Bijlage 1. 210121 Memo raadsgesprek inkoop jeugdhulp 2022.pdf

Memo Aan:

Leden van de gemeenteraad van de jeugdregio Noord Veluwe en Zeewolde

C.C.:

Wethouders jeugd, managers en beleidsadviseurs

Van:

M. Völlmer

Datum:

20 januari 2021

Kenmerk: Betreft:

Regionale inkoop jeugdhulp vanaf 2022; memo bij t.b.v. raadsgesprek op 26 januari a.s.

Vooraf In juli 2020 informeerden we u over hoe we de contouren voor de inkoop wilden bepalen. Daarbij maakten we de afspraak om u als raad mee te nemen in het inkoopproces voor de jeugdhulp vanaf 2022. We spraken af dat te doen tijdens een aantal regionale raadsgesprekken. We hechten waarde aan deze betrokkenheid en realiseren ons dat een inkoopproces complex is. Het dus belangrijk is om de tijd te nemen voor het delen van informatie. Met dit memo nemen we u nog eens stapsgewijs mee in het proces tot nu toe. Zo hopen wij de informatie die we delen tijdens de raadsgespreken te verhelderen. Ook streven we ernaar om transparant te zijn over waar in het proces of documenten uw input een plek kreeg of gaat krijgen. Transformatie van jeugdhulp Sinds 2018 werken we met zeven gemeenten aan het uitvoeringsplan jeugdhulp 2018-2021. In dat plan staat de missie om in drie jaar tijd, door samen te werken in een netwerk, een impuls te geven aan de transformatie naar goede jeugdhulp binnen budget. Die netwerksamenwerking gebeurt in de driehoek gemeenten, CJG en bedrijfsvoering. Met een aantal projecten en inspanningen geven we invulling aan die missie en realiseren we doelen.

Zo trokken we de afgelopen jaren samen op in een pilot met de Praktijkondersteuner Jeugd bij de huisarts, contractmanagement, betere monitoring met een dashboard, actieve regie op jeugdigen in verblijf en het opstellen van een gezamenlijke marktanalyse. De inkoop van jeugdhulp vanaf 2022 is een van die gezamenlijke inspanningen, die ook zal bijdragen aan een het realiseren van aantal lokale doelen. Proces en tijdsplanning De huidige contracten voor jeugdhulp lopen sinds 2018. In de loop van afgelopen jaren werd duidelijk dat een aantal regiogemeenten te maken kreeg met een fors tekort op het budget. We onderzochten of het mogelijk was om binnen de huidige contracten aanpassingen door te voeren die meer sturing op de kosten mogelijk maken. Dat bleek niet haalbaar. Besloten werd om het traject voor het opnieuw regionaal inkopen van jeugdhulp met ingang van 2021 te starten. Daarvoor bleek de tijd te kort dus pasten we de startdatum aan naar 1 januari 2022. Een inkooptraject kost veel tijd, het was dus noodzakelijk om snel te starten met de voorbereidingen. De kaders die de gemeenteraden in de regio in 2017 vaststelden bleken ook voor de nieuwe inkoop voldoende passend: ‘We willen de meest passende zorg en ondersteuning voor onze jeugdigen, binnen het daarvoor beschikbare financiële kader.

De zorg en ondersteuning vindt plaats zo dicht mogelijk bij de jeugdigen, de gezinnen en het eigen netwerk. De regie ligt hierbij bij hen zelf. De ondersteuning is kortdurend en licht waar kan (ambulant, vrij toegankelijk); langdurig en intensief waar nodig.’ De eerste stap in het traject was het volgen van een leergang over inkoop door de beleidsadviseurs van alle zeven gemeenten. Het doel was het opstellen van een contourennota voor de inkoop. We koersten op het publiceren van de inkoopdocumenten op 1 juli 2021.

-2-

Norm voor opdrachtgeverschap In juni 2020 stelde de VNG de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) vast als reactie op de door het ministerie van VWS aangepaste kaders voor jeugdhulp. In deze norm stond de nadrukkelijke opdracht om zoveel mogelijk samen te werken. In de Contourennota voor de regio namen wij kort daarvoor als uitgangspunt op: ‘lokaal wat lokaal kan en regionaal wat regionaal moet’. De NvO stuurt op het regionaal inkopen, op grond daarvan hebben wij de inkoopstrategie bij moeten stellen. De intentie behielden we: we bieden hulp zo dichtbij jeugdigen en opvoeders als mogelijk. De NvO had ook invloed op de oorspronkelijke planning. Om zorgaanbieders de tijd te geven zich goed voor te bereiden op de nieuwe inkoop hanteert de NvO 1 april als datum voor het publiceren van de inkoopdocumenten. Dat betekende dat we als regio drie maanden minder de tijd hadden voor het inkooptraject. Contourennota Op 6 oktober organiseerden we een raadsgesprek. Een deel van de avond vulden we met een presentatie over de Contourennota. We stelden u in de gelegenheid om vragen te stellen en te reageren op de kaders voor de inkoop van de jeugdhulp vanaf 2022. Het tweede deel van deze avond bestond uit gesprekken in groepen over het normenkader voor de inkoop. We haalden uw aandachtspunten op en verwerkten deze in het normenkader (zie bijlage 1).

Vertaling van actuele onderzoeken en rapporten naar kostenontwikkeling jeugdhulp In het normenkader en de inkoopstrategie maakten we gebruik van onderzoeken en rapporten (KPMG, rekenkamer). Concreet krijgt dat op de onderstaande manier vorm:  We versterken de toegang en de rol van de toegang bij de toewijzing en monitoring van jeugdhulp. Een aantal gemeenten gaat aan de slag met het meer jeugdhulp verlenen vanuit de toegang.  We sturen met voorwaarden voor de inkoop op een sterke samenwerking tussen jeugdhulp aanbieders en het lokale veld (formeel en informeel). Dat zorgt er op termijn voor dat de transformatie vooral lokaal vorm krijgt dús aansluit bij de lokale situatie.  We investeren met projecten en pilots in een goede samenwerking tussen jeugdhulpaanbieders, toegang en onderwijs. Op die manier willen we toe naar een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor jeugdigen met betere resultaten voor jeugdigen en opvoeders. Normenkader voor inkoop jeugdhulp In het normenkader leggen we vast binnen welke basisvoorwaarden en eisen we de inkoop van jeugdhulp verder gaan invullen. Een deel hiervan ligt vast in de jeugdwet én een deel sluit aan bij onze regionale beleidsdoelen.

De onderstaande opbrengst van het raadsgesprek verwerkten we in het normenkader:  Het belang van kwaliteit van zorg bij de inkoop sloten aan bij de wettelijke eisen en namen we daar als volgt op: Aanbieder hanteert structureel en aantoonbaar een erkend of eigen systeem voor het monitoren en verbeteren van de kwaliteit van zorg. 

De waarde van evaluatie van de jeugdhulp vertaalden we in beleid bij de regionale beleidseisen en criteria: De aanbieder evalueert de voortgang van de jeugdhulp voor jeugdigen/opvoeders met een complexe hulpvraag eens per 3 maanden met de verwijzer met als doel het monitoren van de voortgang.



Het behartigen van de belangen van inwoners en het contextgericht werken namen we deels op in het normenkader maar ook in de aangescherpte doelen (zie de presentatie van het raadsgesprek over de doelen waar de inkoop aan bijdraagt): De aanbieder kijkt bij de uitvoering van het hulpplan naar de jeugdige, de opvoeders en betrekt het systeem om hen heen bij de hulp, legt dit vast in een ondersteunings- of hulpplan (bij regionale beleidseisen).

-3-

Daar waar mogelijk faciliteert de aanbieder het doorgaan van het normale leven van jeugdige en opvoeders en onderbouwt waar dit niet kan (bij regionale beleidseisen). Aanbieder baseert de hulp op het familiegroepsplan (als jeugdigen en opvoeders met een familiegroepsplan willen werken, de toegang kan ondersteunen bij het opstellen) en werkt hierin de doelen, wensen en rol van het netwerk uit (bij regionale criteria) 



Het belang van inzetten op preventie heeft aandacht bij de processen van zorg toewijzen. Die werken we uit na de inkoop. Daarnaast krijgt dit aandacht in lokaal beleid en staat op verschillende plekken in het normenkader en de eisen bij zorgproducten dat samenwerken met het lokale veld een voorwaarde is bij de inzet van jeugdhulp. De lokale toegang stuurt op deze samenwerking. Ook de contractmanagers bespreken die met de zorgaanbieders. Het normaliseren van opvoeden en opgroeien kreeg een plek in de aangescherpte doelstelling (zie de presentatie van het raadsgesprek over de doelen waar de inkoop aan bijdraagt): We maken werk van het normaliseren van opgroeien en opvoeden (Doel in de Contourennota: GGZ basis neemt af) We concludeerden dat de rol van de toegang en de samenwerking tussen toegang, voorliggend veld en zorgaanbieders beter kan. Met de inkoop stellen we concrete eisen aan deze samenwerking. Bij een groot deel van de zorgproducten nemen we op wat we verwachten van deze samenwerking in het belang van jeugd en opvoeders in de regio. Ook geven we de toegang de opdracht om eerst te kijken welk aanbod uit het voorliggend veld (ook) passend is of ingezet kan worden na afloop van een indicatie voor jeugdhulp. Een aantal regiogemeenten belegt een deel van hulp bij de toegang. 

Keuzevrijheid van inwoners is van belang en identiteitsgebonden zorg moet beschikbaar zijn verwerkten we deels in het normenkader in de regionale criteria voor de inkoop als volgt: De zorgaanbieder sluit met de jeugdhulp aan bij de identiteit en eigenheid van de jeugdige en opvoeders. Daarnaast krijgt deze keuzevrijheid vorm door meerdere zorgaanbieders te contracteren. Daarbij werken we bij een aantal segmenten met een regionaal en een lokaal perceel zodat er meer differentiatie mogelijk is én daarmee aansluiting bij de specifieke lokale hulpvraag (zie de inkoopstrategie).

Inkoopstrategie De volgende stap bij het inkoopproces was het opstellen van de inkoopstrategie. Het concept deelden we met u tijdens een raadsgesprek op 16 december 2020. De bijeenkomst bleek te kort om alle vragen voldoende aandacht te geven. De antwoorden op alle technische vragen, die u tijdens en na het raadsgesprek inbracht, stuurden we u de dagen na de bijeenkomst via de griffies. De inhoudelijke vraag naar een concretere uitwerking van de doelen komt tijdens het raadsgesprek op 26 januari aan bod. Dan presenteren we u hoe wij met de inkoop bijdragen aan de regionale doelen voor de jeugdhulp die allemaal bijdragen aan het hoofddoel: goede jeugdhulp binnen budget. Omdat de situatie per gemeente verschilt geven de regiogemeenten lokale doelen een plek in het eigen beleid. In het regionale beleidsoverleg waarbij de transformatie centraal staat (zie het kopje ‘transformatie van jeugdhulp’) delen zij informatie. De uitwerking van de regionale doelen kunt u terug lezen in de aangepaste versie van de Inkoopstrategie die wij u toesturen.

-4-

Vervolgplanning Op dit moment werkt het regionale inkoopteam de zorgproducten per segment uit. Ook loopt het kostprijsonderzoek op basis waarvan we de tarieven vaststellen. Daarnaast werken we de inkoopdocumenten verder uit en toetsen we die bij de aanbieders tijdens een marktconsultatie. We streven naar vaststelling van de inkoopstrategie door het colleges voor half februari en publicatie voor 1 aprill. Uw eigen gemeente houdt u na de bijeenkomst van 26 januari a.s. op de hoogte van het inkoopproces.