Agendabundel

59

Realisatie Inwonerbijdrage per gemeente 2023 incidenteel en structureel

Gemeente

Aantal inwoners Realisatie 31-122023 2023 incl Apeldoorn Totaal in €

herwaardering Totaal GGD NOG functie incidenteel Robuust verpleeg2023 in € kundige

Totaal realisatie bijdrage 2023 in €

afrekening bijdrage per gemeente 2023

Aalten Berkelland Bronckhorst Doetinchem Montferland Oost Gelre Oude IJsselstreek Winterswijk Regio Achterhoek

27.308 43.928 36.118 59.613 36.879 29.971 39.396 29.235 302.448

512.314 824.115 677.595 1.118.375 691.872 562.274 739.092 548.466 5.674.103

20.570 33.089 27.206 44.904 27.779 22.576 29.675 22.022 227.822

3.441 5.534 4.551 7.511 4.646 3.776 4.964 3.683 38.105

24.011 38.624 31.757 52.415 32.426 26.352 34.639 25.705 265.928

536.325 862.739 709.352 1.170.790 724.298 588.626 773.731 574.171 5.940.031

-1.456 -7.433 -6.531 8.966 2.978 1.096 -7.856 -4.826 -15.063

Apeldoorn Brummen Epe Hattem Korting Hattem Heerde Lochem Voorst Korting Voorst Zutphen Regio Midden IJssel / Oost Veluwe

168.212 21.282 33.168 12.623

48.746

1.475.455 399.263 622.251 236.815 -3.735 360.710 643.338 476.200 -7.489 914.504

52.316 16.031 24.984 9.508 0 14.483 25.831 19.120 0 36.718

8.750 2.681 4.179 1.590 0 2.422 4.320 3.198 0 6.142

61.067 18.712 29.163 11.099 0 16.905 30.151 22.318 0 42.860

1.536.522 417.975 651.414 247.914 -3.735 377.615 673.489 498.518 -7.489 957.364

-2.793 3.468 -8.607 3.730 0 990 -2.625 2.490 0 -1.651

362.933

5.117.313

198.992

33.284

232.276

5.349.587

-4.999

19.227 34.292 25.383

Elburg Ermelo Harderwijk Nunspeet Oldebroek Putten Regio Noord Veluwe

23.906 27.859 49.378 29.074 24.276 24.975

448.491 522.651 926.360 545.445 455.432 468.546

18.007 20.985 37.194 21.900 18.286 18.813

3.012 3.510 6.221 3.663 3.059 3.147

21.019 24.495 43.416 25.563 21.345 21.959

469.510 547.146 969.776 571.009 476.777 490.505

-1.574 6.191 204 11.003 1.883 2.355

179.468

3.366.926

135.186

22.611

157.797

3.524.723

20.062

Totaal GGD NOG

844.849 14.158.342

562.000

94.000

656.000 14.814.341

0

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

60

SiSa

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

61

Algemeen bestuur Agendapunt:

7

Overlegdatum:

4-4-2024

Portefeuillehouder:

I. Timmer

Adviesnota Onderwerp

Jaarstukken 2023

Voorstel

1. kennis te nemen van de rechtsmatigheidsverantwoording van het DB; 2. kennis te nemen van het accountantsverslag 2023 en de uitkomsten van de bespreking hiervan op 20 maart 2024 met de auditcommissie van het AB; 3. het Jaarverslag en de Jaarrekening 2023 vast te stellen; 4. het saldo van € 910.000 positief als volgt te bestemmen: a) € 19.000 toe te voegen aan de algemene reserve waarmee de weerstandscapaciteit 100% is; b) € 261.000 toe te voegen aan de reserve GGD NOG Robuust om de achterstanden bij bedrijfsvoering in te halen; c) € 280.000 toe te voegen aan de reserve personele lasten om de kosten als gevolg van de invoering van het functiewaarderingssysteem HR21 op te vangen; d) € 150.000 toe te voegen aan de reserve personele lasten om de ziektevervanging in 2024 mee op te vangen; e) € 200.000 uit te betalen aan de deelnemende gemeenten

Inleiding

In de Jaarstukken 2023 verantwoorden wij als dagelijks bestuur in hoeverre de beleidsprioriteiten en financiële kaders zijn gerealiseerd die uw algemeen bestuur in de Programmabegroting 2023 heeft vastgesteld. De accountant heeft de jaarstukken gecontroleerd en de bevindingen beschreven in het accountantsverslag. De concept-Jaarstukken en het concept-accountantsverslag treft u aan bij deze adviesnota. De accountant is voornemens een goedkeurende verklaring af te geven op getrouwheid bij ongewijzigde vaststelling van de jaarrekening. De jaarrekening en het jaarverslag zijn opgemaakt in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De auditcommissie uit het AB bespreekt op 20 maart 2024 de jaarstukken 2023 en het accountantsverslag met de accountant.

Beoogd effect  

Verantwoording afleggen aan het algemeen bestuur over het jaar 2023. Een besluit van het algemeen bestuur over de bestemming van het saldo.

1

Argumenten

1.1. Het dagelijks bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. Vanaf 2024 beoordeelt niet meer de accountant, maar het dagelijks bestuur de financiële rechtmatigheid van het financieel beheer bij GGD NOG. In de rechtmatigheidsverantwoording geven wij aan in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit houdt in dat deze in overeenstemming zijn met door u vastgestelde kaders, zoals de begroting en verordeningen, en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Deze verantwoording betreft de rechtmatige uitvoering van de taken en omvat het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik-criterium bij de desbetreffende financiële beheershandelingen en transacties. In de jaarrekening staat een verdere toelichting op het normenkader van de relevante wet- en regelgeving dat u op 6 juli 2023 heeft vastgesteld (zie hoofdstuk 4.4 Waarderingsgrondslagen rechtmatigheidsverantwoording 2023, p. 37 en 38). Deze verantwoording hanteert een grensbedrag, omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens heeft uw bestuur bepaald op 3% van de totale lasten inclusief mutaties in de reserves.

Dit houdt in dat het grensbedrag is vastgesteld op € 1.320.000. 2.1. De accountant heeft de jaarstukken gecontroleerd en haar bevindingen beschreven in het accountantsverslag. De accountant geeft een goedkeurende verklaring af op getrouwheid. De accountant toetst de getrouwheid van de jaarrekening. Is de jaarrekening juist, toereikend, en volledig? De accountant is voornemens een goedkeurende verklaring op getrouwheid af te geven bij ongewijzigde vaststelling van de jaarrekening. Naar het oordeel van de accountant staan er in de jaarrekening geen posten groter dan de goedkeuringstolerantie (3% voor onzekerheden) die niet met voldoende zekerheid kunnen worden gecontroleerd. De financiële auditcommissie bespreekt op 20 maart 2024 de jaarstukken met de accountant. De auditcommissie bestaat uit de AB-leden Wormskamp (Voorst), Bennink (Oude IJsselstreek), Van den Hoorn (Putten) en Bloem (Zutphen), en de DB-portefeuillehouder financiën, mevrouw Timmer (Brummen). De auditcommissie brengt in de vergadering verslag uit van het gesprek over het accountantsverslag 2023 tussen de accountant en uw vertegenwoordigers. 3.1. De prioriteiten en budgetten uit de begroting van 2023 zijn in grote lijnen gerealiseerd. Het Jaarverslag 2023 geeft aan dat de beleidsprioriteiten uit de Programmabegroting 2023 zijn behaald. De contractafspraken en productievolumes zijn in grote lijnen gerealiseerd.

3.2. Het vaststellen van het jaarverslag en de jaarrekening is de bevoegdheid van het algemeen bestuur. Met het jaarverslag en de jaarrekening 2023 leggen wij beleidsmatig en financieel verantwoording af aan uw bestuur over het gevoerde beleid in 2023. Het algemeen bestuur stelt de jaarrekening vast (art. 34,derde lid, Wet gemeenschappelijke regelingen). Na vaststelling sturen wij de jaarstukken aan gedeputeerde staten. Dit is een voorwaarde om voor repressief toezicht (lichtste vorm van toezicht) in aanmerking te komen. 4.1. Het positief resultaat over betreft een incidenteel resultaat. Het resultaat over 2023 is € 910.000 positief. Dit resultaat is opgebouwd uit een aantal incidentele factoren. Het positieve saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door:  de hogere renteopbrengsten

2

 

het niet volledig hoeven inzetten van de indexatie lagere lasten door het niet kunnen inhalen van de achterstanden bij de bedrijfsvoering.

4.2. Met de toevoeging van € 19.000 aan de algemene reserve is de weerstandscapaciteit 100%. Voor het risicomanagement is de berekening geactualiseerd. Uit de berekening komt naar voren dat het aan te houden weerstandsvermogen € 19.000 hoger is dan het werkelijke weerstandsvermogen. Het aan te houden weerstandsvermogen is lager dan in de jaarstukken 2022 was berekend. Hierdoor hoeft de aanvulling niet, zoals bij de jaarstukken 2022 was verwacht, € 487.000 te zijn. 4.3. Door extra inzet voor de COVID-19 bestrijding heeft GGD NOG de achterstanden bij de ondersteunende diensten nog niet volledig in kunnen halen. Ook in 2023 hebben we extra inzet moeten leveren voor de COVID-bestrijding, waaronder de najaarscampagne 2023 voor covid-vaccinaties. Door de late opdrachtverstrekking door het ministerie van VWS kon de GGD voor ondersteunende bedrijfsvoeringstaken geen medewerkers werven en is het werk door medewerkers uitgevoerd die waren aangenomen om de achterstanden op dit gebied in te halen. Om deze achterstanden in te halen is in de begroting € 657.000 onttrokken uit de reserve GGD NOG Robuust. Dit hebben we in 2023 niet volledig voor dit doel kunnen inzetten. Door € 261.000 terug te storten in de reserve GGD NOG Robuust kunnen deze gelden in 2024 worden ingezet om alsnog de achterstanden in te lopen. 4.4.

Voor de herwaardering van functies (HR21) is in 2024 incidenteel budget nodig GGD NOG is bezig met de implementatie van het functiewaarderingssysteem HR21. Dit betekent dat een aantal functies hoger worden ingeschaald. In 2024 zijn daar incidentele kosten voor. Om deze kosten te kunnen betalen stellen we voor € 280.000 toe te voegen aan de reserve personele kosten. 4.5. GGD NOG heeft een hoger ziekteverzuim dan de norm van 4%. GGD NOG houdt in de begroting rekening met 4% ziekteverzuim. In 2023 bedroeg het ziekteverzuim 9%. Voor 2024 onderneemt GGD NOG acties om het ziekteverzuim terug te dringen. De resultaten zijn niet direct zichtbaar. Om te zorgen dat de GGD de taken voor de gemeenten kan blijven uitvoeren stellen we voor € 150.000 uit het saldo van 2023 toe te voegen aan de reserve personele lasten voor ziektevervanging. De voor ziekteverzuim bestemde reservering vloeit terug naar de gemeenten voor zover deze niet wordt besteed. 4.6. Volgens afspraak keren we het niet ingezette bedrag van de indexatie uit aan de gemeenten. In november 2022 heeft het algemeen bestuur de 4e begrotingswijziging 2023 vastgesteld. Hierin werd vastgesteld dat de indexering wordt aangepast aan de CPB-cijfers van maart 2023, onder de voorwaarde dat bij het opstellen van de jaarstukken 2023 inzichtelijk wordt gemaakt welk deel is benut. Het niet benutte deel wordt terugbetaald aan de gemeenten.

Dit betreft een bedrag van € 200.000.

Kanttekeningen

4.1. Het positieve saldo keren we niet zoals gebruikelijk volledig uit aan de deelnemende gemeenten. Een deel van het voordelig saldo wordt veroorzaakt door het niet kunnen inhalen van achterstanden bij bedrijfsvoering. Hierdoor is een deel van het aan de reserve GGD NOG Robuust onttrokken bedrag niet ingezet. Verder voorzien we een aantal incidentele kosten in 2024 die we niet hebben begroot. Het voordelig resultaat over 2023 betreft incidentele voordelen dat we kunnen reserveren voor de incidentele kosten 2024. Het niet ingezette deel van de indexatie keren we uit aan de gemeenten.

3

Financiën

De financiële gevolgen zijn in deze adviesnotitie reeds toegelicht.

Vervolg

De planning is als volgt:  20 maart 2024: Bespreking jaarstukken Auditcommissie met accountant  4 april 2024: Jaarstukken ter vaststelling in AB  na 4 april ondertekening controleverklaring accountant  12 april 2024: Verzending jaarstukken naar de gemeenteraden en de provincie Gelderland.

Communicatie

Zoals gebruikelijk bij publicatie van de vergaderstukken van het algemeen bestuur en de P&Cstukken (vermelding op website GGD).

Warnsveld, 15 maart 2024 Het dagelijks bestuur, drs. J.J. Baardman, directeur publieke gezondheid

A.J. Prins, voorzitter

Bijlagen

1. Jaarstukken 2023 2. Accountantsverslag 2023

4

Aan: de raden van de gemeenten die deelnemen in GGD Noord- en OostGelderland Per e-mail verzonden

Kenmerk: Datum: Behandeld door: E-mail: Telefoonnummer: Onderwerp:

JB/mdv/24-dir 017 22 mei 2024 M. de Vries m.devries@ggdnog.nl 088 – 443 34 01 Definitief accountantsverslag Jaarstukken 2023 GGD NOG

Geachte raden, Begin april van dit jaar ontving u de vastgestelde jaarstukken 2023 van GGD Noord- en Oost-Gelderland. Deze ging vergezeld van een voorlopige controleverklaring van de accountant. Nu is bekend dat de accountant een verklaring moet geven over de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording door het dagelijks bestuur. De accountant heeft deze verklaring gegeven. Het definitieve accountantsverslag treft u voor de volledigheid bijgevoegd aan. Ten opzichte van het voorlopige verslag is nog een kleine aanpassing gedaan bij de SiSa-regeling (Regeling specifieke uitkering versterking GGD’en). Dit heeft geen gevolgen voor het oordeel van de accountant. Ook de jaarstukken voegen wij ter informatie nogmaals toe. Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, namens het dagelijks bestuur,

drs. J.J. Baardman, directeur publieke gezondheid

Postbus 3, 7200 AA Zutphen

088 – 443 30 00

ggd@ggdnog.nl

www.ggdnog.nl

GGD Noord- en Oost-Gelderland is partner in het Centrum voor Jeugd en Gezin

GR GGD Noord- en Oost-Gelderland

Accountantsverslag 2023 Definitief – 24 april 2024

Inleiding Aan het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling GGD Noord- en Oost-Gelderland

Wij hebben de inhoud van dit accountantsverslag afgestemd met de directeur en de controller. Wij hebben deze rapportage besproken tijdens de bijeenkomst met het Dagelijks Bestuur en met de Audit Commissie op 20 maart 2024.

Doetinchem, 24 april 2024 333301/HJH/NK

Met vriendelijke groet,

Geacht bestuur,

Stolwijk Kelderman Accountants Fiscalisten

Wij hebben de jaarrekening 2023 van uw organisatie gecontroleerd. In dit verslag brengen wij de hoofdzaken van onze bevindingen vanuit de controle onder uw aandacht. Daarnaast besteden wij aandacht aan de jaarrekening zelf en aan de interne beheersing. dhr. R.H. Gosselink-Wolbrink RA Dit accountantsverslag dient in samenhang te worden gelezen met de jaarrekening over 2023. De jaarrekening is onder verantwoordelijkheid van het Dagelijks Bestuur opgesteld. Het is onze verantwoordelijkheid een controleverklaring bij de jaarrekening te verstrekken. Daarnaast hebben wij beoordeeld of het jaarverslag in overeenstemming is met de jaarrekening. Ons oordeel over de jaarrekening komt in de controleverklaring tot uitdrukking.

Navigatie: De digitale versie van dit document is vanaf de inhoudsopgave interactief. Aan de hand van de navigatiebalk onderaan de pagina en/of de menustructuur bovenaan de pagina kan door het document genavigeerd worden.

Vorige pagina

Inhoudsopgave

Volgende pagina

2

Inhoudsopgave 1. Kernpunten

2. Onderbouwing oordeel

3. Aandachtspunten Bestuur

4. Jaarrekening

5. Interne beheersing

6. Onze verantwoordelijkheid

7. Afsluiting

3

Inhoudsopgave bijlagen

Bijlage 1. Fraude en continuïteit in de controleverklaring

Bijlage 2. SiSa tabel fouten en onzekerheden

4

1. Kernpunten Uitkomsten controle Goedkeurende controleverklaring Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring te verstrekken als u de jaarstukken ongewijzigd vaststelt. Naar ons oordeel geeft de jaarrekening 2023 van gemeenschappelijke regeling GGD NOG een getrouw beeld van de financiële positie en de baten en lasten in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (verder: Besluit Begroting en Verantwoording-BBV). Belangrijkste bevindingen Jaarstukken Zowel de jaarrekening als het jaarverslag geven voldoende inzicht om hierover een besluit te kunnen nemen. Het resultaat voor verwerking van reservemutaties is € 525.000 positief. Na verwerking van de mutaties in de reserves bedraagt het resultaat € 910.000 positief. Rechtmatigheidsverantwoording voldoet Wij vinden dat de rechtmatigheidsverantwoording een getrouwe weergave van de werkelijkheid geeft. Geen fraude bekend Wij hebben een frauderisicoanalyse gemaakt en hebben onze controle zodanig uitgevoerd dat we materiële fraude kunnen vinden. Wij hebben geen fraude gezien. Interne beheersing op orde De interne beheersing voldoet aan de daaraan te stellen eisen en past bij de omvang van uw organisatie. Uw organisatie bereidt zich voor op verdere samenwerking met Het Service Centrum. Aandacht voor verantwoordings- en controle-informatie is daarbij belangrijk.

De belangrijkste verbeterpunten zijn de documentatie van de prestaties bij de inkoopfacturen, het actualiseren van de mandaat- en budgethoudersregeling, het opstellen van een frauderisicoanalyse en M&O-beleid. Fijne samenwerking Wij hebben voldoende controle-informatie verkregen om een controleverklaring te kunnen verstrekken. Wij hebben de onderlinge samenwerking tijdens het controleproces als transparant en plezierig ervaren.

5

2. Onderbouwing oordeel Goedkeuringstolerantie Voor het goedkeuren van de jaarrekening bepalen wij de goedkeuringstolerantie, de materialiteit. Als er fouten zijn in de financiële overzichten die groot genoeg zijn om invloed te hebben op de keuzes die mensen maken, dan worden die fouten als belangrijk beschouwd en zijn daarmee materieel. De te hanteren materialiteit is wettelijk voorgeschreven in het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden en bedraagt 1% van de lasten plus dotaties aan de bestemmingsreserves. Niet gecorrigeerde controleverschillen voor de getrouwheid Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van controleverschillen die niet in de jaarrekening 2023 zijn verwerkt. Met u hebben wij afgesproken welke afwijkingen wij in dit verslag vermelden. U heeft ons gevraagd in ieder geval alle afwijkingen groter dan € 3.900 te rapporteren.

Omschrijving

Getrouwheid Fouten

Onzekerheden

€0

€ 75.000

SiSa-regeling H29

€ 113.000

€0

SiSa-regeling H33

€0

€ 93.000

€ 113.000

€ 168.000

Tarieven reizigersvaccinatie

TOTAAL

Goedkeuringstolerantie voor fouten (1%) Goedkeuringstolerantie voor onzekerheden (3%)

€ 440.000 € 1.320.000

6

2. Onderbouwing oordeel Getrouwheid Voor wat betreft de getrouwheid is er 1 niet-gecorrigeerd controleverschil. Ook is er 1 onzekerheid in onze controle. WNT Bij de controle van de WNT-verantwoording zijn geen afwijkingen geconstateerd die van invloed zijn op het oordeel. SiSa Bij de controle van de SiSa-verantwoording zijn geen fouten en onzekerheden geconstateerd die van invloed zijn op het oordeel. Bij H29 is in de SiSa-verantwoording wel een hoger bedrag verantwoord dan wat van het Rijk ontvangen is. Dit is niet toegestaan. Het gaat om een bedrag van € 113.000. Deze fout heeft geen effect op het resultaat 2023. Bij regeling H33 zit er een onzekerheid in de interne uren voor een bedrag van € 93.000. Tarieven reizigersvaccinaties Bij de baten voor reizigersvaccinaties hebben we bij 3 van de 10 tarieven geen onderbouwing van het gefactureerde tarief ontvangen. Dit leidt ook tot een onzekerheid in de controle. Deze onzekerheid bedraagt € 75.000. Toelichting verschillen In hoofdstuk 4.4 geven we een toelichting op de controleverschillen.

7

3. Aandachtspunten Bestuur Voor de controle 2023 hebben we geen aandachtspunten van het Algemeen Bestuur meegekregen.

8

4. Jaarrekening

4.1 Financiële positie

4.2 Kwaliteit jaarstukken

4.3 Rechtmatigheidsverantwoording

4.4 Overige bevindingen

9

4.1 Financiële positie De jaarrekening geeft inzicht in de totstandkoming van het resultaat over 2023 en van de financiële positie van uw organisatie per 31 december 2023. Saldo van baten en lasten Het saldo van baten en lasten exclusief reservemutaties is € 526.000. Na reservemutaties is het resultaat € 910.000 positief. Dit positieve saldo is veroorzaakt doordat achterstanden in de bedrijfsvoering niet allemaal zijn ingelopen. Met name door te weinig personeel. Hiervoor was wel geld vrijgemaakt vanuit de reserve GGD NOG Robuust. Ook is ruim € 300.000 aan rente ontvangen die niet begroot was. De primair begrote lasten waren € 21,7 miljoen en deze zijn gedurende het jaar bijgesteld naar € 50,3 miljoen. De begrote baten zijn toegenomen van € 21,7 miljoen naar € 49,6 miljoen. De toename komt door de bestrijding van Covid-19, die niet was geraamd. Alle lasten die hiervoor gemaakt worden, worden door het Rijk vergoed. Incidentele baten en lasten De incidentele baten bedragen €18,6 miljoen en de incidentele lasten € 19,3 miljoen. Hiervan heeft € 14 miljoen betrekking op Covid-19 (zowel baten als lasten). Het incidentele resultaat is € 641.000 negatief en is veroorzaakt door de stelpost indexatie die ingezet is (€ 794.000), door achterblijvende opleidingskosten (374.000), incidentele baten (€ 453.000) en niet geraamde rentebaten (€ 325.000).

Eigen vermogen Het eigen vermogen is eind 2023 € 3,2 miljoen (2022: 2,7 miljoen). Hiervan zit € 1,1 miljoen in bestemmingsreserves (2022: € 1,5 miljoen).

Ontwikkeling lasten en baten Bedragen x € 1.000 € 100.000 € 90.000 € 80.000 € 70.000 € 60.000 € 50.000 € 40.000 € 30.000 € 20.000 € 10.000 €0 Lasten

realisatie 2021 begroting na wijziging 2023

baten

realisatie 2022 realisatie 2023

10

4.2 Kwaliteit jaarstukken Kwaliteit van de jaarstukken voldoende De jaarstukken bestaan uit 2 onderdelen, het jaarverslag en de jaarrekening. Ten opzichte van de eerste versie, zijn in de definitieve jaarstukken correcties en aanpassingen gedaan om te voldoen aan de eisen van het Besluit Begroting en Verantwoording. De kwaliteit van de toelichtingen is voldoende. De afwijkingen ten opzichte van de begroting en de belangrijkste ontwikkelingen zijn per programma en in de paragrafen in het jaarverslag voldoende toegelicht. Jaarverslag voldoet Het jaarverslag met daarin de paragrafen voldoet aan de minimale eisen van het Besluit Begroting en Verantwoording. Wij hebben geen tegenstrijdigheden met de jaarrekening 2023 gezien.

Verloop van de controle Het proces van het opstellen van de jaarrekening is over het boekjaar 2023 zodanig gepland dat de gecontroleerde jaarrekening op 4 april 2024 aan het Algemeen Bestuur kon worden voorgelegd. Het 1e concept van de jaarstukken was tijdig gereed. Het jaarrekeningdossier bevatte op onderdelen voldoende onderbouwingen om de controle te kunnen uitvoeren. Op andere onderdelen was er beperkte onderbouwing aanwezig. Het controleproces hebben wij met de ambtelijke organisatie geëvalueerd. De afwikkeling was conform planning. Wij kijken terug op een goede samenwerking gedurende dit proces.

Verslaggevingsregels zijn nageleefd Wij hebben gecontroleerd of de bepalingen in het Besluit Begroting en Verantwoording zijn nageleefd. Hierin hebben wij geen (belangrijke) afwijkingen gezien.

11

4.3 Rechtmatigheidsverantwoording Kaderstelling De financiële verordening (gebaseerd op artikel 212 gemeentewet) en de controleverordening (gebaseerd op artikel 213 van de gemeentewet) zijn herzien op de inrichting van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. De herziene financiële verordening en de controleverordening zijn op 6 juli 2023 door het Algemeen Bestuur vastgesteld. Beide verordeningen gelden met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2023.

[1] Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium schrijft voor dat financiële handelingen alleen mogen plaatsvinden onder de voorwaarden zoals opgenomen in de wet of in een verordening. Het voorwaardecriterium is vooral belangrijk voor de volgende processen van uw organisatie: Ø Europese aanbestedingen Ø Treasury Ø Investeringen

Het normenkader is op 6 juli 2023 door het Algemeen Bestuur vastgesteld. In de financiële verordening in artikel 8 lid 2 heeft het Algemeen Bestuur de verantwoordingsgrens op 3% van het totaal van de lasten en de dotaties aan reserves vastgesteld. Op basis van de voorliggende jaarrekening is dit een bedrag van € 1.320.000. Rechtmatigheidsverantwoording De rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen in de jaarrekening op blz. 36. Wij hebben vastgesteld dat deze aan het voorgeschreven model voldoet. Er zijn drie criteria vastgesteld om financiële rechtmatigheid concreet te maken, te weten: [1] het voorwaardencriterium [2] het begrotingscriterium en [3] misbruik en oneigenlijk gebruik. Bij het opstellen van de jaarrekening legt het Dagelijks Bestuur verantwoording af over deze drie criteria in de rechtmatigheidsverantwoording.

Europese aanbestedingen Bij de Europese aanbestedingen zijn er 2 onrechtmatige aanbestedingen. 1 betreft de inhuur van personeel, waarbij het totaalbedrag de aanbestedingsgrens van € 214.000 overschrijdt. Het contract is afgesloten voor bemensing van test- en vaccinatielocaties en valt onder dwingende spoed. Er zijn echter ook mensen voor de reguliere taken (niet Covid-19) op basis van dit contract ingehuurd. Dat mag niet. Dit gaat om een bedrag van € 411.000. De andere aanbesteding betreft een verzekering. Deze rechtmatigheidsfout is € 127.000. Totaal € 538.000. Het BBV schrijft voor dat bij veelvuldig afwijken van de normen uit de gids Proportionaliteit, hierover gerapporteerd moet worden in de paragraaf Bedrijfsvoering. Door uw organisatie is hier geen onderzoek naar gedaan. Daarom is het niet bekend of er veelvuldig wordt afgeweken of niet. We hebben het Dagelijks Bestuur geadviseerd hier volgend jaar wel onderzoek naar te doen.

12

4.3 Rechtmatigheidsverantwoording Treasury De drempel voor schatkistbankieren is in het 2e tot en met het 4e kwartaal overschreden. Dit is toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Investeringen Uit onze steekproef op de afschrijvingen bleek dat bij enkele activa de afschrijvingstermijnen van de financiële verordening afweken. De financiële impact is beperkt. We hebben het Dagelijks Bestuur geadviseerd altijd te toetsen op de juiste afschrijvingstermijnen.

- Overschrijding investeringen In de jaarrekening is ook een overzicht opgenomen over de beschikbaar gestelde kredieten en de uitgaven hierop. Er zijn geen overschrijdingen. Met name op programmá Algemene Gezondheid en Overhead zijn de baten en lasten onderschreden. Deze onderschrijdingen zijn vóór het vaststellen van de jaarrekening aan het Algemeen Bestuur gemeld. Hierdoor tellen ze niet als onrechtmatigheid mee. Wij hebben vastgesteld dat het begrotingscriterium binnen de afspraken met het Algemeen Bestuur voldoende zijn toegelicht in de jaarrekening en in de rechtmatigheidsverantwoording.

[2] Begrotingscriterium Het budgetrecht bepaalt dat het Algemeen Bestuur toestemming geeft om het te realiseren beleid per programma binnen de vastgestelde begroting uit te voeren. Uitgangspunt is dat iedere afwijking van de begroting onrechtmatig is, zowel overschrijdingen als onderschrijdingen.

[3] Misbruik en oneigenlijk gebruik Het is aan de organisatie om effectieve maatregelen te nemen om misbruik en oneigenlijk (M&O) gebruik te voorkomen. Op basis van de eisen in de wet- en regelgeving vindt een vertaling plaats naar de opzet van de interne organisatie. Er zijn geen gevallen van misbruik en oneigenlijk gebruik bekend.

In de rechtmatigheidsverantwoording worden alleen de afwijkingen toegelicht die niet passen in de afspraken tussen het Algemeen Bestuur en het Dagelijks Bestuur en boven de verantwoordingsgrens uit komen. Het Algemeen Bestuur wordt expliciet gevraagd in te stemmen met deze afwijkingen bij de behandeling van de jaarrekening.

Toelichting in paragraaf Bedrijfsvoering In artikel 3 van de financiële verordening is opgenomen dat in de paragraaf Bedrijfsvoering fouten of onduidelijkheden groter dan € 10.000 dienen te worden toegelicht.

- Overschrijding lasten In de jaarrekening is een toelichting opgenomen op de begrote lasten en de werkelijke lasten. Een eventuele overschrijding van de begrote lasten is toegelicht.

Wij hebben vastgesteld dat de verplichte onderdelen voor de rechtmatigheid zijn toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Onze bevinding over de rechtmatigheidsverantwoording Op basis van onze toetsing van de rechtmatigheidsverantwoording aan de wettelijke voorschriften en de kaderstelling door het Algemeen Bestuur, hebben wij vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording een getrouw beeld geeft.

13

4.4 Overige bevindingen Schattingen Het opstellen van de jaarrekening vereist dat de organisatie oordelen vormt en schattingen maakt, die van invloed zijn op de hoogte van de baten en laten en balansposten. De schattingen en de hiermee verbonden veronderstellingen zijn gebaseerd op ervaringen uit het verleden en verschillende andere factoren die, gegeven de omstandigheden, als redelijk worden beschouwd. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. Een goed inzicht in de jaarrekening vraagt kennis van de gemaakte schattingen. Deze lichten wij hier kort toe. Voorziening werkloosheidwet Deze voorziening is voor de WW-aanspraken van personeel. De eindstand van deze voorziening is € 373.000 (2022: € 606.000). Wij kunnen instemmen met de gevormde voorziening. Onderbouwing tarieven We hebben een tarievencontrole gedaan op de opbrengsten voor reizigersvaccinaties. Bij 3 van de 10 tarieven hebben we geen onderbouwend document voor de juistheid van de tarieven ontvangen. Hierdoor konden we het gefactureerde bedrag niet controleren. De financiële omvang van deze onzekerheid in de controle is losgelaten op de totale baten en bedraagt € 75.000.

Urenregistratie projecten Uw organisatie ontvangt diverse subsidies voor projecten. De lasten voor deze projecten bestaan voor een groot deel uit uren. Om deze goed te kunnen verantwoorden is het noodzakelijk dat uren geschreven worden. Bij uw organisatie is en wordt dat niet bij alle projecten gedaan. Als dat niet gebeurt kunnen wij niet controleren of de uren betrekking hebben op het project en resteert er een onzekerheid. Dit is onder meer bij 1 SiSa-regeling het geval.. Zie hiervoor Onzekerheid SiSa-verantwoording. We hebben het Dagelijks Bestuur geadviseerd u voor projecten altijd urenschrijven in te richten. Prestatieleveringen inkoop Door uw organisatie is een steekproef uitgevoerd om de prestatielevering van de inkopen te controleren. Naast de reguliere inkopen is dit ook specifiek gedaan voor de inhuur van 2 grote partijen, waarvan 1 voor Covid-19. Voor de geselecteerde facturen is de prestatie onderbouwd. Fout in de SiSa-verantwoording Er is bij SiSa-regeling H29 € 113.000 meer verantwoord dan het bedrag dat van het Rijk is ontvangen. Dat mag niet. De lasten zijn wel voor de betreffende regeling gemaakt. Het verantwoorde bedrag is hoger dan wat gedeclareerd mag worden. Dit heeft geen resultaatseffect. Onzekerheid SiSa-verantwoording Bij de SiSa-regeling H33 is voor € 93.000 aan interne uren opgenomen.

Hiervan kunnen we niet controleren of deze uren daadwerkelijk aan de regeling besteed zijn. Dit leidt tot een onzekerheid in de controle.

14

5. Interne beheersing Risico’s interne beheersing Bij de interimcontrole hebben wij de algemene beheersing, de inrichting van de processen en de interne beheersingsmaatregelen beoordeeld. Naar aanleiding hiervan hebben wij onze bevindingen en aanbevelingen in de managementletter gerapporteerd aan de directeur en besproken met de auditcommissie. In de managementletter hebben wij per proces aangegeven welke risico’s niet (geheel) worden afgedekt door interne beheersingsmaatregelen. Om voldoende controlezekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening als gevolg van het ontbreken van deze (voldoende) maatregelen afwijkingen bevat hebben wij aanvullende gegevenswerkzaamheden verricht om dit risico te verlagen. Vanuit de controle hebben wij enkele aandachtspunten voor de jaarrekening 2023 meegegeven. IT omgeving Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Wij hebben de automatiseringsorganisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. De jaarrekeningcontrole heeft geen tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht.

Voor onze controle steunen we voor een beperkte mate op de automatiseringsomgeving van uw organisatie.

15

5. Interne beheersing De belangrijkste conclusies uit de managementletter zijn: Algemene beheersing We zien dat de algemene beheersing in het algemeen voldoende is om tot een controleverklaring te komen. De belangrijkste risico’s zijn: • Het toetsen en de uitkomsten van de rechtmatigheidsvereisten ten behoeve van de rechtmatigheidsverantwoording; • Het aantonen van de daadwerkelijke levering van de prestaties; • De interpretatie van de regelgeving en het uitvoeren en rapporteren over de rechtmatigheid is een uitdaging. Het is veel werk en moet bij het opstellen van de jaarrekening klaar zijn. Belangrijkste aanbevelingen We hebben diverse aanbevelingen gedaan. De belangrijkste zijn: • Goede afspraken maken met HSC (Het Service Centrum) over de verantwoordings- en controle-informatie; • Het opstellen van een frauderisicoanalyse en beleid omtrent misbruik en oneigenlijk gebruik. De beheersing van fraude- en integriteitsrisico’s wordt steeds belangrijker en van uw organisatie wordt verwacht dat deze beheerst worden. • Het actualiseren van de mandaat- en budgethoudersregeling. Het is belangrijk dat de bevoegdheden duidelijk zijn.

16

6. Onze verantwoordelijkheid Onze opdracht De jaarrekening 2023 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het Dagelijks Bestuur. In overeenstemming met uw opdracht hebben wij de jaarrekening gecontroleerd. Wij hebben onze controle uitgevoerd op basis van onze controlestandaarden voor accountantscontrole. Daarnaast hebben wij het besluit accountantscontrole decentrale overheden (het BADO), de door u vastgestelde controleverordening (ex artikel 213 van de gemeentewet), het door u vastgestelde controleprotocol én het door u vastgestelde normenkader als basis voor de controle gebruikt. De door ons voor de controle gehanteerde goedkeuringstolerantie voor fouten bedraagt € 440.000 (1% van de lasten) en voor onzekerheden € 1.320.000 (3% van de lasten). Voor de Wet Normering Topinkomens hebben wij de voorgeschreven lagere goedkeuringstoleranties gehanteerd.

Fraude De accountant is verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan het Dagelijks Bestuur van de organisatie. Ingeval van fraude door het Dagelijks Bestuur melden we dit aan het Algemeen Bestuur. Wij merken op dat onze werkzaamheden niet specifiek gericht zijn op het ontdekken van fraude. De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude berust bij het Dagelijks Bestuur. De accountant is niet verantwoordelijk en aansprakelijk voor de preventie van fraude. De accountant is wel verantwoordelijk voor het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van zijn werkzaamheden. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de opdrachtbevestiging. Er zijn tijdens de door ons uitgevoerde reguliere controlewerkzaamheden geen materiële onjuistheden als gevolg van fraude ontdekt, noch hebben wij aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude.

Onze onafhankelijkheid Voor de uitvoering van onze controle is het belangrijk, dat wij onafhankelijk zijn. Naast de controle van de jaarrekening hebben wij géén overige diensten en/of adviesopdrachten uitgevoerd. De voor uw organisatie in 2023 door ons verrichte diensten passen binnen de regels van onafhankelijkheid. Onze teamleden zijn onafhankelijk van uw organisatie. Er zijn geen andere zaken, die in strijd zijn met de onafhankelijkheidsregels.

17

7. Afsluiting Publicatie jaarrekening Wij adviseren om de jaarrekening, na vaststelling door het Algemeen Bestuur, op de website van uw gemeenschappelijke regeling, te publiceren samen met de controleverklaring van de accountant. Hierdoor is het voor de gebruikers duidelijk dat dit de definitieve versie van de jaarrekening is en wat het oordeel van de accountant bij deze jaarrekening is. De wetgeving rondom de WNT (Wet Normering Topinkomens) geeft aan dat de WNT-verantwoording door de organisatie op internet gepubliceerd moet worden voor een periode van tenminste zeven jaar. De gegevens moeten vrij toegankelijk en eenvoudig te vinden zijn.

Afsluiting Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik u en uw medewerkers te bedanken voor de prettige samenwerking en open communicatie tijdens onze controlewerkzaamheden. Wij vertrouwen erop u hiermee van dienst te zijn en zijn graag bereid nadere informatie te verstrekken. Met vriendelijke groet, Stolwijk Kelderman Accountants Fiscalisten

dhr. R.H. Gosselink-Wolbrink RA

18

Bijlagen In de volgende bijlagen geven wij de tekst weer welke wij zullen opnemen in de controleverklaring inzake • Fraude • Continuïteit: financiële risico’s in relatie tot de financiële positie Dit is niet de volledige tekst van de controleverklaring.

Bijlage 1. Fraude en continuïteit in de controleverklaring Bijlage 2. SiSa tabel fouten en onzekerheden

19

Bijlage 1 Tekst controleverklaring fraude Fraude Bij de aanvang van onze controle hebben wij een frauderisico analyse uitgevoerd. Hierbij hebben wij risico’s geïdentificeerd en ingeschat op een afwijking van materieel belang op de jaarrekening als gevolg van fraude. De uitkomsten van deze frauderisico analyse zijn vertaald naar generieke en specifieke controlewerkzaamheden die onderdeel uitmaken van onze controleaanpak. Wij hebben tijdens onze controle inzicht verkregen in het systeem van interne beheersing, waaronder het risicoinschattingsproces en de wijze waarop het Dagelijks Bestuur inspeelt op frauderisico’s. Ook hoe het bestuur het interne beheersingssysteem monitort en de wijze waarop het Algemeen Bestuur toezicht uitoefent, alsmede de uitkomsten daarvan. Wij hebben de opzet en het bestaan geëvalueerd, en voor zover wij noodzakelijk achten, de werking getoetst van interne beheersmaatregelen gericht op het beperken van frauderisico’s. Als onderdeel van het identificeren van risico’s op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening als gevolg van fraude, hebben wij frauderisicofactoren overwogen met betrekking tot frauduleuze financiële verslaggeving, oneigenlijke toeeigening van activa en omkoping en corruptie.

Wij hebben geëvalueerd of deze factoren een indicatie vormden voor de aanwezigheid van het risico op afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude. Aangezien de opbrengsten vooral bestaan uit gemeentelijke bijdragen (ter hoogte van de kosten), onderkennen we geen frauderisico in de opbrengstverantwoording. In onze controle bouwen wij een element in van onvoorspelbaarheid. Ook hebben wij de uitkomst van andere controlewerkzaamheden beoordeeld en overwogen of er bevindingen zijn die aanwijzing geven voor fraude of het nietnaleven van wet- en regelgeving. We hebben de beschikbare controle-informatie in overweging genomen en navraag gedaan bij relevante personen, waaronder de concerncontroller en de directeur. Hieruit volgden geen signalen van fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang. Uit het geheel van onze werkzaamheden volgen geen signalen van aanwijzingen of vermoedens van fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang. 20

Bijlage 1 Tekst controleverklaring fraude Geïdentificeerd frauderisico Doorbreking interne beheersing Het risico dat het management maatregelen van interne beheersing doorbreekt

Controlewerkzaamheden en observaties Het Dagelijks Bestuur en de directie bevinden zich in een unieke positie om fraude te plegen, omdat ze in staat zijn de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersings-maatregelen te doorbreken die anderszins effectief lijken te werken. Wij hebben specifiek aandacht besteed aan de effectiviteit van de ingebouwde waarborgen in de processen met betrekking tot handmatige journaalposten. We hebben een aantal memoriaalboekingen gecontroleerd op basis van de omvang en de omschrijving. Wij hebben bij de controlewerkzaamheden specifieke aandacht gehad voor eventuele manipulatie of bovenmatige bemoeienis van het management bij de totstandkoming van cijfers en belangrijke toelichtingen. Wij hebben geen specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude vastgesteld met betrekking tot het overschrijven van interne beheersingsmaatregelen door het management.

Beïnvloeden van schattingen Het risico dat schattingsposten onterecht door het management beïnvloed worden

Wij hebben specifieke controles uitgevoerd op het opstellen van schattingen zoals voorzieningen. Wij hebben getoetst of de gehanteerde uitgangspunten en veronderstellingen adequaat zijn. Wij hebben in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het management bij deze schattingen. Wij hebben geen specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude vastgesteld met betrekking tot het maken van schattingen.

Prestatie onderbouwingen Het risico dat inkoopfacturen betaald worden, zonder dat hier een prestatie tegenover staat

Wij hebben de opzet, het bestaan en de werking van de interne beheersingsmaatregelen geëvalueerd die bedoeld zijn om het risico op fraude te beperken met betrekking tot het leveren van de prestaties van de ingekochte goederen en diensten. Wij hebben door middel van een deelwaarneming vastgesteld dat de levering van goederen/diensten voor de onderzochte gevallen heeft plaatsgevonden overeenkomstig de inkoopfacturen. Wij hebben geen specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude vastgesteld met betrekking tot de inkoop.

21