tussen Amersfoort en Zwolle met zijn karakteristieke lintbebouwing met zeer afwisselend ruimtelijk beeld. Op bladzijde 52 worden de welstandscriteria genoemd die van toepassing zijn voor het bouwplan van de nieuwe kerk. Beschrijving Tijdens dit overleg is een behoorlijk ver uitgewerkt principeverzoek gepresenteerd door de architect. Het kerkgebouw biedt aan 900 bezoekers zitplaatsen. De plattegronden, gevels en 3d-verbeelding geven duidelijk inzicht wat de wensen van de opdrachtgevers zijn. Opvallend is de situering van het bouwplan, nagenoeg evenwijdig aan die van het naastgelegen landgoed Klarenbeek met tuin en de architectonische verwijzing naar dit landgoed. Reactie welstandsadviseur De reactie bestaat uit een aantal punten. Van grove naar kleine schaal gaat het hierbij om het volgende: -

Situering: Het betreft hier een principeverzoek. Dit wordt door de welstandsadviseur geïnterpreteerd als zijnde, dat de gemeente Elburg in principe wil meewerken aan de bouw van een nieuwe kerk op de gegeven locatie. Echter de stedebouwkundige onderbouwing vanuit de gemeente Elburg ontbreekt. Gelet op de ruimtelijke invloed van dit flinke gebouw in de gebouwde omgeving en de benodigde bestemmingsplanwijziging die dit behoeft, is een stedebouwkundige analyse geïnnitieerd vanuit de gemeente van wezenlijk belang. Als welstandsadviseur heb ik twijfels geuit of het nieuwe kerkgebouw nu echt evenwijdig aan het landgoed dient te worden gesitueerd. Bij het principe van lintbebouwing langs een doorgaande straat worden de gebouwen meestal met hun voorzijde evenwijdig aan de openbare weg georiënteerd. Wanneer een gebouw dan iets groter is dan de naastgelegen bebouwing, neemt het vaak automatisch iets meer afstand (zie ook de andere 2 kerkgebouwen langs de Zuiderzeestraatweg en de welstandsnota). Bijkomend voordeel is

de positionering van het parkeerterrein. Middels insteekwegen kan het parkeren dan ook vrij orthogonaal ten opzichte van de openbare weg en de kerk worden georganiseerd, waardoor het ruimtelijk minder verrommeling geeft. In het huidige voorstel ligt de nieuwe kerk verdraaid ten opzichte van de openbare weg en ligt het grote aantal parkeerplaatsen daar nogal rommelig omheen. Deze komen ook zeer dicht op het naast gelegen cultuurhistorisch waardevolle landgoed Klarenbeek, waardoor de groen- en waterstructuur van dit landgoed ruimtelijk lijken te worden aangetast. Daar staat tegenover dat de perceelsgrensen van de te bouwen kerk geen orthogonale positie innemen ten opzichte van de openbare weg en er nog een deel van een bestaand te handhaven gebouw richting geeft aan de oriëntatie van het nieuwe kerkgebouw. Het advies aan de gemeente Elburg is om een stedebouwkundig advies op te (laten) stellen om te kijken naar de stedebouwkundige orientatie van de nieuw te bouwen kerk in z’n omgeving en in z’n relatie tot het benodigde aantal parkeerplaatsen. Daarbij kan wellicht gekeken worden of er niet met minder parkeerplaatsen rekening gehouden kan worden eventueel in combinatie met “overloopplekken” elders. -

Schaal: De welstandsadviseur is positief over de middelen van schaalverkleining die de architect heeft ingezet in zijn ontwerp voor deze relatief grote kerk. Door een deel van het programma op kelderniveau te situeren en door het gebouw te geleden in verschillende bouwmassa’s ontstaat een belevingsschaal die zich zeker kan voegen in het straatbeeld van de Zuiderzeestraatweg.

-

Architectonische uitwerking: De welstandsadviseur beoordeelt de architectonische uitwerking als te weinig éénduidig en te veel eclectisch van vormgeving. De verwijzingen naar het landgoed Klarenbeek zijn hier niet gepast. Het situeren van “nepschoorstenen” op het kerkgebouw en het kopiëren van het zelfde type ramen zijn hier voorbeelden van. Geadviseerd wordt om qua vormgeving zo “ver” mogelijk weg te blijven bij de uitstraling van het landgoed. Zoals ook in de welstandsnota vermeldt, dient een nieuwbouw qua vormgeving op zich zelf staand te kloppen. De verwijzingen naar landgoederen architectuur, neoclassicistische toevoegingen (timpaan boven voordeur) en Brabantse architectuur vertroebelen een éénduidig beeld. . Geadviseerd wordt aan de architect om meer de Veluwse eigenheid qua kerkgebouwen te verwerken in de vormgeving van dit gebouw. Een analyse naar dergelijke kerken in de omgeving kan daar zeker bij helpen. De welstandsadviseur kan zich uiteraard zeker voorstellen dat een historiserende architectuurstijl gewenst is.

Gelet op bovenstaande reactie kan worden geconcludeerd dat een kerkgebouw op betreffende locatie mogelijk wordt geacht. Dat wel behoefte is aan een stedebouwkundige onderbouwing qua oriëntatie en parkeerplaatsen. En dat het bouwplan nog duidelijk een slag in architectonische uitwerking behoeft.

Namens Het Oversticht Zwolle Ir. Conny Dirkzwager MA 10-12-021