Beslisnota college Krediet invoering Omgevingswet.pdf

Collegeadvies Zaaknummer

40920

Portefeuillehouder

A.C. Sneevliet

Advies van

E. Boogmans

I.o.m.

Financien

Beslissing d.d.

2 november 2021

Nummer

Conform voorstel. Besluit

Openbaar

Onderwerp Krediet invoering Omgevingswet Te nemen besluit in te stemmen met bijgaand raadsvoorstel Krediet invoering Omgevingswet

Inleiding Een goede voorbereiding van de organisatie en het gemeentebestuur is essentieel om te kunnen werken volgens de Omgevingswet. Elburg werkt hier sinds 2016 aan. In 2019 is het Implementatieprogramma Omgevingswet Elburg vastgesteld door de raad. Het programma geeft onder andere de Elburgse ambities, strategie en planning bij de invoering van de Omgevingswet. Algeheel beeld is dat we voldoende op koers zitten met de invoering van de Omgevingswet maar er nog steeds een forse opgave ligt. Het nieuwe uitstel van de Omgevingswet, nu tot 1 juli 2022, heeft gevolgen voor de kosten van de implementatie van de Omgevingswet in Elburg. Een langere voorbereidingstijd tot inwerkingtreding van de wet werkt door in de invoeringskosten. Wat in de periode tot 1 juli 2022 bij de invoering van de Omgevingswet vooral nog aandacht vraagt is de verdere inrichting en doorontwikkeling van het nieuwe stelsel op detail- en uitvoeringsniveau, waaronder het maken en vastleggen van werkafspraken met de ketenpartners, en het oefenen en trainen van de organisatie om volgens het nieuwe stelsel te werken. Verder wordt in de eerste helft van 2022 het omgevingsplan Doornspijk verder vormgegeven, waarbij in samenhang hiermee een casco voor het omgevingsplan voor heel Elburg wordt gemaakt, en wordt er gestart met de herziening van de Omgevingsvisie Elburg.

Aan de hand van de actuele inzichten is een raming gemaakt van de resterende invoeringskosten tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 juli 2022. Deze geeft aanleiding voor te stellen een krediet Invoering Omgevingswet 2022 beschikbaar te stellen. Beoogd effect De Omgevingswet heeft grote betekenis voor de samenleving, het gemeentebestuur en de ambtelijke organisatie. Dit vereist een zorgvuldige invoering van de wet. Inzet is en blijft op een efficiënte wijze tot een zo goed mogelijke implementatie van de Omgevingswet te komen. Argumenten 1. Met het beschikbaar stellen van een krediet kan de organisatie uitvoering geven aan het implementatieprogramma in de periode tot 1 juli 2022. 1

In 2016 is gestart met de invoering van de Omgevingswet in Elburg. In de periode 2016 tot en met 2021 is € 1.274.000 aan krediet en structureel budget beschikbaar gesteld voor de invoering van de wet. Raming op basis van de stand van zaken in oktober 2021 is dat eind 2021 een bedrag van € 1.054.000 is uitgegeven en er voor € 109.000 aan verplichtingen is aangegaan. De uitgaven liggen lager dan begroot in het implementatieprogramma. Verklaring hiervoor is dat een aantal activiteiten, vanwege het uitstel van de wet, in tijd zijn doorgeschoven en een aantal geraamde kosten lager zijn uitgevallen. Per eind 2021 is nog een krediet van € 136.000 beschikbaar (dit is inclusief het structurele budget 2022 van € 25.000). Op basis van de actuele stand van zaken en de kennis van nu is een raming gemaakt van de invoeringskosten van de Omgevingswet tot de inwerkingtreding op 1 juli 2022. Kostenposten Raming kosten tot 1 juli 2022: •

Projectorganisatie

€ 90.000

•

Advisering en opleiding

€ 43.000

•

DSO

€ 25.000

•

Overig en onvoorzien

€ 5.000

TOTAAL

€ 163.000

De grootste kostenposten komen voort uit de projectorganisatie, het verder opstellen van het omgevingsplan Doornspijk inclusief een casco voor de gehele gemeente en werkzaamheden met betrekking tot de herziening van de omgevingsvisie tot juli 2022. Met het nog beschikbare krediet van € 136.000 kunnen de kosten tot 1 juli 2022 niet volledig gedekt worden. Er treedt een tekort op van € 27.000. 2.

Met het beschikbaar stellen van een krediet kan de organisatie antiperen op de onzekerheden en opgaven die in de tweede helft van 2022 worden verwacht.

Het invoeringskrediet ziet op de periode tot juli 2022. De tweede helft van 2022 wordt een periode van onzekerheid. Mogelijk wordt de Omgevingswet toch weer uitgesteld. Of de wet is dan toch inwerking, maar met toepassing van tijdelijke alternatieve maatregelen (wat door de Minister als reële optie is benoemd). Dat is ook de periode dat de nieuwe werkprocessen daadwerkelijk in de praktijk toegepast gaan worden. En een periode dat zowel met het oude als nieuwe wettelijke regime gewerkt moet worden. Gelet op de complexiteit is niet uit te sluiten dat er nog ‘kinderziektes’ optreden en bijgesteld moet worden. Dit alles maakt het aannemelijk dat zich in de tweede helft van 2022 extra kosten gaan voordoen. Om daarop te anticiperen wordt voorgesteld voor deze overbruggingsperiode een bedrag van € 50.000 aan het krediet Omgevingswet toe te voegen. 3.

Met het beschikbaar stellen van € 25.000 kan het resterende tekort op het krediet Omgevingsplan Doornspijk gedekt worden.

In 2020 is de pilot Omgevingsplan Doornspijk ondergebracht binnen het project invoering Omgevingswet. In het kredietvoorstel van november 2020 aangaande de invoeringskosten over 2021 is geconstateerd dat voor het pilot omgevingsplan Doornspijk een apart krediet aanwezig was en dat er over de periode tot oktober 2020 een overschrijding was van € 63.000. Op 14 december 2020 heeft de raad besloten dit tekort ten laste te brengen van de reserve Leefbaarheid Doornspijk. Geconstateerd is dat in de periode oktober tot en met december 2020 nog kosten zijn gemaakt op dit krediet van € 25.000. Voorstel is dit resterende tekort, in lijn met het eerdere raadsbesluit, eveneens ten laste te brengen van de genoemde reserve. Kanttekeningen 4. Na invoering van de Omgevingswet treden er structurele financiële effecten op.

2

Het traject tot invoering van de Omgevingswet in Elburg is inmiddels zover gevorderd dat met het nu voorliggende kredietvoorstel er voldoende middelen zijn deze af te ronden. Dit met de kanttekening dat ook de invoeringsdatum van 1 juli 2022 niet zeker is, waardoor het risico op aanvullende invoeringskosten niet volledig uit te sluiten valt. De fase van invoering eindigt in principe op dat moment. Daarna zal er een tijdelijke periode van transitie van oud naar nieuw optreden en zal er regulier gewerkt worden, rekening houdende met de Omgevingswet. Gelet op de complexiteit en omvang van de Omgevingswet mag duidelijk zijn dat dit niet van de ene op de andere dag gebeurt. Een volledige overgang van oud naar nieuw kost tijd, een periode van transitie. Zo is er de wettelijke verplichting om alle bestemmingsplannen en meerdere lokale verordeningen voor 2030 om te zetten naar één omgevingsplan. Het landelijke Digitale Stelsel Omgevingswet wordt in de periode tot 2024 doorontwikkeld. En ook eigen keuzes die nog gemaakt moeten worden leiden mogelijk tot éénmalige acties. Bijvoorbeeld als gekozen wordt voor een ingrijpende herziening van de bestaande omgevingsvisie. Het gaat hier om activiteiten van tijdelijke aard, die zich verspreid over de organisatie gaan voordoen en een eigen tijdslijn hebben.

Naast de transitie zijn er vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet ook structurele gevolgen en financiële effecten. Er is nog veel onzekerheid over de structurele financiële effecten. Er kunnen vraagtekens gezet worden bij de oorspronkelijke gedachte dat de Omgevingswet per saldo geen negatieve effecten heeft voor gemeenten. Zeker is wel dat de kosten voor de baten gaan. Op dit moment zijn de precieze effecten nog niet bekend. Voor een belangrijk deel zal dit ook afhangen van de keuzes die nog gemaakt moeten worden, onder andere in het kader van het omgevingsplan voor heel Elburg. Dit maakt een reële raming van de totale structurele financiële effecten voor Elburg op dit moment niet goed mogelijk. Uitgangspunt is de financiële effecten van de transitieperiode en de structurele financiële effecten met ingang van 2023 onder te brengen binnen de reguliere P&C cyclus, beginnende met de Kadernota 2022. Inzet is de financiële effecten -die zich verspreid over de organisatie gaan voordoen- onder te brengen bij de betreffende vaste, reguliere budgetten. Dus bijvoorbeeld de financiële effecten van het opstellen van het omgevingsplan voor heel Elburg onder te brengen bij het taakveld Ruimtelijke Ordening.

Financiën Voorgesteld wordt voor de invoeringsperiode tot 1 juli 2022 en de tweede helft van 2022 (overbruggingsperiode) een aanvullend krediet voor de invoering van de Omgevingswet beschikbaar te stellen van € 77.000 en dit te dekken uit de algemene reserve bouwgrondexploitatie. Voor de algemene reserve bouwgrondexploitatie is een omvang van € 2,5 - € 5 miljoen als buffer vastgesteld. De stand van de reserve bouwgrondexploitatie is € 4.117.000. Daarnaast wordt voorgesteld het tekort van € 25.000 op het krediet Omgevingsplan Doornspijk te dekken vanuit de reserve Leefbaarheid. Met het vaststellen van de 28 e begrotingswijziging 2021 is nu in totaal € 1.327.000 (exclusief tekorten krediet Omgevingsplan Doornspijk) voor de invoering van de Omgevingswet beschikbaar gesteld. Communicatie/burgerparticipatie N.v.t. Vervolg College en raad worden gedurende het invoeringstraject geïnformeerd of geconsulteerd danwel om een besluit gevraagd over onderdelen van de implementatie van de Ow. Bijlage(n)

3

Bijlage 1: raadsvoorstel en concept-raadsbesluit Krediet invoering Omgevingswet

4