CConstaterende datelburg
Koppel je AI →
Document · PDF

1. Meerjarenprogrammabegroting 2027-2030

Raadsinformatiebijeenkomst 7 oktober 2026, gemeente elburgBij agendapunt: Meerjarenprogrammabegroting 2027-203058.566 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 7

Indicatoren om de voortgang en effectiviteit van de doelen en activiteiten op dit taakveld en andere taakvelden te meten worden uitgewerkt in het collegeprogramma en krijgen een plek in de volgende meerjarenbegroting. 2.8.4 Meerjarenbegroting per taakveld Hieronder vindt u de opbouw van de baten en lasten per begrotingsjaar onder programma Volksgezondheid en Milieu, per taakveld. Volksgezondheid en Milieu Bedragen x € 1.000 | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten 7.1 | Volksgezondheid | 1.846 | 4.469 | 662 | 462 | 464 | 467 7.2 | Riolering | 1.596 | 1.803 | 1.804 | 1.552 | 1.651 | 1.757 7.3 | Afval | 2.167 | 2.934 | 2.747 | 2.561 | 2.671 | 2.808 7.4 | Milieubeheer | 2.001 | 2.650 | 2.263 | 1.960 | 2.017 | 2.067 7.5 | Begraafplaatsen en | 575 | 645 | 701 | 699 | 723 | 729 crematoria Totaal Lasten | 8.185 | 12.500 | 8.177 | 7.233 | 7.527 | 7.828 Baten 7.1 | Volksgezondheid | -1.613 | -3.939 | -265 | -54 | -54 | -54 7.2 | Riolering | -2.737 | -3.175 | -3.105 | -3.062 | -3.157 | -3.254 7.3 | Afval | -3.058 | -3.203 | -3.305 | -3.413 | -3.511 | -3.646 7.4 | Milieubeheer | -882 | -845 | 0 | -424 | -424 | -424 7.5 | Begraafplaatsen en | -543 | -554 | -591 | -981 | -996 | -1.011 crematoria Totaal Baten | -8.832 | -11.717 | -7.266 | -7.934 | -8.142 | -8.388 Saldo van baten en lasten | -647 | 783 | 911 | -701

| -615 | -560 Hieronder lichten we de grote verschillen tussen de jaarschijven toe voor de diverse taakvelden: 7.1 Volksgezondheid (lasten en baten) De verschillende specifieke uitkeringen zorgen voor zowel hogere baten als lasten in 2026; specifieke uitkeringen hebben vrijwel altijd een incidenteel karakter. 7.3 Afval (lasten) Door de invoering van gedifferentieerde tarieven (Diftar) wordt er minder afvalverwerking verwacht waardoor de kosten in de toekomst lager uitvallen dan in 2026 verwacht wordt. 7.2 Riolering (baten) De hogere inkomsten in 2028 komen voort uit het voornemen om de kostendekkendheid van de rioolheffing naar 100% te verhogen. 7.3 Afval (baten) De hogere inkomsten in 2028 komen voort uit het voornemen om de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing naar 100% te verhogen. 7.4 Milieubeheer (lasten en baten) De verschillende specifieke uitkeringen zorgen voor zowel hogere baten als lasten in 2026; specifieke uitkeringen hebben vrijwel altijd een incidenteel karakter. De verminderde inkomsten in 2027 betreft een wijziging van de uitkering middels een specifieke uitkering naar de algemene uitkering waardoor de inkomsten op programma 0. Bestuur en ondersteuning worden verantwoord. 7.5 Begraafplaatsen en crematoria (baten) De hogere inkomsten in 2028 komen voort uit het voornemen om de kostendekkendheid van de begraafrechten naar 85% te verhogen.

77 2.8.5 Opbouw meerjarenbegroting Hieronder vindt u de opbouw van de baten en lasten per begrotingsjaar onder programma Volksgezondheid en Milieu, vanaf de voorgaande begroting tot aan de huidige begroting. Programma Volksgezondheid en milieu | Lasten | Baten | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo Omschrijving (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2027 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Primitief begroot in Meerjarenbegroting 2026- | 7.750 | 7.694 | 56 | -499 | -631 | -639 2029 Effecten uit Najaarsrapportage 2025 | 224 | 214 | 10 | 10 | 10 | 10 Effecten uit Voorjaarsrapportage 2026 | -4 | 0 | -4 | -5 | -10 | -10 Begroot na Voorjaarsrapportage 2026 | 7.970 | 7.908 | 62 | -494 | -631 | -639 Voorstellen Perspectiefnota 2026: n.v.t. Begroot na Perspectiefnota 2026 | 7.970 | 7.908 | 62 | -494 | -631 | -639 Overige begrotingsmutaties: Ombuigingen programma Volksgezondheid en milieu | -35 | 0 | -35 | -35 | -35 | -35 Meicirculaire 2026 | 353 | -424 | 777 | 0 | 0 Indexaties | -75 | 0 | -75 | -81 | -98 | -45 Kapitaallasten | 119 | 0 | 119 | 113 | 111 | 107 Overige mutaties | -155 | -218 | 63 | -204 | 38 | 52 Meerjarenbegroting 2027-2030 | 8.177 | 7.266 | 911 | -701 | -615 | -560 Zoals is aangegeven in de tabel, zijn er in de Perspectiefnota 2026 geen posten opgenomen op dit programma.

Toelichting overige begrotingsmutaties Hieronder vindt u een toelichting op de overige begrotingsmutaties die naast de financiële verwerking van de perspectiefnota tot wijzigingen van de meerjarige programmasaldi leiden. Ombuigingen programma Volksgezondheid en milieu Voorstellen voortkomend vanuit ombuigingen 2027-2030 zijn als volgt: Ombuigingen programma Volksgezondheid en milieu | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo | Tekstuele toelichting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Omschrijving (bedragen x € 1.000) De dotatie aan de reserve 66. Dotatie reserve duurzaamheid | -35 | -35 | -35 | -35 duurzaamheid wordt stopgezet. Deze taak is inmiddels op een andere manier belegd. Totaal ombuigingen programma | -35 | -35 | -35 | -35 Volksgezondheid en milieu Meicirculaire 2026 Vanuit de Meicirculaire zijn er middelen beschikbaar gesteld | voor de regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE). Deze inkomsten zijn geland op programma Bestuur en ondersteuning. De lasten worden op programma Volksgezondheid en milieu geraamd. Indexaties Indexaties hebben betrekking op salarissen van de organisatie. Kapitaallasten De kapitaallasten zijn bijgesteld op basis van de actuele investeringsplanning en de daarmee samenhangende afschrijvings- en rentelasten.

De wijzigingen in de fasering en omvang van 78 79 investeringen leiden tot een bijstelling van de geraamde kapitaallasten in de verschillende jaarschijven. Overige mutaties De overige mutaties op dit programma hebben met name betrekking op een bijstelling van de lasten en baten voor afval, riolering en begraven. Deze lasten en baten worden verrekend met diverse reserves en voorzieningen en hebben daarmee per saldo geen effect op de begrotingsruimte. Op programma 0. Bestuur en ondersteuning zijn de reservemutaties begroot. 80 2.9 Programma 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 2.9.1 Inleiding Dit programma gaat over de volkshuisvesting. Het gaat om de juiste woning, voor de juiste persoon op het juiste moment en de juiste plaats. Ruimtelijke projecten dragen daaraan bij, evenals grondbeleid. Ruimtelijke projecten gaan niet alleen over woningbouw. Het gaat over de inrichting van het gehele gemeentelijk grondgebied. Inclusief bedrijventerreinen, landschap, natuur, gemeenschappelijke voorzieningen. De Omgevingswet met haar instrumenten staat daarin centraal. Binnen dit programma werken we samen met de verbonden partijen Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Noord-Oost Gelderland, Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (VNOG) en Omgevingsdienst Veluwe.

In de paragraaf verbonden partijen vindt u meer informatie over alle verbonden partijen; in bijlage 5.3 bij deze begroting vindt u een overzicht van de overige samenwerkende partijen. 2.9.2 Toekomstige ontwikkelingen Demografie De bevolking vergrijst. Deze demografische verschuiving heeft gevolgen voor wonen, voorzieningen en zorg, mede door sterke groei van het aantal kleinere huishoudens. Deze demografische ontwikkeling is in de gemeente Elburg versneld zichtbaar ten opzichte van veel andere gemeenten in Nederland. Daarnaast zal de bevolking van Elburg stijgen als gevolg van onze woningbouwambitie. Dat heeft gevolgen voor het benodigde aantal voorzieningen. Stikstof De natuur onder druk door de hoge stikstofbelasting. Dit kan conflicteren met opgaven als woningbouw, bedrijvigheid en landbouw. Via de Gelderse Aanpak Veluwe werken we toe naar stikstofreductie, natuurherstel en het mogelijk maken van woningbouw en bedrijvigheid Klimaat en netcongestie Klimaatadaptatie en netcongestie hebben grote invloed op de woningbouw, bedrijvigheid en landbouw. Zie hiervoor programma 7. Volksgezondheid en milieu. 2.9.3 Doelen en activiteiten per taakveld Programma 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing is onderverdeeld in diverse taakvelden. Hieronder leest u per taakveld de doelen die wij nastreven en de activiteiten die we daarvoor willen uitvoeren.

8.1 Ruimte en leefomgeving Omschrijving Tot dit taakveld behoren alle activiteiten die vallen onder de Omgevingswet en haar instrumenten. De portefeuillehouder is wethouder L. Polinder. Doel van het taakveld (wat willen we bereiken?) Met dit taakveld beogen we een goede invulling van de leefomgeving en een veelzijdig buitengebied waar ruimte is voor de agrarische sector. Activiteiten (wat gaan we daarvoor doen?) • De komende jaren werken we aan het omzetten van onze bestemmingsplannen naar een omgevingsplan. • We implementeren de instrumenten van de Omgevingswet in werkprocessen en bekijken daarbij hoe we tot verdere vereenvoudiging van regelgeving kunnen komen. 81 • We werken aan een Programma Landelijk Gebied dat, in samenhang met de Aanpak Veluwe, richting geeft aan de toekomstige inrichting van het buitengebied en aan het behoud van een toekomstbestendige agrarische sector. Indicatoren De voor de wet verplicht op te nemen beleidsindicatoren zijn vermeld in de bijlage bij deze meerjarenprogrammabegroting. Indicatoren om de voortgang en effectiviteit van de doelen en activiteiten op dit taakveld en andere taakvelden te meten worden uitgewerkt in het collegeprogramma en krijgen een plek in de volgende meerjarenbegroting. 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Omschrijving Tot dit taakveld behoren de activiteiten op het gebied van gemeentelijke bouwgrondexploitaties.

De portefeuillehouder is wethouder P. Gaynor. Doel van het taakveld (wat willen we bereiken?) Het doel van dit taakveld is zoveel mogelijk grip houden op de planvorming en de bouwgrondexploitatie door het voeren van bij voorkeur actief grondbeleid. Waar geen actief grondbeleid kan, houden we zoveel mogelijk regie door inzet van het juiste grondbeleid instrumentarium om de kosten te verhalen en locatie-eisen te kunnen stellen. Activiteiten (wat gaan we daarvoor doen?) • Gronden aankopen, bouw- en woonrijp maken en vervolgens uitgeven van bouwrijpe gronden. • Inzet van het gemeentelijk voorkeursrecht en zo nodig onteigening. • Regie houden door de inzet van kostenverhaalregels en het stellen van locatie eisen binnen de wettelijke kaders. Indicatoren De voor de wet verplicht op te nemen beleidsindicatoren zijn vermeld in de bijlage bij deze meerjarenprogrammabegroting. Indicatoren om de voortgang en effectiviteit van de doelen en activiteiten op dit taakveld en andere taakvelden te meten worden uitgewerkt in het collegeprogramma en krijgen een plek in de volgende meerjarenbegroting. 8.3 Wonen en bouwen Omschrijving Tot dit taakveld behoren gebiedsontwikkeling, woningvoorraadbeheer en huisvestingsvoorzieningen. De portefeuillehouder is wethouder L. Polinder.

Doel van het taakveld (wat willen we bereiken?) We streven naar de juiste woning voor iedereen, op het juiste moment, op de juiste plek. We zorgen voor passende huisvesting voor ouderen en aandachtsgroepen, in samenhang met zorg en ondersteuning. Activiteiten (wat gaan we daarvoor doen?) • We bouwen tot 2040 1800 woningen verspreid over alle kernen en voor alle doelgroepen. • We sturen bij woningbouw op voldoende sociale huur, middenhuur en betaalbare koop, overeenkomstig de geldende afspraken uit de Woondeal. • We bouwen flexwoningen voor starters en statushouders • We verruimen binnen de kaders van de Omgevingsvisie de mogelijkheden voor wonen in het buitengebied op bestaande erven en in bestaande bebouwing in het buitengebied. 82 • We stellen het Programma Volkshuisvesting vast, waarin we de woningbouwopgave, betaalbaarheid, ouderenhuisvesting, aandachtsgroepen en de samenhang tussen wonen, zorg en ondersteuning uitwerken. • We doen in Noord-Veluwes verband onderzoek naar de mogelijkheden voor netbewust bouwen. • We zetten extra capaciteit in op onze taken op het gebied van asielopvang, opvang van ontheemden uit de Oekraïne en de huisvesting van statushouders (perspectiefnota 1 juli 2026). Indicatoren De voor de wet verplicht op te nemen beleidsindicatoren zijn vermeld in de bijlage bij deze meerjarenprogrammabegroting.

Indicatoren om de voortgang en effectiviteit van de doelen en activiteiten op dit taakveld en andere taakvelden te meten worden uitgewerkt in het collegeprogramma en krijgen een plek in de volgende meerjarenbegroting. 2.9.4 Meerjarenbegroting per taakveld Hieronder vindt u de opbouw van de baten en lasten per begrotingsjaar onder programma Volkshuisvesting, Leefomgeving en Stedelijke Vernieuwing, per taakveld. Volkshuisvesting, Leefomgeving en Stedelijke Vernieuwing Bedragen x € 1.000 | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten 8.1 | Ruimte en leefomgeving | 1.667 | 1.406 | 1.384 | 1.231 | 1.272 | 1.137 8.2 | Grondexploitatie (niet- | 245 | 806 | 254 | 254 | 254 | 254 bedrijventerreinen) 8.3 | Wonen en bouwen | 2.447 | 1.793 | 1.812 | 1.865 | 1.909 | 1.952 Totaal Lasten | 4.359 | 4.004 | 3.450 | 3.351 | 3.434 | 3.343 Baten 8.1 | Ruimte en leefomgeving | -44 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 8.2 | Grondexploitatie (niet- | -927 | -282 | -261 | -347 | -117 | 0 bedrijventerreinen) 8.3 | Wonen en bouwen | -1.209 | -945 | -1.216 | -1.233 | -1.239 | -1.246 Totaal Baten | -2.180 | -1.227 | -1.477 | -1.580 | -1.356 | -1.246 Saldo van baten en lasten | 2.180 | 2.778 | 1.973 | 1.771 | 2.078 | 2.097 Hieronder lichten we de grote verschillen tussen de jaarschijven toe voor de diverse taakvelden: 8.1 Ruimte en leefomgeving

(lasten) De implementatie van de Omgevingswet en de verdere ontwikkeling van het omgevingsplan leiden in 2026 en 2027 tot hogere lasten. 8.2 Grondexploitaties niet-bedrijventerreinen (lasten) De geraamde lasten van € 806.000 in 2026 hebben betrekking op de grondexploitatie van de niet- bedrijventerreinen. Het gaat hierbij om salaris- en overheadkosten die we vanaf 2027 voor een groot deel kunnen doorbelasten aan de grondexploitaties. Dit leidt tot een voordeel in de lasten voor 2027 ten opzichte van 2026. 8.2 Grondexploitaties niet-bedrijventerreinen (baten) De geraamde winstnemingen op niet-bedrijventerreinen verschillen van jaar tot jaar. Deze winstnemingen worden volledig verrekend met de reserve bouwgrondexploitatie (op programma Bestuur en Ondersteuning). 8.3 Wonen en bouwen (baten) Vanaf 2027 wordt een hoger aantal omgevingsvergunningen verwacht, waardoor de geraamde inkomsten toenemen. 83 2.9.5 Opbouw meerjarenbegroting Hieronder vindt u de opbouw van de baten en lasten per begrotingsjaar onder programma Volkshuisvesting, Leefomgeving en Stedelijke Vernieuwing, vanaf de voorgaande begroting tot aan de huidige begroting.

Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing | Lasten | Baten | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo 2027 | 2027 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Omschrijving (bedragen x € 1.000) Primitief begroot in Meerjarenbegroting 2026- | 3.835 | 1.016 | 2.819 | 2.547 | 3.057 | 3.057 2029 Effecten uit Najaarsrapportage 2025 | 0 | 0 | 0 | 0 Effecten uit Voorjaarsrapportage 2026 | 50 | 0 | 50 | 50 | 50 | 50 Begroot na Voorjaarsrapportage 2026 | 3.885 | 1.016 | 2.869 | 2.597 | 3.107 | 3.107 Voorstellen Perspectiefnota 2026: Ontwikkeling opvang doelgroepen (taakveld 8.3) | 110 | 0 | 110 | 110 | 110 | 110 Begroot na Perspectiefnota 2026 | 3.995 | 1.016 | 2.979 | 2.707 | 3.217 | 3.217 Overige begrotingsmutaties: Ombuigingen programma Volkshuisvesting, ruimtelijke | 0 | 0 | 0 | -201 | -201 | -201 ordening en stedelijke vernieuwing Vastgestelde begrotingswijzigingen | 0 | 230 | -230 | -60 | -115 | 0 Indexaties | 42 | 0 | 42 | 39 | 16 | 114 Kapitaallasten | 72 | 0 | 72 | 62 | 68 | 73 Overige mutaties | -659 | 231 | -890 | -776 | -907 | -1.106 Meerjarenbegroting 2027-2030 | 3.450 | 1.477 | 1.973 | 1.771 | 2.078 | 2.097 Voor een toelichting op de post uit de Perspectiefnota 2026 verwijzen we u naar de doelen en activiteiten per taakveld van dit programma. Zoals in de tabel is aangegeven, wordt de opgenomen post verantwoord onder taakveld 8.3 Wonen en bouwen.

Toelichting overige begrotingsmutaties Hieronder vindt u een toelichting op de overige begrotingsmutaties die naast de financiële verwerking van de perspectiefnota tot wijzigingen van de meerjarige programmasaldi leiden. Ombuigingen programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Voorstellen voortkomend vanuit ombuigingen 2027-2030 zijn als volgt: Ombuigingen programma Volkshuisvesting, ruimtelijke | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo ordening en stedelijke vernieuwing | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Tekstuele toelichting Omschrijving (bedragen x € 1.000) Het structurele budget voor 67. Omgevingsplan | 0 | -170 | -170 | -170 omgevingsplannen wordt omgebogen naar incidenteel projectbudget. Het budget diverse goederen en 68. Bestemmingsplannen (overig) | 0 | -25 | -25 | -25 diensten wordt versoberd met € 25.000. 69. Subsidie Gewoon Gemaak | 0 | -6 | -6 | -6 De subsidieregeling Gewoon Gemak wordt stopgezet. Totaal ombuigingen programma Volkshuisvesting, ruimtelijke | 0 | -201 | -201 | -201 ordening en stedelijke vernieuwing 84 Vastgestelde begrotingswijzigingen Betreft wijzigingen als gevolg van de door de raad vastgestelde begrotingswijziging voor grondexploitatie Gerichtenweg. De begrote winstnemingen zijn begroot op dit taakveld. Indexaties Indexaties hebben betrekking op salarissen van de organisatie.

Kapitaallasten De kapitaallasten zijn bijgesteld op basis van de actuele investeringsplanning en de daarmee samenhangende afschrijvings- en rentelasten. De wijzigingen in de fasering en omvang van investeringen leiden tot een bijstelling van de geraamde kapitaallasten in de verschillende jaarschijven. Overige mutaties: De overige mutaties op dit programma zijn als volgt: Overige mutaties | Lasten | Baten | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo Omschrijving (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2027 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Herziene winstnemingen grondexploitaties en doorbelastingen | -659 | 31 | -690 | -569 | -694 | -596 van salaris- en overheadkosten Bijstelling legesinkomsten | 0 | 200 | -200 | -207 | -213 | -220 Budget Omgevingsplan tot en met 2029 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -175 Overige mutaties (wijzigingen < € 100.000) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -115 Totaal overige mutaties | -659 | 231 | -890 | -776 | -907 | -1.106 Herziene winstnemingen grondexploitaties en doorbelasting van salaris | - en overheadkosten De geraamde winstnemingen op grondexploitaties voor woningbouwprojecten | en de doorbelasting van salaris- en overheadkosten zijn geactualiseerd op basis van de meest recente inzichten. Dit leidt tot een bijstelling van het resultaat. De winstnemingen worden verrekend met de reserve bouwgrondexploitatie en hebben daarmee per sa | ldo geen effect op het begrotingssaldo | .

Bijstelling legesinkomsten De legesinkomsten zijn opnieuw beoordeeld en met name op omgevingsvergunningen lijken de hogere aantallen verstrekte omgevingsvergunningen in de afgelopen jaren een structureel beeld te geven. De legesinkomsten zijn meerjarig met € 200.000 bijgesteld. Budget Omgevingsplan tot en met 2029 Het budget Omgevingsplan uit de Perspectiefnota 2025 was administratief structureel doorgetrokken, dus ook voor 2030. Echter is bij de aanvraag van het budget uitgegaan voor een doorloop tot 2029. 2030 is daarom gecorrigeerd en dit geeft een voordeel. 85 86 3. Beleidsbegroting - de paragrafen 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3.1.1 Inleiding Om inzicht te verschaffen in de financiële gezondheid en veerkracht van de gemeente bepaalt artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dat in de paragraaf weerstandsvermogen in de begroting een relatie wordt gelegd tussen de gemeentelijke weerstandscapaciteit en de risico’s. In dit hoofdstuk leggen we eerst een aantal begrippen uit. Daarna passen we deze begrippen toe op de situatie van de gemeente Elburg. Hieruit blijkt dat het weerstandsvermogen van de gemeente Elburg gezond is. De weerstandscapaciteit is in het Besluit begroting en verantwoording (BBV) omschreven als “de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken”.

De mate waarin de beschikbare weerstandscapaciteit schade en verliezen als gevolg van risico's kan opvangen, geeft een indruk van de financiële positie van de gemeente. Het weerstandsvermogen wordt vertaald in ratio’s waarbij de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit wordt bepaald. Bij de beoordeling van deze ratio's wordt onderstaande tabel gehanteerd. Deze waarderingstabel is opgesteld door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement en de Universiteit Twente: Ratio | Betekenis >= 2,0 | Uitstekend 1,4 < 2,0 | Ruim voldoende 1,0 < 1,4 | Voldoende 0,8 < 1,0 | Matig 0,6 < 0,8 | Onvoldoende < 0,6 | Ruim onvoldoende Het uitgangspunt is dat een ratio van 1 de minimale omvang van de beschikbare weerstandscapaciteit moet zijn. Dat betekent dat het weerstandsvermogen minimaal gelijk moet zijn aan de risico's. 3.1.2 Weerstandscapaciteit Bij de bepaling van de weerstandscapaciteit, het vermogen van een gemeente om financiële risico's op te kunnen vangen, maken we onderscheid tussen incidentele weerstandscapaciteit en structurele weerstandscapaciteit. Structurele weerstandscapaciteit is het vermogen om structurele tegenvallers in de begroting op te vangen zonder de uitvoering van bestaande taken in gevaar te brengen, terwijl incidentele weerstandscapaciteit het vermogen is om eenmalige tegenvallers te dekken.

De structurele weerstandscapaciteit bestaat uit: 1. Budget voor onvoorziene uitgaven structureel. 2. Ongebruikte belastingcapaciteit. De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit: 3. Het vrije deel van de algemene reserve 4. Budget voor onvoorzienbare uitgaven incidenteel. Wat niet wordt meegenomen zijn de stille reserves en de bestemmingsreserves. 87 Stille reserves worden gevormd door bezittingen die wel aanwezig zijn maar waarvan de waarde niet uit de balans blijkt. Een algemeen kenmerk is dat men er niet direct over kan beschikken. Om deze reden worden de stille reserves niet tot de beschikbare weerstandscapaciteit gerekend. Het is mogelijk om bestemmingsreserves zoals de bestemmingsreserve Sociaal Domein in te zetten voor de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit, afhankelijk van onder meer de concreetheid van de bestemming en de concreetheid van verplichtingen. Deze bestemmingsreserves worden niet meegenomen in de berekening van de weerstandscapaciteit ook al is de bestemmingsreserve Sociaal Domein ingesteld om risico’s in het sociaal domein af te dekken. 3.1.3 Opbouw weerstandscapaciteit gemeente Elburg 1. | Budget voor onvoorziene uitgaven structureel Bij de bepaling van de ruimte in de begroting wordt uitgegaan van de opgestelde MPB 2027 | -2030.

Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Begroot Stelpost onvoorzien structureel | 10 Stelpost begrotingsruimte | 0 Structurele ruimte in de begroting | 10 2. | Ongebruikte belastingcapaciteit Onze gemeente kan extra middelen genereren door belastingen te verhogen en heffingen meer kostendekkend te maken, in zoverre daarvoor nog mogelijkheden bestaan. De ongebruikte belastingcapaciteit is het positieve verschil in opbrengst tussen de gemeentelijke OZB-tarieven en de OZB-tarieven bij toepassing van artikel 12 van de Gemeentewet | . Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Totaal areaal | Tarief artikel 12 | Begroot Redelijk peil onroerendezaakbelasting (OZB) | 0,1595% | 9.063 5.682.256 OZB-opbrengst Elburg | 6.497 Onbenutte belastingcapaciteit (OZB) | 2.566 In de gemeente Elburg geldt het beleid dat in principe de kosten van dienstverlening voor 100% verhaald worden op de aanvrager. Alleen ten aanzien van de begraafrechten worden de kosten voor 85% in rekening gebracht. Hier is theoretisch dus sprake van een | structurele onbenutte ruimte in de begroting. Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Begroot Kosten begraven | 1.110 Opbrengsten begraafrechten | -591 Onbenutte belastingcapaciteit (begraafrechten) | 519 3. | Het vrije deel van de algemene reserves We kennen twee algemene reserves met een vrij besteedbaar saldo: De algemene reserve en de algemene reserve bouwgrondexploitatie.

88 De doelstelling van de algemene reserve is het tijdelijk opvangen van negatieve exploitatieresultaten en van onvoorziene ontwikkelingen waarvoor geen voorziening is getroffen. De reserve bouwgrondexploitatie heeft een bufferfunctie specifiek voor de grondexploitaties en maakt als zodanig eveneens onderdeel uit van de gemeentelijke weerstandscapaciteit. In de bepaling van de weerstandscapaciteit wordt onderscheid gemaakt tussen de ‘algemene dienst’ en de ‘bouwgrondexploitatie’. Daarbij is niet gezegd dat tegenvallers onderling niet gecompenseerd zouden kunnen worden. Formeel is er immers sprake van één gemeente. Beschrijving (bedragen x € 1000) | Algemene | Bouwgrond reserve | reserve Stand reserve per 01-01-2027 | 25.056 | 4.769 Claim op reserve | 2.915 | 517 Vrije ruimte per reserve | 22.141 | 4.252 Totaal: | 26.393 4.

| Budget voor onvoorzienbare uitgaven incidenteel De totale incidentele ruimte in de begroting van 2026 bedraagt: Budget voor onvoorzienbare uitgaven incidenteel | Bedrag (bedragen x € 1000) Incidentele ruimte in de begroting | 0 Vrije ruimte algemene reserves | 22.141 22.141 | Incidenteel Met onderstaande berekeningen wordt de beschikbare weerstandscapaciteit om structurele gevolgen van risico’s op te vangen als volgt: Weerstandscapaciteit structureel | Bedrag (bedragen x € 1000) Structurele onvoorzien in de begroting | 10 Onbenutte belastingcapaciteit (OZB) | 2.566 Onbenutte belastingcapaciteit (begraafrechten) | 519 3.095 | Structureel 3.1.4 Risico's en risicomanagement Tegenover de hierboven geïnventariseerde weerstandscapaciteit staan de risico’s die de gemeente loopt. Deze risico’s zijn van uiteenlopende aard en hangen samen met gemeente specifieke factoren. Het managen van deze risico’s wordt risicomanagement genoemd. Risicomanagement is het proces van periodiek identificeren, analyseren, kwantificeren en beheersen van risico's. Met als doel de negatieve gevolgen te minimaliseren. Teneinde het benodigde weerstandsvermogen te bepalen, worden risico's zoveel mogelijk gekwantificeerd en dus in geld uitgedrukt. Dit doen we door de kans en financiële gevolg van elk risico te bepalen. 89 90 Het kwantificeren van risico's vindt periodiek plaats.

Tweemaal per jaar wordt in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing bij de begroting en de jaarrekening de incidentele en structurele risico's berekend. Bedragen beneden de EUR 25.000 worden daarbij niet meegenomen. 3.1.5 Risico-inventarisatie Uitgangspunt bij het bepalen van de risico's is het gegeven dat de gebeurtenissen nooit allemaal tegelijk en volledig zullen optreden. De risico's worden ingedeeld in algemene en specifieke risico's. Algemene risico's zijn niet direct te kwantificeren. Het geheel van algemene risico's geeft wel aanleiding voor het vormen of in standhouden van een minimaal algemeen weerstandsvermogen. We houden daarvoor 2% van de totale uitgaven (exclusief stortingen in de reserves) aan als risicobedrag. Deze algemene risico's zijn onder meer: • Prijsstijgingen als gevolg van mondiale oorzaken en onzekerheden; • Onzekerheden in de ontwikkeling van het gemeentefonds (o.a. de financiering van de uitvoering van de Hervormingsagenda) als gevolg van onder meer de huidige politieke situatie; • Krapte op de arbeidsmarkt waardoor we taken (deels) niet kunnen uitvoeren of duurder personeel moeten inhuren; • Vertraging in projecten door de landelijke ontwikkelingen rondom stikstof en netcongestie.

Specifieke risico's zijn te kwantificeren door het gevolg (impact/ omvang bedrag) en de daarbij behorende kans (verwachting dat het risico zich voordoet/ risicoprofiel) te vermenigvuldigen. Het risicoprofiel vertaalt zich in een bandbreedte van 0% tot en met 80 %. Geïnventariseerde risico's worden op basis van kennis en ervaring ingeschaald binnen deze bandbreedte. Omschrijving (bedragen x | Grondslag | Risicoprofiel Benodigde | Eventuele opmerkingen € 1000) | risico | capaciteit Algemene risico’s Algemene risico’s | 88.341 | 2% | 1.767 | 2% van de totale lasten (ex. reservemutaties) op begrotingsbasis Financiële risico’s Garantie geldleningen woningen | 102 | 5% | 5 Er komen geen nieuwe garanties bij zodat het risico particulieren | jaarlijks afneemt. Garantie geldleningen met publiek | 300 | 5% | 15 Dit betreft garanties aan overige stichtingen/ belang | bedrijven. Verstrekte geldleningen met publiek | Aan verenigingen en stichtingen zijn geldleningen belang | 915 | 5% | 46 verstrekt voor het realiseren van nieuw- en verbouw van (sport-) accommodaties. Organisatorische risico’s De Jeugdwet is een openeinderegeling. Het aantal mensen dat ondersteuning nodig heeft, kan toenemen. Wij hebben de plicht inwoners te ondersteunen. Een overschrijding van het budget in Jeugdhulp | 1.500 | 50% | 750 | de begroting is geen reden om deze ondersteuning niet te bieden.

Als meer jeugdhulp nodig is, stijgen de kosten. Wij werken aan maatregelen om de stijging van de kosten te beheersen en zo mogelijk kosten te verlagen. De WMO is een openeinderegeling. Het aantal mensen dat ondersteuning nodig heeft, kan toenemen. Wij hebben de plicht inwoners te ondersteunen. Een overschrijding van het budget in WMO | 500 | 50% | 250 | de begroting is geen reden om deze ondersteuning niet te bieden. Als meer ondersteuning of maatwerkvoorzieningen nodig zijn, stijgen de kosten. Wij werken aan maatregelen om de stijging van de kosten te beheersen en zo mogelijk kosten te verlagen. We hebben, net als de landelijke problematiek, een woningtekort waardoor we momenteel niet kunnen voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouders die wordt opgelegd door het Rijk. Daarnaast is de Spreidingswet van kracht en worden we als gemeente gevraagd bij te dragen aan het asielvraagstuk. Spreidingswet / migratie | 1.000 | 60% | 600 | Ook de opvang van groepen mensen uit andere landen, bijvoorbeeld ontheemden uit Oekraïne, als gevolg van een dreiging of conflict, heeft naast consequenties voor voorzieningen zoals gezondheidszorg, huisvesting en onderwijs ook financiële risico’s. Financiële en bekostigingsregelingen vanuit het Rijk zijn nog regelmatig onduidelijk of onzeker. De landelijke en provinciale ontwikkelingen rondom stikstof hebben impact in onze gemeente.

Onder de noemer Aanpak Veluwe zal in de komende Stikstof | 220 | 50% | 110 | jaren ook onze inzet worden gevraagd in menskracht en middelen. Doel is natuurherstel, een vitaal landelijk gebied en het hervatten van vergunningverlening. In de afgelopen jaren is er onderzoek gedaan naar een toekomstbestendige invulling van Inclusief Groep. Dit mede door financiële resultaten van Inclusief Groep in afgelopen jaren. Eventuele negatieve bedrijfsresultaten of aanvullende Verbonden partijen Inclusief Groep | Nb | 60% | Nb | onderzoeken kunnen naar verwachting voorlopig nog gedekt worden uit het vermogen van de Inclusief Groep zelf. Op termijn kan dit echter ook aanvullingen vragen vanuit gemeenten. Er loopt een onderzoek naar de wijze waarop we het beste kunnen samenwerken met de IG. Totaal risico’s algemene dienst | 92.878 | 3.543 Dit is het risicobedrag o.b.v. risicokaarten per Grondexploitatie complexen | 3.940 | div. | 2.044 | complex en de mogelijke gevolgen van de marktwaardetoets.

Totaal risico’s grondexploitaties | 3.940 | 2.044 91 3.1.6 Conclusie beschikbare weerstandscapaciteit ten opzichte van risico's Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Beschikbare | Benodigde | Ratio weerstandscapaciteit weerstandscapaciteit Algemene dienst | Incidenteel | 22.141 | 3.543 | 6,25 Grondexploitaties | Incidenteel | 4.252 | 2.044 | 2,08 Totale incidentele capaciteiten en | 26.393 | 5.587 | 4,72 ratio Het weerstandsvermogen algemene dienst en het weerstandsvermogen bouwgrondexploitatie vormen voor de gemeente in de praktijk uiteindelijk één geheel. Wanneer beide ratio’s worden samengevoegd komt de ratio uit op 4,47, wat uitstekend is om de gekwantificeerde risico’s op te vangen. De beschikbare weerstandscapaciteit is in dezen een noodzakelijke buffer om mogelijke financiële nadelen op te kunnen vangen. Bij de Nota reserves en voorzieningen 2025 is besloten om in de algemene reserve en reserve bouwgrondexploitatie een minimumbedrag aan te houden welke gelijk staat aan de benodigde weerstandcapaciteit ter dekking van de aangegeven risico’s. De reserve bouwgrondexploitatie kent een maximum van € 5.000.000. De beschikbare weerstandscapaciteit is in deze een noodzakelijke buffer om mogelijke financiële nadelen op te kunnen vangen. Bovenstaande berekening betreft een momentopname. Bij een goedwerkende beheersorganisatie hoeven er geen problemen te ontstaan.

Uiteindelijk kan de gemeente maatregelen treffen als risico’s zich daadwerkelijk voordoen. 3.1.7 Financiële kengetallen De onderstaande 10 kengetallen worden in één overzicht gepresenteerd. Bij de presentatie is eveneens de normering per categorie weergegeven (conform provinciale toezichthouder). Op basis van de signaleringswaarden van de provincie en eigen signaleringswaarden is waar te nemen dat de risico’s voornamelijk verband houden met het toenemende vreemd vermogen. Dit is te relateren aan de grote investeringen die gepland staan. Over het algemeen kan worden gesteld, dat de categorie A het minst risicovol is en categorie C het meest. Daarnaast is op te merken dat de structurele exploitatieruimte negatief is, door het inzetten van de algemene reserve als structurele dekking is dit mogelijk.

92 Overzicht Werkelijk | Meerjarenbegroting | Risicoklasse Kengetal 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | A | B | C Netto schuldquote | 11% | 88% | 88% | 87% | 88% | 84% | <90% | 90-130% | >130% Netto schuldquote | 6% | 78% | 79% | 78% | 79% | 76% | <90% | 90-130% | >130% gecorrigeerd Solvabiliteitsratio | 69% | 39% | 37% | 38% | 38% | 38% | >50% | 20-50% | <20% Grondexploitatie | -1% | -3% | -2% | 0% | 0% | 0% | <20% | 20-35% | >35% Structurele | 4% | -5% | -1% | 7% | 4% | 4% | >0% | 0% | <0% exploitatieruimte Belastingcapaciteit | 93% | 89% | 88% | 92% | 92% | 93% | <95% | 95-105% | >105% Woonlasten (COELO | 112 | 112 | 72 | 72 | 72 | 72 | <100 | 100-300 | >300 rangnummer) Weerstandsratio | 5,5 | 6,7 | 6,3 | 5,6 | 5,6 | 5,6 | >1,5 | 1,0-1,5 | <1,0 (incidenteel) Liquiditeit | 0,8 | 0,3 | 0,6 | 0,6 | 0,6 | 0,6 | >1,5 | 1,0-1,5 | <1,0 Netto schuld per inwoner | 157 | 3.077 | 3.032 | 3.181 | 3.094 | 3.037 | <1.500 | 1.500- | >2.000 (in €) | 2.000 Toelichting Kengetallen | Omschrijving Netto schuldquote | De totale schulden afgezet tegen de totale baten Netto schuldquote gecorrigeerd | De totale schulden exclusief doorgeleende gelden afgezet tegen de totale baten Solvabiliteitsratio | Het eigen vermogen (reserves) afgezet tegen het totale vermogen Grondexploitatie | De waarde van de grond ten opzichte van de totale baten Structurele exploitatieruimte | Het structurele

exploitatiesaldo vergeleken met de totale baten Belastingcapaciteit | De hoogte van de belastingopbrengst ten opzichte van het landelijke gemiddelde Woonlasten (COELO rangnummer) | Rangnummer woonlasten voor huishoudens (OZB, riool, afval) Weerstandsratio (incidenteel) | Het vermogen om incidentele financiële tegenvallers op te kunnen vangen Liquiditeit | Het vermogen om structurele financiële tegenvallers op te kunnen vangen Netto schuld per inwoner (in €) | Verhouding korte schulden ten opzichte van de aanwezige liquide middelen Netto schuld per inwoner | De totale netto schuld gedeeld door het aantal inwoners 93 3.2 Onderhoud kapitaalgoederen 3.2.1 Inleiding De paragraaf onderhoud kapitaalgoederen geeft een dwarsdoorsnede van de begroting. Uitgaven voor onderhoud kunnen op diverse programma’s voorkomen. Voor onderhoud van kapitaalgoederen gaat een substantieel deel van de middelen van de begroting om. In deze paragraaf wordt het beleidskader omtrent het onderhoud van de kapitaalgoederen weergegeven. Het gewenste onderhoudsniveau komt hierin tot uitdrukking. Het beleid van de gemeente Elburg voor het onderhoud van kapitaalgoederen is vastgelegd in de volgende nota’s en verordeningen: Beheerplan | Geldend voor | Vastgesteld op Beleidsplan Openbare Ruimte | 2023 e.v.

| December 2022 Beleidsplan Riolering en Water | 2021-2030 | 27-9-2021 Beheerplan Onderhoud Gebouwen | 2021-2030 | Geactualiseerd: 2025 Beheerplan Haven (2021 vrijgevallen) | 2026 e.v. | Planning: 4e kwartaal 2026/1e 2027 3.2.2 Wegen Algemeen Regulier onderhoud en reconstructies van wegen worden nu geraamd in de exploitatie en verevend met de bestemmingsreserve openbare ruimte. Hierdoor is de dekking van het toekomstig wegenonderhoud zeker gesteld. De uitvoering zal plaatsvinden aan de hand van de jaarlijkse inspectie op basis van de in het beheerplan Openbare Ruimte opgenomen uitgangspunten. Er is sprake van verschillende categorieën wegen die ieder een eigen normering qua kwaliteitsniveau kennen. De investeringskredieten voor wegen verlopen via het meerjareninvesteringsplan (MIP). Werkzaamheden Naast het reguliere jaarlijks terugkerend klein onderhoud aan wegen, bermen en wegmeubilair worden de werkzaamheden in het kader van groot onderhoud bepaald en uitgevoerd aan de hand van de visuele inspecties.

Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 Gemeentepersoneel | 1.101 | 1.148 | 1.192 | 1.237 Goederen en diensten | 1.321 | 1.333 | 1.326 | 1.318 Rente en afschrijving | 494 | 519 | 568 | 590 Reserves | -724 | 53 | 5 | -16 Exploitatie | 2.192 | 3.053 | 3.091 | 3.129 Vervanging wegen | 582 | 1.207 | 611 | 807 Investeringen | 582 | 1.207 | 611 | 807 3.2.3 Openbare verlichting Algemeen Openbare verlichting dient het veiligheidsaspect op zowel verkeerstechnisch terrein als op het terrein van de sociale veiligheid. Gewerkt wordt met een voortschrijdend beheerplan openbare verlichting. Gebaseerd op het beheerplan vindt jaarlijks ten laste van de exploitatie een storting in de reserve openbare ruimte plaats. De geplande vervangingsinvesteringen in armaturen en lichtmasten worden uit de bestemmingsreserve openbare ruimte gedekt. Deze investeringen verlopen via de meerjarige investeringsplanning (MIP). Voor elektra, regulier onderhoud en reparaties worden jaarlijks budgetten in de begroting opgenomen. 94 Voor het verkeerstechnisch veiligheidsaspect wordt met name het kwaliteitsniveau zoals bepaald door de landelijke normen van het NSVV (Nederlandse Stichting Voor Verlichtingskunde) aangehouden. Deze normen zijn verschillend per categorie weg, gebied en functie. Inzake het aspect sociale veiligheid geldt lokaal beleid.

Bij nieuw- en herinrichtingswerken worden armaturen voorzien van LED verlichting. Werkzaamheden Hoewel planmatig wordt gewerkt, vindt als toetsing vooraf een visuele inspectie plaats. Indien mogelijk worden investeringen uitgesteld. In het kader van het beheerplan openbare ruimte is een plan van aanpak opgesteld hoe het binnen het huidige budget mogelijk is versneld energiezuinige verlichting aan te brengen. Volgens planning zullen in 2027 alle traditionele armaturen vervangen zijn door LED. Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 Goederen en diensten | 12 | 12 | 12 | 12 Rente en afschrijving | 92 | 94 | 97 | 100 Energie en onderhoud | 135 | 138 | 138 | 138 Reserve | -20 | -23 | -25 | -29 Exploitatie | 219 | 221 | 222 | 221 Vervanging lichtmasten | 80 | 81 | 94 | 70 Investeringen | 80 | 81 | 94 | 70 3.2.4 Riolering Algemeen Voor verwijdering van afvalwater uit de woonomgeving is riolering een onmisbare voorziening. Riolering beschermt de volksgezondheid en het milieu. De inzameling en transport van afvalwater is een wettelijke gemeentetaak. Onderhoud en vervanging van bestaande riolering en aanleg van nieuwe riolering is gebaseerd op het beleidsplan Riolering en Water welke in samenwerking met de gemeente Nunspeet, Oldebroek, Hattem en het waterschap is opgesteld.

De nadruk komt steeds meer te liggen op het veranderde klimaat. De winters worden natter en regenbuien in de zomer intenser. Om hier mee om te gaan koppelt de gemeente zowel in bestaande- als in nieuwe situaties het regenwater af. Hierbij wordt de voorkeursvolgorde gehanteerd van vasthouden, bergen en afvoeren. Onderhoudswerken zijn gebaseerd op periodieke inspecties van de riolering. De gemeente werkt planmatig. De investeringskredieten voor vervanging en aanleg verlopen via het MIP. Werkzaamheden Op basis van het beleidsplan riolering en water in relatie tot overige geplande werken vindt onderhoud en vervanging plaats. Naast regulier onderhoud zijn in het plan bedragen opgenomen voor vervangingsinvesteringen (op basis van inspecties). Daarnaast zijn in de MIP een aantal kredieten opgenomen voor reconstructie en ombouw van rioolstelsels. Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 Gemeentepersoneel | 407 | 424 | 439 | 454 Goederen en diensten | 616 | 627 | 627 | 627 Rente en afschrijving | 778 | 776 | 768 | 760 Reserves | 12 | 12 | 12 | 12 Exploitatie | 1.813 | 1.839 | 1.846 | 1.853 Vrijvervalriolen | 300 Investeringen | 300 | 0 | 0 | 0 95 3.2.5 Water Algemeen Oppervlaktewateren zoals watergangen en vijvers leveren maatschappelijke diensten zoals afvoer en berging van hemelwater en voorkomen van wateroverlast.

Daarnaast heeft oppervlaktewater recreatieve waarde, biedt het een leefgebied voor flora en fauna en speelt het een belangrijke rol in de watervoorziening voor de landbouw. Het gaat hierbij om zowel de kwaliteit als kwantiteit van het oppervlaktewater. Ten aanzien van de kwaliteit is de wijze waarop de gemeente omgaat met duurzaam waterbeheer vastgelegd in deze nota stedelijk waterbeheer. Samen met het waterschap is het Waterkwaliteitsspoor (gericht op oppervlaktewater in relatie met riolering) gevolgd. De voorgestelde maatregelen leiden tot een beter en aantrekkelijker oppervlaktewater. Deze maatregelen zijn opgenomen in het beleidsplan riolering en water. 3.2.6 Haven Algemeen De gemeente is eigenaar van de haven. De gemeente is verantwoordelijk voor de kades en beschoeiingen en andere voorzieningen. Het reguliere onderhoud wordt uitgevoerd op basis van visuele inspecties. Door het vrijvallen van de voorziening van de haven en het ontbreken van het meerjarig onderhoudsplan vallen de kosten volledig ten laste van de exploitatie. Omdat hiermee de kwaliteit en veiligheid voor de lange termijn onvoldoende geborgd is, word een geactualiseerd beheerplan opgesteld die gaat gelden met ingang van 2027.

Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 Gemeentepersoneel | 172 | 179 | 185 | 192 Goederen en diensten | 97 | 98 | 98 | 98 Rente en afschrijving | 81 | 80 | 79 | 78 Exploitatie | 349 | 356 | 362 | 367 3.2.7 Groen Algemeen In het beleidsplan Openbare Ruimte is de gewenste beeldkwaliteit voor het groen vastgelegd. Op basis van dit kwaliteitsniveau worden het onderhoud uitgevoerd. Voor het reguliere onderhoud staan jaarlijks budgetten in de begroting. Grotere investeringen verlopen via het MIP. De kosten daarvan worden gedekt uit de bestemmingsreserve openbare ruimte. De Rijksoverheid stelt een Natuurplan op, als uitwerking van de Europese Natuurherstelverordening. Dit kan gevolgen hebben voor de gemeente Elburg, zoals het extra aanplant en behoud van bomen en groen. Werkzaamheden Het meer grootschalig en structureel ‘massawerk’ is opnieuw uitbesteed voor tien jaar. Kleinschalig, relatief arbeidsintensiever werk wordt meestal via de eigen dienst uitgevoerd. Dit is onder andere het onderhoud aan bomen, maaien gras en bloemrijke bermen. Naast het reguliere onderhoud vindt ook (beperkt) omvorming en renovatie van groenvakken plaats. We proberen zoveel mogelijk werk met werk te maken, door mee te liften op andere (herinrichting)projecten.

De reserve openbare ruimte wordt waar mogelijk ingezet om reconstructies en achterstanden op groen te bekostigen. 96 Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 Gemeentepersoneel | 821 | 853 | 884 | 915 Goederen en diensten | 1.044 | 1.062 | 1.062 | 1.062 Rente en afschrijving | 100 | 99 | 97 | 88 Reserves | -20 | -19 | -18 | -20 Exploitatie | 1.945 | 1.995 | 2.025 | 2.045 3.2.8 Speelvoorzieningen Algemeen Het vervangen van speeltoestellen en de ondergrond hoort bij het beheer van de openbare ruimte. In het beheerplan staat welke toestellen en ondergronden vervangen moeten worden. Dit is nodig vanwege ouderdom en veiligheid. Meerdere keren per jaar controleren we de toestellen en ondergronden met een visuele inspectie. Kleine gebreken lossen we meteen ter plekke op, of we plannen dit later in. De kosten hiervoor betalen we uit het jaarlijkse budget. Werkzaamheden Op basis van het beheerplan vervangen we speeltoestellen en ondergronden. Het beheerplan wordt steeds aangepast na de visuele controles. Tijdens deze controles kijken we of de toestellen en ondergronden nog veilig zijn. Als ze niet meer veilig zijn, of dat binnenkort niet meer zullen zijn, wordt dit opgelost. Dit kan dan een kleine reparatie zijn, soms is het nodig om het hele toestel of ondergrond te vervangen.

Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 Goederen en diensten | 146 | 149 | 149 | 149 Rente en afschrijving | 39 | 64 | 109 | 134 Reserves | 7 | -19 | -38 | -11 Exploitatie | 192 | 194 | 220 | 272 Vervanging speeltoestellen | 297 | 530 | 307 | 318 Investeringen | 297 | 530 | 307 | 318 3.2.9 Begraafplaatsen Algemeen Onderhoud aan de begraafplaatsen vindt plaats op sobere, nette en respectvolle wijze. Kwaliteitsniveau is vastgelegd in het beheerplan openbare ruimte. Dit is vertaald in de onderhoudsbestekken. Het beheer vindt deels plaats door de eigen dienst en deels door derden. Dit is opnieuw aanbesteed. De jaarlijkse budgetten voor onderhoud zijn voldoende om het afgesproken onderhoudsniveau te handhaven. We onderzoeken hoe we de komende jaren de kostendekkendheid van de begraafplaats kunnen verhogen. In 2027 en verder gaan we de maatregelen hiervan in. Werkzaamheden Naast het onderhoud vinden de werkzaamheden plaats die nodig zijn om op een eerbiedige en respectvolle manier overledenen te begraven. Dit gaat over het graven van de graven, voorlopen en de aulataken op de Bovenweg. Het onderhoud op en rondom de begraafplaats vindt plaats volgens het afgesproken onderhoudsniveau.

97 Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 Gemeentepersoneel | 341 | 354 | 367 | 380 Goederen en diensten | 177 | 180 | 180 | 180 Rente en afschrijving | 142 | 122 | 129 | 127 Reserves | -343 | 9 | 12 | 12 Exploitatie | 317 | 665 | 688 | 699 Zitmaaier begraafplaatsen | 15 Citroen Berlingo | 35 Graflift (3 stuks) | 15 Investeringen | 0 | 35 | 15 | 15 3.2.10 Gemeentelijke gebouwen Algemeen In het beheerplan onderhoud gemeentelijke gebouwen en bouwwerken wordt de noodzaak van een beheerplan benoemd, welke soorten onderhoud te onderscheiden zijn, welke gebouwen onderhouden worden en welk onderhoud de komende periode verwacht wordt en wat de geraamde kosten hiervan zijn. In dit beheerplan is een raming opgenomen van de kosten voor het onderhoud voor de periode 2025 tot en met 2039. Elke twee jaar wordt het plan geactualiseerd. De onderhoudsplanningen zijn opgesteld voor vier categorieën gebouwen: 1. | Gemeentelijke gebouwen; 2. | Gemeentelijke monumenten; 3. | Bouwwerken gene gebouw zijnde; 4. | Dorps- en gemeenschapshuizen en Zwembad De Hokseberg. Werkzaamheden Op basis van de financiële verslaggevingsregels worden bij onderhoud drie categorieën onderscheiden en uitgevoerd: 1.

Preventief onderhoud "Het onderhoud dat wordt uitgevoerd na een storingsmelding of herstelverzoek van gebruikers en het dagelijks- en planmatig, bouwkundig- en installatietechnisch onderhoud waarvoor contracten zijn afgesloten met externe specialistische bedrijven” Dit is al het onderhoud dat gedurende het lopende jaar uitgevoerd moet worden om het gebouw of bouwwerk in stand te houden op een bepaald kwalitatief conditieniveau (technisch, functioneel en representatief). Dit betreft bijvoorbeeld het oplossen van een storing in een installatie of het periodiek onderhouden daarvan. 2. Technisch en groot onderhoud “Al het noodzakelijke onderhoud dat projectmatig wordt uitgevoerd op basis van een jaarlijks te actualiseren jaar- en meerjarenprogramma (MJOP) en gebaseerd op het handhaven van een afgesproken streefkwaliteit” Dit soort onderhoud is gericht op het in stand houden van het gebouw of bouwwerk na een langere gebruiksperiode op een bepaald kwalitatief prestatieniveau (technisch, functioneel en representatief). Het betreft bijvoorbeeld het schilderen van kozijnen, vernieuwen van installaties of het vervangen van de dakbedekking. 3. Investeringen “Bij investeringen wordt het kwaliteitsniveau verhoogd. Er worden voorzieningen toegevoegd of uitgebreid” 98 Investeringen zijn weer onder te verdelen in 3 typen: 1.

Levensduur verlengend onderhoud: dit zijn onderhoudsinvesteringen die worden gedaan ten behoeve van een bestaand gebouw of bouwwerk die expliciet leiden tot een substantiële levensduurverlenging. 2. Nieuwe of uitbreidingsinvesteringen: dit zijn investeringen ten behoeve van de ontwikkeling van nieuwe of uitbreiding van het huidige aantal gebouwen of voorzieningen (maatregelen die nog niet aanwezig zijn). 3. Vervangingsinvesteringen: dit zijn investeringen ten behoeve van de vervanging van een oud (bestaand) deel van een gebouw, installaties of de inventaris als gevolg van economische veroudering of slijtage. Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 Goederen en diensten | 2.801 | 3.571 | 3.984 | 3.901 Exploitatie | 2.801 | 3.571 | 3.984 | 3.901 3.2.11 Renovatie gemeentehuis Algemeen De huisvesting en inrichting van de gemeentelijke organisatie moet vernieuwd worden omdat: 1. | Deze op verschillende vlakken niet duurzaam is: - Hoog energieverbruik; - Bezettings- en benuttingsgraad van ruimten is niet geschikt voor toekomstig gebruik. 2.

| De werkomgeving op diverse punten ongezond en niet meer van deze tijd is: - Slecht binnenklimaat (door slecht werkende installaties, bouwfysische gebreken); - Verouderde materialen en installaties (vervuild en esthetisch ouderwets e.d.); - Voldoet onvoldoende aan de arbo eisen (bijvoorbeeld slecht geconcentreerd kunnen werken). 3. | De inrichting niet past bij de beoogde nieuwe manier van werken (functionaliteit van de inrichting): - Tijd- en plaatsonafhankelijk werken; - Projectmatig werken en samenwerken; - Digitalisering. Werkzaamheden De door de raad gekozen voorkeursvariant kan Europees worden aanbesteed voor de uitvoering. Na afronding hiervan zal er in 2026 een besluit worden genomen over de gunning van de opdracht. De exacte planning is afhankelijk van het gekozen scenario. 3.2.12 Klimaatneutrale organisatie Algemeen We werken aan het realiseren van een klimaatneutrale bedrijfsvoering. Een klimaatneutrale bedrijfsvoering is een bedrijfsvoering waarbij zo duurzaam mogelijk wordt geopereerd en die de uiteindelijk nog benodigde energie duurzaam en, waar mogelijk, lokaal opwekt. Nieuwe regelgeving (EPBD IV) gaat uit van zero-emissie-gebouwen in 2050 en verplicht gebouweigenaren fasegewijs om de energieprestaties van gebouwen te verbeteren.

Er is inmiddels een nieuwe, duurzaam gebouwde gemeentewerf en bij de renovatie van het gemeentekantoor is verduurzaming een belangrijk onderdeel. Voor de overige gebouwen zal via het vastgoedbeleid in beeld gebracht moeten worden welke maatregelen nodig zijn. Om te komen tot een klimaatneutrale bedrijfsvoering hanteren we de methodiek van de CO2- prestatieladder en werken we aan energiebesparing, verduurzaming van het wagenpark en materieel, duurzame dienstreizen en woon-werkverkeer en duurzaam inkopen. 99 Werkzaamheden De benodigde werkzaamheden en maatregelen zullen, gezien de beschikbare financiële middelen, capaciteit en de stand van de technieken, gefaseerd worden uitgevoerd. 3.2.13 Onderwijsgebouwen Algemeen Vanaf 1 januari 2015 zijn de schoolbesturen van PO, SO en VO verantwoordelijk voor al het onderhoud, zowel buiten als binnen onderhoud. De schoolbesturen ontvangen van het rijk hiervoor een lumpsumbekostiging.

De gemeente heeft de volgende verantwoordelijkheden op het gebied van onderwijshuisvesting en ontvangt hiervoor een rijksvergoeding uit het gemeentefonds: • | Nieuwbouw, vervangende nieuwbouw en uitbreiding • | Medegebruik/verhuur (schoolbestuur moet hiervoor toestemming vragen) • | Constructiefouten (bijvoorbeeld bij een asbestbesmetting) • | Herstel in geval van bijzondere omstandigheden (schade als gevolg van bijvoorbeeld brand, diefstal, storm) • | Bekostiging van onderhoud aan gymnastiekvoorzieningen • | Verzekeringen en OZB Werkzaamheden In 2025 is het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijshuisvesting 2025-2041 herzien. Het IHP heeft een formele status als beleidsdocument. Met het IHP wordt onderwijsbeleid voor de komende jaren beschreven en gepland met de daarbij behorende reservering van financiële ruimte in de gemeentelijke meerjarenbegroting. Jaarlijks dient het college het huisvestingsprogramma (op basis van de verordening VHO) voor het daaropvolgende jaar vast te stellen waarbij, op basis van een businesscase op het geplande moment, financiële middelen beschikbaar worden gesteld waar al in de meerjarenbegroting rekening mee is gehouden. De verordening Voorziening onderwijshuisvesting dient als een juridisch vangnet voor situaties waarin het IHP niet voorziet.

Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 Gemeentepersoneel | 22 | 22 | 23 | 24 Goederen en diensten | 250 | 181 | 181 | 181 Rente en afschrijving | 1.501 | 1.472 | 1.454 | 1.427 Reserves | -117 | -17 | 2 | 28 Exploitatie | 1.656 | 1.658 | 1.660 | 1.660 100 101 3.3 Financiering Inleiding Deze paragraaf beschrijft het beleid en de voorgenomen ontwikkelingen met betrekking tot de financieringsportefeuille van de gemeente. Daarnaast biedt zij inzicht in de wijze waarop de financieringsfunctie wordt uitgevoerd, beheerst en gemonitord. Hiermee wordt invulling gegeven aan de eisen van transparantie en verantwoording die gelden voor het gemeentelijk treasurybeleid. Afhankelijk van actuele ontwikkelingen kunnen in deze paragraaf ook onderwerpen aan bod komen zoals schatkistbankieren, de financieringsbehoefte, de financieringspositie, de leningenportefeuille, kas- en liquiditeitenbeheer en de daaraan verbonden risico’s. Op grond van artikel 12, vierde lid, van de Financiële verordening stelt het college de regels voor de uitvoering van de financieringsfunctie vast in het treasurystatuut. De gemeenteraad bepaalt de kaders waarbinnen het college deze taak uitvoert. Daarbij vormen de wettelijke bepalingen uit de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) en de Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet HOF) het uitgangspunt.

De Wet Fido omschrijft de financieringsfunctie als het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het houden van overzicht op financiële vermogenswaarden, geldstromen, financiële posities en de daarmee samenhangende risico’s. De uitvoering van de financieringsfunctie staat daarbij altijd ten dienste van de publieke taak van de gemeente. De Wet HOF draagt daarnaast bij aan het waarborgen van gezonde en houdbare overheidsfinanciën. In deze paragraaf wordt, op basis van de meest recente financiële inzichten en marktontwikkelingen, het financieringsbeleid voor het komende begrotingsjaar uiteengezet. Over de uitvoering van dit beleid wordt verantwoording afgelegd in de jaarrekening. Indien ontwikkelingen daartoe aanleiding geven, kunnen de beleidsvoornemens gedurende het jaar worden bijgesteld via de voorjaarsrapportage of de slotrapportage. Schatkistbankieren Bij schatkistbankieren is de gemeente verplicht overtollige liquide middelen bij het Rijk aan te houden. Een beroep op een leenfaciliteit is daarbij niet mogelijk. Wel mogen overtollige middelen in de vorm van leningen worden uitgezet bij andere openbare lichamen, met uitzondering van openbare lichamen waarop de gemeente financieel toezicht uitoefent. Met deze regeling beoogt het Rijk het EMU-tekort terug te dringen.

Het betreft hierbij een administratieve maatregel die gunstig uitwerkt op de berekening van het EMU-tekort. Voor schatkistbankieren geldt een doelmatigheidsdrempel van 2% van het begrotingstotaal. Voor 2027 bedraagt het begrotingstotaal € 91.982.000, waardoor de doelmatigheidsdrempel uitkomt op € 1.840.000. Zolang het gemiddelde banksaldo onder deze drempel blijft, hoeven overtollige middelen niet naar de schatkist te worden overgeheveld. De drempel wordt bepaald aan de hand van het gemiddelde van de dagelijkse banksaldi gedurende een kwartaal. Hierdoor worden tijdelijke of toevallige schommelingen in de banksaldi over de betreffende periode uitgemiddeld. Risicobeheer De gemeente Elburg voert risicobeheer op het gebied van financiering en treasury, gericht op het beheersen van financiële risico’s en het beperken van renterisico’s. Hierbij worden de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (Wet FIDO) gehanteerd. De kasgeldlimiet en de renterisiconorm vormen belangrijke instrumenten voor het beheersen van het renterisico. 102 Renterisicobeheer Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet bepaalt de maximale omvang van de financiering met kortlopende middelen. Voor 2027 bedraagt de kasgeldlimiet € 7.818.000, zijnde 8,5% van het begrotingstotaal. De kredietlimiet bij de huisbankier wordt hierop afgestemd.

De ontwikkeling van de kortlopende financieringspositie wordt gedurende het jaar gemonitord, zodat de gemeente binnen de wettelijke kaders blijft. Renterisiconorm De renterisiconorm heeft als doel het renterisico te beheersen door de looptijden en renteherzieningsmomenten van leningen te spreiden. Hiermee wordt voorkomen dat de gemeente in een bepaald jaar wordt geconfronteerd met een relatief grote blootstelling aan rentewijzigingen. De renterisiconorm bedraagt 20% van het begrotingstotaal. Voor 2027 bedraagt het begrotingstotaal € 91.982.000 en daarmee bedraagt de renterisiconorm € 18.396.000. De geplande aflossingen in 2027 bedragen € 1.048.000. De renterisiconorm wordt hiermee niet overschreden. De gemeente monitort de ontwikkeling van de rente en de financieringspositie en neemt, indien nodig, maatregelen binnen de geldende wettelijke en beleidsmatige kaders. Vervroegde aflossing Binnen de huidige leningenportefeuille zijn geen geldleningen opgenomen waarvoor vervroegde aflossing zonder aanvullende voorwaarden of kosten mogelijk is. Hierdoor zijn er op dit moment geen mogelijkheden om door middel van vervroegde aflossing het renteresultaat of de financieringslasten te optimaliseren. Kredietrisicobeheer De gemeente loopt in beperkte mate kredietrisico. Dit risico ontstaat met name bij uitstaande vorderingen en eventuele leningen of garantstellingen aan derden.

Binnen de financieringsfunctie wordt het kredietrisico zoveel mogelijk beperkt door een risicomijdend beleid te voeren. De gemeente beschikt doorgaans niet over structureel overtollige middelen. Indien tijdelijk overtollige middelen beschikbaar zijn, worden deze conform de wettelijke voorschriften van het schatkistbankieren aangehouden bij het Rijk. Hierdoor is het kredietrisico op uitgezette overtollige middelen zeer beperkt. De ontwikkeling van uitstaande vorderingen, leningen en garantstellingen wordt periodiek gemonitord. Eventuele risico’s worden betrokken bij de beoordeling van de financiële positie en, indien noodzakelijk, vertaald naar passende beheersmaatregelen. Per saldo wordt het kredietrisico binnen de financieringsfunctie van de gemeente als beperkt beschouwd. Intern liquiditeitsbeheer Een zorgvuldig liquiditeitsbeheer is van groot belang voor de continuïteit van de gemeentelijke bedrijfsvoering. Daarom wordt de liquiditeitspositie van de gemeente periodiek gemonitord aan de hand van een actuele liquiditeitsprognose. Hierdoor ontstaat tijdig inzicht in verwachte ontvangsten en uitgaven en kan adequaat worden gestuurd op de beschikbare middelen. Indien zich tijdelijke tekorten voordoen, kan gebruik worden gemaakt van de overeengekomen rekening- courantfaciliteit bij de Bank Nederlandse Gemeenten van maximaal € 1.000.000.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://elburg.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/f86219dd-1fab-4fd8-8506-0d05299121c7?agendaItemId=d85eb5ad-8c3b-4288-a5b9-01a2daa9934d