2024-05-23 Advies ASDE 10052024 MFA Doornspijk docx (1)

Adviesaanvraag Van: Gemeente Elburg (eventueel met NEO) Aan: Adviesraad Sociaal Domein Elburg (ASDE) Algemeen Datum: Onderwerp: Contactpersoon :

21 maart 2024 : MFA Doornspijk: gebruik reserve sociaal domein voor MFA Doornspijk Maaike van Beek, Annemarie de Bruin

Doel ☐ Ter overleg/raadpleging x Ter advisering ☐ Ter voorbereiding op participeren

Fase in het beleidsproces ☐ Agendavorming ☐ Beleidsontwikkeling ☐ Inspraak en advies X Bestuurlijke besluitvorming ☐ Uitvoering ☐ Evaluatie Reactie van Adviesraad Sociaal Domein uiterlijk: 3 mei 2024. Na afstemming 10 mei 2024. Onderwerp van advies(aanvraag): MFA Doornspijk Samenwerking / afstemming gewenst met: n.v.t. Achtergrond van de adviesaanvraag: Doelstelling MFA Doornspijk Doornspijk is een van de oudste dorpen van de Noordwest Veluwe met een hechte gemeenschap van ruim 4.000 inwoners en een agrarisch en kleinschalig karakter. Om ervoor te zorgen dat de inwoners van jong tot en met oud in Doornspijk een plek hebben om elkaar op te zoeken en daarmee de vereenzaming van de inwoners tegen te gaan, hebben de inwoners van Doornspijk de handen ineen geslagen om een nieuw dorpshart te creëren waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Een plek waar ruimte is voor het vereni gingsleven en gezelligheid naderhand. Een plek waar functies slim worden gecombineerd en die voorzieningen terughaalt naar eigen dorp.

Advies MFA Doornspijk ASDE 10-05-2024 HM

Wensen en ambities vanuit de inwoners Samen met de bevolking is een visiekaart opgesteld met daarin de hoofdlijnen en schetsmatige ambities van het dorp. Een van de ambities is het versterken van de leefbaarheid door middel van de realisatie van een nieuwe MFA. Daarnaast zou de woningbouw een impuls moeten krijgen. En ook is verkend of CBS de Regenboog naar de overzijde van de provinciale weg verplaatst kan worden wat een oversteek voor veel kinderen zou schelen en een combinatie met de MFA mogelijk zou maken. De klankbordgroep MFA Doornspijk heeft in december 2022 een advies uitgebracht aan het college om een MFA op de locatie Lageweg/Veldweg te realiseren in combinatie met woningbouw, waarbij het bestuur van De Deel bereid is de huidige locatie van De Deel in te brengen voor herontwikkeling. Het project MFA is geslaagd als: 1. Er een nieuwe MFA staat waar de inwoners trots op zijn; 2. Waar zij naar toe gaan voor ontmoeting, gezelligheid en het verenigingsleven; 3. En kruisbestuiving tussen de verschillende partijen en het multifunctionele gebruik ee n meerwaarde vormt. Staat huidig dorpshuis De Deel Een andere, belangrijke drijfveer achter de ontwikkeling van een nieuwe MFA is de technische staat van het huidige dorpshuis De Deel. Dit gebouw is sterk verouderd, heeft zeer hoge energielasten en achterstallig onderhoud.

Nieuwbouw is te verkiezen boven een forse investering in een bestaand, functioneel verouderd gebou w. Functies MFA Doornspijk  In Doornspijk biedt een MFA een extra kans om kinderen al jong te leren hoe je gezamenlijk bouwt aan gemeenschappen. De combinatie van een school, naschoolse opvang, muziek én sport biedt voor jonge kinderen een integraal kindcentrum waar je elkaar ontmoet. Tevens is in het vlekkenplan plaats gemaakt voor een jeugdhonk.  Het gebouw biedt door de ruimtes voor sport en muziek en verenigingen een ontmoetingsplaats voor Doornspijkers van alle leeftijden.  Een locatie in Doornspijk waar het welzijn in samenwerking met stichting WIEL een belangrijke plek krijgt.  Waar gebouwd kan worden aan het benutten van elkaar als verenigingen, vrijwilligers, sporters, ouderen, jongeren en alle bepaalde doelgroepen.  Een MFA biedt een kans aan het inclusief wonen en leven in Doornspijk. Als gemeente stimuleren we op deze manier de gemeenschapszin in Doornspijk. Leefbaarheid en gemeenschapszin Niet alleen de stenen, maar ook de leefbaarheid staan op de agenda. Dat betekent dat vroegtijdig de verschillende partners van het MFA met elkaar in gesprek gaan. Hoe richten we de ruimtes in en waar zien we elkaars voordelen? In plaats van de ruimtes af te schermen. Uit ervaringen van andere MFA’s blijkt dat aan de tekentafel de nieuwe beheerders aan tafel dienen te zitten.

Met een opdracht tot het bouwen aan gemeenschapszin: Van, Voor, Door. Niet alleen in Doornspijk, maar in heel Nederland groeit de behoefte aan gemeenschapszin. Als een antwoord op de toegenomen eenzaamheid, de wirwar van de systeemwereld, de digitale mogelijkheden, de dubbele vergrijzing. De groeiende behoefte aan menselijke contacten is een reactie op ontwikkelingen in de afgelopen decennia die ervoor zorgden dat een sterke (lokale) samenleving geen vanzelfsprekendheid meer was. Ondanks de behoefte aan een versterkte gemeenschapszin, lijkt de verbondenheid in onze samenleving af te nemen. Om die gemeenschapszin te stimuleren en invulling te geven, zijn gezamenlijke activiteiten nodig én een plek waar en waaromheen die activiteiten plaats kunnen vinden. MFA Doornspijk kan zo’n plek zijn.

Advies MFA Doornspijk ASDE 10-05-2024 HM

De financiering is niet eenvoudig Er zijn op dit moment onvoldoende middelen beschikbaar om de financiering rond te krijgen. De gemeente heeft naast een algemene reserve nog een reserve sociaal domein om schommelingen in de maatwerkvoorzieningen op te vangen en innovaties aan te jagen. Ambtelijk en bestuurlijk is er grond om momenteel de reserve sociaal domein op 5 miljoen te begrenzen om bovengenoemde schommelingen voldoende op te vangen en om 5 miljoen in te zetten voor een nieuw te bouwen MFA Doornspijk. De uiteindelijke afweging om een deel van de reserve sociaal domein in te zetten voor het MFA Doornspijk vindt integraal plaats tijdens de behandeling van de perspectiefnota (juli 2024) door de gemeenteraad. In de perspectiefnota worden verschillende voorstellen besproken en gekeken waar passende middelen naartoe zouden moeten gaan. Naast MFA Doornspijk kan hierbij gedacht worden aan het Integraal Huisvestingsplan o.a. onderwijs, ontwikkelingen op het gebied van jeugd en doelgroep-wonen.

Concrete adviesvragen: Het college overweegt de raad voor te stellen om de reserve sociaal domein aan te wenden voor het realiseren van een multifunctionele accommodatie (dorpshuis) in Doornspijk. De vraag is hoe de adviesraad sociaal domein hier tegenaan kijkt?

Advies van de Adviesraad Sociaal Domein: Hierbij geven we u ons advies betreffende het inzetten van 5 miljoen euro uit de reserves Sociaal domein ten behoeve van de nieuwbouw van een nieuw MFA in Doornspijk. De Adviesraad Sociaal Domein begrijpt de intentie om in Doornspijk een nieuw MFA te bouwen, evenals dat een aantal jaren geleden op ’t Harde is gerealiseerd. We vragen ons af of het noodzakelijk is dat de kosten circa 12 miljoen euro moeten bedragen, maar beschikken over onvoldoende gegevens om hier een gefundeerde zienswijze over te hebben. We zijn van mening, dat als er onvoldoende middelen zijn om het plan te financieren onderzocht moet worden of er een soberdere uitvoering mogelijk is. We vragen ons tevens af in hoeverre e.e.a. voorzien is in het huisvestingsplan en er een financiële reservering hiervoor is en dit aansluit bij in de nota Accommodatiebeleid gemeente Elburg d.d. aug. 2020. Omdat er op dit moment onvoldoende middelen beschikbaar zijn om de financiering rond te krijgen is er op ambtelijk en bestuurlijk niveau grond om de reserve sociaal domein hiervoor in te zetten en te begrenzen op 5 miljoen euro. Er wordt niet onderbouwd waarop deze stellingname is gebaseerd. Uit de meerjarenbegroting zou moeten blijken welke reserve voor het sociaal domein aangehouden moet worden en hoe dit voorstel zich verhoudt tot het beleidsplan sociaal domein.

De reden die aangegeven wordt is, dat er 5 miljoen euro nodig is voor het nieuwe te bouwen MFA in Doornspijk. Voor een MFA dat bestemd is voor de hele gemeenschap moet o.i. door de gehele gemeenschap worden bijgedragen en niet uit middelen die bestemd zijn voor de doelgroep van het sociale domein. Dit kan door gelden uit de Algemene Reserve beschikbaar te stellen of vreemd geld/ lening inzetten. Zo royaal omgaan met gelden uit de reserve sociaal domein is nogal confronterend voor de mensen die daadwerkelijk en terecht een beroep doen op deze middelen en bijv. hun bonnetjes moeten inleveren om te laten controleren of hun aankoop wel binnen het beschikbare (kind gebonden en volwassenenpakket) budget past. In het voorstel wordt het belang ten aanzien van de leefbaarheid in het dorp als argument genoemd. Onze zorg is of echte minima in onze samenleving wel gebruik zullen maken van een gemeenschapshuis, want omdat de jaarlijkse exploitatiebegroting van het MFA nauwelijks sluitend te krijgen zal zijn, zullen de te hanteren consumptieprijzen veel te hoog zijn voor deze groep. Als de middelen uit reserve sociaal domein ingezet gaan worden om de “bedoeling” van het beleidsplan” sociaal domein te realiseren, zou een mogelijke investering legitiem kunnen zijn. Wij zien een investering in enkel stenen/ huisvesting hier niet in passen.

Advies MFA Doornspijk ASDE 10-05-2024 HM

Ook zijn wij uiterst verbaasd over de hoogte van de reserve sociaal domein en de waardering daarvoor. In tijden van financiële crisis en inflatie is een grote reserve in het sociale domein niet iets om trots op te zijn en is het onbegrijpelijk dat deze gelden niet zijn aangewend voor maatregelen die minima tegemoet komen. Welke burgers zijn hierdoor tekort gedaan? Er is de afgelopen jaren binnen de gemeente enorm op het sociale domein bezuinigd en ook konden een aantal belangrijke zaken niet gehonoreerd worden. Onlangs is ook aangegeven dat er waarschijnlijk geen middelen beschikbaar gesteld gaan worden voor wachtenden voor de GGZ en jeugdzorg. We kunnen ons niet aan de indruk onttrekken dat te veel de hand op de knip voor het sociale domein wordt gehouden. Verder vragen wij ons af of er ook middelen in deze reserve zitten, die de komende jaren nog besteed moeten worden voor de opvang van vluchtelingen of dat er gelden teruggestort moeten gaan worden omdat deze opvang niet gerealiseerd is. De landelijke overheid stelt de komende jaren minder geld voor het sociale domein beschikbaar aan de gemeentes. Hierdoor zal de jaarlijkse begroting van de gemeente ernstig onder druk komen te staan. Er wordt al gesproken over het ravijnjaar 2026 voor gemeentes. Het gevolg zal zijn dat er bezuinigd moet worden op de uitgaven voor het sociaal domein.

Gezien de uitdagingen die de gemeenten de komende jaren te wachten staan o.a. door de vergrijzing en de overgang van zorg naar welzijn (IZA) en op het gebied van armoedebestrijding, zal inzet vanuit beschikbare reserves zeer wenselijk zijn om de toegankelijkheid van het sociale domein voor onze burgers op peil te houden. Daarom moeten er naar onze mening op dit moment geen gelden uit de reserve sociaal domein worden gehaald voor de financiering van het MFA in Doornspijk. Beter is het om te investeren in nieuw beleid zoals bijv. armoedebestrijding, waarbij je zou kunnen denken aan het opzetten van een schuldenfonds waarbij de gemeente alle schulden van personen met problematische schulden betaalt zodat ze nog slechts één crediteur overhouden en niet meer geconfronteerd worden met torenhoge invorderingskosten.

Alles overziend adviseert de Adviesraad Sociaal Domein Elburg: geen gelden uit de reserve sociaal domein beschikbaar te stellen voor de financiering van het MFA in Doornspijk, maar hiervoor andere middelen aan te wenden. op korte termijn te analyseren waarvoor de reserves van het sociale domein in relatie tot het beleidsplan sociaal domein de komende jaren ingezet kunnen worden en welke reserve nog aangehouden moet worden.

Advies MFA Doornspijk ASDE 10-05-2024 HM