3a. Nota reserves en voorzieningen 2025-2028 = vervallen

Nota reserves en voorzieningen 2025-2028

Inhoudsopgave 1. Inleiding

2

2. Begrippen en wettelijk kader

3

3. Functies van reserves en voorzieningen

5

4. Beleidsuitgangspunten

6

5. Overzicht reserves en voorzieningen

8

Inhoudsopgave per reserve: Toelichting pagina

Toelichting pagina

Algemene reserves Algemene reserve Algemene bestemmingsreserve Algemene reserve bouwgrondexploitatie

8 8 8

Bestemmingsreserve precariobelasting Bestemmingsreserve ICT Bestemmingsreserve woonfonds voor flexwoningen Bestemmingsreserve herhuisvesting gemeentekantoor

11 11 11 11

Bestemmingsreserves Bestemmingsreserve sociaal domein Bestemmingsreserve onderwijshuisvesting Bestemmingsreserve MFC 't Harde Bestemmingsreserve vervanging vervoermiddelen Bestemmingsreserve begraafrechten Bestemmingsreserve reinigingsheffingen Bestemmingsreserve openbare ruimte Bestemmingsreserve personeelsvoorzieningen Bestemmingsreserve leefbaarheid Doornspijk

9 9 9 9 10 10 10 10 11

Voorzieningen Voorziening pensioen voormalig wethouders Voorziening wachtgeld wethouders Voorziening wachtgeld personeel Voorziening verlof personeel Voorziening afvalstoffenheffing Voorziening rioolheffing Voorziening parkeerfonds

12 12 12 12 13 13 13

Gemeente Elburg:

Pagina 1

Nota reserves en voorzieningen 2025-2028

1. Inleiding Voor u ligt de geactualiseerde nota reserves en voorzieningen 2025-2028. In deze nota wordt het beleid rondom de reserves en voorzieningen van de gemeente Elburg beschreven. Op grond van de financiële verordening wordt de nota reserves en voorzieningen eens in de vier jaar geactualiseerd. Het college draagt zorg voor de voorbereiding van het beleid ten aanzien reserves en voorzieningen. De raad stelt de kaders vast.

Doel van deze nota De nota reserves en voorzieningen 2025-2028 heeft als doel: ▪ inzicht te geven in het wettelijke kader rond reserves en voorzieningen; ▪ het vastleggen van beleidsuitgangspunten en handelswijze rond reserves en voorzieningen; ▪ het geven van een actueel en transparant overzicht van de gemeentelijke reserves en voorzieningen.

Leeswijzer De opbouw van de nota is als volgt. Eerst worden de wettelijke kaders rond reserves en voorzieningen weergegeven zoals dit in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is beschreven. Daarna wordt in algemene zin ingegaan op de functies van reserves en voorzieningen. Vervolgens worden de beleidsuitgangspunten voor reserves en voorzieningen binnen de gemeente Elburg geformuleerd.

Gemeente Elburg:

Pagina 2

Nota reserves en voorzieningen 2025-2028

2. Begrippen en wettelijk kader In dit hoofdstuk worden de definities en kenmerken van de reserves en voorzieningen nader beschreven. Het betreft de bepalingen met betrekking tot de reserves en voorzieningen die zijn vastgelegd in de artikelen 41 t/m 45 van het Besluit Begroting en Verantwoording Gemeenten en Provincies (BBV). Naast dit relevante wettelijke kader heeft de commissie BBV via notities, stellige uitspraken richtlijnen en antwoorden op vragen het kader verder uitgewerkt.

Reserves Reserves kunnen worden omschreven als vermogensbestanddelen, die als eigen vermogen zijn aan te merken en die vrij te besteden zijn. Ze worden gevormd door bestemming van het resultaat. De bestedingen van reserves is een raadaangelegenheid en daarom behoeven alle mutaties in de reserves de goedkeuring van de gemeenteraad. Het BBV (artikel 43, lid 1) kent twee soorten reserves, te weten: a. de algemene reserve en b. de bestemmingsreserves die samen het eigen vermogen vormen. Algemene reserve De algemene reserve bestaat uit componenten waaraan de raad geen bepaalde bestemming heeft gegeven. Dit is een vrij besteedbaar eigen vermogen van de gemeente. Deze reserve heeft als belangrijkste functie het vormen van een buffer voor financiële tegenvallers. Tekorten en overschotten op de jaarrekening komen ten laste respectievelijk ten gunste van de algemene reserve. De gemeente Elburg kent naast de algemene reserve nog twee reserves van algemene aard, namelijk de algemene bestemmingsreserve en de algemene reserve bouwgrondexploitatie. Bestemmingsreserves Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Een bestemmingsreserve is weliswaar een vastgelegde toekomstige aanwending, maar geen financiële verplichting. De bestemming kan door de raad worden gewijzigd.

Zolang de raad de bestemming kan wijzigen is er sprake van een bestemmingsreserve. Geblokkeerde en niet-geblokkeerde reserves Naast de bovengenoemde wettelijke verdeling van reserves is er het verschil tussen geblokkeerde en niet-geblokkeerde reserves. Een reserve is (gedeeltelijk) geblokkeerd wanneer de rente die over de reserve wordt berekend (gedeeltelijk) ten gunste van de exploitatie wordt gebracht. De term geblokkeerd houdt in dit geval in dat de reserve niet zonder meer kan worden aangesproken, omdat dit consequenties heeft voor de dekking in de exploitatie.

Voorzieningen Doel van het treffen van voorzieningen is dat de gemeente in de toekomst kan voldoen aan financiële verplichtingen en dat duidelijk is welke invloed dit heeft op de financiële positie van de gemeente. Voorzieningen zijn passiefposten in de balans, die een schatting geven van de voorzienbare lasten in verband met risico's en verplichtingen, waarvan de omvang en/of het tijdstip van optreden per de balansdatum min of meer onzeker zijn, en die oorzakelijk samenhangen met de periode voorafgaande aan die datum. Voorzieningen behoren i.v.m. het verplichtende karakter tot het vreemd vermogen van de gemeente. In artikel 44 van het BBV is over voorzieningen onder andere het volgende opgenomen: 1. Voorzieningen worden gevormd wegens: a. verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten; b. op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; c. kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren; 2.

Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren. 3. Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. 4. De bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven (investeringen met een economisch nut). Toevoegingen aan de voorzieningen worden als last in de exploitatiebegroting opgenomen. De onttrekkingen worden rechtstreeks ten laste van de voorziening geboekt en blijven buiten de exploitatiebegroting.

Gemeente Elburg:

Pagina 3

Nota reserves en voorzieningen 2025-2028

Verschil tussen bestemmingsreserve en voorziening Een bestemmingsreserve maakt onderdeel uit van het eigen vermogen en wordt ingesteld door een besluit van de gemeenteraad. Een voorziening maakt onderdeel uit van het vreemd vermogen en is gevormd door het nemen van een last. Een bestemmingsreserve is vrij besteedbaar, in tegenstelling tot een voorziening. Bijzonderheid In deze nota opgenomen voorzieningen staan aan de passivazijde van de balans en behoren tot het vreemd vermogen. Deze moeten niet worden verward met voorzieningen zoals de voorziening dubieuze debiteuren of verliesvoorzieningen voor grondexploitaties. Dit zijn namelijk geen voorzieningen zoals bedoeld in artikel 44 van het BBV. Dergelijke voorzieningen zijn waardecorrecties op activaposten. Met andere woorden: een voorziening dubieuze debiteuren kennen we wel, maar wordt in de jaarstukken niet onder de balanspost voorzieningen opgenomen. De voorziening wordt namelijk in mindering gebracht op het totale debiteurensaldo. Hetzelfde geldt voor verliesvoorzieningen bij grondexploitaties. Deze verliesvoorzieningen betreffen waardecorrecties op grondexploitaties. Feitelijk wordt de verliesvoorziening in mindering gebracht op de boekwaarde.

Gemeente Elburg:

Pagina 4

Nota reserves en voorzieningen 2025-2028

3. Functies van reserves en voorzieningen Reserves en voorzieningen kunnen de volgende betekenis (functie) hebben voor de gemeente: Bestedingsfunctie Bij de bestedingsfunctie gaat het om middelen die worden gebruikt om de realisering van activa of projecten mogelijk te maken. In het geval van activa wordt het gereserveerde bedrag gebruikt voor de dekking (van de kapitaallasten) van investeringsuitgaven. Financieringsfunctie Van belang is hierbij de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Deze wet beoogt een solide financieringswijze van de decentrale overheden te bevorderen en schommelingen van rentelasten zo veel mogelijk te beperken. De financiering van kapitaalgoederen kan geschieden door het gebruiken van de reserves en voorzieningen (interne financiering) of anderzijds door het aantrekken van vaste geldleningen (vaste financiering). Bij gebruik van reserves (eigen vermogen) en voorzieningen (vreemd vermogen) behoeft geen beroep te worden gedaan op de geld- en kapitaalmarkt. Indien op grond van een raadsbesluit een reserve of voorziening wordt aangewend vervalt automatisch de financieringsfunctie en moet via de kapitaalmarkt een vaste geldlening worden aangetrokken ter vervanging van de weggevallen financieringsmiddelen. In onze gemeente maken wij gebruik van deze functie.

Kortheidshalve wordt verwezen naar het treasurystatuut 2015 voor de randvoorwaarden voor het liquiditeitsbeheer en -beleid. Bufferfunctie Dit is de belangrijkste functie van het eigen vermogen. Met name de algemene reserve dient als bufferfunctie voor het opvangen van eventuele onvoorziene uitgaven (incidenteel) waarmee in de planning geen rekening is gehouden en die noodzakelijkerwijs dienen plaats te vinden. Hierbij kan men denken aan: ▪ Financiële risico's waarvoor geen bestemmingsreserves of voorzieningen zijn gevormd, of waarvoor elders in de begroting geen financiële middelen zijn gereserveerd; ▪ Het opvangen van eventuele jaarrekeningtekorten; ▪ Het opvangen van een (deel van) eventueel begrotingstekort. Voor de bepaling van de omvang van de hierboven genoemde risico's bestaan geen landelijke richtlijnen. Voor de berekening van de minimale hoogte van de buffer worden in de praktijk diverse criteria gehanteerd. Voorbeelden hiervan zijn een bedrag per inwoner, een percentage van de algemene uitkering of een percentage van de totale gemeentelijke exploitatie. De bufferfunctie heeft een grote relatie met de weerstandscapaciteit. Over de hoogte van de weerstandscapaciteit en de risico’s verwijzen wij u naar de paragraaf Risico en weerstandsvermogen in de jaarrekening.

Inkomensfunctie Door het gebruiken van reserves en voorzieningen voor de financiering, wordt aan derden te betalen rente bespaard. De bespaarde rente wordt niet aan de reserves toegevoegd maar gebruikt als dekkingsmiddel. Echter wanneer deze budgettaire ruimte wordt gebruikt als structureel dekkingsmiddel van exploitatielasten is sprake van beperking in de besteedbaarheid van de reserve. Deze functie wordt in de gemeente Elburg niet gebruikt. Verplichtingenfunctie De verplichtingenfunctie heeft betrekking op voorzieningen. Een voorziening heeft een karakter van een verplichting die de gemeente is aangegaan en waarvoor de benodigde middelen beschikbaar moeten zijn. Bijvoorbeeld voor het onderhoud van wegen. Egalisatiefunctie Hiermee wordt het mogelijk gemaakt noodzakelijke aanpassingsprocessen geleidelijk (en dus niet schoksgewijs) te laten verlopen. Er ontstaat zodoende een regelmatige verdeling over de jaren heen, mede om ongewenste schommelingen (pieken en dalen) in de tarieven en het resultaat te voorkomen. Bijvoorbeeld de voorziening rioolheffing.

Gemeente Elburg:

Pagina 5

Nota reserves en voorzieningen 2025-2028

4. Beleidsuitgangspunten In dit hoofdstuk worden de beleidsuitgangspunten geformuleerd die betrekking hebben op de reserves en voorzieningen van de gemeente Elburg. Het beleid ten aanzien van de reserves en voorzieningen is bepaald op basis van de gestelde kaders die in de financiële verordening (voortkomend uit artikel 212 van de Gemeentewet) en maakt onderdeel uit van het algemeen financieel beleid van de gemeente. Hoofdlijnen beleid Conform artikel 212 van de Gemeentewet stelt de gemeente Elburg een financiële verordening vast. In artikel 13 van de financiële verordening 2025 is het volgende opgenomen: Artikel 13. Reserves en voorzieningen Het college biedt de raad vierjaarlijks een nota reserves en voorzieningen aan met daarin opgenomen beleidsvoornemens en kaders. De geldende kaders zijn als volgt: 1. Er vindt geen toerekening van rente over de reserves en voorzieningen aan de taakvelden plaats. 2. De nota reserves en voorzieningen behandelt in ieder geval: a. de vorming en besteding van reserves; b. de vorming en besteding van voorzieningen. 3. Bij een voorstel voor de instelling van een bestemmingsreserve wordt in ieder geval aangegeven: a. het specifieke doel van de reserve; b. het bestedingsplan van de reserve; c. de voeding van de reserve; en, indien van toepassing, d. de maximale hoogte en maximale looptijd van de reserve. 4.

Als een bestemmingsreserve voor een investeringsvoornemen binnen de aangegeven maximale looptijd niet heeft geleid tot een investering, valt de bestemmingsreserve vrij en wordt deze aan de algemene reserve toegevoegd. Voor de beleidsuitgangspunten ten aanzien van de reserves geldt verder dat het moet passen binnen het algemeen financieel beleid. Dit ter bevordering van een integrale beleidsafweging. Duidelijke en overzichtelijke indeling van de reserves en voorzieningen Dit betekent dat het aantal reserves en voorzieningen beperkt blijft tot de hoogst noodzakelijke. Reserves en voorzieningen dienen onderbouwd te worden. De doelstelling dient helder te zijn, de noodzakelijke omvang alsmede de wijze (en omvang) van stortingen en beschikkingen. Indien er teveel reserves en voorzieningen ontstaan (en tot een te grote omvang), bestaat het gevaar dat er onnodig beslag wordt gelegd op gemeenschapsgelden. Instellen nieuwe reserves en voorzieningen Indien zich de noodzaak voordoet nieuwe reserves en voorzieningen in te stellen, gebeurt dit bij besluit van de gemeenteraad. Het budgetrecht ligt namelijk bij de gemeenteraad. Toevoeging en aanwending reserves In de begroting wordt een zo reëel mogelijk beeld gegeven van de toevoegingen en aanwendingen van de reserves in een bepaald jaar.

Nieuwe toevoegingen en aanwendingen worden in principe alleen via tussentijdse rapportages (de voor- en najaarsrapportage) of separate raadsvoorstellen tot stand gebracht. Toevoeging en aanwending van reserves gebeurt bij besluit van de gemeenteraad. Toevoeging en aanwending voorzieningen Zoals al is vermeld, moet een voorziening de omvang hebben van de betreffende verplichting (of risico). De voeding van de voorzieningen vindt plaats via de exploitatie, maar de onttrekkingen geschieden rechtstreeks ten laste van de voorziening. Vanuit dit standpunt is duidelijk dat ook toevoegingen aan voorzieningen een besluit van de gemeenteraad vereisen. Voor de besteding van een voorziening ligt de bevoegdheid bij het college. Verantwoording wordt afgelegd via de planning-en-controlcyclus. Wijzigen en opheffen van bestemmingsreserve of voorziening Wijzigen doel of bestemming Het principe van een bestemmingsreserve is, dat de gemeenteraad te allen tijde het doel of de bestemming kan wijzigen. Voor een dergelijke wijziging is dus altijd een raadsbesluit nodig.

Gemeente Elburg:

Pagina 6

Nota reserves en voorzieningen 2025-2028

Opheffen bestemmingsreserve Wanneer het doel op basis waarvan een bestemmingsreserve is gevormd op enig moment vervalt, dan dient de reserve door middel van een raadsbesluit te worden opgeheven. De vrijkomende middelen worden via resultaatbestemming ten gunste van de algemene reserve gebracht. Indien de middelen ten gunste van de exploitatie worden gebracht maken ze geen onderdeel uit van de resultaatbepaling. Het saldo van de desbetreffende reserve wordt toegevoegd aan het resultaat na bestemming. Wijzigen doel of bestemming voorziening Het doel van een voorziening kan niet wijzigen vanwege het verplichtende karakter en de harde kaders. Indien het doel niet meer bestaat of is veranderd, wordt de voorziening opgeheven. Indien het doel van een voorziening verandert, gelden zo nodig de criteria voor het instellen van een nieuwe voorziening. Opheffen voorziening Een voorziening wordt opgeheven als een verplichting of een risico waarvoor een voorziening is ingesteld, is weggevallen. Een voorziening wordt ook opgeheven als een voorziening ophoudt te bestaan door bijvoorbeeld veranderingen in wet- of regelgeving. Aangezien opheffing van de voorziening in deze situatie verplicht is conform BBV, is voor het opheffen van de voorziening geen raadsbesluit nodig. Voor voorzieningen ter egalisatie van kosten geldt dat deze na besluitvorming door de gemeenteraad worden opgeheven.

Het saldo van een voorziening, die wordt opgeheven, komt door een vrijval ten gunste van de exploitatie. Minimale en maximale omvang reserves Uit de bepalingen per reserve in het volgende hoofdstuk blijkt welke reserves een minimale en/of een maximale omvang kennen. Minima en maxima van de volgende twee reserves behoeven daarbij een aanvullende toelichting: a. Algemene reserve De algemene reserve heeft een bufferfunctie en maakt als zodanig onderdeel uit van de gemeentelijke weerstandscapaciteit. Hiermee kan de gemeente onverwachte substantiële kosten dekken. In de gemeente Elburg wordt in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing altijd een relatie gelegd tussen de kwantificeerbare risico’s en het beschikbare weerstandsvermogen. Met de raad is afgesproken dat een ratio van 1 de minimale omvang van de beschikbare weerstandscapaciteit moet zijn. Om die reden geldt er geen specifiek absoluut minimum voor de algemene reserve, maar wordt dit minimum gelijkgesteld aan de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit wordt berekend bij de begroting: mocht blijken dat het minimum van de algemene reserve onder deze capaciteit ligt, dan dient een dotatie aan de algemene reserve in de begroting te worden opgenomen. Als voorbeeld: in de meerjarenprogrammabegroting (MPB) 2024-2028 is sprake van een benodigde weerstandscapaciteit van € 8,6 miljoen voor 2024.

Gelet op dit risicoprofiel zou dan een minimale omvang van de algemene reserve van € 8,6 miljoen gelden. Gezien de aard van de reserve is een maximumbedrag niet aan de orde. b. Algemene reserve bouwgrondexploitatie Deze reserve heeft een bufferfunctie specifiek voor de grondexploitaties en maakt als zodanig eveneens onderdeel uit van de gemeentelijke weerstandscapaciteit. Gelet op het risicoprofiel voor de bouwgrondexploitaties geldt dat het minimum niveau van de reserve, net als voor de algemene reserve, gelijkgesteld wordt aan de benodigde weerstandscapaciteit die berekend is bij de begroting. Mocht blijken dat het minimum van de algemene reserve bouwgrondexploitatie onder deze capaciteit ligt, dan dient een dotatie aan de algemene reserve bouwgrondexploitatie in de begroting te worden opgenomen. Als voorbeeld: in de MPB 2024-2028 is sprake van een benodigde weerstandscapaciteit van € 3,3 miljoen voor 2024. Gelet op dit risicoprofiel zou dan een minimale omvang van de algemene reserve bouwgrondexploitatie van € 3,3 miljoen gelden. Verder geldt, zolang de benodigde weerstandscapaciteit niet uitkomt boven de € 5.000.000, een maximum van € 5.000.000. Alles boven dit maximum wordt overgeheveld naar algemene reserve.

Mocht blijken dat de benodigde weerstandscapaciteit op enig moment boven de € 5.000.000 uitkomt, dan wordt het begrote reserveniveau op het niveau gebracht van deze benodigde capaciteit. Evaluatie In de financiële verordening is hierover bepaald dat de nota reserve en voorzieningen eens in de vier jaar zal worden geëvalueerd en opnieuw ter vaststelling aan de gemeenteraad zal worden aangeboden. Ook tussentijds kan hiertoe aanleiding bestaan (bijvoorbeeld door aanpassing van regelgeving).

Gemeente Elburg:

Pagina 7

Nota reserves en voorzieningen 2025-2028

5. Overzicht reserves en voorzieningen In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de huidige reserves en voorzieningen van de gemeente Elburg. Per reserve en voorziening wordt het volgende weergegeven: een beschrijving van het doel en de voorwaarden voor mutaties. Ook wordt de omvang van elke reserves en voorziening per 1 januari 2024 getoond, waarbij is afgerond op een meervoud van € 1.000.

Algemene reserves Algemene reserve Doel: Vangnet voor onvoorziene (incidentele) uitgaven, waarmee in de begroting geen rekening is gehouden en die noodzakelijkerwijs dienen plaats te vinden (onontkoombaar, onuitstelbaar en onvermijdbaar). Ook algemene tekorten bij de jaarrekening worden gedekt uit deze reserve. Functie: Bufferfunctie. Ontstaan: Uit diverse incidentele baten, waaronder jaarrekeningsaldi en stortingen uit opgeheven reserves en voorzieningen. Periode: n.v.t. Voeding: Bij overschotten in de jaarrekening. Geen structurele voeding. Onttrekking: Voor dekking van incidentele, onvoorziene en noodzakelijkerwijs te maken kosten. Minimale omvang: Er geldt een minimum bedrag dat gelijkstaat aan de benodigde weerstandscapaciteit. Deze benodigde weerstandscapaciteit wordt jaarlijks berekend bij het opstellen van de begroting. Het weerstandsratio - de verhouding tussen het beschikbare weerstandsvermogen en de gekwantificeerde risico’s – blijft daarmee op begrotingsbasis op een niveau van 1,0 of hoger. Maximale omvang: € 0 Omvang 1-1-2024: € 13.750.000 Algemene bestemmingsreserve Doel: De reserve is er om de middelen beschikbaar te houden die de raad voor een bepaald doel beschikbaar heeft gesteld. Hiertoe behoren ook restantbudgetten uit vorige jaren, waarvan de besteding nog niet (volledig) heeft kunnen plaatsvinden. Functie: Bestedingsfunctie.

Ontstaan: Bij de vaststelling van de nota reserves en voorzieningen 2019. Periode: n.v.t. Voeding: De reserve wordt gevoed op basis van raadsbesluiten. Dit betreft dotaties voor specifieke doeleinden (zoals de demping van lokale lasten), maar met name restantbudgetten uit het voorafgaande jaar, waarvan de besteding nog niet (volledig) heeft kunnen plaatsvinden. Conform artikel 7, lid 2, van de financiële verordening 2025, kan het college de raad voorstellen om, vooruitlopend op het bestemmingsvoorstel over het jaarrekeningresultaat, restantmiddelen op onderdelen van het rekeningresultaat over te hevelen naar het volgende begrotingsjaar. Burgemeester en wethouders bieden dit voorstel uiterlijk in december van het betreffende jaar aan aan de raad. Verdere voorwaarden voor overheveling van restantmiddelen zijn opgenomen in artikel 7, lid 3, van de financiële verordening 2025. Onttrekking: Ten behoeve van de besteding van de door de raad geautoriseerde doeleinden. Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: n.v.t. Omvang 1-1-2024: € 3.080.000 Algemene reserve bouwgrondexploitatie Doel: Deze reserve vormt het weerstandsvermogen voor grondexploitaties, waarmee risico’s in de grondexploitaties worden afgedekt. Met het hebben van een aparte reserve voor grondexploitaties worden de financiële resultaten en risico’s van grondexploitaties gescheiden van de overige gemeentelijke taken.

Functie: Bufferfunctie. Ontstaan: Uit positieve exploitatiesaldi van afgesloten grondexploitaties. Periode: n.v.t. Voeding: De reserve wordt gevoed door tussentijdse en finale winstnemingen op grondexploitaties. Onttrekking: Voor voorziene verliezen op grondexploitaties moet een voorziening worden getroffen. Deze voorziening wordt getroffen ter hoogte van de voorziene eindwaarde en wordt ten laste gebracht van deze reserve. Minimale omvang: Er geldt een minimum bedrag dat gelijkstaat aan de benodigde weerstandscapaciteit. Deze benodigde weerstandscapaciteit wordt jaarlijks berekend bij het opstellen van de begroting. Het weerstandsratio - de verhouding tussen het beschikbare weerstandsvermogen en de gekwantificeerde risico’s – blijft daarmee op begrotingsbasis op een niveau van 1,0 of hoger. Maximale omvang: Zolang de benodigde weerstandscapaciteit niet uitkomt boven de € 5.000.000, geldt een maximumbedrag van € 5.000.000. Alles boven deze reserve wordt overgeheveld naar algemene reserve. Mocht blijken dat

Gemeente Elburg:

Pagina 8

Nota reserves en voorzieningen 2025-2028

de benodigde weerstandscapaciteit op enig moment boven de € 5.000.000 uitkomt, dan is het geldende maximum gelijk aan deze benodigde capaciteit. Omvang 1-1-2024: € 4.544.000

Bestemmingsreserves Bestemmingsreserve sociaal domein Doel: Afdekken van risico’s die optreden in het sociaal domein. Hiertoe behoort de uitvoering van: • de Wet Inburgering; • de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo), inclusief maatschappelijke opvang en beschermd wonen; • de Participatiewet (uitkeringen en re-integratie); • de Jeugdwet; • het minimabeleid, inclusief schuldhulpverlening; en • huisvesten statushouders Functie: Buffer- en egalisatiefunctie. Ontstaan: In 2015 bij de behandeling van de nota reserves en voorzieningen. Periode: n.v.t. Voeding: Uit voordelige jaarsaldi van uitgaven en inkomsten binnen het sociaal domein. Onttrekking: Uit nadelige jaarsaldi van uitgaven en inkomsten binnen het sociaal domein. Minimale omvang: € 2.000.000 Maximale omvang: € 5.000.000 Omvang 1-1-2024: € 11.923.000 Bestemmingsreserve onderwijshuisvesting Doel: Ter dekking van de kosten voor investeringen in onderwijshuisvesting, inclusief bewegingsonderwijs. De investeringen worden geactiveerd en de kapitaallasten hiervan worden gedekt door deze reserve. Functie: Bestedingsfunctie. Ontstaan: In 1996 door de decentralisatie huisvesting onderwijs. Periode: n.v.t. Voeding: Jaarlijkse storting ten laste van de exploitatiebegroting waarbij eventuele mutaties in het gemeentefonds in dit kader worden betrokken bij de voeding.

Onttrekking: Ter dekking van kapitaallasten investeringen onderwijshuisvesting. Minimale omvang: n.v.t. Maximale omvang: n.v.t. Omvang 1-1-2024: € 10.275.000 Bestemmingsreserve MFC ‘t Harde Doel: Ter dekking van de kapitaallasten van het multifunctioneel centrum (MFC) Aperloo in ’t Harde. De investeringen zijn geactiveerd en de daaruit voortvloeiende kapitaallasten worden gedekt door de reserve. Functie: Bestedingsfunctie. Ontstaan: Bij de ontwikkeling van plannen voor vervanging van ’t Poshuis is er in het verleden een bestemmingsreserve ingesteld. Periode: Tot en met 2048. Dan loopt de afschrijving van de bouwkosten MFC Aperloo ten einde. Voeding: De reserve wordt niet meer gevoed. Onttrekking: Ter dekking van de kapitaallasten van MFC Aperloo. Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: n.v.t. Omvang 1-1-2024: € 2.319.000 Bestemmingsreserve vervanging vervoermiddelen Doel: Ter dekking van de kapitaallasten die samenhangen met vervangingsinvesteringen van met name gemeentelijk rollend materieel. De investeringen worden geactiveerd en de daaruit voortvloeiende kapitaallasten worden gedekt door deze reserve. Functie: Bestedingsfunctie. Ontstaan: Ingezet beleid vanuit het verleden. Periode: n.v.t. Voeding: Jaarlijkse storting ten laste van de exploitatie. Onttrekking: Ter dekking van de kapitaallasten van vervangingsinvesteringen vervoermiddelen.

Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: n.v.t. Omvang 1-1-2024: € 789.000

Gemeente Elburg:

Pagina 9

Nota reserves en voorzieningen 2025-2028

Bestemmingsreserve begraafrechten Doel: Deze bestemmingsreserve wordt ingezet ter egalisering van de tarieven voor begraafrechten. Functie: Egalisatiefunctie. Ontstaan: In 1999 toen de kostendekking boven het toen vastgestelde plafond uitkwam. Periode: n.v.t. Voeding: Door storting van positieve verschillen tussen de begraafrechten en de werkelijke kosten op jaarrekeningbasis. Dit voor zover boven de vastgestelde 85% kostendekking wordt uitgekomen. Onttrekking: Door onttrekking van negatieve verschillen tussen de opbrengsten (begraafrechten) en de werkelijke kosten op jaarrekeningbasis onder het vastgestelde plafond van 85%. Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: De hoogte van deze bestemmingsreserve is niet ongelimiteerd omdat deze gevormd wordt uit opbrengsten begraafrechten. Aangezien de begraafrechten voor maximaal 85% kostendekkend zijn, is van een verplichte terugvloeiing naar de burger in de vorm van daarop afgestemde tarieven geen sprake en is een limiet niet direct van toepassing. Omvang 1-1-2024: € 394.000 Bestemmingsreserve reinigingsheffingen Doel: Het egaliseren van de lasten en baten met betrekking tot de kosten voor afvalinzameling en -verwerking en de opbrengst uit reinigingsheffingen (afvalstoffenheffing en reinigingsrechten). Tevens wordt de reserve gebruikt voor het opvangen van ongewenste schommelingen in de hoogte van de tarieven voor reinigingsheffingen.

De reserve wordt alleen ingezet bij tekorten, overschotten worden toegevoegd aan de voorziening afvalstoffenheffing. Functie: Egalisatiefunctie. Ontstaan: Vanaf 1999 door overschotten bij de jaarrekeningen. Periode: n.v.t. Voeding: Via raadsbesluit. Onttrekking: Op rekeningbasis als gevolg van negatieve verschillen tussen opbrengsten (heffingen) en de werkelijke kosten (inclusief BTW). Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: n.v.t. Omvang 1-1-2024: € 802.000 Bestemmingsreserve openbare ruimte Doel: Het doen van uitgaven met betrekking tot het (cyclisch) onderhoud van wegen, openbaar groen, openbare verlichting en speelvoorzieningen. Ontstaan: Bij de Nota reserves en voorzieningen 2013 heeft uw raad besloten deze reserve in te stellen. Voeding: Door stortingen vanuit de jaarlijkse exploitatiebudgetten voor het onderhoud van wegen, openbaar groen, openbare verlichting en speelvoorzieningen. Onttrekking: Onttrekkingen gebeuren in lijn met de (cyclische) onderhoudsuitgaven die conform het beheerplan openbare ruimte worden gedaan. Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: n.v.t. Omvang 1-1-2024: € 3.799.000 Bestemmingsreserve personeelsvoorzieningen Doel: Werknemers kunnen met het individueel keuzebudget (IKB) verlof aankopen en verkopen. Het aankopen van verlof levert op het moment van aankopen een incidenteel financieel voordeel op.

Aangezien het gekochte verlof 5 jaar opgespaard kan worden is het onduidelijk wanneer deze verlofuren ingezet worden. Op het moment dat langdurige verlofopname aan de orde is ontstaat een capaciteitsprobleem en is er geen budgetruimte beschikbaar voor vervangende capaciteit. Door de incidentele voordelen door de jaren heen te reserveren kan geanticipeerd worden op het te verwachten capaciteitsprobleem. Functie: Bufferfunctie. Ontstaan: Bij de jaarrekening 2017. Periode: n.v.t. Voeding: Incidentele voordelen door het aankopen van verlof van personeelsleden. Onttrekking: Ter dekking van inhuur personeel voor capaciteitsproblemen die ontstaan door langdurig verlof. Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: € 250.000 Omvang 1-1-2024: € 108.000

Gemeente Elburg:

Pagina 10

Nota reserves en voorzieningen 2025-2028

Bestemmingsreserve leefbaarheid Doornspijk Doel: Het verbeteren van de leefbaarheid van Doornspijk. Functie: Bestedingsfunctie. Ontstaan: Bij de kadernota 2019 en de vaststelling van de meerjarenprogrammabegroting (MPB) 2020-2023. Periode: n.v.t. Voeding: Jaarlijkse storting ten laste van de exploitatie. Onttrekking: Via raadsbesluit over plannen tot besteding van beschikbaar gestelde middelen. Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: € 4.000.000 Omvang 1-1-2024: € 1.457.000 Bestemmingsreserve precariobelasting Doel: Het ten goede laten komen aan de Elburgse huishoudens van meerkosten voor huishoudens in de gemeente Elburg ten gevolge van de precarioheffingen (conform aangenomen moties in de raad op 1512-2014 en 10-07-2019). Functie: Bestedingsfunctie. Ontstaan: Bij de vaststelling van de nota reserves en voorzieningen 2019. Periode: n.v.t. Voeding: De reserve is gevoed door de jaarlijkse opbrengst precariobelasting op leidingen en kabels (2015-2021). Onttrekking: Via raadsbesluit over plannen tot besteding van beschikbaar gestelde middelen. Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: € 7.000.000 Omvang 1-1-2024: € 3.987.000 Bestemmingsreserve ICT Doel: Uitgaven en inkomsten in het kader van ICT kunnen van jaar tot jaar enorm fluctueren. Om deze schommelingen het hoofd te bieden, is een ICT-reserve ingesteld.

Daarnaast biedt het een buffer voor risico’s op ICT-gebied en kan de reserve als dekking dienen voor incidentele projecten of uitgaven. Functie: Buffer- en egalisatiefunctie. Ontstaan: Bij de vaststelling van de jaarstukken 2022. Periode: n.v.t. Voeding: Uit voordelige jaarsaldi van uitgaven en inkomsten op gebied van ICT. Hiertoe worden de aanschaf en kosten van hardware, licenties, dienstverlening, telefonie en glasvezel gerekend. Onttrekking: Uit nadelige jaarsaldi van uitgaven en inkomsten op gebied van ICT. Daarnaast ter dekking van incidentele projecten of uitgaven. Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: € 2.000.000. Alles boven dit maximum wordt overgeheveld naar algemene reserve. Omvang 1-1-2024: € 1.195.000 Bestemmingsreserve woonfonds voor flexwoningen Doel: Het realiseren van flexwoningen voor spoedzoekers en jongeren uit de gemeente. Functie: Bestedingsfunctie. Ontstaan: Bij de vaststelling van de jaarstukken 2022. Periode: n.v.t. Voeding: Bestemming van een gedeelte van het jaarresultaat 2022. Onttrekking: Via raadsbesluit over plannen tot besteding van beschikbaar gestelde middelen. Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: n.v.t. Omvang 1-1-2024: € 591.000 Bestemmingsreserve herhuisvesting gemeentekantoor Doel: De renovatie van het gemeentekantoor. Functie: Bestedingsfunctie. Ontstaan: Bij de vaststelling van de meerjarenprogrammabegroting (MPB) 2024-2027.

Periode: n.v.t. Voeding: Bij de vaststelling van de meerjarenprogrammabegroting (MPB) 2024-2027 gevoed met € 500.000. Onttrekking: Ter dekking van de kapitaallasten van de renovatie van het gemeentekantoor. Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: n.v.t. Omvang 1-1-2024: € 500.000

Gemeente Elburg:

Pagina 11

Nota reserves en voorzieningen 2025-2028

Voorzieningen Voorziening pensioen voormalige wethouders Doel: Het dekken van (toekomstige) wethouderpensioenen. Deze voorziening is verplicht ingesteld en wordt berekend op basis van de mogelijke toekomstige aanspraken van wethouders. Er wordt jaarlijks een actuariële berekening uitgevoerd om te bepalen hoe hoog de voorziening moet zijn. De voorziening wordt berekend op basis van contante waarde (rekening houdend met de op dat moment geldende rentevoet). Functie: Verplichtingenfunctie. Ontstaan: In 2002 als gevolg van overname pensioenaanspraken van één wethouder. Periode: n.v.t. Voeding: Jaarlijkse storting ten laste van de exploitatie. Naar aanleiding van actuariële berekening worden de stortingen bij de vaststelling van de jaarrekening definitief bepaald. Het is niet toegestaan rente aan een voorziening toe te rekenen. Door verhoging van de jaarlijkse dotatie blijft de voorziening op peil. Onttrekking: Betaling pensioenrechten. Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: n.v.t. Omvang 1-1-2024: € 2.942.000 Voorziening wachtgeld wethouders Doel: Het dekken van wachtgeldverplichtingen aan voormalige wethouders. Deze voorziening is verplicht ingesteld. De hoogte van de voorziening wordt berekend op basis van contante waarde van toekomstige aanspraken van wethouders. Functie: Verplichtingenfunctie.

Ontstaan: In 2011 bij het ontstaan van wachtgeldverplichtingen van een voormalig wethouder. Periode: Afhankelijk van de duur van de wachtgeldverplichtingen. Voeding: Storting in de voorziening is afhankelijk de wachtgeldaanspraken van voormalige wethouders. Het is niet toegestaan rente aan een voorziening toe te rekenen. Onttrekking: Betaling wachtgelduitkeringen. Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: n.v.t. Omvang 1-1-2024: € 128.000 Voorziening wachtgeld personeel Doel: Het dekken van wachtgeldverplichtingen aan voormalige personeelsleden. Deze voorziening is verplicht ingesteld. De hoogte van de voorziening wordt berekend op basis van contante waarde van toekomstige aanspraken van voormalige personeelsleden. Functie: Verplichtingenfunctie. Ontstaan: In 2013 bij het ontstaan van wachtgeldverplichtingen van een voormalig medewerker. Periode: Afhankelijk van de duur van de wachtgeldverplichtingen. Voeding: Storting in de voorziening is afhankelijk de wachtgeldaanspraken van voormalige personeelsleden. Het is niet toegestaan rente aan een voorziening toe te rekenen. Onttrekking: Betaling wachtgelduitkeringen. Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: n.v.t. Omvang 1-1-2024: € 63.000 Voorziening verlof personeel Doel: Het opvangen van jaarlijkse schommelingen in het verlofsparen.

Aangezien er bij verlofsparen sprake is van arbeidskosten-gerelateerde verplichtingen die een niet voorspelbare opbouw en daarmee ook onvoorspelbare afbouw kennen, moet hier een voorziening voor gevormd worden. Functie: Verplichtingen- en egalisatiefunctie. Ontstaan: Naar aanleiding van de invoering van het spaarverlof per 1 januari 2022. Periode: n.v.t. Voeding: De opbouw van het spaarverlof. Onttrekking: De daadwerkelijke opname van spaarverlof. Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: n.v.t. Omvang 1-1-2024: € 31.000

Gemeente Elburg:

Pagina 12

Nota reserves en voorzieningen 2025-2028

Voorziening afvalstoffenheffing Doel: Het opvangen van jaarlijkse schommelingen tussen de baten en lasten met betrekking tot de afvalstoffenheffing. De kosten van het afvalinzameling en -verwerking worden gedekt door de afvalstoffenheffing. Ongewenste schommelingen in de hoogte van de tarieven kunnen daarmee voorkomen worden. Overtollige gelden die via een tarief zijn opgehaald voor een bepaald recht moeten worden gestort in een voorziening. De voorziening zorgt er op deze wijze voor dat de opbrengst afvalstoffenheffing voor dat doel wordt ingezet waarvoor deze geheven is. Functie: Egalisatiefunctie. Ontstaan: Bij de jaarrekening 2014. Periode: n.v.t. Voeding: Door storting van efficiencyresultaten tussen opbrengsten (heffingen) en de werkelijke kosten (inclusief BTW) op jaarrekeningbasis. Onttrekking: Op rekeningbasis als gevolg van negatieve verschillen tussen opbrengsten (heffingen) en de werkelijke kosten (inclusief BTW). Indien er geen geld in de voorziening zit, worden tekorten in eerste instantie gedekt door de reserve reinigingsheffingen. Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: n.v.t. Omvang 1-1-2024: € 0 Voorziening rioolheffing Doel: De voorziening riolering is ingesteld voor het in stand houden van het rioleringsnetwerk en het voldoen aan de wettelijke normen die gelden voor het waterbeheer.

De middelen van de voorziening riolering worden aangewend voor toekomstige vervangingsinvesteringen en groot onderhoud, in overeenstemming met het geldende beleids- en beheerplan water en riolering en bijbehorend kostendekkingsplan. Een specifiek doel van de voorziening is het opvangen van jaarlijkse schommelingen tussen de baten en lasten met betrekking tot de rioolheffing. De kosten van riolering worden gedekt door de rioolheffing. Ongewenste schommelingen in de hoogte van de tarieven kunnen daarmee voorkomen worden. Overtollige gelden die via een tarief zijn opgehaald voor een bepaald recht moeten worden gestort in een voorziening. De voorziening zorgt er op deze wijze voor dat de opbrengst rioolheffing voor dat doel wordt ingezet waarvoor deze geheven is. Functie: Egalisatiefunctie. Ontstaan: Bij de jaarrekening 2014. Periode: n.v.t. Voeding: De voorziening wordt gevoed door een jaarlijkse storting, waarvan de raming gebaseerd is op het beleidsen beheerplan water en riolering en bijbehorend kostendekkingsplan. De jaarlijkse storting is opgenomen in de begroting. Aanvullend wordt de voorziening gevoed door efficiencyresultaten tussen opbrengsten (heffingen) en de werkelijke kosten (inclusief BTW) op jaarrekeningbasis.

Onttrekking: Voor uitvoering van werken volgens het beheerplan water en riolering en aanvullend op rekeningbasis als gevolg van negatieve verschillen tussen opbrengsten (heffingen) en de werkelijke kosten (inclusief BTW). Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: De hoogte van deze voorziening kent in zekere zin een limiet, omdat het vastgestelde beleids- en beheerplan en bijbehorend kostendekkingsplan daarin bepalend en leidend is. Omvang 1-1-2024: € 2.043.000 Voorziening parkeerfonds Doel: Het fonds is bedoeld om de kosten van aanleg van parkeervoorzieningen te laten dragen door de initiatiefnemers van ontwikkelplannen als het voor de initiatiefnemer niet mogelijk om het verplichte aantal aan te leggen parkeerplaatsen te realiseren op eigen terrein. Het college kan in sommige gevallen medewerking verlenen aan de initiatieven onder de voorwaarde dat de initiatiefnemer een storting in het parkeerfonds doet van het aantal te compenseren parkeerplaatsen. De gestorte gelden in het fonds mogen alleen worden aangewend voor de aanleg van parkeerplaatsen. Functie: Verplichtingenfunctie. Ontstaan: In 2004 bij storting van de eerste parkeerbijdragen na instelling van het parkeerfonds. Periode: n.v.t. Voeding: Ontvangen middelen van derden voor de aanleg van parkeerplaatsen.

Onttrekking: Voor het realiseren van een openbare parkeerplaatsen binnen een straal van 900 meter binnen de termijn van 10 jaar. Bij achterwege blijven van realisatie dienen de middelen terug betaald te worden. Minimale omvang: € 0 Maximale omvang: n.v.t. Omvang 1-1-2024: € 12.000

Gemeente Elburg:

Pagina 13